I OSK 847/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-05-10
NSAAdministracyjneWysokansa
mienie państwowesamorząd terytorialnyreforma administracyjnawładanietytuł prawnytrwały zarządnieruchomościNSAprawo administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nabycia z mocy prawa mienia Skarbu Państwa przez jednostkę samorządu terytorialnego, interpretując pojęcie 'władania' jako posiadanie tytułu prawnego, a nie tylko władztwo faktyczne.

Sprawa dotyczyła nabycia z mocy prawa mienia Skarbu Państwa przez województwo w związku z reformą administracyjną. Starosta Z. kwestionował decyzję Ministra Skarbu Państwa, twierdząc, że nieruchomość była we władaniu Powiatowego Urzędu Pracy, a nie Wojewódzkiego Urzędu Pracy. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a NSA utrzymał ten wyrok w mocy, uznając, że 'władanie' w rozumieniu art. 60 ustawy wymagało tytułu prawnego (np. trwałego zarządu), a nie tylko władztwa faktycznego.

Sprawa rozstrzygnęła kwestię nabycia z mocy prawa mienia Skarbu Państwa przez jednostki samorządu terytorialnego w związku z reformą administracyjną z 1999/2000 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Starosty Z. na decyzję Ministra Skarbu Państwa, która stwierdzała nabycie przez województwo nieruchomości będącej we władaniu Wojewódzkiego Urzędu Pracy. Starosta argumentował, że nieruchomość była faktycznie we władaniu Powiatowego Urzędu Pracy, który nie został przejęty przez samorząd województwa. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 maja 2007 r. oddalił skargę kasacyjną Starosty. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na wykładni pojęcia 'władania' zawartego w art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, NSA stwierdził, że 'władanie' w tym kontekście nie jest tożsame z władztwem faktycznym, lecz wymaga posiadania tytułu prawnego do mienia, takiego jak trwały zarząd. Ponieważ Wojewódzki Urząd Pracy posiadał trwały zarząd nad nieruchomością, a Powiatowy Urząd Pracy jedynie faktycznie nią władał bez odpowiedniego tytułu prawnego, warunek nabycia mienia przez samorząd został spełniony. Tym samym, NSA uznał, że zaskarżony wyrok WSA nie naruszył prawa materialnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Pojęcie 'władania' w rozumieniu art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nie jest tożsame z władztwem faktycznym, lecz dotyczy takiego rodzaju władania mieniem Skarbu Państwa, które dawało władającemu możliwość samodzielnego korzystania z nieruchomości, w szczególności w formach analogicznych do użytkowania, zarządu lub trwałego zarządu, co wymaga posiadania tytułu prawnego.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wykładni Sądu Najwyższego, zgodnie z którą 'władanie' w kontekście ustrojowym ustawy reformującej administrację publiczną wymaga posiadania tytułu prawnego, a nie tylko faktycznego władania. Posiadanie zależne nie stanowiło podstawy do nabycia mienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 60 § 1

Pojęcie 'władania' nie jest tożsame z władztwem faktycznym, lecz wymaga posiadania tytułu prawnego (np. trwałego zarządu), który daje możliwość samodzielnego korzystania z nieruchomości.

Pomocnicze

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 60 § 3

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 19 § 2

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 19 § 5

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 30 grudnia 1998 r. w sprawie dostosowania organizacji i obszarów działania wojewódzkich i rejonowych urzędów pracy do organizacji administracji publicznej art. 1 § 1

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 30 grudnia 1998 r. w sprawie dostosowania organizacji i obszarów działania wojewódzkich i rejonowych urzędów pracy do organizacji administracji publicznej art. 1 § 2 pkt 6 lit. b

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu art. 6

Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami art. 199 § 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Władanie mieniem Skarbu Państwa w rozumieniu art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. wymaga posiadania tytułu prawnego (np. trwałego zarządu), a nie tylko władztwa faktycznego.

Odrzucone argumenty

Nieruchomość była we władaniu faktycznym Powiatowego Urzędu Pracy, który nie został przejęty przez samorząd województwa. Interpretacja art. 60 ust. 1 ustawy powinna być celowościowa i funkcjonalna, uwzględniając cel reformy administracyjnej.

Godne uwagi sformułowania

władanie nie jest tożsame z władztwem faktycznym władanie mieniem Skarbu Państwa, które dawało władającemu możliwość samodzielnego korzystania z nieruchomości, w szczególności w formach analogicznych do użytkowania, bądź trwałego zarządu

Skład orzekający

Marek Stojanowski

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Stebnicka

członek

Ludwik Żukowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'władania' mieniem Skarbu Państwa w kontekście przepisów wprowadzających reformę administracyjną, a także rozróżnienie między władaniem faktycznym a posiadaniem tytułu prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu transformacji ustrojowej i przepisów przejściowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów przejściowych po reformie administracyjnej, co jest istotne dla zrozumienia procesów przekształcania mienia państwowego. Wyjaśnienie pojęcia 'władania' ma praktyczne znaczenie.

Władanie faktyczne czy tytuł prawny? NSA rozstrzyga o losach mienia państwowego po reformie.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 847/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Stebnicka
Ludwik Żukowski
Marek Stojanowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I SA/Wa 1706/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-01-17
Skarżony organ
Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.), Sędziowie NSA Elżbieta Stebnicka, Ludwik Żukowski, Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Starosty Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2006r. sygn. akt I SA/Wa 1706/04 w sprawie ze skargi Starosty Z[...] na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nabycia mienia Skarbu Państwa oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006r., sygn. akt I SA/Wa 1706/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Starosty Z. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nabycia mienia Skarbu Państwa.
W uzasadnieniu powyższego wyroku, Sąd wskazał na następujący stan faktyczny sprawy:
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku Zarządu Województwa [...] o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r., przez województwo [...] mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu Wojewódzkich Urzędów Pracy, z powołaniem się na art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) w związku z art. 147 ustawy z dnia 24 lipca 1998r., o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668 ze zm.).
W dniu [...], Wojewoda [...] wydał decyzję nr [...], w której stwierdził, że województwo [...] nabyło nieodpłatnie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2000r., prawo własności mienia Skarbu Państwa, będącego w dniu 31 grudnia 1999r. we władaniu Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...], w skład którego wchodzą:
1) nieruchomość gruntowa położona w Z. przy ul. [...], w obrębie 4m. Z. oznaczona w ewidencji gruntów jako działka Ne 142/4 o pow. 1056 m. kw, dla której w Sądzie Rejonowym w Z. - V Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta KW nr 19062;
2) budynek i budowle trwale połączone z nieruchomością gruntową opisaną w pkt 1.
Od powyższej decyzji, Starosta Z. złożył odwołanie do Ministra Skarbu Państwa, w którym wniósł o jej uchylenie i o przekazanie do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując w uzasadnieniu, że przedmiotowa nieruchomość była nabyta wyłącznie na potrzeby siedziby Rejonowego Urzędu Pracy w Z., który nią władał.
Decyzją z dnia [...], nr [...], Minister Skarbu Państwa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, uznając, iż przedmiotowa nieruchomość jest własnością Skarbu Państwa, o czym świadczy odpis z księgi wieczystej KW nr 19062 i wypis z rejestru gruntów.
W uzasadnieniu organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż sporna nieruchomość na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia 14 października 1998r., znak [...], jest w trwałym zarządzie Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S., który przekształcił się z ustanowionego prawa zarządu.
Zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998r., Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, z dniem 1 stycznia 2000r., urzędy pracy nie wymienione w ust. 2 stają się powiatowymi urzędami pracy wchodzącymi w skład powiatowej administracji zespolonej. Jednocześnie w ust. 5 stwierdzono, że do przejęcia urzędów pracy lub ich części, o których mowa w ust. 2-4, stosuje się przepisy wyżej wymienionej ustawy.
Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r., Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999r. przez jednostki samorządu terytorialnego, staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego.
Na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 30 grudnia 1998 r., w sprawie dostosowania organizacji i obszarów działania wojewódzkich i rejonowych urzędów pracy do organizacji administracji publicznej (Dz. U. nr 166, poz. 1247), z dniem 1 stycznia 1999r., dotychczasowe wojewódzkie urzędy pracy, mające siedziby w miastach będących siedzibami zarządu województwa, przekształciły się w wojewódzkie urzędy pracy, obejmujące zasięgiem swego działania obszar nowego województwa. Z kolei, zgodnie z § 1 ust.2 pkt 6 lit. b) tego rozporządzenia, z dniem 1 stycznia 1999r., utworzono między innymi Filię w S. Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...]. W dniu 31 grudnia 1999r., sporna nieruchomość była we władaniu Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] - Filia w S..
Minister Skarbu Państwa wskazał także, że Wojewódzki Urząd Pracy w [...] jest jednostką przejętą przez samorząd województwa w rozumieniu art. 60 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną i władał całą nieruchomością na podstawie tytułu prawnego, tj. zarządu. Powiatowe urzędy pracy wchodzą w skład powiatowej administracji zespolonej i zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r., o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001r., nr 6, poz. 56 ze zm.), realizują zadania administracji rządowej, a tym samym nie są instytucjami lub państwowymi jednostkami organizacyjnymi przejętymi przez powiat w rozumieniu art. 60 powołanej ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, stąd Powiat Z. nie może nabyć przedmiotowego mienia.
Na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...], Starosta Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił wydanej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 60 ust. 1 i ust. 3 w związku z art. 19 ust. 2 i ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy i reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) i wniósł o jej u chylenie w całości.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w przedmiotowej sprawie zachodzi specyficzna sytuacja polegająca na tym, iż z jednej strony Wojewódzki Urząd w S. posiada tytuł prawny do mienia, którym nie włada, a z drugiej strony Powiatowy Urząd pracy w Z. włada mieniem, do którego tytuł prawny ma inna jednostka organizacyjna.
Zdaniem skarżącego istota sprawy w omawianej kwestii sprowadza się do zagadnienia, czym jest władanie w rozumieniu art. 60 ust. 1 - Przepisów wprowadzających ustawy reformujące administrację publiczną.
W odpowiedzi tę skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...].
W wyroku z dnia 17 stycznia 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił przedmiotową skargę, gdyż w jego ocenie zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że interpretacja pojęcia "władanie", które jest istotą zarzutów skargi, została ostatecznie wyjaśniona w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002r., sygn. akt III RN 206/01, w którym wyrażono pogląd, że "władanie" nie jest tożsame z władztwem faktycznym (jak rozumie to skarżący), lecz dotyczy tylko takiego rodzaju władania mieniem Skarbu Państwa, które dawało władającemu możliwość samodzielnego korzystania z nieruchomości, w szczególności w formach analogicznych do użytkowania, bądź trwałego zarządu.
Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie, a zatem, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2006r., wniósł skarżący Starosta Z., żądając uchylenia w całości zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi administracyjnemu pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym z tytułu zastępstwa sądowego udzielonego radcy prawnemu.
Na podstawie art. 173 i 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, przez błędną wykładnię przepisu art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), polegającą na przyjęciu, że "władanie" określone w tym przepisie nie jest tożsame z władztwem faktycznym, lecz dotyczy tylko takiego rodzaju władania mieniem Skarbu Państwa, które dawało władającemu możliwość samodzielnego korzystania z nieruchomości, w szczególności w formach analogicznych do użytkowania, bądź trwałego zarządu.
W uzasadnieniu skargi, podniesiono, że interpretacji art. 60 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, należało dokonać na gruncie wykładni celowościowej i funkcjonalnej, mającej na względzie cel albo też funkcję przepisów norm prawnych.
Bowiem zarówno całość każdego porządku prawnego, jak i jego poszczególne części służą określonym celom. Wątpliwości te musza jednak zniknąć, gdy za cel prawa będziemy uważać funkcję, jaką normy prawne mają spełniać w aktualnym, obiektywnie istniejącym i poznawalnym układzie stosunków społecznych, gospodarczych i politycznych.
Zdaniem skarżącego, interpretacja Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, doprowadza do sytuacji, w której samorząd województwa został wyposażony w mienie, które jest mu zbędne w realizacji zadań przypisanych Wojewódzkiemu Urzędowi Pracy w [...], podczas, gdy państwowa jednostka organizacyjna, jaką jest Powiatowy Urząd Pracy w Z., została pozbawiona tego mienia.
Podniesiono ponadto, że przepisy art. 19 ust. 2 i ust. 4 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, wyraźnie rozdzielają wojewódzkie urzędy pracy i powiatowe urzędy pracy. Z dniem 1 stycznia 2000r., wojewódzkie urzędy pracy stały się wojewódzkimi urzędami pracy wchodzącymi w skład urzędu marszałkowskiego, zaś zgodnie z art. 19 ust. 4 ustawy, w powyższej dacie urzędy pracy nie wymienione w ust. 2 stały się powiatowymi urzędami pracy wchodzącymi w skład powiatowej administracji zespolonej.
Skarżący podkreśla, że ani wcześniej Rejonowy Urząd pracy w Z., ani też później Powiatowy Urząd Pracy w Z., nie był jednostką organizacyjną Filii w S. Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...], ale odrębną jednostką organizacyjną od wyżej wymienionej filii.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, podzielając stanowisko Ministra Skarbu Państwa, przesądził, że władanie Skarbu Państwa państwowymi nieruchomościami, między innymi poprzez państwowe jednostki organizacyjne, może być wykonywane tylko w ramach takich instytucji prawnych, jak użytkowanie, zarząd, trwały zarząd. Zdaniem skarżącego taka wykładnia art. 60 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, pozbawia mienia państwową jednostkę organizacyjną, jaką był Powiatowy Urząd Pracy.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy, niezasadne jest, zdaniem skarżącego, ograniczenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie tylko do dokumentu stwierdzającego trwały zarząd, wykonywany przez Filię w S. Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...], jako decydującej przesłanki do nabycia przez Województwo [...] nieodpłatnie z mocy prawa własności mienia Skarbu Państwa.
Skarżący podkreśla, że w przedmiotowej sprawie mienie Skarbu Państwa było we władaniu państwowej jednostki organizacyjnej, jakim był Powiatowy Urząd Pracy w Z., nie przejętej przez samorząd województwa łódzkiego. To ta państwowa jednostka organizacyjna faktycznie władała podmiotowym mieniem, a nie Filia w S. Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...].
To Rejonowy Urząd Pracy zawierał umowy i czerpał korzyści z wynajmu pomieszczeń, jak również ponosił opłaty za zarząd i trwały zarząd przedmiotową nieruchomością. Powyższe oznacza więc, że to Rejonowy Urząd Pracy przekształcony później w Powiatowy Urząd Pracy władał nieruchomością na takich prawach jak zarządca.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Minister Skarbu Państwa, wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w decyzji [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznawania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie podkreślić należy, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch różnych formach tj. w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonego przepisu. Błędna wykładnia prawa polega na nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź na zastosowaniu prawa uchylonego. Niewłaściwe zastosowanie prawa może polegać na błędnej subsumcji tj. podciągnięciu stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis. Obie te podstawy nie mogą zachodzić równocześnie. Naruszenie prawa procesowego może następować w tych samych formach co naruszenie prawa materialnego.
Wnoszący skargę kasacyjną zarzuca zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i tym samym niewłaściwe zastosowanie art. 60 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną przez przyjęcie, iż zgodnie z tym przepisem władanie obejmuje tylko władanie oparte na tytule prawnym nie zaś stan władztwa faktycznego.
Niezależnie od sposobu sformułowania zarzutów skargi kasacyjnej należy stwierdzić, iż zaskarżonemu wyrokowi nie można skutecznie przypisać naruszenia prawa w powyższym zakresie.
Stosownie do art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. Nr 133, poz.872 ze zm.) mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów niniejszej ustawy z tym dniem staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Nabycie mienia, o którym mowa w ust. 1 stwierdza wojewoda w drodze decyzji - art. 60 ust. 3 ustawy.
Podstawową przesłanką nabycia mienia Skarbu Państwa w trybie art. 60 ust. 1 ustawy jest "władanie" tym mieniem przez państwową jednostkę organizacyjną przejmowaną z dniem 1 stycznia 1999 r. przez określoną jednostkę samorządu terytorialnego. Ustawa z dnia 13 października 1998 r. nie zawiera normatywnej definicji pojęcia "władanie" użytego w art. 60 ust.1, a także w innych przepisach rozdziału 4 "Nabycie mienia". Pojęcie "władanie" powodowało rozbieżności interpretacyjne zarówno w praktyce organów administracji publicznej jak i orzecznictwie sądowym. Wykładni tego pojęcia dokonał Sąd Najwyższy w wyroku dnia 4 grudnia 2002 r. sygn. Akt. III RN 206/01. Wprawdzie wyrok ten odnosi się do art. 68 powołanej wyżej ustawy, lecz dotyczy pojęcia identycznego z tym, którym ustawodawca posłużył się w art. 60.
W uzasadnieniu tegoż wyroku Sąd Najwyższy stwierdził, iż użyte w art. 68 ust. 1 ustawy ( a zatem i w art. 60 ust. 1 ) - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną pojęcie "władanie" nie może by identyfikowane z pojęciem "faktyczne władanie", jakim posługuje się Kodeks cywilny i może podlegać wykładni co do jego prawnego (normatywnego) znaczenia odmiennej od tej, która stosowana jest w przypadku przepisów Kodeksu cywilnego ( art.222, art. 336, art. 338, art. 339 k.c.). Jeżeli bowiem spojrzeć na przepisy ustawy nie jako na przepisy regulujące jedynie stosunki cywilnoprawne ( prywatnoprawne, własnościowe ), lecz przepisy o charakterze ustrojowym ( publicznoprawnym), regulujące kwestię wyposażenia nowo tworzonych jednostek samorządu terytorialnego w mienie mające służyć wykonywaniu przez nie ich publicznych zadań, to wówczas "władanie mieniem", o jakim stanowi przepis art. 68 ust. 1 ustawy ( a także art. 60 ust. 1), nie powinno być utożsamiane z pojęciem posiadania w ujęciu cywilnoprawnym.
Sąd Najwyższy wyraził pogląd , iż nabycie ex lege prawa własności nieruchomości będącej we władaniu określonego w ustawie podmiotu mogło dotyczyć tylko takiego władztwa nad mieniem państwowym, które dawało władającemu możliwość samodzielnego korzystania z państwowej nieruchomości zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki, czyli takich form władztwa nad mieniem Skarbu Państwa, które zawierało w sobie wiele cech właściwych dla wykonywania władztwa przez właściciela (w szczególności analogicznych do użytkowania , zarządu lub trwałego zarządu).
Posiadanie zależne nie stanowi zatem " władania" w rozumieniu art. 68 ust. 1 czy art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną i tym samym nie stanowi przesłanki nabycia przez jednostkę samorządu terytorialnego prawa własności mienia Skarbu Państwa w trybie powołanych przepisów ( por. OSNP 2003/24/ 584).
Powyższy pogląd zyskał aprobatę w orzecznictwie sądowym ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2005 r., IOSK 1064/04 niepublik. , wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 września 2003 r. ISA 1345/03 niepublik., z dnia 11 grudnia 2001r. ISA 1244/00, LEX nr 81993). Pogląd ten podziela także Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie .
Z powyższych względów nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. Nr 133, poz.872 ze zm.)
Potwierdzenie władania przez Wojewódzki Urząd Pracy w [...] - Filia w S. zabudowaną nieruchomością gruntową położoną w Z. przy ul. [...], w obrębie 4m. Z., oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr 142/4 o pow. 1056 m2 , dla której prowadzona jest księga wieczysta KW nr 19062 - stanowi decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...] nr [...] stwierdzająca, że z dniem 1 stycznia 1998 r. dotychczasowy zarząd przedmiotową nieruchomością wykonywany przez Wojewódzki Urząd Pracy w S. przekształcił się w trwały zarząd. Wcześniej bowiem Wojewódzkiemu Urzędowi Pracy w S. przysługiwał zarząd tą nieruchomością na gruncie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz.127 ze zm.) a następnie zarząd ten, o czym już była mowa, na mocy art. 199 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741) przekształcił się w trwały zarząd. Zgodnie z tym przepisem, zarząd nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność gminy, sprawowany w dniu wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami tj. w dniu 1 stycznia 1998 r. przez jednostki organizacyjne, przekształca się z tym dniem w trwały zarząd tych nieruchomości.
Zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998r., Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, z dniem 1 stycznia 2000r., urzędy pracy nie wymienione w ust. 2 stają się powiatowymi urzędami pracy wchodzącymi w skład powiatowej administracji zespolonej. Jednocześnie w ust. 5 stwierdzono, że do przejęcia urzędów pracy lub ich części, o których mowa w ust. 2-4, stosuje się przepisy wyżej wymienionej ustawy.
Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r., Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999r. przez jednostki samorządu terytorialnego, staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego.
Na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 30 grudnia 1998 r., w sprawie dostosowania organizacji i obszarów działania wojewódzkich i rejonowych urzędów pracy do organizacji administracji publicznej (Dz. U. nr 166, poz. 1247), z dniem 1 stycznia 1999r., dotychczasowe wojewódzkie urzędy pracy, mające siedziby w miastach będących siedzibami zarządu województwa, przekształciły się w wojewódzkie urzędy pracy, obejmujące zasięgiem swego działania obszar nowego województwa. Natomiast, zgodnie z § 1 ust.2 pkt 6 lit. b) tego rozporządzenia, z dniem 1 stycznia 1999r., utworzono między innymi Filię w S. Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...]. W dniu 31 grudnia 1999r., sporna nieruchomość była we władaniu Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] - Filia w S.
Powiatowe urzędy pracy wchodzą w skład powiatowej administracji zespolonej i zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r., o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001r., nr 6, poz. 56 ze zm.), realizują zadania administracji rządowej, a tym samym nie są instytucjami lub państwowymi jednostkami organizacyjnymi przejętymi przez powiat w rozumieniu art. 60 powołanej ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, stąd Powiat Z. nie może nabyć przedmiotowego mienia.
Wojewódzki Urząd Pracy w Ł. jest jednostką przejętą przez samorząd województwa w rozumieniu art. 60 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną i władał całą nieruchomością na podstawie tytułu prawnego, tj. zarządu.
Sąd I instancji oceniając tytuł prawny do nieruchomości powołał się na trwały zarząd (wcześniej zarząd). Nie można więc podzielić zarzutów skargi kasacyjnej o naruszeniu art. 60 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
W świetle wykładni dokonanej przez Sąd Najwyższy w powołanym wyżej wyroku III RN 206/01 z dnia 4 grudnia 2002 r. o władaniu w rozumieniu przepisu art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przesądza istnienie tego rodzaju władztwa nad mieniem, które daje władającemu możliwość samodzielnego korzystania z państwowej nieruchomości zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki dokonywania zmian w zabudowie, wznoszenia nowych budowli, a także w ograniczonym zakresie rozporządzania nieruchomością, np. wynajmowanie lub jej wydzierżawianie. Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie.
Natomiast posiadanie zależne mienia Skarbu Państwa, w tym nieruchomości, nie dawało posiadaczowi zależnemu władztwa w zakresie możliwości zarządzania i rozporządzania wynajętym mieniem, wznoszenia na cudzym gruncie budowli, nie prowadziło również do przekształceń własnościowych mienia Skarbu Państwa. Nie można więc mówić o "władaniu" w przypadku, gdy nie ma dokumentu świadczącego o tytule prawnym do nieruchomości.
Z uwagi na powyższe skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem wbrew stanowisku skarżącego, Sąd I instancji, przy rozpoznawaniu sprawy, nie naruszył przepisów prawa materialnego tj. art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.
Mając na względzie, iż zarzuty skargi kasacyjnej nie są usprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI