I OSK 834/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który oddalił skargę na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie w sprawie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Spór koncentrował się na przebiegu granicy między działką nr [...] a działką nr [...]. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 P.p.s.a., wskazując na wady postępowania organów administracji, pominięcie dowodów (map z różnych lat) oraz błędne ustalenie przebiegu granicy, które miało naruszać jego prawo własności. Zarzucono również naruszenie prawa materialnego, w tym art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d) P.g.k. i § 36 rozporządzenia z 2001 r., poprzez nieprawidłową kontrolę decyzji organów i bezzasadne oddalenie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów ma charakter rejestrowy i wtórny wobec zdarzeń prawnych. Nie jest właściwe do merytorycznego ustalania przebiegu granic ani rozstrzygania sporów o własność, które powinny być dochodzone w postępowaniu cywilnym lub rozgraniczeniowym. Sąd uznał, że błąd w operacie modernizacyjnym z 2009 r. w zakresie uwzględnienia punktu geodezyjnego nr [...] jako punktu granicznego, zamiast osnowy geodezyjnej, stanowił błąd kreślarski, który należało sprostować zgodnie z danymi z operatu scaleniowego. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, wskazując, że skarżący próbował nimi kwestionować ustalenia faktyczne, co jest niedopuszczalne w ramach tej podstawy kasacyjnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie charakteru rejestrowego ewidencji gruntów i budynków oraz ograniczeń organów ewidencyjnych w rozstrzyganiu sporów o własność i granice.
Dotyczy specyficznej sytuacji sporów o przebieg granic ewidencyjnych i interpretacji dokumentacji geodezyjnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy aktualizacja operatu ewidencji gruntów i budynków może być podstawą do merytorycznego ustalania przebiegu granic działek ewidencyjnych i rozstrzygania sporów o własność?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, aktualizacja operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy i wtórny, służy jedynie wprowadzaniu udokumentowanych zmian do danych ewidencyjnych, a nie rozstrzyganiu sporów o własność czy ustalaniu granic.
Uzasadnienie
Postępowanie ewidencyjne jest rejestrowe. W przypadku sporów o własność lub przebieg granic, należy je rozstrzygnąć w drodze postępowania cywilnego lub rozgraniczeniowego, a dopiero prawomocne orzeczenie może stanowić podstawę do zmian w ewidencji.
Czy operat techniczny sporządzony w celu aktualizacji ewidencji gruntów, który nie spełnia wymogów określonych w przepisach rozporządzenia, może stanowić podstawę do wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, operat techniczny musi być sporządzony zgodnie z przepisami, np. w toku postępowania rozgraniczeniowego, podziału nieruchomości, scalenia gruntów lub na potrzeby postępowania sądowego/administracyjnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem.
Uzasadnienie
Sąd analizuje wymogi formalne dotyczące dokumentacji geodezyjnej stanowiącej podstawę aktualizacji ewidencji, wskazując, że operat J.W. nie spełniał tych wymogów, co skutkowało umorzeniem postępowania.
Czy błąd w operacie modernizacyjnym ewidencji gruntów, polegający na błędnym zakwalifikowaniu punktu geodezyjnego jako granicznego zamiast osnowy, stanowi błąd kreślarski podlegający sprostowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli analiza dokumentacji źródłowej (np. operatu scaleniowego) jednoznacznie wskazuje na taki błąd, można go zakwalifikować jako błąd kreślarski.
Uzasadnienie
Sąd, opierając się na opinii technicznej i analizie dokumentów scaleniowych, uznał, że rozbieżność między operatem scaleniowym a modernizacyjnym w zakresie punktu [...] należy zakwalifikować jako błąd kreślarski.
Przepisy (7)
Główne
rozporządzenie z 2001 r. § § 36, § 37 ust. 1, § 45 ust. 1 i 3, § 46 ust 2 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Określa rodzaje dokumentacji geodezyjnej stanowiącej podstawę wprowadzania zmian w ewidencji gruntów i budynków, w tym wymogi dotyczące opracowań geodezyjnych przy aktualizacji operatu.
P.g.k. art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d)
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Reguluje tryb aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, w tym możliwość wprowadzania zmian na podstawie opracowań geodezyjnych.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania przez NSA.
P.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub postępowania).
P.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.
K.p.a. art. 7, 11, 15, 127 § 1, 138 § 1, 75 § 1, 77 § 1, 80, 156 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy K.p.a. wskazane przez skarżącego jako naruszone przez organy administracji.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 151 P.p.s.a.) poprzez niezastosowanie i niewłaściwe zastosowanie przepisów K.p.a., pominięcie dowodów, błędne ustalenie przebiegu granicy. • Naruszenie prawa materialnego (art. 1 P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. i art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d) P.g.k.) poprzez nieprawidłową kontrolę decyzji organów i bezzasadne oddalenie skargi. • Naruszenie prawa materialnego (art. 1 P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. i § 36 rozporządzenia z 2001 r.) poprzez błędną subsumpcję przepisu prawa materialnego i niewłaściwe przyjęcie, że operat techniczny stanowi źródłowe dane do ustalenia granic. • Argument o istnieniu prawomocnej decyzji z 2017 r. rozstrzygającej sprawę zmiany linii granicznej. • Argumenty dotyczące pominięcia dowodów z map i błędnego ustalenia przebiegu granicy, które miały naruszać prawo własności.
Godne uwagi sformułowania
aktualizacja ewidencji gruntów i budynków ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych • nie jest dopuszczalnym zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych • błąd w operacie modernizacyjnym w zakresie uwzględnienia punktu geodezyjnego nr [...] jako punktu granicznego, zamiast osnowy geodezyjnej, należało zakwalifikować jako błąd kreślarski
Skład orzekający
Krzysztof Sobieralski
przewodniczący sprawozdawca
Marek Stojanowski
sędzia
Jakub Zieliński
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie charakteru rejestrowego ewidencji gruntów i budynków oraz ograniczeń organów ewidencyjnych w rozstrzyganiu sporów o własność i granice."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sporów o przebieg granic ewidencyjnych i interpretacji dokumentacji geodezyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy częstego problemu sporów o granice działek ewidencyjnych i roli ewidencji gruntów, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i profesjonalistów z branży.
“Ewidencja gruntów to nie sąd: dlaczego spory o granice rozstrzygają się poza urzędem?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.