I OSK 802/23

I OSK 802/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-09-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka /sprawozdawca/
Jolanta Rudnicka /przewodniczący/
Marian Wolanin
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1104/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-09-15
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 6 września 2024 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: sędzia NSA Marian Wolanin sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 września 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2022 r., sygn. akt IV SA/Wa 1104/22 w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] października 2021 r. [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 września 2022 r., IV SA/Wa 1104/22 oddalił skargę J. J. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy:
Minister Rozwoju, Pracy i Technologii decyzją z dnia [...] października 2021 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku J. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak: [...] orzekającej o ustaleniu odszkodowania oraz zobowiązującej P.S.A. do wypłaty odszkodowania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia [...] marca 2021 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że ostateczną decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak: [...] Wojewoda Małopolski orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości 28.249,00 zł, w tym na rzecz T. R. w wysokości 9.416,34 zł (udział 1/3 części), A. K. w wysokości 9.416,33 zł (udział 1/3 części) i I. S. w wysokości 9.416,33 zł (udział 1/3 części) za nieruchomość położoną w obrębie [...] K., Miasto K., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 0,0120 ha, przeznaczonej pod budowę połączenia kolejowego MPL K. – B. z K., odcinek K.– M. – B." oraz zobowiązał P.S.A. do wypłaty odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stanie się ostateczna. Decyzja ta stała się ostateczna 10 marca 2017 r.
Wnioskiem z 3 marca 2019 r. J. J. wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] kwietnia 2015 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazując, iż w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego Wojewoda Małopolski dokonał wadliwej analizy geodezyjnej działki nr 31 i w sposób nieprawidłowy ustalił numer księgi wieczystej prowadzonej dla ww. nieruchomości, a w konsekwencji – krąg osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe. Zdaniem wnioskodawcy w dacie wszczęcia postępowania przez organ I instancji, działka nr [...] miała nieuregulowany stan prawny, bowiem ze względu na brak księgi wieczystej nie było możliwe ustalenie właściwych stron, którym przysługiwały uprawnienia właścicielskie do przedmiotowej działki. W następstwie nieprawidłowego określenia stron postępowania, w decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r. Wojewoda Małopolski przyznał odszkodowanie za działkę nr [...] na rzecz osób, które nie posiadały w sprawie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Wnioskodawca wskazał również, iż kwestie dotyczące prawa własności ww. działki były przedmiotem rozpoznania w postępowaniu sądowym z wniosku J. J. o nabycie w drodze zasiedzenia własności ww. nieruchomości. Po rozpoznaniu ww. wniosku, prawomocnym postanowieniem z dnia 22 października 2019 r., I Ns 210/18/K Sąd Rejonowy dla Krakowa – Krowodrza w Krakowie I Wydział Cywilny stwierdził, że J. J. nabył z dniem 1 stycznia 2010 r. prawo własności ww. działki nr [...] o powierzchni 0,2431 ha, powstałej z parceli [...], objętej aktem własności ziemi nr [...], Iwh [...] O., a obecnie księgą wieczystą nr [...]. Biorąc pod uwagę, iż termin zasiedzenia ww. działki przez J.J. upłynął w dniu 1 stycznia 2010 r., a więc przed datą podziału ww. działki i przejęciem działki nr [...] na rzecz Skarbu Państwa, uprawnionym do otrzymania odszkodowania jest J.J.
Decyzją z dnia [...] marca 2021 r. Minister Rozwoju, Pracy i Technologii odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] kwietnia 2015 r. Pismem z dnia 12 kwietnia 2021 r. J. J., złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej powyższą decyzją, zarzucając nierozpoznanie istoty sprawy i wskazując, iż ujawnienie się po wydaniu decyzji okoliczności stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości objętej postępowaniem jest uznawane jako nowa okoliczność faktyczna istniejąca w dacie wydania decyzji, ale nieznana organowi, który wydał decyzję i stanowi ona podstawę wznowienia postępowania. Jednak podstawą wniosku o stwierdzenie nieważności nie jest fakt stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości, ale skierowanie decyzji Wojewody Małopolskiego do osoby niebędącej stroną w sprawie z uwagi na zaniechanie przeprowadzenia prawidłowego postępowania dowodowego. Podkreślono, że spadkobiercy M. M. nie mieli przymiotu strony, a mimo to zostali przez Wojewodę Małopolskiego potraktowani jako strony postępowania. Wadliwość ta wynikać miała natomiast z ustalenia kręgu osób wywłaszczonych w oparciu o dane z księgi wieczystej, a nie katastru. Zdaniem wnioskodawcy, w dacie orzekania przez Wojewodę Małopolskiego przedmiotowa nieruchomość posiadała nieuregulowany stan prawny z uwagi na brak księgi wieczystej, a odszkodowanie powinno zostać wpłacone do depozytu sądowego.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Minister Rozwoju, Pracy i Technologii decyzją z dnia [...] października 2021 r., [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, iż prawidłowe jest ustalenie Wojewody Małopolskiego, że dla przedmiotowej nieruchomości, położonej w obrębie [...] K., Miasto K., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 0,0120 ha, Sąd Rejonowy dla Krakowa – Podgórza w Krakowie prowadził księgę wieczystą nr [...]. Z księgi tej odłączono działkę nr [...]. Za niezrozumiały organ uznał pogląd wnioskodawcy, iż krąg osób uprawnionych do otrzymania odszkodowania winien zostać ustalony w oparciu o dane z katastru nieruchomości. Wyjaśnił dalej, że powołany przez wnioskodawcę art. 9q ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U.2021.7984 ze zm.), dalej jako "u.t.k.", wskazuje jedynie, iż decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej zawierać powinna w szczególności oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości lub map z projektami podziału nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego lub w stosunku do których decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 9s ust. 3b i 3e u.t.k. Przepis ten w żaden sposób nie przesądza kwestii sposobu ustalania praw rzeczowych do nieruchomości. Organ wskazał dalej, że wypis z ewidencji gruntów jest dokumentem, który nie może stanowić podstawy do ustalenia kręgu osób uprawnionych do otrzymania odszkodowania. Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2020.2052, ze zm.), dalej jako "P.g.k.", wypis z rejestru gruntów obejmuje informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenie ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów. Zgodnie zaś z art. 20 ust. 2 P.g.k., w ewidencji gruntów wskazuje się także m.in. właściciela nieruchomości. Niemniej jednak nie jest to dokument poświadczający prawo rzeczowe do nieruchomości. Dokumentem takim jest bowiem odpis z księgi wieczystej, wypis z aktu notarialnego oraz prawomocne orzeczenie sądowe i ugoda sporządzona w postępowaniu cywilnym i administracyjnym. Organ wyjaśnił także, że w decyzji odszkodowawczej z dnia [...] kwietnia 2015 r., właścicielem przedmiotowej działki nr [...], zgodnie z księgą wieczystą nr [...] była M. M., która zmarła w dniu 30 kwietnia 2003 r., a zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla Krakowa – Krowodrza w Krakowie Wydział I Cywilny z dnia 5 lipca 2006 r., I Ns 909/06/K spadek po zmarłej nabyły na podstawie ustawy jej córki: T. R., A. K. i I.S., po 1/3 każda z nich. Organ, biorąc pod uwagę treść aktualnej księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości oraz ww. postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa – Krowodrza w Krakowie, prawidłowo w decyzji odszkodowawczej przyznał odszkodowanie na rzecz T.R., A. K. i I. S. Minister, powołując się na art. 113 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2020.1990 ze zm.), dalej jako "u.g.n.", uznał także, że nie sposób zgodzić się z twierdzeniem wnioskodawcy, iż przedmiotowa nieruchomość ma nieuregulowany stan prawny. Tym samym, ponownie rozpatrując sprawę Minister uznał, że nie można dopatrzeć się w decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 21 kwietnia 2015 r. wady określonej w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Ponadto organ nadzoru stwierdził, że kontrolowane rozstrzygnięcie nie jest obarczone żadną z innych wad wskazanych w art. 165 § 1 k.p.a. skutkujących stwierdzeniem nieważności.
J. J. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii, wnosząc o jej uchylenie, a także uchylenie decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju, Pracy i Technologii wniósł o jej oddalenie, motywując jak dotychczas.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę przywołanym na wstępie wyrokiem z dnia 15 września 2022 r. wskazał, iż dla przedmiotowej nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 0,0120 ha, Sąd Rejonowy dla Krakowa – Podgórza w Krakowie prowadził księgę wieczystą nr [...]. Z ww. księgi wynikało, że właścicielem działki nr [...] była M. M., która zmarła w dniu 30 kwietnia 2003 r., a zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla Krakowa – Krowodrza w Krakowie Wydział I Cywilny z dnia 5 lipca 2006 r., I Ns 909/06/K, spadek po niej nabyły na podstawie ustawy córki: T. R., A. K. i I. S., po 1/3 każda z nich. Zdaniem Sądu I instancji, uwzględniając treść wówczas aktualnej księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości oraz postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa – Krowodrza w Krakowie, prawidłowo Wojewoda Małopolski przyznał odszkodowanie za prawo własności ww. działki nr [...] na rzecz spadkobierców M. M. Nadto słusznie zauważył Minister, że zgodnie z art. 113 ust. 6 u.g.n., mającym zastosowanie na mocy dyspozycji art. 9ad u.t.k., przez nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym należy rozumieć nieruchomość, dla której ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów lub innych dokumentów nie można ustalić osób, którym przysługują prawa rzeczowe do ww. nieruchomości. Przepis ust. 6 stosuje się również, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie żyje i nie przeprowadzono lub nie zostało zakończone postępowanie spadkowe (art. 113 ust. 7 u.g.n.). Tym samym należało uznać, że 21 kwietnia 2015 r., tj. w dniu wydania decyzji odszkodowawczej przedmiotowa nieruchomość, oznaczona jako działka nr [...], miała uregulowany stan prawny. Sąd I instancji podkreślił, że ww. decyzja odszkodowawcza Wojewody Małopolskiego została wydana po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, w którym wszelkie czynności procesowe przeprowadzone były z udziałem stron, prawidłowo ustalonych w toku tego postępowania, tj. T. R., A.K. i I. S.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. J., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie:
1. art. 151 p.p.s.a. przez bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja naruszała art. 77 § 1, art. 7 i art. 80 k.p.a. przez wybiorczą i dowolną ocenę dowodów zgromadzonych w prowadzonym postepowaniu, co w konsekwencji doprowadziło do nierozpoznania istoty zarzutów podnoszonych przez wnioskodawcę w toku postępowania nieważnościowego,
2. art. 151 p.p.s.a. przez bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja naruszała art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że decyzja Wojewody Małopolskiego z dnia 21 kwietnia 2015 r. nie jest dotknięta wadą skutkującą stwierdzeniem jej nieważności, pomimo że została skierowana do osób niebędących stronami w sprawie,
3. art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja naruszała art. 113 ust. 6 u.g.n. w związku z art. 9ad ust. 1 u.t.k. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] obręb [...], jednostka ewidencyjna K., w dacie przejścia na rzecz Skarbu Państwa nie była nieruchomością o nieuregulowanym stanie prawnym,
4. art. 151 p.p.s.a. przez bezzasadne oddalenie skargi w sytuacji, gdy zaskarżona decyzja naruszała art. 9y ust. 1 u.t.k. w związku z art. 28 k.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że adresaci decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia 21 kwietnia 2015 r. byli dotychczasowymi właścicielami, którym przysługuje odszkodowanie za nieruchomość oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...], a przez to – stronami w sprawie.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
Powyższe zarzuty zostały szerzej umotywowane.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. oraz nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku.
Mając na uwadze, iż badaną skargę kasacyjną oparto na obu podstawach wskazanych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., nie wyodrębniając, które z zarzutów stanowią naruszenie prawa materialnego, a które przepisów postępowania, wypada do nich odnieść się kolejno, rozpoczynając od zarzutów skierowanych wobec podstawy faktycznej i prawnej wyrokowania.
W sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący domaga się stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej odszkodowanie za nieruchomość przejętą przez Skarb Państwa pod budowę połączenia kolejowego. Decyzja odszkodowawcza została wydana przez Wojewodę Małopolskiego w dniu 21 kwietnia 2015 r. i dotyczyła działki nr 31/1, położonej w obrębie K., o powierzchni 0,0120 ha. Nieruchomość ta w owym czasie miała urządzoną księgę wieczystą nr [...], a M. M. była wpisana jako jej właścicielka. M. M. zmarła 30 kwietnia 2003 r., a spadek po niej odziedziczyły jej trzy córki, w równych udziałach. Powyższy sposób spadkobrania wynikał z prawomocnego postanowienia stwierdzającego nabycie spadku. Powyższe okoliczności zostały ustalone w postępowaniu odszkodowawczym prowadzonym przez Wojewodę Małopolskiego. Organ ten wydając decyzję odszkodowawczą z dnia 21 kwietnia 2015 r. przyznał odszkodowanie za ww. nieruchomość na rzecz trzech córek zmarłej M.M., tj. T. R., A. K. i I. S., odpowiednio do wielkości ich udziałów w prawie własności działki nr 31/1. Nie jest również kwestionowane, iż skarżący, już po wydaniu ww. decyzji odszkodowawczej, postanowieniem Sądu Rejonowego dla Krakowa Krowodrza z dnia 22 października 2019 r., I Ns 210/18/K nabył z dniem 1 stycznia 2010 r. przez zasiedzenie własność przedmiotowej nieruchomości.
Mając na uwadze, iż nabycie przez skarżącego prawa własności ww. nieruchomości miało miejsce z datą wsteczną, tj. od dnia 1 stycznia 2010 r., skarżący podnosi, iż to nie spadkobierczynie M. M. były w dacie decyzji odszkodowawczej właścicielkami przedmiotowej nieruchomości, a zatem decyzja odszkodowawcza została skierowana do podmiotów nie będących stronami postępowania, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Analizując powody wszczęcia przez skarżącego postępowania nieważnościowego należy także zauważyć, iż swój tytuł do przedmiotowej nieruchomości wywodzi jeszcze z dwóch innych okoliczności. Pierwszą jest błąd, który – zdaniem skarżącego – miał miejsce przy zakładaniu księgi wieczystej nr [...] urządzonej dla przedmiotowej nieruchomości, nie pozwalający mieć pewności, że przedmiotowa działka nr [...] została objęta tą właśnie księgą wieczystą. Drugą okolicznością są wpisy w katastrze, z których wynika, że ww. działka jest współwłasnością trzech osób: P. S., M. J. i skarżącego. O ile zarzuty skarżącego skierowane wobec prawidłowości urządzenia księgi wieczystej nr [...] mają charakter informacji niepotwierdzonej, a ich weryfikacja wymagałaby przeprowadzenia czynności wyjaśniających w ramach stosownego postępowania przed sądem powszechnym, o tyle nie budzi wątpliwości treść wpisów w katastrze (ewidencji gruntów i budynków), potwierdzających stanowisko skarżącego podnoszone w tym zakresie. To zaś pozwala skonstatować rozbieżność pomiędzy treścią księgi wieczystej urządzonej dla przedmiotowej nieruchomości, a zapisami ewidencji gruntów i budynków tyczącymi tejże nieruchomości. Dostrzegając powyższą rozbieżność prawidłowo uznano w toku dotychczasowego postępowania, iż kwestie własności przedmiotowej nieruchomości, o ile są sporne, nie mogą zostać zweryfikowane i przesądzone w postępowaniu administracyjnym, a w szczególności w postępowaniu nieważnościowym. Prawidłowo także wskazano, iż w takiej sytuacji prawo własności ww. nieruchomości nie może zostać ustalone na podstawie zapisów w ewidencji gruntów i budynków, a wbrew treści księgi wieczystej, jak domaga się tego skarżący.
Odnosząc się do powyższej kwestii trafnie wskazał Sąd I instancji, iż przepis art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U.2019.2204 ze zm.), dalej jako "k.w.h.", statuuje domniemanie jawności materialnej ksiąg wieczystych, ze względu na funkcję zabezpieczenia pewności obrotu prawnego. Domniemywa się bowiem, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a prawo wykreślone nie istnieje. Jakkolwiek powyższe domniemanie ma charakter wzruszalny (praesumptiones tantum), to jego konsekwencją jest to, że nikt nie może żądać od osoby, której prawo ujawniono w księdze wieczystej, aby swoje prawo lub jego treść wykazywała za pomocą dalszych dowodów. Domniemanie prawne ustanowione w art. 3 ust. 1 k.w.h. polega bowiem na tym, że wpis prawa w księdze wieczystej zastępuje dowód faktu, z którego dana osoba wywodzi skutki prawne albo dowód istnienia określonego prawa, stosunku prawnego lub jego istotnego elementu (vide: T.Czech, Księgi wieczyste i hipoteka. Komentarz. Tom I. Księgi wieczyste, wyd. II, LEX/el. 2024, uwagi do art. 3 i przywołane tam poglądy doktryny). Natomiast ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Inaczej niż księgi wieczyste ewidencja gruntów i budynków ma tylko charakter informacyjny, a przepisy prawa nie wiążą z nią domniemania zgodności z rzeczywistym stanem prawnym ani jakiegokolwiek innego skutku materialnoprawnego, co należy do istoty ksiąg wieczystych. Jakkolwiek dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są podstawą do oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, to wyłącznie informacyjny charakter owej ewidencji nie pozwala uznać aby nawet te dane, które dotyczą położenia nieruchomości czy innych wpisów dokonywanych w dziale I-O ksiąg wieczystych, korzystały z domniemania prawdziwości lub były chronione rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 k.w.h.). Nie może zatem skarżący oczekiwać, iż własność przedmiotowej nieruchomości zostanie określona wbrew domniemaniom wynikającym z wpisów prawa własności w księdze wieczystej, a za to na podstawie ewidencji, która ze swej istoty nie ma charakteru kształtującego prawo. Dotycząca powyższych kwestii argumentacja zaprezentowana w dotychczasowym postępowaniu zasługuje zatem na uznanie.
W takiej sytuacji nie można zgodzić się z zarzutem kasacji, iż w badanej sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., bowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wyraźnie wskazywał, iż to M. M. pozostawała ujawnioną w księdze wieczystej właścicielką przedmiotowej nieruchomości, a po jej śmierci nieruchomość tę odziedziczyły jej córki. Samo istnienie prawa własności M. M., a następnie jego przejście na jej następczynie prawne, zostało potwierdzone stosownymi orzeczeniami sądu powszechnego, którymi organy administracji pozostawały związane (art. 365 § 1 k.p.c.).
W tym kontekście nie można także zgodzić się z twierdzeniem skargi, iż w badanej sprawie mamy do czynienia z nieruchomością o nieuregulowanym stanem prawnym. Trafnie wskazał Sąd I instancji, iż pojęcie nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym zostało zdefiniowane na gruncie przepisów u.g.n., mających zastosowanie w badanej sprawie (art. 9ad ust. 1 u.t.k.) i definicja ta nie przystaje do tego rozumienia, które prezentuje skarżący kasacyjnie. Nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym to taka, dla której ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe (art. 113 ust. 6 u.g.n.). Skoro przedmiotowa nieruchomość ma urządzoną księgę wieczystą, to już tylko z tego powodu odwoływanie się do pojęcia nieuregulowanego stanu prawnego nie może być usprawiedliwione. Nie budzi także zastrzeżeń stwierdzenie, iż księga ta wskazuje na osobę właściciela przedmiotowej nieruchomości. Natomiast śmierć właściciela nieruchomości, w sytuacji gdy zakończone zostało postępowanie spadkowe, również przeczy temu aby przedmiotowa sprawa miała nieuregulowany stan prawny (art. 113 ust. 7 u.g.n.). Okoliczność, iż skarżący inaczej postrzega fakty wynikające z treści owej księgi wieczystej, nie stanowi naruszenia ww. regulacji prawnej.
W takiej sytuacji nie może budzić wątpliwości, iż decyzja odszkodowawcza z dnia 21 kwietnia 2015 r. poprawnie wskazywała spadkobierczynie A. M. jako właścicielki nieruchomości, a w konsekwencji osoby uprawnione do odszkodowania za przejętą nieruchomość. Skoro weryfikacja decyzji w postępowaniu nieważnościowym następuje wg stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie decyzji objętej postępowaniem nadzorczym (vide: wyrok NSA z dnia 28 grudnia 2017 r., II OSK 873/17; wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2009 r., I OSK 207/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl), a w dniu 21 kwietnia 2015 r. stan prawny przedmiotowej nieruchomości nie był jeszcze kształtowany postanowieniem sądu powszechnego o jej zasiedzeniu przez skarżącego, to nie może być mowy o skierowaniu ww. decyzji odszkodowawczej do osób nie będących stronami postępowania, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Tak więc zarzut kasacyjny naruszenia owego przepisu okazał się niezasadny.
Podobnie nietrafiony jest zarzut naruszenia art. 9y ust. 1 u.t.k. Przepis ten stanowi, iż za nieruchomości oraz ograniczone prawa rzeczowe do nieruchomości, o których mowa w art. 9s ust. 3, 3a i 3e oraz w art. 9x ust. 4 u.t.k., od podmiotu, na rzecz którego wydawana jest decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, przysługuje odszkodowanie dotychczasowym właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości, a także osobom, którym przysługiwało ograniczone prawo rzeczowe do nieruchomości w dniu, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna. Ponieważ, według stanu sprawy aktualnego na dzień wydania decyzji odszkodowawczej, właścicielkami przedmiotowej nieruchomości w dniu uostatecznienia się decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej były córki nieżyjącej M. M., prawidłowo ustalony został krąg stron postępowania odszkodowawczego, a w konsekwencji to do stron postępowania skierowano decyzję o ustaleniu odszkodowania. Nie doszło zatem do naruszenia art. 9y ust. 1 u.t.k. w związku z art. 28 k.p.a.
Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., gdyż strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia.