I OSK 803/24
Podsumowanie
NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy stwierdzenia nieważności decyzji rekultywacyjnej, uznając, że przepisy o ochronie gruntów rolnych i leśnych mogą być stosowane do gruntów innych niż rolne i leśne w kontekście działalności górniczej.
Skarżąca kasacyjnie spółka S. S.A. kwestionowała decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji rekultywacyjnej, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Spór dotyczył możliwości stosowania ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych do rekultywacji działki budowlanej po likwidacji zakładu górniczego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że przepisy te mogą być stosowane odpowiednio, a zarzuty dotyczące niewłaściwej wykładni i zastosowania prawa materialnego, jak również naruszeń proceduralnych, nie zasługują na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S. S.A. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji rekultywacyjnej. Spółka zarzucała naruszenie przepisów Prawa geologicznego i górniczego (pgg) oraz Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ppsa), w tym błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących rekultywacji gruntów po działalności górniczej oraz stosowania ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (uogrl) do działki budowlanej. Skarżąca podnosiła również zarzuty dotyczące niezastosowania przez WSA przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa) o stwierdzeniu nieważności decyzji. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że przepisy uogrl mogą być stosowane odpowiednio do rekultywacji gruntów po działalności górniczej, nawet jeśli nie są to grunty rolne lub leśne, zgodnie z art. 129 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 pgg. Sąd odrzucił argumentację spółki dotyczącą braku podstawy prawnej lub rażącego naruszenia prawa, wskazując, że interpretacja przepisów przez WSA była prawidłowa. Zarzuty procesowe również uznano za niezasadne, w tym te dotyczące braku merytorycznego rozpoznania sprawy i niewłaściwego zastosowania przepisów ppsa. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych mogą być stosowane odpowiednio do rekultywacji gruntów po działalności górniczej, nawet jeśli nie są to grunty rolne lub leśne, zgodnie z art. 129 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 Prawa geologicznego i górniczego.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że odesłanie z art. 129 ust. 2 pgg do przepisów uogrl dotyczy rekultywacji gruntów po działalności górniczej i nie ogranicza się do gruntów rolnych lub leśnych. Sąd podkreślił, że sama ustawa pgg określa, do jakich gruntów stosuje się przepisy uogrl, a pojęcie 'grunty po działalności górniczej' nie wymaga odwoływania się do definicji z uogrl.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (15)
Główne
ppsa art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pgg art. 129 § ust. 1 pkt. 5
Prawo geologiczne i górnicze
pgg art. 129 § ust. 2
Prawo geologiczne i górnicze
Odesłanie do stosowania przepisów uogrl do rekultywacji gruntów po działalności górniczej, także tych niebędących gruntami rolnymi lub leśnymi.
uogrl art. 22 § ust. 2 pkt. 1
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Podstawa właściwości starosty w sprawach rekultywacji.
Pomocnicze
ppsa art. 182 § § 2 i 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
uogrl art. 20
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
kpa art. 156 § § 1 pkt. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
kpa art. 156 § § 1 pkt. 2
Kodeks postępowania administracyjnego
ppsa art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 129 ust. 2 w zw. z art. 129 ust. 1 pkt. 5, ust. 4 oraz art. 147 ust. 1 i 2 pgg oraz art. 1, 4, 5, 20, 22 uogrl. Naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 156 § 1 pkt. 2 kpa w zw. z art. 20, 22 uogrl. Naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 156 § 1 pkt. 1 kpa w zw. z art. 5 uogrl. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a w zw. z art. 135 w zw. z art. 151 ppsa. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 134 § 1 ppsa w zw. z art. 133 § 1 ppsa.
Godne uwagi sformułowania
wszelkie wątpliwości co do zaistnienia wskazanych przesłanek należy rozstrzygać na korzyść pozostawienia takiej decyzji w obrocie prawnym. o rażącym naruszeniu prawa – w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 kpa – można mówić jedynie w przypadku przepisu który nadaje się do zastosowania w tzw. bezpośrednim rozumieniu, tzn. takiego, który dla swojego zastosowania nie wymaga stosowania wykładni prawa. "odpowiednie" stosowanie może oznaczać przypadki w których zastosowanie przepisów stosowanych do zakresu odniesienia następuje bez konieczności zmian w ich dyspozycji, po drugie, przypadki w których z uwagi na zakres odniesienia przepisy stosowane wymagają dokonania określonych modyfikacji w ich dyspozycji, po trzecie, przypadki w których ze względu na bezprzedmiotowość lub całkowitą sprzeczność z przepisami, do których miałyby być stosowane odpowiednio, wyłączone jest zastosowanie przepisów do zakresu odniesienia. nie może budzić wątpliwości, że po pierwsze – ustawodawca już w przepisach pgg określił do rekultywacji jakiego rodzaju gruntów stosuje się przepisy uogrl dotyczące rekultywacji, a zatem bezprzedmiotowe jest odwoływanie się w tym zakresie do przepisów innej ustawy, po drugie zaś – że rodzaj gruntu do którego mają zastosowanie przepisy uogrl wyróżniony został nie ze względu na jego rolny bądź leśny charakter, ale z uwagi na jego związek z działalnością górniczą. błąd w wykładni w ogóle nie może stanowić o rażącym naruszeniu prawa.
Skład orzekający
Marek Stojanowski
przewodniczący sprawozdawca
Marian Wolanin
sędzia
Jakub Zieliński
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych do rekultywacji gruntów po działalności górniczej, w tym działek budowlanych, oraz właściwość organów w takich sprawach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego kontekstu rekultywacji po działalności górniczej i stosowania przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych w drodze odesłania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonej interpretacji przepisów prawa geologicznego i górniczego oraz ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, co jest istotne dla specjalistów z branży nieruchomości i górnictwa.
“Czy ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych dotyczy także działek budowlanych po kopalniach? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I OSK 803/24 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2026-01-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-04-15 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jakub Zieliński Marek Stojanowski /przewodniczący sprawozdawca/ Marian Wolanin Symbol z opisem 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane II SA/Kr 1137/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-11-23 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin Sędzia del. WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. S.A. z siedzibą w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 1137/23 w sprawie ze skargi S. S.A. z siedzibą w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 14 czerwca 2023 r. znak SKO.OŚ/4170/153/2023 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie określenia kierunku, terminu i rekultywacji gruntów i osoby za nią odpowiedzialnej oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wyrokiem z 23 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 1137/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę S. S.A. z siedzibą w B. (dalej także: "skarżąca kasacyjnie") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 14 czerwca 2023 r. znak SKO.OŚ/4170/153/2023. W skardze kasacyjnej od powyższej decyzji skarżąca kasacyjnie zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie naruszenie: 1. Prawa materialnego, tj.: a. art. 129 ust. 2 w zw. z art. 129 ust. 1 pkt. 5, ust. 4 oraz art. 147 ust. 1 ust 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2023 r. poz. 633, dalej: "pgg") poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj.: i. uznanie przez Sąd, że odpowiednie stosowanie ustawy z dnia 3 lutego 1995 r o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2409, dalej: "uogrl") oznacza, jej stosowanie wprost do rekultywacji każdego terenu, nawet tego, który nie jest gruntem rolnym ani leśnym, podczas gdy przepisy tej ustawy nie znajdują zastosowania w stosunku do działki budowlanej; ii. uznanie przez Sąd I instancji, że sam fakt prowadzenia likwidacji zakładu górniczego K. w B. stanowi wystarczającą przesłankę do uznania, że w sprawie ma zastosowanie art. 129 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 129 ust. 2 pgg i organ był legitymowany do wydania decyzji rekultywacyjnej w stosunku do działki budowlanej, podczas gdy w planie ruchu likwidowanego zakładu górniczego ww. działka nie była ujęta jako podlegająca obowiązkowi rekultywacji; iii. uznanie przez Sąd I instancji, że szkody powstałe w gruntach innych niż rolne i leśne mogą zostać naprawione w drodze rekultywacji, podczas, gdy treść art. 147 ust. 2 pgg wynika, iż tylko w stosunku do gruntów rolnych i leśnych naprawienie szkód następuje w sposób określonych w uogrl a w zakresie sposobu naprawy pozostałych szkód wyrządzonych ruchem zakładu górniczego ma zastosowanie regulacja określona w art. 147 ust. 1 pgg oraz przepisy działu VIII pgg; b. art. 1, art. 4 pkt. 16, 17, 18, art. 5, art. 20 ust. 1, 3 i 4, art. 22 ust. 1 pkt. 2 i 3, ust. 2 pkt. 1 i 3, ust. 3 uogrl poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedmiotowe przepisy stanowią podstawę prawną do wydania decyzji w sprawie rekultywacji, w stosunku do gruntu niebędącego gruntem rolnym i leśnym; c. art. 156 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775, dalej: "kpa") w zw. z art. 20 ust. 1, 3 ,4 art. 22 ust. 1 pkt. 2 i 3, ust. 2 pkt. 1 i 3, ust. 3 uogrl poprzez jego niezastosowanie przez Sąd I instancji, pomimo wydania przez Starostę O. decyzji rekultywacyjnej bez podstawy prawnej, a także z rażącym naruszenia prawa; d. art. 156 § 1 pkt. 1 kpa w zw. z art. 5 uogrl poprzez jego niezastosowanie przez Sąd, pomimo wystąpienia ku temu przesłanek tj. wydania decyzji rekultywacyjnej przez organ, który nie był do tego legitymowany, z naruszeniem przepisów o właściwości; 2. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a. art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a w zw. z art. 135 w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1364 ze zm., dalej: "ppsa"), polegające na niedostrzeżeniu przez Sąd, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji dopuściło się naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 156 § 1 pkt. 1 oraz art. 156 § 1 pkt. 2 kpa pomimo występujących ku temu podstaw, co w konsekwencji skutkowało dokonaniem przez Sąd niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej i niezastosowaniem środka określonego w art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ppsa, a następnie oddaleniem przez Sąd skargi jako bezzasadnej; b. art. 134 § 1 ppsa w zw. z art. 133 § 1 ppsa poprzez brak merytorycznego rozpoznania każdego z zarzutów zawartych w skardze, w szczególności zarzutu w zakresie wydania przez Starostę O. decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości, jak również braku odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów zawartych w skardze, co skutkowało bezpośrednio oddaleniem skargi. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, a gdyby sąd ten nie mógł rozpoznać jej w innym składzie – innemu sądowi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Nadto skarżąca kasacyjnie oświadczyła, że zrzeka się rozprawy. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ppsa przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Rozpoznana w takich granicach skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 182 § 2 ppsa, albowiem strona skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony nie zażądały jej przeprowadzenia. Zarzuty skargi kasacyjnej zostały oparte na obu podstawach kasacyjnych, wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 ppsa, tj. zarówno na naruszeniu przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania. Zasadą jest, że w takiej sytuacji w pierwszej kolejności rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny podlegają zarzuty naruszenia prawa procesowego. Zarzuty procesowe sprowadzają się jednak zasadniczo do wskazania na nierozpoznanie wszystkich zarzutów skargi oraz nieuzasadnione jej oddalenie, podczas gdy istota sprawy dotyczy zagadnień materialnoprawnych. Uzasadnia to rozpoznanie zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego w pierwszej kolejności. Na wstępnie należy zauważyć, że kwestionowana w sprawie decyzja zapadła w nadzwyczajnym trybie stwierdzenia nieważności postępowania. Ma to zasadnicze znaczenie dla przedmiotu postępowania, albowiem w trybie stwierdzenia nieważności decyzji dochodzi wyłącznie do ustalenia, czy decyzja co do której toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności obarczona jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa i ewentualnie w przepisach szczególnych. Zważywszy, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od fundamentalnej dla porządku prawnego zasady trwałości decyzji ostatecznych, wszystkie przesłanki nieważności decyzji muszą byś wykładane ściśle a wszelkie wątpliwości co do zaistnienia wskazanych przesłanek należy rozstrzygać na korzyść pozostawienia takiej decyzji w obrocie prawnym. Podniesione zarzuty materialnoprawne dotyczą przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 1 i pkt 2 kpa. Zgodnie z pkt 1 powyższego przepisu organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. Tymczasem pkt 2 tego paragrafu przewiduje stwierdzenie nieważności decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Przed rozważeniem zarzutów podkreślenia wymaga, że w ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego skarżąca kasacyjnie powołała obie formy tego naruszenia, przewidziane przez art. 174 pkt 1 ppsa – tj. zarówno błędną wykładnię jak i niewłaściwe zastosowanie. Jest to o tyle istotne, że zasadniczo przyjmuje się, iż o rażącym naruszeniu prawa – w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa – można mówić jedynie w przypadku przepisu który nadaje się do zastosowania w tzw. bezpośrednim rozumieniu, tzn. takiego, który dla swojego zastosowania nie wymaga stosowania wykładni prawa (zob. L. Glibowski [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski [red.]. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. C.H. Beck. Warszawa 2023 r. s. 1377). Obie przesłanki nieważnościowe w realiach sprawy wiążą się z zakresem odesłania, przewidzianym w art. 129 ust. 2 pgg. Jak wynika z powyższego przepisu, do rekultywacji gruntów, o których mowa w ust. 1 pkt 5, stosuje się odpowiednio przepisy uogrl. Trafnie skarżąca kasacyjnie wskazała, że "odpowiednie" stosowanie może oznaczać przypadki w których zastosowanie przepisów stosowanych do zakresu odniesienia następuje bez konieczności zmian w ich dyspozycji, po drugie, przypadki w których z uwagi na zakres odniesienia przepisy stosowane wymagają dokonania określonych modyfikacji w ich dyspozycji, po trzecie, przypadki w których ze względu na bezprzedmiotowość lub całkowitą sprzeczność z przepisami, do których miałyby być stosowane odpowiednio, wyłączone jest zastosowanie przepisów do zakresu odniesienia (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 stycznia 2009 r., sygn. akt II GPS 6/08 i powołana tam literatura). Co jest jednak kluczowe, a czego skarżąca kasacyjnie zdaje się nie dostrzegać, przepis art. 129 ust. 2 pgg w pierwszej kolejności odsyła do art. 129 ust. 1 pkt 5 tej samej ustawy, a dopiero w następnej kolejności o przepisów uogrl. Tymczasem art. 129 ust. 1 pkt 5 pgg stanowi, że w przypadku likwidacji zakładu górniczego, w całości lub w części, przedsiębiorca jest obowiązany przedsięwziąć niezbędne środki w celu ochrony środowiska oraz rekultywacji gruntów po działalności górniczej. Prawidłowo zrekonstruowana norma dotycząca odesłania brzmi zatem: "do rekultywacji gruntów po działalności górniczej stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r o ochronie gruntów rolnych i leśnych". Wprawdzie samo pojęcie "grunty po działalności górniczej" nie posiada definicji legalnej i może budzić wątpliwości interpretacyjne (zob. H. Schwarz, Prawo geologiczne i górnicze. Tom II. Komentarz, wyd/el 2022), to nie może budzić wątpliwości, że po pierwsze – ustawodawca już w przepisach pgg określił do rekultywacji jakiego rodzaju gruntów stosuje się przepisy uogrl dotyczące rekultywacji, a zatem bezprzedmiotowe jest odwoływanie się w tym zakresie do przepisów innej ustawy, po drugie zaś – że rodzaj gruntu do którego mają zastosowanie przepisy uogrl wyróżniony został nie ze względu na jego rolny bądź leśny charakter, ale z uwagi na jego związek z działalnością górniczą. Nie budzi to również wątpliwości w piśmiennictwie, gdzie wyróżnia się różne rodzaje rekultywacji, m.in.: 1. rekultywację gruntów rolnych i leśnych, której podstawą są przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych; 2. rekultywację terenów zdegradowanych w wyniku działalności górniczej, której podstawą są przepisy prawa geologicznego i górniczego nakazujące stosowanie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych: a. wprost – jeżeli grunt był w przeszłości gruntem rolnym lub leśnym, b. odpowiednio – w pozostałych przypadkach. (zob. D. Danecka, W. Radecki [w:] D. Danecka, W. Radecki, Ochrona gruntów rolnych i leśnych. Komentarz, wyd. VI, LEX/el. 2024, art. 20). Konkludując, możliwość stosowania przepisów uogrl dotyczących rekultywacji do gruntów innych niż rolne i leśne wynika wprost z art. 129 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 129 ust. 2 uggrl i bezzasadne jest poszukiwanie rodzaju gruntów objętych zakresem odesłania w art. 4 uogrl – przepis art. 129 ust. 2 pgg nie odsyła w omawianym zakresie do definicji tam zawartych, gdyż zagadnienie to uregulowane jest odrębnie i wyczerpująco w tej samej ustawie co przepis odsyłający. Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie, przepis art. 147 ust. 2 pgg nie miał i nie mógł mieć w sprawie zastosowania, albowiem przepis ten dotyczy naprawienia szkód w gruncie rolnym lub leśnym zdegradowanym lub zdewastowanym na skutek ruchu zakładu górniczego, podczas gdy przedmiotem postępowania nieważnościowego była decyzja dotycząca obowiązku przedsiębiorcy w zakresie rekultywacji gruntu po działalności górniczej, w związku z likwidacją zakładu górniczego. Powyższe instytucje mają charakter odrębny i dotyczą osobnych – choć pod względem technicznym zbliżonych – stanów faktycznych, które jednak jako takie nie mogą być utożsamiane, gdyż w sposób oczywisty prowadziłoby to do naruszenia zakazu wykładni synonimicznej bez żadnego ku temu powodowi. Stanowisko skarżącej kasacyjnie opiera się na założeniu o braku możliwości stosowania przepisów uogrl dotyczących rekultywacji do gruntów o innym charakterze niż rolny i leśny, jednak mając na uwadze powyższe rozważania, stanowisko to nie zasługuje na podzielenie. Z tych względów, a także mając stale na uwadze, że co do zasady błąd w wykładni w ogóle nie może stanowić o rażącym naruszeniu prawa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2025 r. sygn. akt I OSK 660/24), pierwszy spośród zarzutów materialnoprawnych należy uznać za nieuzasadniony. Drugi spośród zarzutów materialnoprawnych należy ocenić jako błędnie skonstruowany. Wprawdzie w świetle art. 174 ppsa dopuszczalne jest powołanie wielu przepisów w ramach jednego zarzutu, tak skonstruowany zarzut musi jednak wskazywać, że powołane przepisy tworzą jedną normę prawną, jaka jest jej treść i w jaki sposób taka norma została naruszona przez Sąd I instancji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2023 r. sygn. akt I OSK 1363/20). Omawiany zarzut warunku tego nie spełnia, stanowi on zbitkę kilkunastu przepisów ze szczątkowym tylko uzasadnieniem i bez wskazania, na czym miało polegać naruszenie każdego z nich. Nawet jednak pomijając powyższą okoliczność, zarzut ten nadal nie zasługuje na podzielenie. Analiza przytoczonej podstawy kasacyjnej oraz jej uzasadnienia a przede wszystkim uzasadnienia skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że wskazany zarzut opiera się na tym samym założeniu co poprzedni, tj. na braku możliwości stosowania przepisów uogrl dotyczących rekultywacji do gruntów innych niż rolne i leśne. Wobec przedstawionych powyżej rozważań, stanowisko to nie jest prawidłowe, co przesądza o niezasadności również tego zarzutu. Wymienione przepisy mogły bowiem stanowić podstawę prawną decyzji której stwierdzenia nieważności skarżąca kasacyjnie się domaga. Także ostatnie dwa spośród zarzutów naruszenia prawa materialnego nie zostały skonstruowane poprawnie. Zarzuty te opierają się na niezastosowaniu odpowiednio art. 156 § 1 pkt 2 i 1 kpa, pomimo wystąpienia w sprawie powyższych przesłanek nieważności postępowania. Tymczasem w świetle art. 174 ppsa zasadniczo nie jest dopuszczalne formułowanie zarzutu skargi kasacyjnej jako naruszenia przepisu prawa "poprzez jego niezastosowanie" czy "pominięcie (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2023 r. sygn. akt I OSK 114/21). Przyjmując, że tak błędna konstrukcja zarzutów nie prowadzi do ich automatycznej dyskwalifikacji a analiza podstaw kasacyjnych i ich uzasadnień oraz uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala określić granice zaskarżenia, zarzuty te wciąż nie są uzasadnione. Zarzut dotyczący naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa stanowi kolejne powtórzenie stanowiska skarżącej kasacyjnie co do stosowania przepisów uogrl w postępowaniu dotyczącym rekultywacji gruntów innych niż rolne i leśne. W tym zakresie aktualne pozostają wszystkie powyższe uwagi. Wymienione w zarzucie przepisy uogrl mogły stanowić podstawę wydanej we wcześniejszym postępowaniu decyzji dotyczącej rekultywacji, przez co nie doszło do jej wydania bez podstawy prawnej ani z rażącym naruszeniem prawa. Wobec niezasadności stanowiska skarżącej kasacyjnie nie zmaterializowały się przesłanki o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa a postawiony zarzut jest bezpodstawny. Zarzut dotyczący naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 5 uogrl także jest częściowym powtórzeniem powyższego stanowiska skarżącej kasacyjnie, z powołaniem jednak w tym przypadku na wydanie decyzji przez organ nielegitymowany. Poza błędnym sformułowaniem zarzutu w formie "niezastosowania" przepisu, omawiany zarzut jest błędny również z tego powodu, że przepis art. 5 uogrl składa się z trzech mniejszych jednostek redakcyjnych. Prawidłowo skonstruowany zarzut winien wskazywać konkretny przepis naruszony przez Sąd I instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu lub paragrafu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 28 czerwca 2013 r. sygn. akt II OSK 552/12). Analiza skargi kasacyjnej pozwala zrekonstruować, że intencją skarżącego kasacyjnie było powołanie na przepis art. 5 ust. 1 uog, zgodnie z którym "jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych jest starosta, a gruntów leśnych – dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, z wyjątkiem obszarów parków narodowych, gdzie właściwym jest dyrektor parku". Wprawdzie przepis ten przewiduje właściwość starosty jedynie w sprawach dotyczących ochrony gruntów rolnych, także w tym przypadku nie ma jednak przeszkody aby poprzez odesłanie z art. 129 ust. 2 pgg przepis powyższy zastosować odpowiednio – tj. z modyfikacją jego dyspozycji – także do gruntu stanowiącego działkę budowlaną. Przede wszystkim jednak, w orzecznictwie wskazuje się, że właściwość starosty w sprawach dotyczących rekultywacji wynika wprost nie z art. 5 ust. 1 uogrl, ale z art. art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy – i właściwości tej nie modyfikują przepisy pgg jak również żadnego rodzaju regulacje dotyczące planów ruchu zakładów górniczych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2019 r. sygn. akt II OSK 2960/18). Powyższy przepis nie zawiera przy tym ograniczenia właściwości starosty tylko do określonego rodzaju gruntów, może zatem być w tym zakresie stosowany wprost w sprawie dotyczącej rekultywacji gruntu po działalności górniczej, nawet bez konieczności modyfikacji jego dyspozycji. Tym samym Starosta O. był legitymowany do wydania decyzji w sprawie rekultywacji, zaś zarzut jest niezasadny. Na podzielenie nie zasługują także zarzuty procesowe. W zarzucie dotyczącym naruszenia art. 134 § 1 ppsa w zw. z art. 133 § 1 ppsa skarżąca kasacyjnie wiąże naruszenie powyższych przepisów z brakiem merytorycznego rozpoznania przez Sąd Wojewódzki wszystkich zarzutów skargi i brak odniesienia się do nich w uzasadnieniu wyroku. Powyższe przepisy nie nakładają jednak na sąd administracyjny takiego obowiązku. Dotyczą one granic orzekania przez sąd administracyjny oraz obowiązku wydania wyroku na podstawie akt sprawy, co nie wykazuje związku z uzasadnieniem powołanej podstawy kasacyjnej. Skarżąca kasacyjnie nie przedstawiła żadnej argumentacji wskazującej aby Sąd I instancji orzekł co do innej sprawy niż objęta skargą bądź na podstawie innych materiałów niż znajdujące się w aktach sprawy, zaś fakt braku odniesienia się do określonych zagadnień w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie dotyczy dyspozycji art. 133 § 1 ppsa ani art. 134 § 1 ppsa. Zarzut dotyczący art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a w zw. z art. 135 w zw. z art. 151 ppsa błędnie powołuje dwa, sprzeczne ze sobą przepisy wynikowe, z których jeden dotyczy uwzględnienia skargi a drugi jej oddalenia – i które nie mogłyby być naruszone jednocześnie – błędnie również powołuje przepis ustrojowy art. 3 § 1 ppsa, który określa wyłącznie generalną kompetencję sądów administracyjnych do sprawowania kontroli administracji publicznej i jako taki nie może zostać naruszony poprzez wydanie wyroku oddalającego skargę, jak również w sposób niezrozumiały powołuje przepis art. 135 ppsa, który dotyczy niezwiązania sądu administracyjnego granicami skargi, podczas gdy okoliczności powołane w uzasadnieniu tej podstawy kasacyjnej były powołane w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Nawet uznając, że zarzut ten może podlegać rozpoznaniu w zakresie naruszenia art. 151 ppsa – gdyż tylko ten przepis spośród wymienionych w zarzucie miał w sprawie zastosowanie i mógł zostać naruszony – zarzut tak sformułowany jest zarzutem pustym. Przepis art. 151 ppsa ma bowiem charakter wynikowy – określa sam wynik rozstrzygnięcia, a nie proces dochodzenia do tego rozstrzygnięcia. Jego naruszenie będzie zatem niemal zawsze jedynie konsekwencją naruszenia innych przepisów, materialnych bądź procesowych. Wobec uznania za niezasadne pozostałych zarzutów, także zarzut dotyczący art. 151 ppsa nie mógł odnieść skutku. Mając to na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa w zw. z art. 182 § 2 i 3 ppsa orzekł, jak w sentencji. Uzasadnienie wyroku sporządzono stosownie do wymogu art. 193 zdanie drugie ppsa.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę