I OSK 802/10

I OSK 802/10 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2010-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-05-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Lech
Irena Kamińska /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Werpachowska
Symbol z opisem
6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne
Inspekcja pracy
Sygn. powiązane
II SA/Sz 1182/09 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2010-01-29
Skarżony organ
Inspektor Pracy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 183 § 1, art 174 pkt 1 i 2, art 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art 7, 77 i 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Anna Lech sędzia del. WSA Maria Werpachowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. Spółki Jawnej w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Sz 1182/09 w sprawie ze skargi S. Spółki Jawnej w Szczecinie na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Szczecinie z dnia (...) lipca 2009 r. nr (...) w przedmiocie inspekcji pracy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 1182/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę (...)Spółki Jawnej w Szczecinie na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Szczecinie z dnia (...) lipca 2009 r. nr (...) w przedmiocie inspekcji pracy.
W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Inspektor Pracy z Okręgowego Inspektoratu Pracy w Szczecinie w dniu 17 września 2008 r. wydał nakaz pracy nr rej. (...)zawierający osiem decyzji nakazujących skarżącej spółce:
1/ wstrzymanie prac związanych z obcinaniem gałęzi na ul. W. do czasu oznakowania ulicy zgodnie z załącznikiem do zawiadomienia o konieczności zajęcia pasa drogowego w celu wykonania robót związanych z usunięciem awarii.
2/ zapoznanie z zagrożeniami występującymi przy obcinaniu gałęzi na ul. W. pracowników i osoby wykonujące prace na podstawie umów zleceń, w szczególności z zagrożeniami przy wykonywaniu prac na wysokości.
3/ poddanie badaniom lekarskim (...), wykonujących prace na podstawie umów zleceń, celem uzyskania orzeczeń lekarskich o braku przeciwwskazań zdrowotnych do pracy.
4/ skierowanie do innych robót pracownika (...) wykonującego prace w koszu na wysokości ok. 15 m do czasu wyposażenia w sprzęt chroniący przed upadkiem z wysokości.
5/ zapewnienie przy przycinaniu drzew na ul. W. osób przeszkolonych w zakresie kierowania ruchem drogowym przez KW Policji przy zamknięciach lub ograniczeniach ruchu drogowego.
6/ zapewnienie stosowania przez osoby wykonujące prace przy wycinaniu i przycinaniu drzew środków ochrony głowy (hełmów ochronnych oraz sprzętu chroniącego przed upadkiem z wysokości przy pracy w podnośnikach koszowych).
7/ poddanie badaniom lekarskim pracownika T. H. celem uzyskania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do pracy na wysokości.
8/ określenie wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy dla wycinania i przycinania drzew i zaznajomienie z nimi pracowników w zakresie wykonywanych przez nich robót.
Okręgowy Inspektor Pracy w Szczecinie decyzją z dnia 28 lipca 2009 r., nr Sz-5112/D0831/2008 po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez pełnomocnika Spółki Jawnej "S. " z siedzibą w Szczecinie od decyzji nr (...) zawartych w nakazie z dnia 17 września 2008 r.:
1. uchylił w całości decyzję nr 1 orzekając o wstrzymaniu prac związanych z obcinaniem gałęzi na ul. W. do czasu oznakowania ulicy zgodnie z załącznikiem do dokumentu "Zawiadomienie o konieczności zajęcia pasa drogowego w celu wykonania robót związanych z usunięciem awarii" z dnia 17 września 2008 r.
2. utrzymał w mocy decyzję nr 2 w części dotyczącej zapoznania pracowników z zagrożeniami występującymi przy obcinaniu gałęzi na ul. W. , w pozostałej części decyzję uchylił i umorzył postępowanie,
3. uchylił decyzję nr 3 i umorzył postępowanie w tym zakresie,
4. utrzymał w mocy decyzje nr 4, 6, 7 i 8,
5. uchylił w całości decyzję nr 5 nakazując zapewnienie przy przycinaniu drzew konieczności zamykania lub ograniczenia ruchu drogowego na ul. W. osoby przeszkolone w zakresie kierowania ruchem drogowym przez właściwy Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, iż w wyniku kontroli przeprowadzonej, w miejscu wykonywania przez pracowników Spółki Jawnej S. prac związanych z przycinką drzew na ul. W. w Szczecinie, stwierdzono nieprawidłowości w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. W oparciu o ustalony stan faktyczny, inspektor pracy wydał w dniu 17 września 2008 r. przedmiotowy nakaz zawierający osiem decyzji.
