I OSK 856/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-05-16
NSAnieruchomościŚredniansa
nieruchomościwywłaszczenieodszkodowaniegospodarka nieruchomościamiprawo administracyjneNSAskarga kasacyjnawartość nieruchomościwaloryzacja

NSA oddalił skargę kasacyjną Wojewody Łódzkiego, uznając, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo uchylił decyzję ustalającą odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość, wskazując na błędy w jej ustaleniu i waloryzacji.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wojewody Łódzkiego od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił decyzję Wojewody dotyczącą odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Wojewoda ustalił odszkodowanie, ale WSA uznał, że zostało ono ustalone sprzecznie z prawem, w szczególności w zakresie waloryzacji i uwzględnienia wcześniej wypłaconych kwot. NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując na błędy formalne w jej sformułowaniu i brak podstaw do kwestionowania oceny Sądu pierwszej instancji.

Sprawa wywodzi się z decyzji Wojewody Łódzkiego ustalającej odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość pod budowę ulicy. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym i sądowym, w tym uchyleniu poprzednich decyzji przez NSA, Wojewoda Łódzki wydał decyzję ustalającą odszkodowanie na kwotę 173.353,78 zł, zobowiązując do jego wypłaty Prezydenta Miasta. Prezydent Miasta wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niewłaściwe obliczenie kwoty odszkodowania. WSA uchylił decyzję Wojewody, wskazując na naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym na sprzeczne z prawem przeliczenie odszkodowania i brak ustalenia, w jakim zakresie wypłacone już kwoty rekompensowały szkodę. Wojewoda Łódzki wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie art. 132 ust. 3a w związku z art. 5 ugn oraz art. 153 K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że nie spełnia ona wymogów formalnych, a zarzuty naruszenia prawa materialnego zostały sformułowane zbyt ogólnie i nie uwzględniały stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. NSA podkreślił, że nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów skargi kasacyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie może waloryzować kwoty wypłaconego odszkodowania na podstawie art. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli wcześniejsza decyzja została uchylona.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji uznał, że waloryzacja odszkodowania została dokonana sprzecznie z ustawą o denominacji złotego, a także że organ nie ustalił, w jakim zakresie wypłacone odszkodowanie rekompensowało szkodę współwłaścicieli.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (12)

Główne

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 98 § ust. 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1998 r. o gospodarce nieruchomościami

Za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązującego przy wywłaszczaniu nieruchomości.

Pomocnicze

u.g.n. art. 130 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1998 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 134 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1998 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 135

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1998 r. o gospodarce nieruchomościami

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o denominacji złotego art. 4

P.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 pkt a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta art. 43

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 132 § ust. 3a

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 5

Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw art. 153

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania przez WSA w zakresie ustalenia i waloryzacji odszkodowania. Niewłaściwe zastosowanie art. 98 ust. 3 ugn przez organ administracji. Niewłaściwe przeliczenie odszkodowania z naruszeniem ustawy o denominacji złotego. Naruszenie art. 153 K.p.a. przez WSA w zakresie wytycznych co do dalszego postępowania.

Odrzucone argumenty

Skarga kasacyjna Wojewody Łódzkiego nie spełnia wymogów formalnych P.p.s.a. Zarzuty naruszenia prawa materialnego sformułowane zbyt ogólnie. Nie wskazano naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Art. 132 ust. 3a ugn nie obowiązywał w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Godne uwagi sformułowania

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacji polega wszak na wskazaniu, o którą przewidzianą w tym przepisie postać naruszenia prawa chodzi. NSA nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów czy też ryzykowania domysłów co do tego, jaką postać naruszenia przepisu prawnego skarżący miał na względzie.

Skład orzekający

Barbara Adamiak

przewodniczący

Anna Łuczaj

członek

Maria Wiśniewska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych skargi kasacyjnej w postępowaniu administracyjnosądowym, zasady ustalania i waloryzacji odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w czasie wydania decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje zawiłości wieloletniego postępowania administracyjnego dotyczącego odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości, a także podkreśla znaczenie prawidłowego formułowania zarzutów w skardze kasacyjnej.

Wieloletnia batalia o odszkodowanie za wywłaszczoną działkę: NSA oddala skargę kasacyjną z powodu błędów formalnych.

Dane finansowe

WPS: 173 353,78 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 856/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-05-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Łuczaj
Barbara Adamiak /przewodniczący/
Maria Wiśniewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
II SA/Łd 305/04 - Wyrok WSA w Łodzi z 2005-04-22
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak, Sędziowie NSA Anna Łuczaj, , Maria Wiśniewska (spr.), Protokolant Iwona Sadownik, po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Łódzkiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 kwietnia 2005 r. sygn. akt II SA/Łd 305/04 w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta [...] na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odszkodowania oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2005 r., sygn. akt II SA/Łd 305/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...], nr [...].
W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną.
Wojewoda Łódzki decyzją z dnia [...] maja 1993 r., nr [...], po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia 1 kwietnia 1988 r., nr [...], uchylił ostateczną decyzję Zastępcy Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta [...] z dnia 2 marca 1987 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Wydziału Wywłaszczeń Urzędu [...] z dnia 2 grudnia 1986 r., nr [...] i orzekł o ustaleniu odszkodowania za część nieruchomości o powierzchni 4086 m2 w łącznej wysokości 247.121,00 starych złotych, w tym na rzecz J. S. przyznał 4/6 tej kwoty, tj. 164.747,00 starych złotych, a na rzecz S. R. S. i W. S. przyznał po 1/6 powyższej kwoty, tj. po 41.187,00 starych złotych.
W wyniku rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia [...] maja 1993 r., Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa decyzją z dnia [...] stycznia 1995 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 lipca 1996 roku, sygn. akt IV SA 497/95 i IV SA 498/95 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa. Zdaniem Sądu od decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia [...] maja 1993 r. przysługiwała skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a nie odwołanie do organu wyższego stopnia - Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa.
Następnie Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wyrokiem z dnia 14 lipca 1998 r., sygn. akt II SA/Łd 529/98 uchylił przedmiotową decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] maja 1993 r. tylko w części dotyczącej ustalenia wysokości odszkodowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1998 r., nr [...] ustaliło na kwotę 46.300 zł wartość przejętej pod budowę ulicy nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania, położonej w [...] przy ulicy [...] oznaczonej jako działki 763, 771, 829, 896 i 950 w obrębie P-23, opisanej w księdze wieczystej KW nr 67147, z tym że ustalona kwota pomniejszona została o zwaloryzowaną kwotę wypłaconego w dniu 16 sierpnia 1988 roku odszkodowania, tj. o kwotę 38.860 zł. Do wypłaty odszkodowania – w kwocie 15.440 zł - zobowiązany został Prezydent Miasta [...].
Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wyrokiem z dnia 26 września 2002 r., sygn. akt II SA/Łd 2721/98 decyzję tę uchylił. Sąd ten bowiem stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w związku z wydaniem tej decyzji naruszyło przepisy o postępowaniu administracyjnym - art. 10 i 81 Kpa - w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
W toku ponownego postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003 r. stwierdziło swą niewłaściwość i przekazało sprawę Wojewodzie Łódzkiemu.
Wojewoda Łódzki decyzją z dnia [...], nr [...] ustalił na kwotę 173.353,78 zł odszkodowanie za przejętą na rzecz Skarbu Państwa pod budowę ulic części nieruchomości o powierzchni 4086 m2, oznaczonej na planie geodezyjnym jako działki: nr 950 o powierzchni 88 m2, nr 896 o powierzchni 810 m2, nr 771 o powierzchni 2457 m2. (obecnie oznaczoną w ewidencji gruntów jako część działki nr 1761/1), nr 829 o powierzchni 335 m2 (obecnie oznaczoną w ewidencji gruntów jako część działki nr 1764), nr 763 o powierzchni 95 m2 (obecnie oznaczoną w ewidencji gruntów jako część działki na 133/1), nr 938 o powierzchni 301 m2 (obecnie oznaczoną w ewidencji gruntów jako część działki nr 1768), położoną w [...] na osiedlu "[...]" w obrębie P-23, stanowiącą w dniu orzekania o podziale nieruchomości i ustaleniu odszkodowania współwłasność J. S. w 4/6 części oraz S. R. S. w 1/6 części i W. S. w 1/6 części, natomiast obecnie stanowiącą własność Skarbu Państwa, dla której Sąd Rejonowy dla [...] w [...] (XVI Wydział Ksiąg Wieczystych) prowadzi księgę wieczystą KW nr 147148. Wojewoda Łódzki przyznał to odszkodowanie J. S. w 4/6 częściach kwoty 173.353,78 zł, tj. kwotę 115.569 zł., S. R. S. 1/6 kwoty 173.353,78 zł, tj. kwotę 28.892,30 zł oraz W. S. 1/6 kwoty 173.353,78 zł, tj. kwotę 28.892,30 zł; zobowiązując do wypłaty tych kwot Prezydenta Miasta [...] wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej.
Wojewoda w uzasadnieniu swej decyzji odwołał się podglądu przyjętego w doktrynie i orzecznictwie, że po wznowieniu postępowania i uchyleniu dotychczasowej decyzji organ administracji publicznej rozstrzyga sprawę administracyjną według przepisów prawa materialnego, które obowiązują w dniu orzekania. W tym przypadku zastosowanie znajduje art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1998 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.; zwanej dalej ugn), który stanowi, że za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Jeżeli natomiast do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązującego przy wywłaszczaniu nieruchomości.
Zdaniem Wojewody Łódzkiego, w rozpatrywanej sprawie w kwestii odszkodowania nie doszło do porozumienia między współwłaścicielami nieruchomości a właściwym organem, a więc w związku z tym w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują ustawowe przepisy dotyczące odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości oraz stosowne przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 230, poz. 1924). Dlatego też nie mają zastosowania postanowienia zawarte w uchwale Rady Miejskiej w [...] z dnia 16 grudnia 1992 r., nr XLVI/434/92 i uchwale Zarządu Miasta [...] z dnia 17 grudnia 1992 r., nr 443/130/92.
Wojewoda Łódzki wskazał jako podstawę prawną swej decyzji na art. 130 ust. 1 w zw. z art. 134 ust. 1 i art. 135 ugn. W wyniku przeprowadzonej przez rzeczoznawcę majątkowego wyceny wywłaszczone części nieruchomości ustalono m.in., że w dacie wydania decyzji z dnia 26 listopada 1985 r. nieruchomość będąca przedmiotem postępowania była nieuzbrojona i użytkowana na cele rolnicze. Znajdowały się na niej drzewa oraz krzewy owocowe i ozdobne. Lokalizacja tej nieruchomości była korzystna ze względu na możliwość zabudowy jednorodzinnej. Zgodnie z zatwierdzonym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego osiedla "[...]", teren ten w dniu jego przejścia na własność Skarbu Państwa przeznaczony był na cele budownictwa jednorodzinnego. Rzeczoznawca majątkowy sporządzając wycenę zastosował przepis § 37 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego i w związku z tym ustalił wartość rynkową gruntu wraz z wartością naniesień roślinnych na łączną kwotę 188.876 zł.
Wojewoda Łódzki orzekł, że łączna wysokość odszkodowania, po odliczeniu wypłaconych dotychczas kwot odszkodowania, wynosi 173.353,78 zł, a zobowiązanym do jej wypłacenia jest Prezydent Miasta [...] wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej i będący organem reprezentującym Skarb Państwa.
Prezydent Miasta [...] wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej na powyższą decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zażądał jej uchylenia w całości i zarzucił, że została ona wydana z naruszeniem prawa, w szczególności art. 98 ust. 3 ugn. Skarżący podniósł, że Prezydent Miasta [...] – miasta na prawach powiatu - będący reprezentantem Skarbu Państwa w zakresie gospodarki nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa, nie jest następcą prawnym po byłym rejonowym organie rządowej administracji ogólnej – Kierowniku Urzędu Rejonowego w [...], a zatem nie przejął ciążących na nim zobowiązań. Zdaniem skarżącego, odpowiedzialność za zobowiązania byłego rejonowego organu rządowej administracji ogólnej ponosi jego organ nadrzędny, którym w tym przypadku jest Wojewoda Łódzki.
Skarżący podniósł ponadto, że organ dokonał obliczenia kwoty przeznaczonej do wypłaty odszkodowania w sposób niewłaściwy, gdyż denominacja nie uwzględnia wzrostu wartości nieruchomości realnej pieniądza od czasu wypłaty kwot odszkodowania w latach 1987 i 1998 do chwili orzekania przez Wojewodę Łódzkiego, jak również nie znalazł wspólnej podstawy dającej możliwość należytej oceny, jaką część wartość nieruchomości stanowi wypłacone uprzednio odszkodowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, powołując się na art. 145 § 1 ust. 1 pkt a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; zwanej dalej P.p.s.a.), wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2005 r., sygn. akt II Sa/Łd 305/04 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...], przy czym jako podstawę uwzględniania skargi wskazał na naruszenie przepisów prawa materialnego i naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Sąd w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że Wojewoda Łódzki wydając zaskarżoną decyzję, w której zobowiązał Prezydenta Miasta [...] wykonującego zadania zlecone z zakresu administracji rządowej do wypłaty odszkodowania, przeoczył, że swoją decyzją z dnia [...] maja 1993 r. zobowiązał do wypłaty odszkodowania Zarząd Miasta [...]. Decyzja w zakresie podmiotu zobowiązanego do wypłaty odszkodowania stała się ostateczna, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wyrokiem z dnia 14 lipca 1998 r., sygn. akt II SA/Łd 529/98 uchylił decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] maja 1993 r. jedynie w części dotyczącej ustalenia odszkodowania. Natomiast zgodnie z art. 43 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz.U. Nr 113, poz. 984), następcą Zarządu Miasta [...] jest Prezydent Miasta [...] i to na nim spoczywa obowiązek wypłaty odszkodowania z tytułu wywłaszczenia opisanej nieruchomości.
Sąd Wojewódzki podzielił natomiast pogląd Wojewody Łódzkiego, poparty uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2000 r., sygn. akt OPS 12/00 (ONSA 2001, z.1, poz. 10), że orzekając na podstawie art. 129 i nast. ugn o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość organ uwzględnia fakt wypłacenia stronie odszkodowania w wyniku ostatecznej decyzji, która w toku dalszego postępowania została uchylona, nie może jednak waloryzować kwoty wypłaconego odszkodowania na podstawie art. 5 ugn. Uznał jednak, że kwota odszkodowania została ustalona sprzecznie z art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o denominacji złotego (Dz.U. Nr 84, poz. 386 ze zm.). W zaskarżonej decyzji organ dokonał bowiem przeliczenia odszkodowania - zamykającego się kwotą 822.227 zł i wypłaconego właścicielom w 1988 r. - w sposób określony w art. 2 ust. 2 tej ustawy i odliczył od ustalonego odszkodowania kwotę 82,22 zł. Natomiast wskazany przepis przewidywał, że w powyższym stosunku mogą być jedynie przeliczone należności, które powstały przed dniem 1 stycznia 1995 r. i nie zostały uiszczone do 31 grudnia 1994 r., bądź płatne po tej dacie.
Ponadto organ nie ustalił, w jakim zakresie wypłacone w 1988 r. i w 1999 r. odszkodowanie rekompensowało szkodę współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości, odpowiadającą ich udziałom we współwłasności na dzień ich wypłaty, czym naruszył przepisy o postępowaniu administracyjnym (art. 7 i 77 K.p.a.) w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu, nie można wykluczyć sytuacji, że wypłacone już odszkodowanie w całości wyrównało szkodę każdego ze współwłaścicieli i w dacie jego wypłaty odpowiadało wartości rynkowej nieruchomości, co w konsekwencji skutkowałoby tym, że ustalanie uzupełniającego odszkodowania nie znajdowałoby uzasadnienia prawnego.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia z dnia 22 kwietnia 2005 r. Wojewoda Łódzki wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną. Wskazał w niej na naruszenie art. 132 ust. 3a w z związku z art. 5 ugn, polegające na przejęciu, że niedopuszczalna jest waloryzacja wypłaconego odszkodowania przez zastosowanie wskaźników zmian cen nieruchomości ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucił zaś, że zgodnie z art. 153 K.p.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. W chwili wydania zaskarżonego wyroku obowiązywał art. 132 ust. 3a ugn, a więc sąd w swoich wytycznych co do dalszego postępowania powinien był go uwzględnić.
W konkluzji skargi kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W związku z regulacją zawartą w art. 183 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.) należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania z uwzględnieniem przesłanek określonych w § 2 tegoż artykułu. Przytoczone podstawy kasacyjne determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wychodząc z tego założenia, należy wstępnie podkreślić, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.
Wstępnie stwierdzić też należy, że skarga kasacyjna Wojewody Łódzkiego, aczkolwiek zredagowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie czyni zadość wymaganiom z art. 174 P.p.s.a. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacji polega wszak na wskazaniu, o którą przewidzianą w tym przepisie postać naruszenia prawa chodzi. Należy podkreślić, że ustawodawca przewidując w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. oparcie skargi kasacyjnej na podstawie naruszenia prawa materialnego, określił jednocześnie postacie, w jakich to naruszenie może nastąpić, a mianowicie: przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Ostatnia wymieniona postać naruszenia prawa materialnego wyraża się pominięciem obowiązującego przepisu, który powinien być zastosowany w konkretnej sprawie. Wadliwość w tej postaci naruszenia prawa sprowadza się więc w istocie do wadliwego wyboru przez sąd orzekający normy prawnej lub mylnej subsumcji. Natomiast naruszenie prawa materialnego będące następstwem błędnej jego wykładni można określić jako nadanie innego znaczenia treści zastosowanego przepisu, czyli polega na mylnym zrozumieniu poszczególnego zwrotu lub treści i tym samym znaczenia przepisu lub też tylko terminu występującego w jego treści. Przewidziane natomiast w art. 174 pkt 2 naruszenie przepisów postępowania może mieć taka samą postać jak naruszenie prawa materialnego. Stanowi ono jednak podstawę kasacyjną, jeżeli uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. A zatem pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem podlegającym zaskarżeniu musi zachodzić związek przyczynowy, co skarżący powinien w skardze kasacyjnej wykazać.
Mając na względzie powyższy punkt widzenia stwierdzić należy, że skarżący zarzut naruszenia prawa materialnego, konkretnie art. 132 ust. 3a w związku z art. 5 ugn, sformułował w sposób nader ogólny, przy czym zakwestionował równocześnie swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji z dnia 30 stycznia 2004 r., a podzielone przez Sąd pierwszej instancji, według którego, organ orzekając na podstawie art. 129 i nast. ugn o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość, organ uwzględnia wypłacone stronie odszkodowanie w wyniku ostatecznej decyzji, która w toku dalszego postępowania została uchylona, nie może jednak waloryzować kwoty wypłaconego odszkodowania na podstawie art. 5 tej ustawy. Nie przedstawił zarazem, na czym to naruszenie prawa miałoby polegać, w szczególności, że art. 132 ust. 3a - na mocy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2004 r., Nr 141, poz. 1492) - wszedł w życie z dniem 22 września 2004 r., a więc nie obowiązywał jeszcze w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji badał zaś zgodność z prawem zaskarżonej decyzji na dzień jej wydania, tj. na dzień 30 stycznia 2004 r., kiedy to powołany przepis nie mógł być zastosowany.
Również ocena prawna wyrażona przez Sąd Wojewódzki odnośnie do waloryzacji odszkodowania wypłaconego współwłaścicielom na podstawie ostatecznej decyzji, która w toku dalszego postępowania została uchylona, dotyczyła stanu prawnego z dnia wydania decyzji będącej przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji. Natomiast w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest odniesienia do wskazanego art. 132 ust. 3a w z zw. z art. 5 ugn i co do dalszego postępowania w sprawie przy jej ponownym rozpatrywaniu.
Skarżący natomiast nie podniósł żadnego zarzutu odnośnie do ewentualnego naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów o postępowaniu, wskazał jedynie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej na art. 153 K.p.a., dotyczący powinności Sądu Wojewódzkiego wskazania wytycznych co do dalszego postępowania w związku z koniecznością zastosowania art. 132 ust. 3a w z zw. z art. 5 ugn. Z drugiej jednak strony z treści tego uzasadnienia zdaje się wynikać, że skarżącemu chodziło o art. 153 P.ps.a. Marginesowo zauważyć należy, że przepis art. 153 K.p.a. został uchylony ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 162, poz.1692), która weszła w życie od dnia 1 września 2004 r.
Naczelny Sąd Administracyjny w ramach kontroli kasacyjnej nie jest oczywiście władny dociekać, czy w tym zakresie rzeczywiście doszło do omyłki skarżącego. Niezgłoszenie przez wnoszącego skargę kasacyjną zarzutów związanych z drugą podstawą kasacyjną przewidzianą w art. 174 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - nie pozwala zatem na kontrolę prawidłowości przyjętego przez Sąd Wojewódzki w zaskarżonym wyroku stanu faktycznego sprawy ani też na ocenę wytycznych co do dalszego postępowania. Tym samym nie jest procesowo dopuszczalne ustosunkowanie się do zawartej w skardze kasacyjnej argumentacji zmierzającej do podważenia wyrażonych w zaskarżonym wyroku wskazań Sądu pierwszej instancji co do dalszego postępowania organu. Naczelny Sąd Administracyjny bowiem nie może wdawać się w dociekanie zasadności tak zredagowanych podstaw kasacyjnych, ani też nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów czy też ryzykowania domysłów co do tego, jaką postać naruszenia przepisu prawnego skarżący miał na względzie. Działanie takie byłoby nieuprawnione, a nawet mogłoby być niezgodne z intencją lub interesem strony wnoszącej skargę kasacyjną. Nie dotyczy to jedynie okoliczności, które skutkują nieważnością postępowania, gdyż – jak to już nadmieniono – okoliczność tę Naczelny Sąd Administracyjny bierze pod rozwagę z urzędu.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI