Orzeczenie · 2025-12-12

I OSK 850/18

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-12-12
NSAnieruchomościŚredniansa
nieruchomościzwrotwywłaszczeniepostępowanie administracyjneNSAśmierć stronynastępstwo prawneumorzenie postępowania

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w sprawie o sygnaturze I OSK 850/18 wydał postanowienie o umorzeniu postępowania. Sprawa wywodziła się ze skargi kasacyjnej A.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Małopolskiego odmawiającą zwrotu nieruchomości. Postępowanie przed NSA zostało zawieszone z urzędu postanowieniem z dnia 16 stycznia 2020 r. z powodu śmierci uczestnika postępowania M.T.M. Następnie, w dniu 8 czerwca 2021 r., zmarł kolejny uczestnik postępowania, W.M. Mimo wielokrotnych prób ustalenia następców prawnych zmarłych uczestników i wezwań do przedłożenia dokumentów potwierdzających nabycie spadku (akt poświadczenia dziedziczenia lub postanowienie sądu), ani Ł.M. (syn M.T.M.), ani K.M. (córka W.M.) nie spełnili tych wymogów. Ich deklaracje o byciu spadkobiercami okazały się niewystarczające do skutecznego wstąpienia do postępowania. Zgodnie z art. 130 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), sąd umarza zawieszone postępowanie w razie śmierci strony po upływie pięciu lat od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu. Ponieważ pięcioletni termin od zawieszenia postępowania z powodu śmierci M.T.M. upłynął 16 stycznia 2025 r., a następcy prawni nie zostali skutecznie ustaleni, NSA, działając na podstawie art. 131 w zw. z art. 130 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie. Brak możliwości prowadzenia postępowania z udziałem następców prawnych uniemożliwił dalszy bieg sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Proceduralne aspekty umarzania postępowań w przypadku śmierci stron i wymogi dowodowe dotyczące następstwa prawnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku następców prawnych i nieprzedłożenia dokumentów spadkowych w określonym terminie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd może umorzyć zawieszone postępowanie w przypadku śmierci strony, jeśli następcy prawni nie przedłożyli dokumentów potwierdzających nabycie spadku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd jest zobowiązany umorzyć zawieszone postępowanie w przypadku śmierci strony, po upływie pięciu lat od dnia postanowienia o zawieszeniu, jeśli następcy prawni nie przedłożyli wymaganych dokumentów potwierdzających nabycie spadku.

Uzasadnienie

Sąd umarza postępowanie, gdy upłynie pięcioletni termin od zawieszenia z powodu śmierci strony, a następcy prawni nie wykażą swojego statusu poprzez przedłożenie aktu poświadczenia dziedziczenia lub postanowienia sądu. Sama deklaracja o byciu spadkobiercą jest niewystarczająca.

Czy deklaracja syna zmarłego uczestnika postępowania o byciu spadkobiercą jest wystarczająca do wstąpienia do postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, deklaracja taka jest niewystarczająca. Konieczne jest przedłożenie notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia lub postanowienia sądu w przedmiocie nabycia spadku.

Uzasadnienie

Aby skutecznie wstąpić do postępowania jako następca prawny, spadkobierca musi udowodnić swoje prawa poprzez oficjalne dokumenty, a nie tylko złożyć oświadczenie. Brak tych dokumentów uniemożliwia potwierdzenie następstwa prawnego i wykluczenie innych spadkobierców.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Umorzono postępowanie
Umorzono zawieszone postępowanie z powodu śmierci uczestników postępowania i braku skutecznie ustalonych następców prawnych po upływie pięciu lat od postanowienia o zawieszeniu.

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 130 § § 1 pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd umarza zawieszone postępowanie w razie śmierci strony, po upływie pięciu lat od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania z tej przyczyny.

p.p.s.a. art. 131

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd umarza zawieszone postępowanie.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 12

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania.

p.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 1027

Kodeks cywilny

Wymaga przedłożenia notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia albo postanowienia sądu w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku.

p.p.s.a. art. 124 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zawieszenia postępowania z urzędu z uwagi na śmierć uczestnika postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Upływ pięcioletniego terminu od zawieszenia postępowania z powodu śmierci strony. • Brak skutecznie ustalonych następców prawnych zmarłych uczestników postępowania z powodu nieprzedłożenia dokumentów potwierdzających nabycie spadku.

Godne uwagi sformułowania

Sąd umarza zawieszone postępowanie w razie śmierci strony, po upływie pięciu lat od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania z tej przyczyny. • Sama deklaracja Ł.M. w tym względzie jest niewystarczająca. • Nie sposób bowiem potwierdzić tego spadkobrania ani wykluczyć innych ewentualnych spadkobierców.

Skład orzekający

Maciej Dybowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty umarzania postępowań w przypadku śmierci stron i wymogi dowodowe dotyczące następstwa prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku następców prawnych i nieprzedłożenia dokumentów spadkowych w określonym terminie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne proceduralne aspekty postępowania administracyjnego, szczególnie w kontekście śmierci strony i konieczności ustalenia następców prawnych, co jest częstym problemem praktycznym.

Śmierć strony w postępowaniu: kiedy sąd musi umorzyć sprawę?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst