I OSK 805/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Ministra Rozwoju i Technologii od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę. Minister zarzucił sądowi niższej instancji naruszenie prawa materialnego (art. 156 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami) oraz przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.), twierdząc, że sąd błędnie ocenił możliwość wykorzystania operatu szacunkowego. Sąd administracyjny uznał, że operat szacunkowy z maja 2020 r. nie mógł stanowić dowodu, ponieważ nie został prawidłowo zaktualizowany zgodnie z art. 156 ust. 4 u.g.n. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że ustawa wymaga umieszczenia klauzuli aktualizacyjnej w samym operacie oraz dołączenia analizy potwierdzającej brak zmian uwarunkowań prawnych lub istotnych czynników. Rozporządzenie wykonawcze nie może modyfikować przepisów ustawy. W związku z tym, że operat nie spełniał wymogów ustawy, nie mógł być podstawą do ustalenia odszkodowania. Skarga kasacyjna została oddalona, a Minister obciążony kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja wymogów dotyczących aktualizacji operatu szacunkowego w sprawach o odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości, zwłaszcza w kontekście hierarchii aktów prawnych (ustawa vs. rozporządzenie).
Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia nieruchomości pod drogi publiczne i stosowania art. 156 ust. 4 u.g.n. w brzmieniu obowiązującym w czasie wydania decyzji.
Zagadnienia prawne (1)
Czy operat szacunkowy, którego termin ważności minął, może być wykorzystany do ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, jeśli jego aktualność została potwierdzona pismem zewnętrznym, a nie poprzez klauzulę w samym operacie i analizę zgodną z art. 156 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, operat szacunkowy musi spełniać wymogi określone w art. 156 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co oznacza umieszczenie klauzuli aktualizacyjnej w samym operacie oraz dołączenie analizy potwierdzającej brak zmian uwarunkowań prawnych lub istotnych czynników. Samo zewnętrzne pismo potwierdzające aktualność nie jest wystarczające.
Uzasadnienie
NSA podkreślił hierarchię aktów prawnych, wskazując, że przepisy ustawy (art. 156 ust. 4 u.g.n.) mają pierwszeństwo przed przepisami rozporządzenia wykonawczego. Rozporządzenie nie może modyfikować wymogów ustawowych dotyczących aktualizacji operatu szacunkowego. Brak spełnienia tych wymogów przez operat oznacza, że nie może on stanowić dowodu wartości nieruchomości.
Przepisy (17)
Główne
u.g.n. art. 156 § ust. 4
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przepis ten wymaga umieszczenia klauzuli potwierdzającej aktualność operatu w samym operacie oraz dołączenia analizy potwierdzającej brak zmian uwarunkowań prawnych lub istotnych czynników. Rozporządzenie wykonawcze nie może modyfikować tego wymogu.
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.g.n. art. 156 § ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego art. 58 § ust. 1
Konstytucja RP art. 87 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 92 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Operat szacunkowy nie został prawidłowo zaktualizowany zgodnie z art. 156 ust. 4 u.g.n., ponieważ klauzula aktualizacyjna nie została umieszczona w samym operacie, a jedynie w osobnym piśmie, które nie zawierało analizy zmian uwarunkowań prawnych lub istotnych czynników.
Odrzucone argumenty
Minister Rozwoju i Technologii zarzucił błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 156 ust. 4 u.g.n. oraz naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że operat szacunkowy mógł być wykorzystany do ustalenia odszkodowania.
Godne uwagi sformułowania
Konstytucyjna hierarchiczność źródeł powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej... nakazuje w wypadku odmiennej treści przepisów aktu wyższego rzędu (ustawy) i aktu niższego rzędu (rozporządzenia), stosować w pierwszej kolejności przepis zawarty w akcie wyższego rzędu (lex superior derogat legi interiori). • Wykonawczy charakter przepisu rozporządzenia wobec ustawy nie może bowiem odmiennie normować kwestii uregulowanych w ustawie.
Skład orzekający
Arkadiusz Blewązka
sprawozdawca
Jolanta Rudnicka
przewodniczący
Piotr Niczyporuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów dotyczących aktualizacji operatu szacunkowego w sprawach o odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości, zwłaszcza w kontekście hierarchii aktów prawnych (ustawa vs. rozporządzenie)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia nieruchomości pod drogi publiczne i stosowania art. 156 ust. 4 u.g.n. w brzmieniu obowiązującym w czasie wydania decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu wywłaszczeń – prawidłowego ustalenia odszkodowania, co ma znaczenie praktyczne dla właścicieli nieruchomości. Wyjaśnia kluczową kwestię formalną dotyczącą operatu szacunkowego.
“Czy pismo zewnętrzne potwierdzi aktualność operatu szacunkowego? NSA wyjaśnia kluczowe wymogi przy wywłaszczeniu.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.