I OSK 840/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Wojewody P. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na cele modernizacji sieci gazowej. Inwestor, P. Sp. z o.o., wnioskował o zezwolenie na przeprowadzenie przez działkę skarżącego odcinka sieci gazowej niskiego ciśnienia. Organy administracji i Sąd I instancji uznały, że planowana inwestycja stanowi modernizację infrastruktury technicznej, zgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym błędne ustalenie charakteru inwestycji jako modernizacji, a nie budowy nowej sieci, brak mapy do celów prawnych oraz niewłaściwą wykładnię planu miejscowego i przepisów o rokowaniach. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za zasadną, wskazując na niedostateczne ustalenie przez Sąd I instancji i organy administracji, czy planowana inwestycja, polegająca na ułożeniu nowego gazociągu obok istniejącego, który ma zostać zaślepiony, doprowadzi do zwiększenia istniejącego ograniczenia prawa własności nieruchomości. NSA podkreślił, że celem art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest umożliwienie legalnego wejścia na teren dla celów publicznych, gdy właściciel nie wyraża zgody, a decyzja taka ogranicza prawo własności. Zgodnie z planem miejscowym dopuszczalna jest jedynie modernizacja, a nie budowa nowej inwestycji. NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzje administracyjne, nakazując właściwemu organowi ustalenie, czy zamierzenie inwestora doprowadzi do zwiększenia ograniczenia prawa własności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'modernizacja' w kontekście ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., zwłaszcza gdy plan miejscowy dopuszcza jedynie modernizację, a nie budowę nowej inwestycji. Podkreślenie konieczności badania wpływu inwestycji na zakres ograniczenia prawa własności.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie plan miejscowy dopuszcza jedynie modernizację. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdy plan miejscowy dopuszcza budowę lub gdy inwestycja jest jednoznacznie modernizacją bez zwiększania ograniczenia prawa własności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy planowana inwestycja polegająca na ułożeniu nowego gazociągu obok istniejącego, który ma zostać wyłączony z eksploatacji, stanowi modernizację infrastruktury technicznej w rozumieniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czy też budowę nowej inwestycji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
NSA uznał, że kluczowe jest ustalenie, czy planowane działania doprowadzą do zwiększenia istniejącego ograniczenia prawa własności nieruchomości. Jeśli tak, nie może być to uznane za modernizację w rozumieniu planu miejscowego, który dopuszcza jedynie modernizację, a nie budowę nowej inwestycji.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że pojęcie modernizacji, dopuszczalne przez plan miejscowy, nie może prowadzić do zwiększenia ograniczenia prawa własności. Obowiązkiem organów było ustalenie, czy planowana inwestycja nie rozszerzy zakresu ograniczenia prawa własności skarżącego.
Czy wniosek o zezwolenie na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na cele budowy/modernizacji sieci gazowej powinien zawierać mapę do celów prawnych, zgodnie z art. 116 ustawy o gospodarce nieruchomościami?
Odpowiedź sądu
Sąd kasacyjny nie rozstrzygnął bezpośrednio tej kwestii jako podstawy uchylenia wyroku, ale zarzut ten był podniesiony w skardze kasacyjnej, wskazując na potencjalne naruszenie przepisów postępowania.
Uzasadnienie
Skarżący argumentował, że instytucja z art. 124 ust. 1 u.g.n. jest formą wywłaszczenia, co wymaga spełnienia wymogów z art. 116 u.g.n., w tym załączenia mapy do celów prawnych.
Czy w okolicznościach sprawy zostały przeprowadzone rzeczywiste rokowania między inwestorem a właścicielem nieruchomości, zgodnie z art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami?
Odpowiedź sądu
Sąd kasacyjny nie rozstrzygnął bezpośrednio tej kwestii jako podstawy uchylenia wyroku, ale zarzut ten był podniesiony w skardze kasacyjnej, wskazując na potencjalne naruszenie przepisów postępowania.
Uzasadnienie
Skarżący twierdził, że inwestor jedynie przedstawił jednostronną propozycję i zerwał rozmowy, co nie stanowiło rzeczywistych rokowań.
Przepisy (15)
Główne
u.g.n. art. 124 § 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Umożliwia ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dla celów publicznych, gdy właściciel nie wyraża zgody, pod warunkiem zgodności z planem miejscowym.
ppsa art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna uchylenia zaskarżonego wyroku przez NSA.
Uchwała Nr [...] Rady Miasta G. z dnia [...] kwietnia 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. § 18 § 8
Ustalenia dotyczące obszarów rehabilitacji istniejącej zabudowy i infrastruktury technicznej, w tym modernizacji infrastruktury technicznej.
Pomocnicze
u.g.n. art. 124 § 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Wymaga przeprowadzenia rokowań z właścicielem nieruchomości przed wydaniem decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania.
u.g.n. art. 112 § 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Definiuje wywłaszczenie, do którego skarżący zaliczył ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości.
u.g.n. art. 116
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Określa wymagania dotyczące wniosku o wywłaszczenie, w tym wymóg załączenia mapy do celów prawnych.
ppsa art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy oddalenia skargi przez sąd administracyjny.
ppsa art. 203 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
Prawo budowlane art. 3 § 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budowy.
Prawo budowlane art. 3 § 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja robót budowlanych.
Prawo budowlane art. 3 § 7a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja przebudowy.
Prawo budowlane art. 3 § 8
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja remontu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Planowana inwestycja, polegająca na ułożeniu nowego gazociągu obok istniejącego, który ma zostać zaślepiony, może prowadzić do zwiększenia ograniczenia prawa własności, co wykracza poza dopuszczalną 'modernizację' według planu miejscowego. • Konieczność ustalenia przez organ, czy zamierzenie inwestora doprowadzi do zwiększenia ograniczenia wykonywania prawa własności nieruchomości.
Odrzucone argumenty
Argumenty WSA w Gdańsku, że inwestycja jest modernizacją zgodną z planem miejscowym i nie narusza przepisów postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Celem art. 124 ust. 1 powołanej ustawy jest umożliwienie inwestorowi legalnego wejścia na teren nieruchomości dla posadowienia na niej liniowej infrastruktury technicznej będącej celem publicznym, gdy właściciel nieruchomości nie wyrazi na to zgody. • Decyzja, o której mowa w powołanym art. 124 ust. 1, służy zatem ograniczeniu wykonywania prawa własności przedmiotowej nieruchomości, dlatego jej wydanie jest uwarunkowane kumulatywnym spełnieniem wszystkich przesłanek określonych w tym przepisie, w tym zgodnością z planem miejscowym. • Skoro planistyczny prawodawca zawęził dopuszczalność wykonywania robót budowlanych dotyczących infrastruktury technicznej tylko do dokonywania jej modernizacji, tj. infrastruktury już istniejącej, wykluczając przez to wykonywanie nowej inwestycji infrastrukturalnej, za modernizację należy w takim przypadku uznać takie działania, których efekt nie zwiększy istniejącego dotychczas ograniczenia prawa własności wynikającego z dotychczas istniejącej na nieruchomości liniowej infrastruktury technicznej. • Obowiązkiem organów administracji było zatem ustalenie i ocena, czy w efekcie planowanych przez inwestora działań na nieruchomości skarżącego kasacyjnie zwiększy się zakres ograniczenia w wykonywaniu przez niego prawa własności nieruchomości, czy też ograniczenie to pozostanie w niezmienionym kształcie w sferze prawnej.
Skład orzekający
Marek Stojanowski
przewodniczący
Marian Wolanin
sprawozdawca
Jakub Zieliński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'modernizacja' w kontekście ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., zwłaszcza gdy plan miejscowy dopuszcza jedynie modernizację, a nie budowę nowej inwestycji. Podkreślenie konieczności badania wpływu inwestycji na zakres ograniczenia prawa własności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie plan miejscowy dopuszcza jedynie modernizację. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdy plan miejscowy dopuszcza budowę lub gdy inwestycja jest jednoznacznie modernizacją bez zwiększania ograniczenia prawa własności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a potrzebą realizacji inwestycji celu publicznego (infrastruktura techniczna). Kluczowe jest rozróżnienie między modernizacją a budową nowej inwestycji, co ma praktyczne znaczenie dla właścicieli nieruchomości.
“Czy budowa nowej sieci gazowej obok starej to 'modernizacja'? NSA wyjaśnia granice ingerencji w prawo własności.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.