I OSK 858/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną spółki gazowniczej, potwierdzając, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości musi być skierowana do aktualnego właściciela, a nie poprzedniego, który zbył nieruchomość.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki gazowniczej od wyroku WSA, który stwierdził nieważność decyzji Wojewody o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. WSA uznał, że decyzja była wadliwa, ponieważ została skierowana do poprzedniej właścicielki (E.G.), która w międzyczasie zbyła nieruchomość. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że decyzja powinna być skierowana do aktualnego właściciela, a skierowanie jej do osoby niebędącej stroną stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził nieważność decyzji Wojewody Kujawsko-Pomorskiego ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości na potrzeby inwestycji gazociągu tranzytowego. Decyzja ta została wydana w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, mimo że poprzednia właścicielka, E. G., która początkowo wyraziła zgodę, w międzyczasie zbyła nieruchomość swojemu bratu, A. G. WSA uznał, że skierowanie decyzji do E. G., która nie była już stroną postępowania, stanowiło naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Skarga kasacyjna spółki gazowniczej kwestionowała to rozstrzygnięcie, argumentując, że decyzja była skierowana do spółki jako beneficjenta zezwolenia, a kwestię zmiany właściciela należało rozpatrywać w trybie wznowienia postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że właściciel nieruchomości jest stroną postępowania i adresatem decyzji. Skoro E. G. zbyła nieruchomość przed wydaniem decyzji, przestała być stroną, a decyzja powinna być skierowana do jej następcy prawnego. NSA wyjaśnił również, że tryb wznowienia postępowania dotyczy sytuacji, gdy strona nie brała udziału w postępowaniu, podczas gdy w tym przypadku mamy do czynienia z decyzją skierowaną do osoby, która nie była już stroną, co uzasadnia stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 kpa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja taka musi być skierowana do aktualnego właściciela nieruchomości, który posiada tytuł prawny do nieruchomości.
Uzasadnienie
Skierowanie decyzji do osoby, która nie jest już stroną postępowania (poprzedniego właściciela, który zbył nieruchomość), stanowi wadę powodującą nieważność decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 kpa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (5)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 124 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przepis ten reguluje możliwość ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w związku z inwestycjami celu publicznego. Decyzja wydana na podstawie tego przepisu powinna być skierowana do aktualnego właściciela nieruchomości.
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, w tym skierowanie jej do osoby niebędącej stroną w sprawie (pkt 4).
Pomocnicze
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa przesłanki wznowienia postępowania, w tym sytuację, gdy strona nie brała udziału w postępowaniu.
u.NSA art. 38 § 2
Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości musi być skierowana do aktualnego właściciela. Skierowanie decyzji do poprzedniego właściciela, który zbył nieruchomość, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 kpa.
Odrzucone argumenty
Decyzja była skierowana do spółki jako beneficjenta zezwolenia, a nie bezpośrednio do właściciela. Kwestię zmiany właściciela należało rozpatrywać w trybie wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności.
Godne uwagi sformułowania
właściciel nieruchomości jest stroną postępowania administracyjnego E. G. nieruchomość będącą przedmiotem postępowania toczącego się na podstawie ww. przepisu zbyła aktem notarialnym z dnia 18 października 2001 r. i od tej daty przestała być stroną tego postępowania. skierowanie do niej zaskarżonej decyzji powoduje, że decyzja ta jest dotknięta wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 kpa, będąc skierowaną do osoby niebędącej stroną w sprawie.
Skład orzekający
Joanna Runge-Lissowska
przewodniczący sprawozdawca
Irena Kamińska
członek
Jolanta Rajewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że decyzje administracyjne dotyczące nieruchomości muszą być kierowane do aktualnych właścicieli, a skierowanie ich do poprzednich właścicieli po zbyciu nieruchomości stanowi wadę skutkującą nieważnością."
Ograniczenia: Dotyczy spraw związanych z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 u.g.n. oraz ogólnych zasad dotyczących stron postępowania administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę prawa administracyjnego dotyczącą stron postępowania i skutków wadliwego adresowania decyzji, co ma praktyczne znaczenie dla właścicieli nieruchomości i inwestorów.
“Kto jest właścicielem? Decyzja administracyjna musi trafić do właściwej osoby!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 858/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-05-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-08-01 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Irena Kamińska Joanna Runge - Lissowska /przewodniczący sprawozdawca/ Jolanta Rajewska Symbol z opisem 6189 Inne o symbolu podstawowym 618 Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane II SA/Gd 393/02 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2005-03-22 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.), Sędziowie NSA Irena Kamińska, Jolanta Rajewska, Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Systemu Gazociągów Tranzytowych EuRoPol Gaz S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 marca 2005r. sygn. akt II SA/Gd 393/02 w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt II SA/Gd 393/02, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi E. G. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] nr [...], stwierdził nieważność tej decyzji. Wydana ona była w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w związku z inwestycją systemu gazociągów tranzytowych, realizowaną przez System Gazociągów Tranzytowych [...] S.A., która wystąpiła z wnioskiem o takie ograniczenie wobec tego, iż E. G., która w wyniku darowizny nieruchomości przez R. i K. G., została jej właścicielką, nie wyraziła zgody na to ograniczenie, mimo iż jej poprzedni właściciele na to się zgodzili. Ww. decyzja była poprzedzona orzeczeniami organów administracji i wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2002 r., który stwierdził, że zgoda poprzedniego właściciela nie wiąże obecnego i organ może wydać decyzję w trybie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, po którym Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...] odmówił zezwolenia na ograniczenie ze względu na to, że do wykonania pozostały tylko prace rekultywacyjne, którą to decyzję Wojewoda Kujawsko-Pomorski utrzymał w mocy, decyzją z dnia [...] października 2001 r. nr [...]. Na skutek skargi Spółki [...] Wojewoda Kujawsko-Pomorski wydał ww. decyzję z dnia [...] grudnia 2001 r. w trybie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), którą uchylił decyzję swoją i Starosty i ograniczył sposób korzystania z nieruchomości. Skargę na tę decyzję wniosła E. G., zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 4 kpa i domagając się stwierdzenia jej nieważności i podnosząc, iż dnia 18 października 2001 r. sprzedała nieruchomość będącą przedmiotem postępowania bratu – A. G. Stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd podniósł, że z aktu notarialnego z dnia 18 października 2001 r. wynika, że chociaż E. G. sprzedała przedmiotową nieruchomość bratu, a nastąpiło to przed wydaniem decyzji przez Wojewodę w dniu [...] października 2001 r., utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji o odmowie, a także przed wydaniem decyzji w trybie autokorekty, ale zachowała interes prawny do zaskarżenia decyzji, jako jej adresat. Jednak kierowanie do niej zaskarżonej decyzji pomimo singularnej sukcesji praw powoduje, że decyzja ta narusza art. 156 § 1 pkt 4 kpa – stwierdził Sąd. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła S.A. System Gazociągów Tranzytowych [...], reprezentowana przez radcę prawnego, domagając się uchylenia wyroku w całości i zarzucając naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest skierowana do właściciela nieruchomości oraz naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 156 § 1 kpa oraz art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez przyjęcie, że wskazanie w treści decyzji Wojewody E. G. – poprzedniej właścicielki nieruchomości – stanowi przypadek skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie i stwierdzenie na tej podstawie nieważności tej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniosła, że decyzja została skierowana do skarżącej Spółki, jako adresata zezwolenia, a z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że podmiot, który uzyskał zwolnienie jest uprawniony do korzystania z nieruchomości niezależnie od tego czyją ona stanowi własność, a choć oczywiście właściciel nieruchomości jest stroną postępowania toczącego się na podstawie tego przepisu i organ powinien mu zapewnić w nim udział, to w razie zmiany właściciela nieruchomości i nieuwzględnienia tego przez organ sytuację należy oceniać w świetle przepisów o wznowieniu postępowania, a nie o stwierdzeniu nieważności decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Oczywistym jest, że właściciel nieruchomości jest stroną postępowania administracyjnego, toczącego się na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), a co za tym idzie również adresatem decyzji kończącej to postępowanie. Faktu posiadania przymiotu strony przez właściciela nie neguje sama skarżąca Spółka Zagadnienie to nie wymaga żadnej analizy w świetle tego przepisu i nie czyni tego również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zatem nie można zaskarżonemu wyrokowi postawić zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 124 ust. 1 cyt. ustawy, bowiem nie było to przedmiotem rozważań. E. G. nieruchomość będącą przedmiotem postępowania toczącego się na podstawie ww. przepisu zbyła aktem notarialnym z dnia 18 października 2001 r. i od tej daty przestała być stroną tego postępowania. Jest nią bowiem osoba posiadająca tytuł prawny do nieruchomości, a ten E. G. zbyła. Wobec tego decyzja dot. ograniczenia korzystania z nieruchomości powinna być skierowana do jej aktualnego właściciela, a tym nie była E. G. Zasadnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, iż skierowanie do niej zaskarżonej decyzji powoduje, że decyzja ta jest dotknięta wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 kpa, będąc skierowaną do osoby niebędącej stroną w sprawie. Ustosunkowując się do zarzutu, iż w niniejszej sprawie powinien zostać zastosowany tryb wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji, wyjaśnić należy, że istotnie, jeżeli osoba będąca stroną w sprawie nie brała udziału w postępowaniu właściwy jest tryb wznowienia postępowania. Jednakże wdrożenia takiego postępowania mógłby się domagać właściciel nieruchomości, który nie brał udziału w postępowaniu, zatem A. G. Jeśli idzie o jego osobę, to rzeczywiście można by mówić o wadzie postępowania wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Co do E. G. zachodzi jednak przypadek, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 4 kpa, gdyż ona nie będąc stroną postępowania wobec zbycia nieruchomości, została adresatem decyzji, która powinna być skierowana do aktualnego właściciela tej nieruchomości. Wobec powyższego skargę kasacyjną, jako nieposiadającą usprawiedliwionych podstaw, należało oddalić i Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI