I OSK 852/15

I OSK 852/15 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2016-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-03-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Pocztarek /sprawozdawca/
Marek Stojanowski /przewodniczący/
Wojciech Jakimowicz
Symbol z opisem
6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1336/14 - Wyrok WSA w Warszawie z 2014-11-26
Skarżony organ
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 205 poz 1203
art. 4 pkt 1 lit. e i pkt 18, art. 5 ust. 1
Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) sędzia del. WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Kozub-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 30 września 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1336/14 w sprawie ze skargi M.W. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia 14 maja 2014 r. nr [..] w przedmiocie odmowy przyznania statusu weterana 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od M.W. na rzecz Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 1336/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi M.W. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia 14 maja 2014 r. nr [..] w przedmiocie odmowy przyznania statusu weterana, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, na podstawie art. 2 pkt 1, art. 4 pkt 1 i pkt 18, art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. Nr 205, poz. 1203), po rozpatrzeniu wniosku M.W. z dnia 4 stycznia 2013 r., w dniu 20 marca 2014 r. wydał decyzję, którą odmówił mu przyznania statusu weterana działań poza granicami państwa.
Organ w uzasadnieniu decyzji przytoczył treść przepisów powołanych w osnowie decyzji i stwierdził, że istota sprawy w postępowaniu administracyjnym wszczętym na wniosek M.W. sprowadza się do oceny tego, czy jako byłemu funkcjonariuszowi Agencji Wywiadu, którego na działania poza granicami państwa w latach 1995 - 1996 oraz 1998 - 1999 skierował Szef Urzędu Ochrony Państwa, przysługuje status weterana.
W art. 4 pkt 1 powołanej ustawy wyjaśniono co oznacza użyte w niej określenie skierowanie- skierowanie, wyznaczenie, delegowanie, zatrudnienie przez: (...). Podkreślono, że katalog podmiotów określonych w tym przepisie jest katalogiem zamkniętym, co oznacza to nic innego jak tylko to, że wyłącznie podmioty w nim wymienione mogą skierować daną osobę do działań poza granicami państwa. Wśród tych podmiotów nie ma Szefa Urzędu Ochrony Państwa zatem wystawione przez niego skierowania nie mogą stanowić podstawy do ubiegania się o nadanie statusu weterana.
Szef ABW uznał, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi takiego typu sytuacja, albowiem z zaświadczeń Szefa Agencji Wywiadu z dnia 6 grudnia 2012 r. wynika, iż w okresie objętym zaświadczeniami, tj. w latach 1995 - 1996 oraz 1998 - 1999 M.W. był funkcjonariuszem Urzędu Ochrony Państwa. Zatem nie ulega wątpliwości, że do działań poza granicami państwa skierował go Szef Urzędu Ochrony Państwa.
Dalej organ administracji publicznej podniósł, że skoro racjonalny ustawodawca nie umieścił Szefa Urzędu Ochrony Państwa w katalogu podmiotów, na podstawie skierowania których osoba zainteresowana może ubiegać się o nadanie statusu weterana, to domniemywać należy że taka była jego wola i intencja.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł M.W..
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, po rozpatrzeniu wniesionego środka zaskarżenia, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) w związku z art. 14 oraz w związku z art. 5 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. Nr 205, poz. 1203), w dniu 14 maja 2014 r. wydał decyzję nr [..], którą utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą.
Organ w uzasadnieniu decyzji podał, że w rozpatrywanej sprawie należy zwrócić uwagę na dwie kwestie. Pierwsza to status strony postępowania jako byłego funkcjonariusza Urzędu Ochrony Państwa, który z mocy ustawy z dniem 29 czerwca 2002 r. stał się funkcjonariuszem Agencji Wywiadu i tym samym na podstawie art. 4 pkt 18 przedmiotowej ustawy może ubiegać się o przyznanie przez Szefa ABW statusu weterana działań poza granicami państwa. Druga kwestia to wskazanie podmiotu kierującego.
Organ podziela pogląd pełnomocnika strony, że Szef Agencji Wywiadu oraz Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego są następcami prawnymi Szefa Ochrony Państwa.
Nie mniej jednak Szef ABW nie jest upoważniony do oceny zamiarów ustawodawcy w zakresie wskazania kręgu osób uprawnionych do otrzymania statusu weterana, skoro ustawodawca zdecydował się pominąć osoby skierowane przez podmioty nie wymienione w art. 4 pkt 1 ustawy o weteranach.
Szefa ABW obowiązuje zasada legalizmu, która oznacza nakaz stosowania w pierwszej kolejności wykładni literalnej, a dopiero w razie wątpliwości posłużenie się wykładnią systemową czy celowościową w odniesieniu do stosowanych przepisów prawa.
Analiza zastosowanych w sprawie przepisów nie pozostawia wątpliwości, co do możliwości ubiegania się o uzyskanie statusu weterana przez osoby skierowane przez podmioty wymienione w art. 4 pkt 1 ustawy.
Decyzja Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia 14 maja 2014 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez M.W., reprezentowanego przez pełnomocnika, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której powtórzył zarzuty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że na podstawie art. 234 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2010 r. Nr 29, poz. 154 z późn. zm.) – zwanej dalej ustawą, utraciła moc ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa (Dz. U. z 1999 r. Nr 51, poz. 526 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 224 ust. 1 tej ustawy, należności i zobowiązania Szefa Urzędu Ochrony Państwa stają się należnościami i zobowiązaniami Szefa ABW i Szefa AW w zakresie ich zadań i kompetencji. Natomiast art. 228 ust. 1 stanowi, że funkcjonariusze pełniący, w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, służbę w Urzędzie Ochrony Państwa, z wyjątkiem funkcjonariuszy Zarządu Wywiadu Urzędu Ochrony Państwa, stają się, z utrzymaniem dotychczasowych warunków służby - do czasu zmiany tych warunków w trybie określonym w art. 230 - funkcjonariuszami ABW, zachowując ciągłość służby.
Zgodnie z art. 4 pkt 1 i 18 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. Nr 2005, poz. 1203) określenia użyte w ustawie oznaczają:
1) skierowanie - skierowanie, wyznaczenie, delegowanie, zatrudnienie przez:
a) Ministra Obrony Narodowej albo właściwy organ wojskowy,
b) organizację międzynarodową, za zgodą Ministra Obrony Narodowej,
c) Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego,
d) Szefa Służby Wywiadu Wojskowego,
e) Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
f) Szefa Agencji Wywiadu,
g) Komendanta Głównego Policji,
h) Komendanta Głównego Straży Granicznej,
i) Szefa Biura Ochrony Rządu,
j) Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej;
18) funkcjonariusz ABW - funkcjonariusza i zwolnionego ze służby funkcjonariusza Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz funkcjonariusza i zwolnionego ze służby funkcjonariusza Agencji Wywiadu.
Skarżący wniosek o przyznanie statusu weterana złożył do Ministra Obrony Narodowej, który zgodnie z właściwością przekazał wniosek do Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Szef ABW wydał decyzję odmawiającą przyznania statusu weterana działań poza granicami państwa.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że odmowa nastąpiła w związku z faktem, że skarżący do działań poza granicami państwa został skierowany przez Szefa Urzędu Ochrony Państwa, tzn. przez organ, który nie został wymieniony w art. 4 pkt 1 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa.
W ocenie Sądu I instancji takie rozstrzygnięcie organu jest błędne, bowiem zasada pierwszeństwa wykładni językowej, do której odwołał się organ wydając zaskarżoną decyzję, nie ma charakteru absolutnego. Oznacza to, że można od niej odstąpić i zastosować wykładnię systemową lub funkcjonalną.
Sąd I instancji zauważył, że pełnomocnik skarżącego trafnie odwołał się do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2002 r., o wskazanej w skardze sygnaturze, w którym Sąd stwierdził, że w sytuacjach, gdy ściśle literalne interpretowanie zapisu ustawowego uniemożliwiłoby zastosowanie przepisu bądź prowadziło do zniekształcenia albo wypaczenia jego treści, nie tylko prawem, ale wręcz obowiązkiem organu stosującego prawo, jest sięganie do innych sposobów wykładni.
W sprawie nie jest sporne, że skarżący został skierowany do działań poza granicami państwa, natomiast fakt że skierował go Szef zniesionego Urzędu Ochrony Państwa, w ocenie Szefa ABW, skutkuje brakiem możliwości przyznania statusu weterana.
Zdaniem Sądu I instancji, organ prowadząc postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją w sposób niewłaściwy ograniczył się do zastosowania wykładni językowej art. 4 ust. 1 przedmiotowej ustawy, gdyż całkowicie pominął brzmienie przepisów ustawy o Agencji Bezpieczeństwa oraz Agencji Wywiadu, a w szczególności te, które uregulowały status funkcjonariuszy zlikwidowanego Urzędu Ochrony Państwa.
Organ z samego faktu, że w art. 4 pkt 1 ustawy weteranach działań poza granicami państwa nie został wymieniony Szef zniesionego Urzędu Ochrony Państwa wywiódł, że skarżącemu nie może zostać przyznany status weterana. Całkowicie jednak pominął bezsporną okoliczność, że skarżący został skierowany i działał poza granicami państwa, natomiast w katalogu podmiotów wymienionych w tym przepisie jest Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, który przejął należności i zobowiązania Szefa Urzędu Ochrony Państwa, a funkcjonariusze pełniący w dniu wejścia w życie ustawy, służbę w Urzędzie Ochrony Państwa, stają się funkcjonariuszami ABW.
Reasumując Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawa skarżącego, a w konsekwencji narusza interes społeczny i słuszny interes obywateli, o których mowa w art. 7 Kpa, ponieważ odmiennie ocenia uprawnienia funkcjonariusza UOP i funkcjonariuszy innych służb wymienionych w art. 4 pkt 1 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa w podobnym stanie faktycznym.
Sąd I instancji wskazał, iż rozpatrując ponownie sprawę organ zobowiązany jest uwzględnić powyższe, stwierdzone przez Sąd uchybienia i wydać rozstrzygnięcie, które będzie realizacją zasady określonej w art. 7 Kpa. Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że realizacja przez organy zasady legalizmu nie oznacza, że ich rozstrzygnięcia mają zapewnić wyłącznie bezpieczeństwo finansów publicznych, bo przyznanie statusu weterana, z oczywistych względów, wiąże się ze zwiększonymi wydatkami środków budżetowych.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, zaskarżając go w całości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.
1) art. 3 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 4 pkt 1 i 19 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. weteranach działań poza granicami państwa, poprzez ustanowienie prawa, a tym samym przekroczenie uprawnień przypisanych sądom administracyjnym, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem uwzględnienie przeż Sąd wyłącznie literalnego brzmienia art. 4 pkt 1 i 19 oraz art. 5 ust. 1 ustawy o weteranach, doprowadziłoby do oddalenia skargi;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 4 pkt 1 ustawy o weteranach poprzez stwierdzenie, iż w przedmiotowej sprawie organ dokonał niewłaściwej wykładni ww. przepisu ustawy o weteranach, co miało istotny wpływ na wynik sprawy iw konsekwencji uchylił zaskarżone decyzje, podczas gdy przy prawidłowym zastosowaniu przepisów prawa, zapadłby wyrok odmienny;
3) art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób lakoniczny, w zakresie: odniesienia się do argumentów przedstawionych przez organ w odpowiedzi na skargę, analizy podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia oraz dokonanej oceny prawnej, co świadczy o tym, że Sąd nie rozważył wszechstronnie materiału zebranego w sprawie, a w konsekwencji niezasadnie uchylił zaskarżoną decyzję wraz z decyzją ją poprzedzającą w sytuacji, gdy skarga podlegała oddaleniu;
4) art. 141 § 4 w zw. z art. 153 P.p.s.a. poprzez zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań niemożliwych do wykonania, tj. zobowiązanie organu ponownie rozpoznającego sprawę do wydania rozstrzygnięcia nie naruszającego praw skarżącego, a zatem nadanie mu statusu weterana, w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie takie nie miałoby oparcia w przepisach ustawy o weteranach.
Ponadto skarżący kasacyjnie organ zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego tj.
1) art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu w zw. z art. 2 i art. 4 pkt 1 ustawy o weteranach, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że skoro należności i zobowiązania Szefa UOP, na mocy art. 224 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW, stały się należnościami i zobowiązaniami Szefów: ABW i AW, to skierowanie do działań poza granicami państwa przez Szefa UOP zobowiązuje Szefa ABW do nadania funkcjonariuszowi UOP statusu weterana, podczas gdy przy prawidłowym zastosowaniu art. 224 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW Sąd doszedłby do wniosku, skoro Szef UOP nie został wymieniony wśród podmiotów, w oparciu o skierowanie których możliwym było wzięcie udziału w działaniach poza granicami prawa, uprawniającego do wnioskowania o nadanie statusu weterana, to Szef ABW nie mógł przejąć tego zobowiązania, albowiem ono nie istniało;
2) art. 4 pkt 1 lit. e i pkt 18 oraz art. 5 ust. 1 ustawy o weteranach, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na odejściu od znaczenia literalnego ww. przepisów, pomimo braku ku temu przesłanek, a w dalszej kolejności uznanie, że pod pojęciem skierowania przez Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (dalej "ABW"), należy rozumieć również skierowanie przez Szefa Urzędu Ochrony Państwa (dalej "UOP"), zaś funkcjonariusza ABW należy utożsamiać z funkcjonariuszem UOP;
3) art. 2 pkt 1 w zw. z art. 4 pkt 2, 3 i 7 ustawy o weteranach w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 i art. 6 ust. 1 pkt 2, 5 i 7 ustawy o ABW oraz AW, poprzez niezastosowanie w rozpatrywanej sprawie ww. norm, a w konsekwencji przyjęcie, iż weteranem działań poza granicami państwa może być uznany także były funkcjonariusz UOP, biorący udział w misji pokojowej na podstawie skierowania Szefa UOP, podczas gdy uwzględnienie przez Sąd ww. przepisów doprowadziłoby do wniosku, iż Szef ABW może nadać status weterana jedynie funkcjonariuszom i zwolnionym ze służby funkcjonariuszom ABW lub AW, i tylko w sytuacji, gdy ich działania poza granicami państwa są powiązane z ustawowymi zadaniami podmiotu kierującego.
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy w trybie art. 188 P.p.s.a oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego jest w całości usprawiedliwiona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskutek błędnej wykładni art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu ( Dz. U z 2015r. poz. 1929 ze zm. ) oraz art. 4 pkt. 1 lit. e, pkt. 18 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011r. o weteranach poza granicami państwa ( Dz. U. Nr. działań205, poz. 1203 ) niezasadnie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą i przez to także naruszył wymienione w skardze kasacyjnej przepisy postępowania.
W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że skarżący wnioskiem z dnia 4 stycznia 2013r. wystąpił o przyznanie mu statusu weterana na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, powołując się na uczestnictwo w IV zmianie Polskiego Kontyngentu Policyjnego wchodzącego w skład Sił Pokojowych ONZ na terenie byłej Jugosławii oraz w misji ONZ w Bośni i Hercegowinie. W obu przypadkach do działań poza granicami państwa skarżącego skierował Szef Urzędu Ochrony Państwa, który nie został wymieniony w katalogu podmiotów kierujących zawartym w art. 4 pkt. 1 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa.
Uwzględniając skargę Sąd I instancji uznał, że w niniejszej sprawie należy odstąpić od wykładni językowej art. 4 pkt. 1 w/wym. ustawy i " zastosować wykładnię systemową lub funkcjonalną ".
Stosownie do wymienionego przepisu określenia użyte w ustawie oznaczają: 1) skierowanie - skierowanie, wyznaczenie, delegowanie, zatrudnienie przez:
a) Ministra Obrony Narodowej albo właściwy organ wojskowy,
b) organizację międzynarodową, za zgodą Ministra Obrony Narodowej,
c) Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego,
d) Szefa Służby Wywiadu Wojskowego,
e) Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego,
f) Szefa Agencji Wywiadu,
g) Komendanta Głównego Policji,
h) Komendanta Głównego Straży Granicznej,
i) Szefa Biura Ochrony Rządu,
j) Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika jednak jaką wykładnię i dlaczego zastosował Sąd. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie brak jest powodów do stosowania innej, poza językową wykładni prawa. Brzmienie art. 4 pkt. 1 jest jasne i nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Odwoływanie się zatem do innych metod wykładni jest niezrozumiałe.
Analizowany przepis określa kompetencje wymienionych w nim organów do kierowania żołnierzy i funkcjonariuszy do wykonywania zadań poza granicami kraju. W literaturze i orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie przyjmuje się, że kompetencji nie można domniemywać. Przepisy kompetencyjne należy wykładać ściśle, tak jak wynika z ich brzmienia. Niedopuszczalne jest stosowanie innych, poza wykładnią językową zasad wykładni,j gdyż prowadziłoby to do nieuprawnionego zawężenia lub nieuzasadnionego rozszerzenia kompetencji organu.
Można przypuszczać, że Sąd I instancji nie wiadomo dlaczego posłużył się wykładnią systemową, skoro odwołał się do treści art. 224 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW.
Zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu należności i zobowiązania Szefa Urzędu Ochrony Państwa stają się należnościami i zobowiązaniami Szefa ABW i Szefa AW w zakresie ich zadań i kompetencji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołując się na wymieniony przepis uznał, że chociaż Szef Urzędu Ochrony Państwa nie został wymieniony w art. 4 pkt. 1 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, to skoro Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego przejął należności i zobowiązania Szefa Urzędu Ochrony Państwa, skarżący powinien zostać potraktowany tak samo jak funkcjonariusze służb wymienionych w art. 4 pkt. 1 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa.
Z oceną taką nie sposób się zgodzić.
Ustawa o weteranach działań poza granicami państwa weszła w życie z dniem 30 marca 2012r. i stanowiła nową, dotychczas nieznaną regulację dotyczącą pomocy i opieki weteranom działań poza granicami państwa. Wcześniej nie istniały w porządku prawnym regulacje umożliwiające ubieganie się przez żołnierzy i funkcjonariuszy o przyznanie im statusu weterana, czy weterana poszkodowanego. Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011r. o weteranach działań poza granicami państwa w sposób pełny wymienia organy kierujące żołnierzy i funkcjonariuszy do działań poza granicami państwa. Szef Urzędu Ochrony Państwa nie został w niej wymieniony jako organ kierujący. Z żadnego przepisu ustawy nie można wywieść, że ustawa ma zastosowanie także do żołnierzy i funkcjonariuszy, którzy zostali skierowani do działań poza granicami państwa przez podmioty nie wymienione w jej art. 4 pkt. 1. W ustawie o weteranach działań poza granicami państwa brak jest jakichkolwiek odesłań do ustawy o Urzędzie Ochrony Państwa. Stanowisko Sądu I instancji zgodnie z którym funkcjonariusze UOP powinni być traktowani na równi z funkcjonariuszami ABW nie znajduje prawnego usprawiedliwienia. Analiza przepisów ustawy o weteranach działań poza granicami państwa prowadzi do wniosku, że wiąże ona możliwość ubiegania się o status weterana z realizacją poza granicami kraju statutowych działań ABW. Weteranem może być więc obecny lub były funkcjonariusz ABW, który na podstawie skierowania Szefa ABW uczestniczył w działaniach poza granicami kraju, pozostających w sferze ustawowych zadań Agencji
W myśl bowiem art. 5 ust. 2 ustawy o ABW oraz AW działalność ABW poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej może być prowadzona w związku z jej działalnością na terytorium państwa wyłącznie w zakresie realizacji zadań określonych w ust. 1 pkt 2. Te zaś dotyczą rozpoznawania, zapobiegania i wykrywania przestępstw:
a) szpiegostwa, terroryzmu, bezprawnego ujawnienia lub wykorzystania informacji niejawnych i innych przestępstw godzących w bezpieczeństwo państwa,
b) godzących w podstawy ekonomiczne państwa,
c) korupcji osób pełniących funkcje publiczne, o których mowa w art. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (Dz. U. z 2006 r. Nr 216, poz. 1584, późn. zm.), jeśli może to godzić w bezpieczeństwo państwa,
d) w zakresie produkcji i obrotu towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa,
e) nielegalnego wytwarzania, posiadania i obrotu bronią, amunicją i materiałami wybuchowymi, bronią masowej zagłady oraz środkami odurzającymi i substancjami psychotropowymi, w obrocie międzynarodowym
oraz ściganie ich sprawców.
Także udział w misji pokojowej lub stabilizacyjnej winien się wiązać z działalnością ABW na terenie kraju.
Wniosku takiego nie daje się wyprowadzić również z art. 224 ust. 1 ustawy o ABW oraz AW. Po pierwsze w dacie kierowania skarżącego do działań poza granicami państwa po stronie Szefa Urzędu Ochrony Państwa nie istniało żadne zobowiązanie dotyczące nadania funkcjonariuszowi statusu weterana. To zaś oznacza że nie mogło zostać ono przejęte w trybie wymienionego przepisu. Nadto zobowiązania i należności o jakich mowa w analizowanym przepisie, w przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dotyczą sfery praw niemajątkowych funkcjonariuszy UOP. Tak więc w żadnym wypadku przy pomocy tego przepisu nie można wyprowadzać wniosków, że Szef ABW przejął nieistniejące zobowiązania Szefa UOP.
Podsumowując należy stwierdzić, że Sąd I instancji dokonał niewłaściwej wykładni przepisów prawa materialnego.
Uzasadniony jest także zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 141 § 4 P.p.s.a. i art. 145 § 1pkt.1 lit. a P.p.s.a.
Jak wspomniano wyżej uzasadnienie wyroku nie pozwala ustalić powodów dla których Sąd I instancji odstąpił od wykładni językowej art. 4 pkt. 1 ustawy o weteranach działań poza granicami kraju. Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w ogóle nie odniesiono się argumentów Szefa ABW podniesionych w odpowiedzi na skargę. Tak sporządzone uzasadnienie należy ocenić jako niepełne i nie odpowiadające wymogom art. 141 § 4 P.p.s.a.
W końcu trafny z przyczyn opisanych wyżej jest zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżona decyzja oraz decyzja ja poprzedzająca nie naruszają prawa i dlatego ich uchylenie było nieuzasadnione.
Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 P.p.s.a. i art. 203 pkt. 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
-----------------------
11