I OSK 857/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez S.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie skierowania skarżącego do domu pomocy społecznej. Decyzja organu pierwszej instancji o skierowaniu S.W. do DPS została wydana w wykonaniu prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w J. o umieszczeniu go w DPS bez jego zgody, wydanego na podstawie ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Skarżący argumentował, że jego ojciec może sprawować nad nim opiekę i skierowanie do DPS jest nieuzasadnione. WSA w Lublinie oddalił skargę, wskazując, że organy administracji są związane orzeczeniem sądu opiekuńczego i nie mogą samodzielnie oceniać przesłanek umieszczenia w DPS. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że kwestie te należą do wyłącznej kompetencji sądu opiekuńczego, który może zmienić swoje postanowienie na wniosek strony. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że działania organów administracji były zgodne z prawem, a decyzja o skierowaniu do DPS miała charakter wykonawczy wobec orzeczenia sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie prymatu orzecznictwa sądu opiekuńczego nad decyzjami administracyjnymi w sprawach skierowania do domu pomocy społecznej, gdy orzeczenie sądu zastępuje zgodę osoby.
Dotyczy sytuacji, gdy istnieje prawomocne postanowienie sądu opiekuńczego o umieszczeniu w DPS bez zgody strony.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organy administracji publicznej są związane prawomocnym postanowieniem sądu opiekuńczego o umieszczeniu osoby w domu pomocy społecznej bez jej zgody i czy mogą samodzielnie oceniać przesłanki takiego umieszczenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy administracji są związane prawomocnym postanowieniem sądu opiekuńczego i ich rolą jest jedynie wykonanie tego orzeczenia poprzez wydanie decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej. Nie posiadają kompetencji do samodzielnego badania przesłanek umieszczenia.
Uzasadnienie
Sąd opiekuńczy jest jedynym organem uprawnionym do oceny przesłanek umieszczenia osoby w domu pomocy społecznej, zwłaszcza wbrew jej woli. Orzeczenie sądu zastępuje zgodę osoby lub jej przedstawiciela ustawowego. Organy administracji wykonują jedynie to orzeczenie i nie mogą go kwestionować.
Czy kwestie dotyczące zmiany sytuacji życiowej osoby skierowanej do domu pomocy społecznej lub możliwości sprawowania nad nią opieki przez rodzinę mogą być rozpatrywane przez organy administracji publicznej w postępowaniu o skierowanie do DPS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie kwestie należą do wyłącznej kompetencji sądu opiekuńczego, który wydał postanowienie o umieszczeniu w DPS. Strona może wystąpić do sądu opiekuńczego z wnioskiem o zmianę orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny oraz organy administracji publicznej nie posiadają uprawnień do dokonywania oceny prawidłowości orzeczeń sądowych zapadłych w postępowaniu przed sądem cywilnym. Zmiana okoliczności uzasadniających umieszczenie w DPS wymaga postępowania przed sądem opiekuńczym.
Przepisy (18)
Główne
u.p.s. art. 54 § 1 i 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Po świadczenie w postaci umieszczenia w domu pomocy społecznej należy sięgać po wykorzystaniu wszystkich możliwości pomocy środowiskowej w miejscu zamieszkania. Umieszczenie osoby w domu pomocy społecznej wymaga uzyskania zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego, którą może zastąpić postanowienie sądu.
u.p.s. art. 54 § ust. 1 i ust. 4
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. W przypadku braku zgody, o skierowaniu orzeka sąd.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA oddala skargę kasacyjną.
u.o.z.p. art. 39 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego
Podstawa prawna umieszczenia osoby w domu pomocy społecznej bez jej zgody.
Pomocnicze
u.p.s. art. 59 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
u.p.s. art. 106 § ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 16
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 176 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 182 § § 2 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
P.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
u.o.z.p. art. 41 § ust. 1
Ustawa z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego
Możliwość wystąpienia do sądu opiekuńczego z wnioskiem o zmianę orzeczenia o przyjęciu do domu pomocy społecznej.
k.p.c. art. 515
Kodeks postępowania cywilnego
Postępowanie dowodowe przed sądem opiekuńczym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji są związane prawomocnym postanowieniem sądu opiekuńczego o umieszczeniu osoby w domu pomocy społecznej. • Kwestie dotyczące przesłanek umieszczenia w DPS oraz zmiany sytuacji życiowej należą do wyłącznej kompetencji sądu opiekuńczego.
Odrzucone argumenty
Organy administracji nie są związane postanowieniem sądu opiekuńczego i powinny badać przesłanki umieszczenia wg stanu na dzień wydawania decyzji. • Obecnie skarżący może pozostawać pod opieką ojca i nie ma konieczności umieszczenia go w domu pomocy społecznej.
Godne uwagi sformułowania
Organy administracji są związane postanowieniem sądu opiekuńczego i nie mogą kwestionować tego orzeczenia w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, a ich obowiązkiem było jak najszybsze wykonanie wspomnianego wyżej postanowienia w trybie administracyjnym i skierowanie skarżącego do odpowiedniego domu pomocy społecznej. • Ani sąd administracyjny ani organy administracji publicznej nie posiadają uprawnień do dokonywania oceny prawidłowości orzeczeń sądowych zapadłych w postępowaniu przed sądem cywilnym.
Skład orzekający
Marek Stojanowski
przewodniczący sprawozdawca
Marian Wolanin
sędzia
Agnieszka Miernik
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prymatu orzecznictwa sądu opiekuńczego nad decyzjami administracyjnymi w sprawach skierowania do domu pomocy społecznej, gdy orzeczenie sądu zastępuje zgodę osoby."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy istnieje prawomocne postanowienie sądu opiekuńczego o umieszczeniu w DPS bez zgody strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważny aspekt relacji między administracją a sądownictwem w sprawach dotyczących osób wymagających opieki, podkreślając kompetencje sądu opiekuńczego.
“Sąd opiekuńczy decyduje o losie w DPS – administracja tylko wykonuje.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.