Pismem z dnia 29.09.2008 r. strona odwołując się od ww. decyzji wniosła o ich uchylenie w całości wskazując na błędy w ustaleniach faktycznych, mających wpływ na wynik sprawy oraz niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego, w tym oparcie nakazu na nieobowiązujących normach prawnych.
Dokonując analizy zgromadzonego materiału dowodowego, w związku z wniesionym odwołaniem oraz odnosząc się do zarzutów skarżącej Spółki, Okręgowy Inspektor Pracy w Szczecinie uznał, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej decyzji nr 3, natomiast odnośnie pozostałych decyzji nie zasługuje na uwzględnienie całkowicie lub w pewnym zakresie.
Odnosząc się kolejno do kwestionowanych decyzji, Okręgowy Inspektor podał, że za słuszny należy uznać zarzut nieaktualnej podstawy prawnej w decyzji nr 1, natomiast odnośnie stwierdzenia przez skarżącego użycia nieprawidłowego zwrotu "usunięcie awarii", organ wyjaśnił, iż wynikał on z nazwy dokumentu wystawionego przez pracodawcę, tj. "Zawiadomienie o konieczności zajęcia pasa drogowego w celu wykonania robót związanych z usunięciem awarii".
Odnośnie decyzji nr 2 i 3 organ uzasadnił, że art. 304 Kodeksu Pracy nakłada na osoby świadczące pracę na podstawie umowy zlecenia w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę obowiązek przestrzegania przepisów i zasad bhp na równi z pracownikami - w zakresie ustalonym przez pracodawcę. Nie ma natomiast podstaw do traktowania osób świadczących pracę na podstawie umowy zlecenia w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę tak jak pracowników. W tym nie ma obowiązku kierowania ich na wstępne badania lekarskie i organizowania wstępnych szkoleń z zakresu bhp. Uwzględniając powyższą argumentację organ uznał argumenty pracodawcy w części dotyczącej osób wykonujących w dniu 17 września 2008 r. przy ul. W. w Szczecinie pracę polegającą na przycince gałęzi i świadczących ją na podstawie pisemnych umów zlecenia.
W przypadku decyzji nr 4 organ podał, że wymienione w pkt 8 tabeli nr 2 "rodzaje prac przy których wymagane jest stosowanie środków ochrony indywidualnej" załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1987 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.) prace wykonywane w warunkach narażających na upadek z wysokości, z uwagi na użyty w tym przepisie zwrot "w tym szczególności" nie są wykazem zamkniętym prac wykonywanych w warunkach narażających na upadek z wysokości, bowiem decydująca w tym zakresie jest ocena ryzyka zawodowego, na którą składa się w tym przypadku m.in. rodzaj środków technicznych wykorzystywanych do wykonywania prac na wysokości (podnośnik koszowy- trwałość konstrukcji, stabilność ustawienia), znajomość zagrożeń przez pracowników i osoby współpracujące, sposób wykonywania pracy (wychylanie się poza obrys kosza), sposób organizacji pracy ( m.in. brak zabezpieczenia miejsca prowadzenia robót stosownie do wymagań zawartych w odpowiednich dokumentach).
Okręgowy Inspektor uwzględnił argumenty strony dotyczące błędnej podstawy prawnej decyzji nr 5 i wydał nową decyzję, w której jako podstawę prawną powołał m.in. § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie kierowania ruchem drogowym (Dz.U. z 2008 r., Nr 132, poz. 839).
Utrzymując w mocy decyzję nr 6 organ wyjaśnił, że zgodnie z treścią przepisów art. 2376 § 1 k.p. oraz art. 2379 § 1 k.p. na pracodawcy ciąży obowiązek dostarczenia nieodpłatnie pracownikom środków ochrony indywidualnej zabezpieczających przed działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia czynników występujących w środowisku pracy, a także obowiązek niedopuszczenia pracownika do pracy bez środków ochrony indywidualnej. Natomiast pracownicy wykonujący prace w dniu 17 września 2008 r. na wysokości 15 m nie stosowali kasków chroniących przed urazem głowy, co powodowało narażenie osób pracujących na podnośniku jak i na ziemi. Wskazany w podstawie prawnej decyzji przepis pkt 2 Tabeii nr 2 "Rodzaje prac, przy których wymagane jest stosowanie środków ochrony indywidualnej" załącznika nr 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy zobowiązuje do stosowania środków ochrony głowy przy pracach narażających pracowników na urazy głowy, jednak w tym przypadku również katalog prac narażających pracowników na uraz głowy nie jest katalogiem zamkniętym.
Organ utrzymał w mocy decyzję nr 7, ponieważ skarżąca Spółka nie wykazała, by w orzeczeniu lekarskim wystawionym dla T. H. zawarte było stwierdzenie, że nie posiada on przeciwwskazań medycznych do wykonywania prac na wysokości.
Ustosunkowując się do zarzutów dotyczących decyzji nr 8 organ wyjaśnił, iż prace wykonywane na wysokości są pracami szczególnie niebezpiecznymi. Zgodnie z § 41 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.) wymagania w tym zakresie powinny być zawarte w instrukcji i wskazywać czynności, które należy wykonać przed rozpoczęciem danej pracy, zasady i sposób bezpiecznego wykonywania pracy, czynności do wykonania po jej zakończeniu oraz zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych, stwarzających zagrożenia dla życia i zdrowia pracowników. Dokumentu takiego w trakcie kontroli nie przedłożono.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Spółka Jawna "S. " zaskarżyła opisaną decyzję w części dotyczącej rozstrzygnięć zawartych w pkt 1 oraz częściowo w pkt 2, 4 i 5 zarzucając jej błędy w ustaleniach faktycznych mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów postępowania, a zwłaszcza art. 10, 77 i 81 K.p.a. oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego.
W ocenie Spółki wydanie decyzji nr 1 wstrzymującej prace, po upływie roku od czasu kiedy były one wykonywane z jednoczesnym nadaniem jej rygoru natychmiastowej wykonalności, jest niezrozumiałe. Organy nie ustaliły w sposób prawidłowy przebiegu wykonywania prac oraz samego miejsca ich wykonywania. Odnosząc się do zaleceń zawartych w decyzji nr 2 w ocenie strony skarżącej organ nie zbadał jaki jest zakres wskazywanych szkoleń ogólnych przeprowadzonych w Spółce, mimo wskazywania, że szkolenia te obejmują wiedzę z zakresu prac na wysokości, oraz czy wskazane osoby posiadają czy nie wiedzę z zakresu bhp przy pracy na wysokości. Sposób argumentacji decyzji nr 4 jest niekonkretny i niczego nie uzasadnia, bowiem nie wiadomo o jakie obszary nieprawidłowości chodzi. Odnosząc się do decyzji nr 6, skarżąca Spółka podniosła, że jej argumentacja jest całkowicie chybiona, bowiem fakt posiadania kasków nie może być sam w sobie źródłem obowiązku ich użycia. Wydając decyzję nr 7, zdaniem skarżącej organ zignorował okoliczność, iż T. H. skierowany był na wymagane badania i został im poddany. Nadto Spółka posiada również stosowne instrukcje, których brak zarzucony został w decyzji nr 8, a o których przedłożenie organ nie występował.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując rozstrzygnięcie w sprawie wniósł o jej oddalenie.
Wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji wskazał, że bezspornym w sprawie pozostaje, iż w toku kontroli przeprowadzonej w dniach 17 i 19 września 2008 r. w miejscu wykonywania przez pracowników Spółki Jawnej "S. " i osób zatrudnionych na podstawie umów zlecenia o pracę, prac związanych z przycinką drzew przy ul. W. w Szczecinie dokonujący kontroli inspektor pracy stwierdził liczne nieprawidłowości i uchybienia w przestrzeganiu przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, którym dano wyraz w decyzjach badanych przez Sąd w obecnym postępowaniu.
Po dokonaniu analizy akt sprawy Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organy orzekające zajęły słuszne stanowisko w sprawie.
Odpowiadając na zarzuty skarżącej Spółki, dotyczące braku podstaw do nadania decyzji nr 1 i 5 rygoru natychmiastowej, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego też przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nie mogą być interpretowane rozszerzająco, lecz muszą być poddane wykładni ścieśniającej. Jedną z tych przesłanek jest "niezbędność" niezwłocznego wdrożenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. Odwołując się do pojęcia "niezbędność" niezwłocznego działania, ustawodawca uznaje, że może to nastąpić w takim przypadku, w którym nie można się obejść danym czasie i w istniejącej sytuacji bez wykonania praw lub obowiązków, o jakich rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym określonym w art. 108 § 1 K.p.a. Zagrożenie to musi mieć charakter realny i nie może być tylko teoretycznie prawdopodobne, a okoliczność ta musi być uwidoczniona w uzasadnieniu postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności.
Decyzje nr 1 i 5 opatrzone zostały rygorem natychmiastowej wykonalności ze względu na ochronę zdrowia i życia pracowników wykonujących prace przy obcinaniu gałęzi a także z uwagi na brak prawidłowego zabezpieczenia miejsca ich wykonywania, a tym samym narażenia na niebezpieczeństwo uczestników ruchu drogowego. Za błędny Sąd pierwszej instancji uznał pogląd skarżącej spółki, iż decyzje wydane przez Okręgowego Inspektora Pracy po upływie roku są bezprzedmiotowe, ponieważ oceniać ich prawidłowość i zasadność należy na dzień ich wydania przez inspektora pracy tj. 17 września 2008 r. Powyższe wynika z faktu, iż jak dowodzi zgromadzony materiał dowodowy, prace przy przycinaniu gałęzi prowadzone były bez wymaganego oznakowania znakami wskazanymi przez Spółkę w zawiadomieniu; brak było osób kierujących ruchem drogowym a jezdnia była czynna dla użytkowników, natomiast pracownicy pracowali bez odpowiednich zabezpieczeń oraz kasków ochronnych. Mając na uwadze treść art. 3041 Kodeksu Pracy oraz to, że prace na wysokości wykonywane w związku z przycinaniem gałęzi z wykorzystaniem wyciągnika koszowego zaliczane są na podstawie § 105 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. z 2003 r., Nr 169, poz. 1650 ze zm.) do prac szczególnie niebezpiecznych , w ocenie Sądu pierwszej instancji organ prawidłowo uznał (decyzja nr 2), że dla bezpiecznego wykonywania tych prac, pracownicy powinni zostać zapoznani z przepisami i zasadami bezpieczeństwa pracy.
Dalej Sąd pierwszej instancji wywodził, iż nakazany w decyzji nr 4 obowiązek jest następstwem unormowań nałożonych przez ustawodawcę w art. 207 § 1 K.p. zgodnie z którym pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie. Na zakres odpowiedzialności pracodawcy nie wpływają obowiązki pracowników w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz powierzenie wykonywania zadań służby bezpieczeństwa i higieny pracy specjalistom spoza zakładu pracy. Mając na uwadze stwierdzone nieprawidłowości polegające m.in. na braku odpowiedniego zabezpieczenia miejsca wykonywania robót, wychylaniu się pracownika poza obrys kosza, rodzaj środków technicznych wykorzystywanych do prac na wysokości (podnośnik koszowy) zdaniem Sądu pierwszej instancji organ właściwe uznał, że katalog prac przy których wymagane jest stosowanie środków ochrony indywidualnej wymieniony w pkt 8 tabeli nr 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26.09.1997r. nie jest wykazem zamkniętym prac wykonywanych w warunkach narażających na upadek z wysokości. Znaczenie ma tu ocena ryzyka zawodowego, a niewątpliwie praca na wysokości 15 m przy przycinaniu gałęzi drzew, połączona z wychylaniem się z podnośnika wymaga stosowania środków ochrony indywidualnej chroniących przed upadkiem z wysokości. W ocenie Sądu pierwszej instancji podobnie rzecz się ma w wypadku decyzji nr 6. Nie jest ona dotknięta żadną z wad skutkujących jej uchyleniem, a twierdzenie strony skarżącej, że fakt posiadania hełmów ochronnych, nie może być sam w sobie źródłem obowiązku ich posiadania jest całkowicie chybione i pozbawione oparcia w obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji rację miał również organ utrzymując w mocy decyzję nakazującą skierowanie pracownika na badania lekarskie, bowiem wbrew twierdzeniom Spółki w orzeczeniu lekarskim wystawionym dla Tadeusza Harasimowicza brak było stwierdzenia, że nie posiada On przeciwwskazań medycznych do wykonywania prac na wysokości.
Sąd pierwszej instancji nie podzielił też zarzutów skargi dotyczących decyzji nr 8. Zgodnie z § 41 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej wymagania w tym zakresie powinny być zawarte w instrukcji i wskazywać czynności, które należy wykonać przed rozpoczęciem danej prac, zasady i sposób bezpiecznego wykonywania prac, czynności do wykonania po jej zakończeniu oraz zasady postępowania w sytuacjach awaryjnych, stwarzających zagrożenia dla życia, zdrowia pracowników. Spółka w trakcie kontroli dokumentu takiego nie przedłożyła.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka jawna "S. " z siedzibą w Szczecinie zarzucając mu:
1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ) P.p.s.a. w związku z art. 7 i 77 oraz 80 K.p.a. i w związku z art. 33 §1 i 2 K.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie mimo, że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być zebrany niewłaściwie, niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy czynnym udziale strony i uzupełnieniu materiału dowodowego, mogły przechylić szalę na korzyść skarżącego. Sąd przyjął uzasadnienie organu oparte głównie o materiał dowodowy, z którym należycie reprezentowana strona nie została zapoznana przed wydaniem decyzji.
2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 84 § 1 K.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie uznając zarazem, iż organ administracji był władny samodzielnie tj. bez udziału biegłego ustalić, iż prace które miałyby być wykonywane przez pracowników skarżącego w dniu 17 września 2008 r. były innymi pracami szczególnie niebezpiecznymi wymagającymi użycia konkretnych środków ochrony osobistej pomimo, że prace te nie znajdują się w przykładowych katalogach zawartych w przepisach z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy.
Powołując się na wymienione podstawy skargi kasacyjnej kasator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W motywach skargi kasacyjnej kasator nie zgodził się z twierdzeniem Sądu pierwszej instancji, iż był informowany o prowadzonym postępowaniu, zapoznany z protokołem z przeprowadzonej kontroli oraz pouczony o przysługujących prawach i obowiązkach w prowadzonym postępowaniu. Zamieszczony bowiem w aktach protokół z kontroli przeprowadzonej w dniach 17 i 19 września 2008 r. został doręczony M. S., który nie jest i nie był pełnomocnikiem strony. Podobnie sam nakaz z dnia 17 września 2008 r. również został doręczony M. S. . Okoliczność, iż M. S. podpisał "Zawiadomienie o konieczności zajęcia pasa drogowego" z dnia 17 września 2008 r. i wskazał tamże siebie jako osobę odpowiedzialną za przebieg prac nie czyni z niego pełnomocnika strony w postępowaniu administracyjnym. Ponadto znajdujący się w aktach organu zbiór dokumentów określonych jako zał. nr 4 do ww. Protokołu kontroli nie był tymże załącznikiem w dacie przedstawiana Protokołu M. S.. Wynika to wprost z pkt 7 ( str 3 ) Protokołu z kontroli, gdzie wymienione są tylko trzy załączniki bez wskazywania na jakąkolwiek dokumentację fotograficzną. Załączona więc do akt później i bez powiadomienia strony dokumentacja fotograficzna nie stanowi natomiast żadnego racjonalnego uzasadnienia wniosków wyciągniętych przez organ i następnie podzielonych przez Sąd pierwszej instancji. I tak przy zdjęciu określającym pracę jakoby wykonywaną na wysokości 15 m brak jakiegokolwiek punktu odniesienia pozwalającego stwierdzić, gdzie była ziemia, a gdzie osoba wykonująca czynności. Podobnie przedstawia się zdjęcie skomentowane przez organ jako "pracownik wychylający się w koszu bez zabezpieczenia".
W konsekwencji powyższego kasator stwierdził, że materiał dowodowy został zebrany przez organ z pominięciem udziału reprezentantów skarżącego oraz, że jego stan nie uzasadnia wniosków wyciągniętych przez organ administracji i następnie błędnie podzielonych przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku. W konsekwencji nie było również po stronie Sądu pierwszej instancji podstaw do uznania, iż w oparciu o akta organu przebieg wydarzeń w dniu 17 września 2008 r. był bezsporny, ponieważ do "sporu" na tym tle reprezentanci strony w ogóle nie zostali dopuszczeni. Do dnia wydania decyzji z dnia 28 lipca 2009 r. organ administracji nie powiadamiał strony o żadnych działaniach.
Dodatkowo kasator podniósł, iż Sąd pierwszej instancji w sposób nieuprawniony zaaprobował stanowisko organu co do charakteru prac, które miałyby wykonywane w dniu 17 września 2008 r. Prace tego rodzaju nie są wprost wymienione w wskazywanych przez organ aktach normatywnych. Ich kwalifikacja wymaga więc pozyskania pozaprawnej specjalistycznej wiedzy merytorycznej z zakresu prakseologii i metodyki pracy. Dokonanie takiej kwalifikacji przez, organ bez posłużenia się opinią biegłego stanowiło naruszenie art. 84 § 1 kpa. Sama okoliczność, iż organ administracji jest organem właściwym w tego rodzaju sprawach nie stanowi samo przez się, iż posiada on wiadomości specjalne, a w każdym razie, że posiada je działający na jego rzecz inspektor pracy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Okręgowy Inspektor Pracy w Szczecinie wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Stosownie do art. 174 pkt. 1 i 2 P.p.s.a., skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wniesiona skarga kasacyjna zawiera dwa zarzuty – pierwszy dotyczy naruszenia art. 145 §1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. w zw. z art. 7,77 i 80 K.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy z pominięciem przez organ osoby skarżącego w trakcie gromadzenia materiału dowodowego, natomiast drugi dotyczy błędnego ustalenia przez organ stanu faktycznego sprawy, który został następnie podzielony przez Sąd pierwszej instancji z naruszeniem art. 145 §1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. w zw. z art. 84 §1 K.p.a.
Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia jego czynnego udziału w postępowaniu (art. 145 §1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. w zw. z art. 7,77 i 80 K.p.a.) poprzez uniemożliwienie zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji wskazać należy, że jest on chybiony. Ustalenia dokonane w toku kontroli przeprowadzonej przez Okręgowego Inspektora Pracy, w tym te dotyczące uchybień w zakresie wyposażenia pracowników skarżącej spółki w środki ochrony indywidualnej, braku przeciwwskazań medycznych do wykonywania pracy po stronie pracowników czy też braku odpowiedniego zabezpieczenia miejsca, w którym były prowadzone prace na wysokości znalazły swój wyraz w protokole kontroli z dnia 22 września 2008 r. Przepis art. 31 ust. 4 i 5 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy stanowi natomiast, że przed podpisaniem protokołu kontroli, podmiotowi kontrolowanemu przysługuje prawo zgłoszenia, umotywowanych zastrzeżeń do ustaleń zawartych w tym protokole, w terminie 7 dni od dnia jego przedstawienia przez inspektora pracy, dokonującego kontroli zakładu. Osoby reprezentujące skarżącą spółkę miały więc pełną możliwość zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz prawo do złożenia zastrzeżeń do ustaleń zawartych w przedmiotowym protokole. Pomimo tego skarżąca spółka z prawa tego nie skorzystała (str. 4 protokołu z 22 września 2008 r.). Tym samym zarzut zgromadzenia materiału dowodowego z pominięciem skarżącej spółki jest bezzasadny, a Sąd pierwszej instancji właściwie uznał działanie organu jako prawidłowe w świetle art. 10 § 1 K.p.a.
Zgodnie z art. 237(6) § 1 Kodeksu Pracy pracodawca jest obowiązany dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie środki ochrony indywidualnej zabezpieczające przed działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia czynników występujących w środowisku pracy oraz informować go o sposobach posługiwania się tymi środkami, przy czym dostarczane pracownikowi środki ochrony indywidualnej mają spełniać wymagania dotyczące oceny zgodności określone w odrębnych przepisach (art. 237(6) § 3 K.p.)
Niekwestionowaną okolicznością stanu faktycznego niniejszej sprawy jest fakt, że praca na wysokości polegająca na przycinaniu gałęzi drzew połączona z wychylaniem się z podnośnika zalicza się do rodzaju prac, przy których wymagane jest stosowanie środków ochrony indywidualnej stosownie do tabeli nr. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Obowiązkiem pracodawcy było zatem odpowiednie dobranie rodzaju środków ochrony indywidualnych do występujących w środowisku pracy zagrożeń, bowiem w myśl przepisu art. 237(9) §1 Kodeksu pracy, pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy bez środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, przewidzianych do stosowania na danym stanowisku pracy, a ponadto jest obowiązany zapewnić, aby stosowane środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze posiadały właściwości ochronne i użytkowe.
Sporządzony przez organ w niniejszej sprawie protokół wraz z dodatkową dokumentacją, do którego skarżąca spółka nie wniosła zastrzeżeń wskazuje na oczywistość naruszenia przez nią art. 237 (6) Kodeksu pracy, zgodnie z którym pracodawca był zobowiązany dostarczać pracownikom środki ochrony indywidualnej które spełniają wymagania dotyczące oceny zgodności określone w odrębnych przepisach. Zarówno w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji, jak i we wniesionej skardze kasacyjnej skarżąca spółka nie przedstawiła dokumentów kwestionujących przyjęty stan faktyczny sprawy mimo, że to niej spoczywał ciężar wykazania, że prowadzone przez nią prace na wysokości prowadzone były z zachowaniem przepisów z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. W świetle występujących w rozpoznawanej sprawie okoliczności faktycznych nie było więc potrzeby prowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego, bo zostało udowodnione, że skarżący nie dopełnił obowiązków wynikających z art. 237(6) Kodeksu pracy i rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy.
Z kolei z art. 133 P.p.s.a. wynika, że sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu lub podjęcia zaskarżonej czynności, a wynikającego z akt sprawy. Ma zatem obowiązek ocenić, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego, jaki stan faktyczny sprawy wynika z akt sprawy i czy w świetle istniejącego wówczas stanu prawnego podjęte przez organ rozstrzygnięcie sprawy jest zgodne z obowiązującym prawem. Jak zostało wcześniej wykazane, Sąd pierwszej instancji dopełnił tych obowiązków. Jego ocena, że Okręgowy Inspektor Pracy w Szczecinie prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy znajduje uzasadnienie w aktach sprawy. Tym samym należało uznać, że zarzut naruszenia art. 145 §1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. w zw. z art. 84 §1 K.p.a. także jest niezasadny.
Zawartego w skardze kasacyjnej zarzutu błędnego sporządzenia przez organ dokumentacji fotograficznej oraz błędnej interpretacji zdjęć na których uwidocznione zostały prowadzone przez spółkę prace, Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł wziąć pod uwagę, ponieważ jedynym kryterium, wedle którego ma on sprawować kontrolę działalności administracji publicznej, stosownie do postanowień zawartych w art. 1 § 2 P.p.s.a., jest kryterium zgodności z prawem (legalności).
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 P.p.s.a.