I OSK 834/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie skierowania kierowcy z orzeczoną niepełnosprawnością na badania lekarskie, uznając, że przepis art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym może być stosowany również do osób niepełnosprawnych.
Sprawa dotyczyła skierowania kierowcy S. Z., posiadającego orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, na badania lekarskie w celu oceny jego zdolności do prowadzenia pojazdów. Kierowca kwestionował podstawę prawną skierowania, wskazując na art. 122 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym jako właściwy dla osób niepełnosprawnych. Sądy obu instancji uznały jednak, że art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym, dotyczący kierujących, do których istnieją zastrzeżenia co do stanu zdrowia, może być stosowany również do osób niepełnosprawnych, a samo orzeczenie o niepełnosprawności może stanowić podstawę do takich zastrzeżeń.
S. Z., posiadający uprawnienia do kierowania pojazdami i orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, został skierowany na badania lekarskie decyzją Starosty, na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym. Organ uznał, że orzeczenie o niepełnosprawności, wskazujące na potrzebę stałej opieki, stanowi wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów. S. Z. odwołał się, argumentując, że właściwym przepisem powinien być art. 122 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym, dotyczący osób niepełnosprawnych, a także kwestionując interpretację rozporządzenia Ministra Zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił jego skargę, uznając, że art. 122 ust. 1 pkt 4 ma szerszy zakres podmiotowy i może obejmować również osoby niepełnosprawne, a samo orzeczenie o niepełnosprawności może uzasadniać wątpliwości co do stanu zdrowia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził stanowisko WSA, podkreślając, że przepisy art. 122 ust. 1 pkt 4 i 5 Prawa o ruchu drogowym są równorzędne i niezależne, a brak zawiadomienia organu orzekającego o niepełnosprawności nie wyklucza możliwości skierowania na badania na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4, jeśli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Sąd wskazał również, że zebrany materiał dowodowy, w tym opinia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, uzasadniał skierowanie na badania lekarskie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, przepis art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym może być stosowany do osób posiadających orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, ponieważ pojęcie 'kierującego' obejmuje również osoby niepełnosprawne posiadające prawo jazdy, a samo orzeczenie o niepełnosprawności może stanowić podstawę do istnienia zastrzeżeń co do stanu zdrowia.
Uzasadnienie
Przepisy art. 122 ust. 1 pkt 4 i 5 Prawa o ruchu drogowym są równorzędne i niezależne. Brak zawiadomienia organu orzekającego o niepełnosprawności nie wyklucza możliwości skierowania na badania na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4, jeśli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, które mogą wynikać z orzeczenia o niepełnosprawności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
u.p.r.d. art. 122 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
Przepis ten może być stosowany do osób posiadających orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, jeśli istnieją zastrzeżenia co do ich stanu zdrowia mogące wpływać na zdolność kierowania pojazdem.
Pomocnicze
u.p.r.d. art. 122 § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
Przepis ten określa odrębny tryb skierowania na badania dla osób niepełnosprawnych na podstawie zawiadomienia organów orzekających o niepełnosprawności.
u.p.r.d. art. 87 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym
Definicja kierującego pojazdem, który musi spełniać określone warunki, w tym być sprawnym fizycznie i psychicznie.
u.o.r. art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Definicja znacznego stopnia niepełnosprawności wymagającego stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.k.o. art. 1
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych
u.s.k.o. art. 2
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych
r.m.z. art. 2 § ust. 5
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami
Doprecyzowuje przesłankę nasuwających się zastrzeżeń co do stanu zdrowia, stanowiąc uszczegółowienie art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym.
Konstytucja RP art. 87 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wobec osoby niepełnosprawnej. Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77, 80 k.p.a.) poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego i błędne ustalenie podstawy skierowania na badania.
Godne uwagi sformułowania
Wyrażenie 'kierujący pojazdem' użyte w art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym odnosi się do osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdami. Każda z przesłanek wymienionych w pkt 1-6 art. 122 ust. 1 ustawy stanowi samodzielną i wystarczającą przesłankę do skierowania na badania lekarskie. Przepisy art. 122 ust. 1 pkt 4 i art. 122 ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym są równorzędne, zatem art. 122 ust. 1 pkt 4 nie jest przepisem ogólnym względem art. 122 ust. 1 pkt 5.
Skład orzekający
Maria Wiśniewska
przewodniczący
Arkadiusz Despot-Mładanowicz
sprawozdawca
Dariusz Chaciński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa o ruchu drogowym dotyczących skierowania na badania lekarskie kierowców, w tym osób niepełnosprawnych, oraz relacji między przepisami ustawy a rozporządzeń wykonawczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji skierowania na badania na podstawie orzeczenia o niepełnosprawności, ale stanowi ogólny komentarz do stosowania art. 122 ust. 1 pkt 4 P.r.d.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa ruchu drogowego i praw osób niepełnosprawnych, pokazując, jak przepisy mogą być interpretowane w kontekście indywidualnej sytuacji.
“Czy orzeczenie o niepełnosprawności automatycznie dyskwalifikuje kierowcę? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 834/13 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2014-11-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2013-04-15 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Arkadiusz Despot - Mładanowicz /sprawozdawca/ Dariusz Chaciński Maria Wiśniewska /przewodniczący/ Symbol z opisem 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami Hasła tematyczne Ruch drogowy Sygn. powiązane II SA/Sz 1119/12 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2013-01-17 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2005 nr 108 poz 908 art. 122 ust. 1 pkt 4 Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Wiśniewska sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant asystent sędziego Aleksander Jakubowski po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 17 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 1119/12 w sprawie ze skargi S. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 1119/12 oddalił skargę S. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy: Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] Naczelnik Wydziału Komunikacji i Dróg Starostwa Powiatowego w S. działając z upoważnienia Starosty S., na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) w związku z § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2004 r. Nr 2, poz. 15 ze zm.) skierował S. Z., posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A, B, na badania lekarskie. W motywach podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że podstawę wydania decyzji stanowiło dostarczone przez S. Z. orzeczenie, w którym zaliczono go do znacznego stopnia niepełnosprawności i wskazano na konieczność sprawowania nad nim stałej opieki drugiej osoby. Starosta uznał orzeczenie za wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Od powyższej decyzji odwołał się S. Z. wnosząc o jej uchylenie. Odwołujący się podniósł, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zawiera wskazanie co do konieczności sprawowania nad nim stałej okresowej opieki drugiej osoby, a nie jak podał organ I instancji - stałej opieki drugiej osoby. Powyższe stanowi istotną różnicę, gdyż opieka jest mu niezbędna jedynie przy realizacji wydanych przez lekarzy zaleceń dietetycznych i korzystaniu ze sprzętów i materiałów medycznych. Dalej wyjaśnił, że powodem dla którego ubiegał się o orzeczenie o stopniu niepełnosprawności było uzyskanie karty parkingowej, pomimo to żaden z lekarzy orzeczników nie miał jakichkolwiek obiekcji odnośnie jego zdolności do prowadzenia pojazdów mechanicznych, nawet gdy powoływał się na współistnienie choroby [...]. S. Z. podkreślił, że znaczny stopień niepełnosprawności został przyznany mu na rok z powodu usunięcia nerki oraz przebytej radioterapii. Jednakże obecnie czuje się na tyle dobrze, że może prowadzić "prawie normalne i aktywne życie". Jest osobą samodzielną i zaangażowaną zawodowo. Od kilkunastu lat przejeżdża średnio ok. 20 tys. km rocznie i nie posiada żadnych punktów karnych. Jeździ nowym i nowoczesnym samochodem, w związku z czym pomimo nawet pewnego osłabienia chorobami, jego uczestnictwo w ruchu drogowym nie stanowi niebezpieczeństwa. W ocenie skarżącego, skierowanie na badania jest rezultatem szykan stosowanych wobec niego przez Naczelnika Wydziału Komunikacji i Dróg Starostwa S. spowodowanych faktem wystąpienia o wydanie karty parkingowej jako osobie niepełnosprawnej. Po rozpoznaniu sprawy na skutek wniesionego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...], wydaną w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej "k.p.a.", art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), dalej "ustawa", oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że stan zdrowia kierowcy jest istotnym czynnikiem bezpieczeństwa ruchu drogowego. W celu niedopuszczenia do kierowania pojazdem osób, których stan zdrowia stanowiłby zagrożenia dla innych uczestników ruchu ustawodawca wprowadził obowiązkowe badania lekarskie, w tym kontrolne. Stosownie do art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, starosta uprawniony jest do skierowania na badania lekarskie osobę, w przypadku której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. W ocenie organu informacją, która stanowi podstawę do istnienia wątpliwości co do możliwości kierowania przez S. Z. pojazdem jest orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, zaliczające go do stopnia znacznego. Kolegium podkreśliło, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.) do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu wymagającą stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób z związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że akta sprawy wskazują, że skarżący jest osobą, która przeszła ciężką chorobę związaną ze znacznym osłabieniem organizmu. W celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem niezbędne było więc przeprowadzenie badań lekarskich. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję ostateczną S. Z. podniósł zarzut niewłaściwego zastosowania podstawy prawnej, tj. art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Według skarżącego, tryb postępowania wobec osób posiadających prawo jazdy i legitymujących się orzeczeniem o niepełnosprawności został określony w art. 122 ust. 1 pkt 5 ustawy. Tymczasem badający go lekarze orzecznicy nie dopatrzyli się żadnych zastrzeżeń co do jego stanu zdrowia, mogących powodować przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, w związku z czym nie wystosowali zawiadomienia umożliwiającego wydanie skierowania na badania lekarskie w oparciu o art. 122 ust. 1 pkt 5 ustawy. Zdaniem skarżącego, również powołanie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami przez organy było nieuprawnione, gdyż jest to akt niższej rangi, który nie może ingerować w sferę ustawy. Z kolei zastosowanie przepisu art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy, który jest przepisem ogólnym i odnoszącym się głównie do kierujących nie posiadających jeszcze prawa jazdy skarżący uznał za działanie celowe i przejaw stosowanego wobec niego "mobbingu". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, że w niniejszej sprawie bezsporne jest to, że skarżący jest osobą niepełnosprawną i posiadającą uprawnienia do kierowania pojazdami. Jak wynika ze skargi, w przekonaniu skarżącego, powyższe okoliczności wykluczają możliwość zastosowania art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy. Sąd wskazał, że w trybie art. 122 ust. 1 pk1-6 ustawy, badaniu lekarskiemu mogą podlegać zarówno osoby ubiegające się o wydanie prawa jazdy, tj. dokumentu stwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym (art. 88 ust. 1 ustawy) jak i osoby, które takim dokumentem już się legitymują. Każda z przesłanek wymienionych w pkt 1-6 art. 122 ust. 1 ustawy stanowi samodzielną i wystarczającą przesłankę do skierowania na badania lekarskie. Z literalnego brzmienia art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy wynika, że skierowaniu na badania lekarskie decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia podlega kierujący pojazdem. W ocenie Sądu, wyrażenie "kierujący pojazdem" użyte w tym przepisie odnosi się do osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdami. W myśl art. 2 pkt 20 ustawy kierujący oznacza osobę, która kieruje pojazdem lub zespołem pojazdów. W świetle przepisów ustawy do kierowania pojazdem wymagane jest uzyskanie stosownych uprawnień. W art. 87 ust. 1 ustawy wskazano, że kierującym może być osoba, która osiągnęła wymagany wiek i jest sprawna pod względem fizycznym i psychicznym oraz spełnia jeden z następujących warunków: 1) posiada wymagane umiejętności do kierowania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego i nienarażający kogokolwiek na szkodę oraz wymagany dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem; 2) odbywa, w ramach szkolenia, naukę jazdy odpowiednio przystosowanym pojazdem pod nadzorem instruktora; 3) zdaje egzamin państwowy odpowiednio przystosowanym pojazdem pod nadzorem egzaminatora. Zdaniem Sądu z zestawienia tych dwóch przepisów wynika, że kierujący to osoba, która spełniła przesłanki z art. 87 ust. 1 ustawy i uzyskała prawo jazdy, a tym samym jest uprawniona do prowadzenia pojazdów. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym również przyjmuje się, że przez kierującego pojazdem należy rozumieć osobę, która chociaż w danym momencie nie prowadzi pojazdu, do którego kierowania niezbędne jest prawo jazdy określonej kategorii, jednakże będąc do tego uprawnioną, w każdym momencie taką możliwość posiada (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Go 822/10, lex nr 953237). Tak więc za chybione Sąd uznał stanowisko skarżącego, że art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy odnosi się do osób ubiegających się o wydanie prawa jazdy. Za niezasadny Sąd uznał również pogląd, że osoby, która uzyskała orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie można skierować na badania w sytuacji nasuwających się zastrzeżeń co do stanu zdrowia. W ustawie brak jest uregulowania, które wyłączałoby możliwość zastosowania art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy co do osób z orzeczoną niepełnosprawnością. Takim przepisem nie jest powołany przez skarżącego art. 122 ust. 1 pkt 5 ustawy, gdyż w sposób odmienny określa podmiot jak i przesłankę skierowania na badania lekarskie. W przypadku art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy podmiotem tym jest kierujący, a przesłanką - nasuwające się zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Art. 122 ust. 1 pkt 5 ustawy jako podmiot wskazuje natomiast osobę niepełnosprawną posiadającą potwierdzone uprawnienia do kierowania pojazdami lub tramwajami, a przesłankę - zawiadomienie właściwych organów orzekających o niepełnosprawności lub niezdolności do pracy. Pomiędzy omawianymi unormowaniami nie występują żadne wzajemne relacje, które umożliwiłyby zastosowanie reguł kolizyjnych. Omawiane przepisy są równorzędne, zatem art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy nie jest przepisem ogólnym względem art. 122 ust. 1 pkt 5 ustawy. Każde z tych uregulowań może stanowić samodzielną podstawę decyzji w przypadku spełnienia przewidzianych w nich przesłanek. Brak jest zatem podstaw prawnych do uznania, że w stosunku do osoby wobec której orzeczono o stopniu niepełnosprawności jedynym dopuszczalnym trybem postępowania jest tryb określony w art. 122 ust. 1 pkt 5 ustawy. Sąd podkreślił, że zakres podmiotowy art. 122 ust. 1 pkt 4 jest szerszy niż wynikający z art. 122 ust. 1 pkt 5 ustawy. Niewątpliwie pojęcie "kierującego" obejmuje swym zakresem również osoby niepełnosprawne posiadające prawo jazdy. Tak więc sam fakt, że kierującym jest osoba niepełnosprawna nie stanowi przeszkody w rozpoznaniu sprawy w oparciu o art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy. Tym samym za niedopuszczalną Sąd uznał prezentowaną w skardze wykładnię zawężającą analizowanego przepisu. W rezultacie Sąd stwierdził, że skierowanie na badania lekarskie takiej osoby może nastąpić, stosownie do okoliczności sprawy, bądź na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 bądź art. 122 ust. 1 pkt 5 ustawy. Sąd wskazał, że słusznie zauważył skarżący, iż w przedmiotowej sprawie Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w S. nie wystosował do Starosty S. zawiadomienia, o którym mowa w art. 122 ust. 1 pkt 5 ustawy. Jednakże brak stosownego zawiadomienia nie oznacza, że skarżący posiada wymaganą sprawność do kierowania pojazdami. Zawiadomienie organów właściwych do orzekania o niepełnosprawności i niezdolności do pracy, jest jedną z sytuacji przewidzianych przez ustawodawcę uprawniającą starostę do wydania decyzji o skierowaniu niepełnosprawnego kierowcy na badania lekarskie. Drugą natomiast jest istnienie zastrzeżeń co do stanu zdrowia. W ocenie Sądu, wbrew wywodom skargi, analiza ustalonego w sprawie stanu faktycznego prowadzi do uznania, że słusznie organy oparły swoje stanowisko w sprawie na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy oraz przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15 ze zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem". Powołane rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 123 ustawy, która upoważniała ministra właściwego do spraw zdrowia do określenia w nim między innymi szczegółowych warunków i trybu kierowania na badania lekarskie i ich przeprowadzania w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi oraz kierowania tramwajami. Stosownie do art. 87 ust. 1 Konstytucji RP rozporządzenia są źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej. W myśl § 2 ust. 5 rozporządzenia starosta może również skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Powyższy przepis nie pozostaje w sprzeczności z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy, a stanowi tylko jego uszczegółowienie, doprecyzowując przesłankę nasuwających się zastrzeżeń co do stanu zdrowia. W orzecznictwie przyjmuje się, że podstawę wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie mogą stanowić tylko te przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego. Zastrzeżenia muszą być konkretne i wynikać z obiektywnych faktycznych okoliczności, którym trudno z góry zaprzeczyć, bez dodatkowej, medycznej weryfikacji stanu zdrowia kierowcy (por. wyrok NA z dnia 17 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 156/11, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 5 stycznia 2012 r. sygn. akt III SA/Wr 445/11, Lex nr 1104416). Do okoliczności powodujących zastrzeżenia należą m.in. zaburzenia psychiczne, stany chorobowe, upośledzenia czy brak niektórych organów lub funkcji. Sąd podzielił pogląd organu, że uzyskanie orzeczenia zaliczającego skarżącego do znacznego stopnia niepełnosprawności oraz wskazującego na konieczność pomocy drugiej osoby stanowi podstawę do istnienia wątpliwości co do możliwości kierowania pojazdem. Znaczny stopień niepełnosprawności orzekany jest przy naruszeniu sprawności organizmu, co wynika z art. 4 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721). Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że w orzeczeniu wskazano, że skarżący spełnia przesłankę określoną w art. 8 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, a zatem ma obniżoną sprawność ruchową. Słusznie również zdaniem Sądu wskazał organ odwoławczy, że akta sprawy potwierdzają okoliczność przejścia przez skarżącego ciężkiej choroby związanej ze znacznym osłabieniem organizmu oraz operacji usunięcia niektórych organów. Dodatkowo sam skarżący wskazuje na posiadanie choroby polegającej na występowaniu bólu mięśni kończyn dolnych pojawiającego się podczas wysiłku. Powyższe okoliczności w ocenie Sądu niewątpliwie z dużym prawdopodobieństwem wskazują na możliwość obniżenia sprawności fizycznej skarżącego, a zatem na istnienie podstawy prawnej do skierowania skarżącego na badania lekarskie. Sąd wskazał, ze zaskarżone rozstrzygnięcie nie dyskryminuje skarżącego, gdyż znajduje oparcie w przepisach prawa, których celem jest zagwarantowanie bezpieczeństwa w ruchu drogowym innym uczestnikom jak i osobie kierowanej na badania lekarskie. Tak więc poddanie się badaniu, które służy wyjaśnieniu wpływu okoliczności ustalonych przez organ na możliwość kierowania pojazdami, leży nie tylko w interesie publicznym ale również i interesie skarżącego. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył S. Z., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając naruszenie: 1) przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności: a) art. 7, 77, 80 k.p.a. - poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego i należytego zebrania oraz oceny materiału dowodowego, co skutkowało błędnym ustaleniem, że istnienie wątpliwości organu, co do możliwości kierowania przez skarżącego pojazdem uzasadniało skierowanie go na badanie lekarskie na podstawie art. 122 ust 1 pkt 4, 2) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności: a) art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym - przez błędną wykładnię, tj. uznanie, iż istnienie wątpliwości organu co do możliwości kierowania przez skarżącego pojazdem uzasadniało skierowanie go na badanie lekarskie na podstawie tego przepisu oraz - niewłaściwe zastosowanie, tj. uznanie, iż skarżący jako osoba niepełnosprawna mógł na podstawie ww. przepisu zostać skierowany decyzją Starosty na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, podczas gdy prawidłową podstawę stanowi przepis art. 122 ust. pkt 5. Mając na względzie powyższe zarzuty na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie przesłanki, uzasadniające nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie przesłanki nieważności postępowania sądowego nie wystąpiły. Tym samym należało rozpoznać sprawę w granicach zgłoszonych zarzutów kasacyjnych. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego. Mając na uwadze strukturę przedstawionych zarzutów, w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu naruszania przepisów prawa materialnego. Należy zauważyć, że celem art. 122 ustawy Prawo o ruchu drogowym jest zagwarantowanie bezpieczeństwa w ruchu. W związku z tym ustawodawca w pkt 1-6 ust. 1 art. 122 w sposób enumeratywny wymienił przypadki, w których organ kieruje osobę fizyczną na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Wystąpienie każdej z tych przesłanek stwarza po stronie organu obowiązek skierowania na stosowne badania. Trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że w ustawie Prawo o ruchu drogowym brak jest uregulowania, wyłączającego możliwość zastosowania art. 122 ust. 1 pkt 4 niniejszej ustawy do osób z orzeczonym stopniem niepełnosprawności. Przewidziany w art. 122 ust. 1 pkt 5 ustawy obowiązek skierowania na badania osoby posiadającej prawo jazdy, na podstawie zawiadomienia właściwych organów orzekających o niepełnosprawności lub niezdolności do pracy nie oznacza, że w sytuacji braku takiego wniosku starosta nie może uznać, że zachodzi przypadek nasuwający zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Obie przesłanki skierowania na badania są od siebie niezależne. Z tego względu zarzut naruszenia art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym nie mógł zostać uznany za zasadny. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie Starosta, po otrzymaniu orzeczenia o stopniu niepełnosprawności skarżącego, pismem z dnia 11 lipca 2012 r., zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. o udzielenie informacji, czy wymienione w tym orzeczeniu schorzenia mogą stanowić przeciwwskazanie zdrowotne mające wpływ na zachowanie kierowcy jako uczestnika ruchu drogowego i mogą powodować niezdolność lub ograniczenia do prowadzenia pojazdów mechanicznych. W odpowiedzi Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K., pismem z dnia 18 lipca 2012 r., udzielił informacji, że z powodu stwierdzenia przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności znacznego stopnia niepełnosprawności i potrzebę stałej okresowej opieki drugiej osoby, wskazana jest ocena zdolności do kierowania pojazdami silnikowymi. W związku z tym brak jest podstaw, aby zarzucać organowi automatyzm i ograniczenie postępowania dowodowego tylko do uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności skarżącego. Wszelkie inne kwestie związane z tym, czy stan zdrowia skarżącego stanowi przeciwwskazanie do kierowania pojazdem, będą wyjaśniane w drodze stosownego badania lekarskiego. Decyzja kierująca na takie badania nie oznacza, że przesądzona została kwestia braku zdolności skarżącego do kierowania pojazdem mechanicznym. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI