I OSK 809/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. G. od wyroku WSA w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję odmawiającą umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego. Skarżący, odbywający karę pozbawienia wolności, podnosił zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym braku możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny pracy na okoliczność jego stanu zdrowia i możliwości podjęcia zatrudnienia. NSA uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów zapada w ramach uznania administracyjnego, ale nie oznacza dowolności. Dłużnik ponosi pełną odpowiedzialność za zaległości, a dobro dziecka jest wartością najwyższą. NSA stwierdził, że odbywanie kary pozbawienia wolności jest skutkiem zawinionego działania skarżącego i nie stanowi okoliczności uzasadniającej umorzenie należności, nawet jeśli stan zdrowia utrudnia podjęcie pracy w zakładzie karnym. Sąd uznał, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUmorzenie należności z funduszu alimentacyjnego przez dłużnika alimentacyjnego odbywającego karę pozbawienia wolności, nawet w przypadku problemów zdrowotnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika alimentacyjnego odbywającego karę pozbawienia wolności i jego sytuacji zdrowotnej w tym kontekście. Interpretacja uznania administracyjnego w kontekście zawinionych działań dłużnika.
Zagadnienia prawne (2)
Czy odbywanie kary pozbawienia wolności przez dłużnika alimentacyjnego, nawet w połączeniu z trudnościami zdrowotnymi uniemożliwiającymi pracę w zakładzie karnym, może stanowić podstawę do umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odbywanie kary pozbawienia wolności jest skutkiem zawinionego działania dłużnika i nie stanowi okoliczności uzasadniającej umorzenie należności, nawet jeśli stan zdrowia utrudnia podjęcie pracy w zakładzie karnym.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że umorzenie należności jest wyjątkiem od zasady spłaty długu alimentacyjnego, a sytuacja dłużnika wynikająca z odbywania kary jest efektem jego własnych, zawinionych działań. Dobro dziecka jest wartością najwyższą i państwo nie przejmuje obowiązku alimentacji, a jedynie udziela tymczasowego wsparcia.
Czy naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 § 1 k.p.a.) może skutkować uchyleniem decyzji, jeśli strona nie wykaże istotnego wpływu tego naruszenia na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie zasady czynnego udziału strony nie zawsze skutkuje uchyleniem decyzji. Dopiero gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych i miało istotny wpływ na wynik sprawy, może stanowić podstawę do uchylenia decyzji.
Uzasadnienie
W niniejszej sprawie, nawet gdyby doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., to nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ kluczowe okoliczności (odbywanie kary pozbawienia wolności i brak możliwości uzyskiwania dochodów z tego powodu) były niesporne i wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy na gruncie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a.
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.o.u.a. art. 30 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 84 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 72
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a. przez niewykroczenie przez Sąd I instancji poza zarzuty sformułowane w skardze i niedostrzeżenie naruszenia przez organ administracji art. 81 k.p.a. • Naruszenie art. 151, art. 141 § 4 i art. 134 § 1 p.p.s.a. przez niepełne rozważenie zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w kontekście możliwości wypowiedzenia się przez stronę co do zebranych dowodów i zgłoszenia wniosków dowodowych. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 3 § 1 i art. 135 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nieuchylenie decyzji organów mimo rażącego naruszenia art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., art. 84 § 1 k.p.a. i niepoddanie dowodów ocenie biegłego. • Naruszenie art. 135, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że zebrane wyniki badań były wystarczające dla ustalenia, iż strona nie spełnia przesłanek szczególnych okoliczności. • Naruszenie art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 80 k.p.a. przez niedostrzeżenie naruszenia art. 80 k.p.a. przez organy obu instancji. • Naruszenie art. 3 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów skargi.
Godne uwagi sformułowania
Dobro dziecka jest wartością najwyższą i podlega konstytucyjnej ochronie ze strony państwa (art. 72 Konstytucji RP). • Świadczenia z funduszu alimentacyjnego są zatem jedynie czasowo udostępniane wierzycielowi i nie są świadczeniami bezzwrotnymi. • Zwrot należności wypłacony z funduszu alimentacyjnego jest zasadą, a instytucja umorzenia, rozłożenia na raty albo odroczenia terminu płatności odstępstwem, wyjątkiem od ogólnej zasady obowiązku zwrotu należności i może mieć miejsce w sytuacjach szczególnych, nadzwyczajnych. • Za taką wyjątkową, nadzwyczajną sytuację nie może być natomiast uznana sytuacja, będąca efektem działań samego podmiotu zobowiązanego do alimentacji. • Odbywanie kary za popełnione przestępstwo stanowi bowiem skutek podjęcia przez skarżącego zabronionych przez prawo działań. • Zawiniony przez skarżącego charakter owych konsekwencji nie może skutkować przyjęciem stanowiska o istnieniu podstawy do umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, uzasadniany brakiem możliwości uzyskiwania przez dłużnika alimentacyjnego dochodów w warunkach osadzenia w zakładzie karnym.
Skład orzekający
Marek Stojanowski
przewodniczący
Iwona Bogucka
sędzia
Arkadiusz Blewązka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego przez dłużnika alimentacyjnego odbywającego karę pozbawienia wolności, nawet w przypadku problemów zdrowotnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika alimentacyjnego odbywającego karę pozbawienia wolności i jego sytuacji zdrowotnej w tym kontekście. Interpretacja uznania administracyjnego w kontekście zawinionych działań dłużnika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu alimentów i pokazuje, jak sąd interpretuje sytuację dłużnika, który odbywa karę pozbawienia wolności. Pokazuje to, że zawinione działania mogą mieć konsekwencje prawne, nawet jeśli wpływają na zdolność do spłaty zobowiązań.
“Dłużnik alimentacyjny w więzieniu chce umorzenia długu. Sąd: Twoje problemy zdrowotne to nie wymówka, gdy sam sobie zaszkodziłeś.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.