I OSK 863/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła uchwały Rady Miejskiej w Wieliczce z dnia 26 marca 2021 r. nr XXIX/361/2021 w sprawie realizacji "Programu Wsparcia Seniorów 90-siątka". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność tej uchwały w całości, uznając, że została ona wydana z istotnym naruszeniem prawa. Sąd wskazał, że uchwała, mimo że oparta na przepisach dotyczących pomocy społecznej i zadań własnych gminy, miała charakter aktu prawa miejscowego, ingerując w prawa i obowiązki mieszkańców, podczas gdy przepisy te (art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym, art. 17 ust. 2 pkt 4 i art. 110 ust. 10 ustawy o pomocy społecznej) nie stanowiły wystarczającego upoważnienia do wydania takiego aktu. Rada Miejska wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię i zastosowanie przepisów prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż wskazane przepisy nie upoważniają rady gminy do tworzenia aktów prawa miejscowego w zakresie programów osłonowych, a jedynie uchwał o charakterze wewnętrznym lub aktów polityki administracyjnej. Uchwała miała charakter prawa miejscowego, co wymagało wyraźnego upoważnienia ustawowego, którego brakowało. NSA potwierdził, że stwierdzenie nieważności uchwały było uzasadnione istotnym naruszeniem prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących podstaw prawnych uchwał organów samorządu terytorialnego, zwłaszcza w kontekście tworzenia prawa miejscowego i programów osłonowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji tworzenia programu wsparcia przez radę gminy i jego kwalifikacji prawnej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepisy ustawy o pomocy społecznej (art. 17 ust. 2 pkt 4, art. 110 ust. 10) oraz ustawy o samorządzie gminnym (art. 18 ust. 2 pkt 15) stanowią wystarczającą podstawę prawną do wydania przez radę gminy uchwały o charakterze prawa miejscowego dotyczącej programu wsparcia seniorów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wskazane przepisy nie stanowią wystarczającej podstawy prawnej do wydania uchwały o charakterze prawa miejscowego w tym zakresie. Mogą one stanowić podstawę do wydania uchwały o charakterze wewnętrznym lub aktu polityki administracyjnej, ale nie aktu powszechnie obowiązującego.
Uzasadnienie
Przepisy te mają charakter ogólny i blankietowy, nie zawierają wyraźnego upoważnienia do tworzenia prawa miejscowego. Uchwała dotycząca programu wsparcia seniorów miała charakter prawa miejscowego, ingerując w prawa i obowiązki mieszkańców, co wymagało wyraźnego upoważnienia ustawowego, którego brakowało.
Czy stwierdzenie nieważności uchwały przez WSA w całości, ze względu na brak podstawy prawnej do wydania aktu prawa miejscowego, stanowi istotne naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stwierdzenie nieważności uchwały w całości było uzasadnione, ponieważ brak podstawy prawnej do wydania aktu prawa miejscowego stanowi istotne naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Naruszenie przepisów prawa ustrojowego lub materialnego, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym, jest uznawane za istotne naruszenie prawa. Wydanie aktu prawa miejscowego bez wyraźnego upoważnienia ustawowego jest takim naruszeniem.
Przepisy (9)
Pomocnicze
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 15
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Ogólna norma kompetencyjna, nie stanowi wyłącznej podstawy do wydawania aktów prawa miejscowego.
u.p.s. art. 17 § ust. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Upoważnia do tworzenia programów osłonowych, ale nie jako aktów prawa miejscowego; stanowi podstawę do tworzenia aktów polityki administracyjnej.
u.p.s. art. 110 § ust. 10
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Upoważnia do opracowywania lokalnych programów pomocy społecznej, ale nie jako aktów prawa miejscowego; stanowi podstawę do tworzenia aktów polityki administracyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdzenie nieważności uchwały.
u.s.g. art. 91 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Przesłanka stwierdzenia nieważności uchwały.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada praworządności.
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy samorządu terytorialnego wydają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień ustawowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała Rady Miejskiej w Wieliczce dotycząca "Programu Wsparcia Seniorów 90-siątka" została wydana bez odpowiedniej podstawy prawnej do ustanowienia aktu prawa miejscowego. • Przepisy ustawy o pomocy społecznej i ustawy o samorządzie gminnym, na które powoływała się Rada, nie upoważniają do tworzenia prawa miejscowego w tym zakresie, a jedynie aktów o charakterze wewnętrznym lub polityki administracyjnej. • Naruszenie zasady praworządności poprzez wydanie aktu prawa miejscowego bez wyraźnego upoważnienia ustawowego stanowi istotne naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności uchwały.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Rady Miejskiej, że przepisy ustawy o pomocy społecznej i samorządzie gminnym uprawniają do podjęcia uchwały statuującej program osłonowy o charakterze prawa miejscowego. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (brak wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej) oraz art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 91 ust. 1 u.s.g. (stwierdzenie nieważności w całości).
Godne uwagi sformułowania
Uchwała taka natomiast powinna być wydana na podstawie i w granicach wyraźnego upoważnienia ustawowego. • Zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego wydają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach. • Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym.
Skład orzekający
Czesława Nowak-Kolczyńska
przewodniczący
Joanna Skiba
sprawozdawca
Piotr Niczyporuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podstaw prawnych uchwał organów samorządu terytorialnego, zwłaszcza w kontekście tworzenia prawa miejscowego i programów osłonowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji tworzenia programu wsparcia przez radę gminy i jego kwalifikacji prawnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii kompetencji samorządów do tworzenia prawa miejscowego, co ma bezpośrednie przełożenie na życie mieszkańców i funkcjonowanie gmin. Pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie granic upoważnień ustawowych.
“Czy gmina może tworzyć własne prawo dla seniorów? NSA wyjaśnia granice kompetencji samorządów.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.