I OSK 842/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji w P. z 1947 r. w sprawie nacjonalizacji przedsiębiorstwa. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, argumentując, że zarządzenie to było samodzielnym aktem administracyjnym, który można było kwestionować w trybie stwierdzenia nieważności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarządzenie z 1947 r. nie było samodzielnym orzeczeniem kształtującym bezpośrednio sytuację prawną poprzedników prawnych skarżącej, a jedynie stanowiło element procedury poprzedzającej właściwy akt nacjonalizacji. Skutki prawne wywołało późniejsze orzeczenie o przejściu przedsiębiorstwa na własność Państwa. Sąd podkreślił, że zarządzenie nie było ostateczne i podlegało weryfikacji. W związku z tym, odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. była uzasadniona, ponieważ nie istniał przedmiot postępowania nadzorczego. NSA nie podzielił również zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a., uznając, że ewentualne uchybienia nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących nacjonalizacji przedsiębiorstw w okresie powojennym oraz stosowania art. 61a § 1 k.p.a. w kontekście historycznych aktów administracyjnych.
Sprawa dotyczy specyficznego okresu historycznego i przepisów z tamtego czasu, co ogranicza jej bezpośrednie zastosowanie do współczesnych spraw.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zarządzenie Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji w P. z 1947 r. o przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa stanowi samodzielne orzeczenie administracyjne, które może być przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarządzenie to nie kształtowało bezpośrednio oraz ostatecznie sytuacji prawnej poprzedników prawnych skarżącej, a jedynie stanowiło element procedury poprzedzającej właściwy akt nacjonalizacji.
Uzasadnienie
Zarządzenie z 1947 r. nie było ostateczne i podlegało weryfikacji. Skutki prawne wywołało późniejsze orzeczenie o przejściu przedsiębiorstwa na własność Państwa. W związku z tym, odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. była uzasadniona, ponieważ nie istniał przedmiot postępowania nadzorczego.
Czy naruszenie przepisów postępowania przez Sąd I instancji miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności w kontekście pominięcia analizy § 31 rozporządzenia z 1947 r. i zastosowania art. 61a § 1 k.p.a.?
Odpowiedź sądu
Nie, ewentualne uchybienia Sądu I instancji nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Nawet pominięcie przez Sąd I instancji rozważań nad § 31 rozporządzenia z 1947 r. nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż zarządzenie z 1947 r. nie było samodzielnym orzeczeniem podlegającym kontroli w trybie stwierdzenia nieważności.
Przepisy (17)
Główne
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego z powodu istnienia innych uzasadnionych przyczyn.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.zm.k.p.a. art. 2 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Skarżąca argumentowała, że art. 2 ustawy nowelizującej pozwala na wszczęcie postępowania na podstawie art. 158 § 2 k.p.a. nawet po upływie 30 lat.
k.p.a. art. 158 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy postępowania w sprawie stwierdzenia wydania orzeczenia z naruszeniem prawa.
k.p.a. art. 156 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji.
k.p.a. art. 158 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zarzut dotyczący wadliwości uzasadnienia wyroku Sądu I instancji.
rozp. RM z 1947 r. § § 31
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa
Przepis wskazany przez skarżącą jako naruszony, dotyczący nadzoru państwowego.
rozp. RM z 1947 r. § § 24
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa
Przepis wskazany przez skarżącą jako naruszony, dotyczący wykazu przedsiębiorstw.
rozp. RM z 1946 r. § § 31
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 kwietnia 1946 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa
Odpowiednik przepisu z rozporządzenia z 1947 r., dotyczący nadzoru państwowego.
rozp. RM z 1946 r. § § 26
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 kwietnia 1946 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa
Dotyczy nadzoru państwowego nad przedsiębiorstwami objętymi wykazem.
rozp. RM z 1946 r. § § 74
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 kwietnia 1946 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa
Określa cel i zakres nadzoru państwowego.
Konstytucja RP art. 8 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasady demokratycznego państwa prawa.
Konstytucja RP art. 77 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do wynagrodzenia szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie władzy publicznej.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
k.c. art. 417 § § 2
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez władzę publiczną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących nacjonalizacji przedsiębiorstw. • Zarzut naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 61a § 1 k.p.a., poprzez przyjęcie, że istnieją inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania. • Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku Sądu I instancji.
Odrzucone argumenty
Zarzut, że zarządzenie Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji w P. z 1947 r. jest samodzielnym orzeczeniem administracyjnym podlegającym kontroli w trybie stwierdzenia nieważności. • Zarzut, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. była nieuzasadniona. • Zarzut, że Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu wyjaśnienia przyczyn oddalenia zarzutu naruszenia § 31 rozporządzenia z 1947 r.
Godne uwagi sformułowania
zarządzenie Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji w P. z [...] lutego 1947 r. nie stanowi samodzielnego orzeczenia, które może być kwestionowane w postępowaniu o stwierdzenie nieważności • zarządzenie Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji w P. z [...] lutego 1947 r. jako indywidualny i konkretny akt organu administracji stanowi samodzielne orzeczenie które może być przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności lub stwierdzenie wydania orzeczenia z naruszeniem prawa • znajdująca swoje miejsce w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wypowiedź Ministra co do możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania nieważnościowego po wprowadzeniu zmian legislacyjnych w kontekście ograniczenia możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z uwagi na upływ czasu, pozostawała w tych okolicznościach zbędna • przesłanki te podlegają odrębnej analizie, której dokonanie może skutkować odmową wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, na podstawie art. 158 § 3 k.p.a. Wadliwość zaskarżonego postanowienia w tym zakresie nie może jednak stanowić podstawy dla uwzględnienia skargi, nie ma bowiem charakteru istotnego dla prawidłowości rozstrzygnięcia opartego na art. 61a § 1 k.p.a. • zarządzenie Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji w P. z [...] lutego 1947 r. o ogłoszeniu siedemnastego wykazu przedsiębiorstw przechodzących na własność Państwa w części dotyczącej przedsiębiorstwa ujętego w wykazie pod poz. […]
Skład orzekający
Jolanta Rudnicka
przewodniczący
Dariusz Chaciński
sprawozdawca
Piotr Niczyporuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nacjonalizacji przedsiębiorstw w okresie powojennym oraz stosowania art. 61a § 1 k.p.a. w kontekście historycznych aktów administracyjnych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego okresu historycznego i przepisów z tamtego czasu, co ogranicza jej bezpośrednie zastosowanie do współczesnych spraw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy nacjonalizacji przedsiębiorstw w Polsce po II wojnie światowej, co stanowi ciekawy aspekt historii prawa i gospodarki. Interpretacja przepisów z tamtego okresu przez współczesny sąd jest interesująca.
“Nacjonalizacja przedsiębiorstw: Czy zarządzenie z 1947 roku mogło być podstawą do stwierdzenia nieważności po latach?”
Dane finansowe
WPS: 240 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.