I OSK 801/16

I OSK 801/16 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2017-06-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-03-30
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Rudnicka
Magdalena Józefczyk /sprawozdawca/
Wojciech Jakimowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Sygn. powiązane
II SA/Kr 1251/15 - Wyrok WSA w Krakowie z 2015-11-30
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
art. 73
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Dz.U. 2017 poz 1369
art. 151, art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Jakimowicz sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia del. WSA Magdalena Józefczyk (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 1251/15 w sprawie ze skargi Z. D. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 listopada 2015 r. sygn. II SA/Kr 1251/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] października 2012 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania: stwierdził nieważność punktu 2 zaskarżonej decyzji, uchylił jej punkt 1 oraz punkty I, III i IV decyzji organu I instancji oraz orzekł o kosztach postępowania.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], stwierdził nabycie przez Gminę G. z dniem [...] stycznia 1999 r. z mocy prawa własności nieruchomości położonej w Z. składającej się z działek nr ewid. [...] i [...] o łącznej pow. 0,07 ha wchodzącej w skład drogi gminnej nr [...] W. – Z. W dniu [...] grudnia 1998 r. właścicielami działki nr [...] byli Z. D. i H. C. po 1/2 części, a działki nr [...] Z. D.. Działka nr [...]powstała z podziału działki nr [...], a działka nr [...]z podziału działki nr [...]. Umową zniesienia współwłasności z dnia [...] stycznia 2008 r. Rep A nr [...], własność nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...] nabył w całości Z. D..
W piśmie z dnia [...] września 2005 r. Z. D. zwrócił się do Starosty Powiatu N. o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Starosta przyjął, że wniosek ten zgłoszony został w imieniu własnym Z. D., który nie oświadczał wówczas, że działa również na rzecz i w imieniu swojej siostry, współwłaścicielki nieruchomości. Dopiero w piśmie z dnia [...] listopada 2009 r. Z. D. złożył do akt upoważnienie od H. C., co jednak miało miejsce po dniu [...] grudnia 2005 r.
Wobec powyższego decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...]Starosta N.:
- w pkt I ustalił odszkodowanie z tytułu zajęcia pod drogę publiczną nieruchomości oznaczonej jako działka nr ewid. [...]o pow. 0,04 ha i nr [...] o pow. 0,03 ha (udział 1/2) położone w obr. Z., gm. G., objęte KW nr [...], wchodzące w skład drogi gminnej nr K [...] W.- Z. na rzecz Z. D. za działkę nr [...] i udział wynoszący 1/2 w działce nr [...] - w łącznej wysokości [...]zł;
- w pkt II odmówił ustalenia odszkodowania z tytułu zajęcia pod drogę publiczną nieruchomości oznaczonej m.in. jako działka nr [...] o pow. 0,03 ha (udział 1/2) objętej KW nr [...], wchodzącej w skład drogi gminnej nr [...] W. – Z. na rzecz H. C. za udział 1/2 w działce nr [...]– w związku z wygaśnięciem roszczenia;
- w pkt III do wypłaty odszkodowania na rzecz Z. D. zobowiązał Gminę G. w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna;
- w pkt IV stwierdził, że do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania zastosowani znajdą przepisy Kodeksu cywilnego.
Odszkodowanie przyznano w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), a jego wysokość ustalono zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, stosując podejście porównawcze - metodę porównywania parami. Wartość tę ustalono dla całej nieruchomości, a następnie przyznano Z. D. kwotę stosownie do posiadanego udziału.
W odwołaniu Z. D. zarzucił organowi naruszenie interesu jego oraz siostry, która została pominięta w postępowaniu, jak również błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Podkreślił, że od samego początku występował w sprawie sam, ponieważ był właścicielem działki nr [...], co potwierdziły ustalenia zawarte w decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] listopada 2009 r., a pomimo tego Starosta wzywał go o odpisy z ksiąg wieczystych, choć dowody takie winien pozyskać z urzędu. Podniósł, że wycenę nieruchomości określono na dzień [...] października 1998 r., a oględzin dokonano [...] listopada 2011 r. Zażądał uczciwej zapłaty za bezprawnie zajęty przed 15 laty grunt, przy uwzględnieniu aktualnych cen.
Decyzją z dnia [...] października 2012 r. znak: [...] Wojewoda Małopolski:
- w pkt 1 - utrzymał w mocy pkt I, III i IV decyzji Starosty z dnia [...] marca 2012 r.,
- w pkt 2 - uchylił pkt II decyzji Starosty z dnia [...] marca 2012 r. i orzekł:
a) o odmowie ustalenia odszkodowania na rzecz Z. D. za udział 1/2 (należący w dniu [...] grudnia 1998 r. do H. C.) w prawie własności nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...] o pow. 0,03 ha,
b) o odmowie ustalenia odszkodowania na rzecz H. C. za nieruchomość oznaczoną nr ewid. [...] o pow. 0,04 ha oraz za nieruchomość oznaczoną nr eiwd. [...] o pow. 0,03 ha.
Organ odwoławczy stwierdził, że zadośćuczynieniu roszczeniu określonemu w art. 73 ustawy - Przepisy wprowadzające (...), wymaga ziszczenia się wszystkich określonych w nim przesłanek, tj. nieruchomość, która nie stanowiła w dniu [...] grudnia 1998 r. własności Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego, musiała być zajęta pod pas drogi publicznej, a wniosek o odszkodowanie zgłosił właściciel nieruchomości w terminie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Ustalił, że w dniu [...] grudnia 1998 r. działka nr [...] (z której powstała zajęta pod drogę publiczną działka nr [...]) stanowiła w całości własność Z. D.. Działka nr [...] (z której powstała zajęta pod drogę publiczną działka nr [...]) stanowiła w tej dacie współwłasność Z. D. oraz H. C. po 1/2 części. Stan te uległ zmianie dopiero w 2008 r., kiedy doszło do zniesienia współwłasności. To zaś oznaczało, że roszczenie o odszkodowanie za udział 1/2 w prawie własności działki nr [...] przysługiwało także H. C. Ta jednak w przepisanym terminie nie zgłosiła wniosku o odszkodowanie. Z. D. działał bowiem tylko w swoim imieniu i nic innego nie wynikało ze zgłoszonego przez niego podania. Pełnomocnictwo do reprezentowania siostry złożył dopiero w 2009 r., a zatem po upływie przepisanego terminu do zgłoszenia przez nią żądania.
W ocenie Wojewody rozstrzygnięcie organu I instancji w pkt II było wadliwe, ponieważ w sposób niepełny i nieprecyzyjny określono w nim przedmiot postępowania objęty tą częścią rozstrzygnięcia. We wniosku z dnia [...] listopada 2009 r. H. C. nie wystąpiła tylko o ustalenie odszkodowania za udział w 1/2 w prawie własności działki nr [...], ale o ustalenie odszkodowania "za grunt zajęty pod drogę gminną". W załączonym pełnomocnictwie z dnia [...] listopada 2009 r. wskazano, że chodzi o działki nr [...],[...] i [...]. Także wniosek Z. D. z dnia [...] września 2005 r. dotyczył działek nr [...],[...] i [...]. W decyzji I instancji zabrakło więc rozstrzygnięcia co do wniosku Z. D. w zakresie udziału 1/2 w prawie własności działki nr [...], stanowiącej w dniu [...] grudnia 1998 r. przedmiot współwłasności z H. C.. Biorąc zaś pod uwagę, że H. C. nie złożyła wniosku w ustawowym terminie, a Z. D. mógł się ubiegać tylko o udział 1/2 w prawie własności działki nr [...], zreformowano decyzję Starosty w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie II jego decyzji. Natomiast, co do działki nr [...] Wojewoda nie wydał jeszcze decyzji, więc Starosta winien mieć na uwadze konieczność przeprowadzenia odrębnego postępowania w tym zakresie. W kwestii zaś samego odszkodowania uznano, że operat szacunkowy z dnia [...] listopada 2011 r. sporządzono w sposób zgodny z prawem, a w szczególności ustawą o gospodarce nieruchomościami i rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Biegła dokonała wyceny przy zastosowaniu podejścia porównawczego i metody porównywania parami, stosownie do § 36 ust. 4 rozporządzenia, prawidłowo przyjmując do porównania 3 tzw. nieruchomości drogowe. Przyjęte do porównania nieruchomości są podobne do nieruchomości wycenianej, zaś istniejące różnice w poszczególnych ich cechach zostały prawidłowo skorygowane. Stan nieruchomości przyjęto z dnia [...] października 1998 r., natomiast ceny aktualnie obowiązujące.
W skardze do WSA w Krakowie Z. D. zarzucił naruszenie przez organy przepisów art. 35, art. 7, art. 8, art. 9, art. 73, art. 79, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej zwanego: "K.p.a."), art. 5 Kodeksu cywilnego oraz art. 84 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego. Skarżący nie zgodził się z oceną organu, jakoby operat szacunkowy sporządzono w sposób nie naruszający prawa. Nieruchomość powinna być wyceniona na wyższą kwotę. Ponadto skarżący podniósł, że od samego początku występował o odszkodowanie, gdyż był właścicielem działek nr [...] i nr [...], z których wydzielono działki nr [...] i nr [...].
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie.
Rozpoznając sprawę po raz pierwszy WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2013 r. sygn. II SA/Kr 65/13, uwzględnił skargę w części, ale z przyczyn wziętych pod rozwagę z urzędu. Uznał, że doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności (art. 15 K.p.a.), ponieważ rozstrzygnięcie Wojewody w zakresie orzeczenia co do działki nr [...], a także co do pozostałej części działki nr [...], wykraczało poza zakres postępowania ukształtowany przez organ I instancji. Kwestia ustalenia odszkodowania za działkę nr [...] na rzecz H. C. nie była w ogóle przedmiotem postępowania I instancji. Nie było także negatywnego rozstrzygnięcia w tym zakresie wobec H. C., jak i względem odszkodowania na udział w działce nr [...]na rzecz Z. D.. W takiej sytuacji decyzja I instancji winna być uchylona, a nie zreformowana, ponieważ zakres postępowania wyznaczała treść decyzji Starosty z dnia [...] marca 2012 r. i zakresu tego nie mógł zmienić organ odwoławczy. Sąd zwrócił ponadto uwagę, że wyłączną przesłanką wszczęcia i prowadzenia postępowania w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną było złożenie wniosku przez osobę uprawnioną w wyznaczonym terminie. W terminie takim wniosek zgłosił Z. D.. To jednak w ocenie Sądu było wystarczające i skuteczne także wobec współwłaścicieli H. C., a zatem jej roszczenie nie wygasło. Sąd nie podzielił jednak zarzutów kierowanych przeciwko operatowi szacunkowemu.
Na skutek uwzględnienia skargi kasacyjnej Wojewody Małopolskiego wyrokiem z dnia 30 czerwca 2015 r. sygn. I OSK 1770/13, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Sąd odwoławczy stwierdził, że wniosek każdego ze współwłaścicieli o przyznanie odszkodowania za grunt zajęty pod drogę wszczyna odrębną sprawę, które jedynie mogą zostać rozpoznane łącznie na mocy art. 62 K.p.a. Podkreślono, że współwłasność nieruchomości i prawo do odszkodowania za nią to dwa różne prawa majątkowe. Prawem wspólnym była własność jednej z działek, ale roszczenie o odszkodowanie na gruncie art. 73 ust. 4 ustawy – Przepisy wprowadzające (...) jest prawem podzielnym i oddzielnym. Każdy ze współwłaścicieli nieruchomości ma własny interes prawny i może działać w postępowaniu tylko w jego granicach, co ma szczególne znaczenie w niniejszej sprawie, ponieważ odwołanie wniósł tylko Z. D.
Za niezasadny uznano zarzut naruszenia art. 15 K.p.a., jako że zasada dwuinstancyjności wymaga dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej, a zakres rozstrzygnięcia sprawy decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją I instancji. Oboje wnioskodawcy wystąpili o odszkodowanie m.in. za działki nr [...] i [...], a rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 decyzji Wojewody nie było w ogóle przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji. Starosta nie wypowiedział się bowiem o prawie Heleny H. C. pozostały udział w działce nr [...] na rzecz Z. D.. W tym zakresie sprawę rozstrzygnięto po raz pierwszy w toku postępowania odwoławczego. W sytuacji wydania decyzji z pogwałceniem zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) zachodzi przypadek rażącego naruszenia prawa. Względem takiego aktu Sąd I instancji nie mógł zastosować przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) lub c) p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę WSA w Krakowie podkreślił, że z mocy art. 190 P.p.s.a. związany jest wykładnią zawartą w ww. wyroku NSA oraz że pomimo uchylenia poprzedniego orzeczenia pewne kwestie sporne zostały już ostatecznie przesądzone. Tak więc Sąd wojewódzki przyjął, że Wojewoda w pkt 2 kontrolowanej decyzji naruszył zawartą w art. 15 K.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania, ponieważ rozstrzygnięcie to w zakresie orzeczenia co do działki nr [...] i pozostałej części działki nr [...]wykracza poza zakres postępowania ukształtowany przez organ I instancji. Kwestia ustalenia odszkodowania za działkę nr [...] na rzecz H. C. nie była w ogóle przedmiotem postępowania prowadzonego przez Starostę. W decyzji organu I instancji zabrakło orzeczenia co do odmowy ustalenia odszkodowania na rzecz H. C. za działkę nr [...] oraz co do pozostałej części działki nr [...] na rzecz Z. D.. Organ odwoławczy winien był zatem uchylić decyzję Starosty, a nie ją reformować, ponieważ zakres postępowania wyznaczyła treść decyzji Starosty z dnia [...] marca 2012 r. i zakresu tego organ odwoławczy nie mógł zmienić. Pogwałcenie zasady dwuinstancyjności zakwalifikowane być powinno jako rażące naruszenie prawa. Z tej też przyczyny WSA w Krakowie w punkcie I wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 15 i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., stwierdził nieważność punktu 2 zaskarżonej decyzji.
Sąd I instancji przyjął również, że roszczenie o przyznanie odszkodowania w trybie art. 73 ustawy – Przepisy wprowadzające (...) ma charakter indywidualny. Złożenie wniosku przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości nie powoduje automatycznie wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania na rzecz pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, jak też nie tamuje postępowania w sprawie odszkodowania fakt złożenia wniosku tylko przez jednego ze współwłaścicieli zajętej nieruchomości. Odszkodowanie może być wypłacone jedynie w stosunku do tych właścicieli, którzy złożyli wnioski o odszkodowania w terminie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r., przy czym każdy zainteresowany właściciel powinien złożyć wniosek o odszkodowanie, który winien być wyraźny i odpowiadać wymogom art. 63 K.p.a.
W toku ponownego rozpoznania wniosku Z. D. rolą Starosty będzie zatem ustalenie i przyznanie skarżącemu odszkodowania z tytułu stanowiących jego własność nieruchomości zajętych pod drogę, stosownie do przysługującego mu udziału we współwłasności. Co do odszkodowania za działkę nr [...] konieczne będzie ustalenie, czy zakończyło się postępowanie i wydana została decyzja deklaratoryjna Wojewody Małopolskiego. Jeżeli tak, to Starosta powinien rozpoznać żądanie w tym postępowaniu, a jeżeli nie - w odrębnym. Natomiast co do działek nr [...] i [...] powinien odnieść się nie tylko co do odszkodowania za działkę nr [...]i udział ½ części działki nr [...], ale też co do pozostałej ½ części tej działki, ponieważ żądanie Z. D. obejmowało całą tę działkę zajętą pod drogę. Ponadto, skoro odwołanie złożył jedynie Z. D., to rozstrzygnięcie organu I instancji co do roszczenia H. C. uprawomocniło się na skutek braku zaskarżenia i nie mogło być przedmiotem rozważań organu odwoławczego.
Skargę kasacyjną od ww. wyroku wniósł Z. D., zaskarżając do w części – w zakresie orzeczenia zawartego w punkcie II, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej zwanej: "P.p.s.a.") poprzez brak stwierdzenia naruszenia prawa w sytuacji, gdy decyzja I instancji została wydana przez organ z mającymi istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniami przepisów postępowania, a to art. 7, 77 § 1 K.p.a., co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że w okolicznościach sprawy należy ustalić przysługującą skarżącemu wysokość odszkodowania jedynie co do części odpowiadającej jego udziałowi we współwłasności wskazanych we wniosku z dnia [...] września 2005 r,
2) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez niedokonanie gruntownej oceny wszystkich aspektów sprawy i przyjęcie, że rozstrzygnięcie I instancji w zakresie spóźnionego roszczenia H. C. uprawomocniło się na skutek niezaskarżenia go przez nią.
Mając to na uwadze wniesiono o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,
2) zasądzenie kosztów postępowania
3) rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Skarżący kasacyjnie zarzucił, że Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., ponieważ nie stwierdził naruszenia prawa decyzją Starosty, którą wydano bez dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego. Podkreślił, że w dacie zgłaszania żądania w 2005 r. był samoistnym posiadaczem działki nr [...] i był traktowany przez organy jako jedyny jej właściciel, co potwierdza wypis z rejestru gruntów. Ubiegając się o uwłaszczenie działki nr [...] w trybie ustawy z dnia 26 października 1971 r. także występował w tym postępowaniu samodzielnie, a H. C. nie brała w nim udziału. Stan ten uległ zmianie dopiero w 2006 r., na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w N. z dnia [...] kwietnia 2006 r. o stwierdzeniu nabycia własności nieruchomości – działki nr [...], przez zasiedzenie, na rzecz jego i siostry H. Od 2008 r. jest zaś wyłącznym jej właścicielem. To zaś nastąpiło jeszcze przed wydaniem deklaratywnej decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. o nabyciu przez Gminę własności działki zajętej pod drogę. W dacie wydania decyzji o odszkodowaniu był już jedynym właścicielem nieruchomości. Błędnie zatem miano przyjąć, że przysługuje mu odszkodowanie w wysokości odpowiadającej tylko posiadanemu wcześniej udziałowi w nieruchomości, a żądanie H. C. zgłoszono z uchybieniem ustawowego terminu, ponieważ w dacie wydania decyzji I instancji jemu przysługiwała wyłączna własność tej działki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Prawidłowo sporządzona skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie (art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przytoczenie podstaw kasacyjnych to wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w ocenie skarżącego zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji, oraz precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało niewłaściwe zastosowanie lub błędna wykładnia prawa materialnego, bądź wykazanie możliwego istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.
Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.
W rozpatrywanej sprawie skargę kasacyjną oparto na zarzucie naruszenia prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy zaznaczyć, że skargą kasacyjną zaskarżono pkt. II wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 listopada 2015 r., a to oznacza, że w tak zakreślonych granicach, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną. Nie zmienia zakresu zaskarżenia wniosek zawarty w skardze kasacyjnej o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w całości. Dla określenia granic rozpoznawania skargi kasacyjnej mają znaczenie dwa elementy przedmiotowo istotne to jest wskazana podstawa skargi kasacyjnej i o kreślenie zakresu zaskarżenia w odniesieniu do wyroku Sądu I instancji.
Z uwagi na wskazanie, że skarga kasacyjna dotyczy pkt II zakażonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, to w tak zakreślonych granicach nastąpi rozpoznanie skargi kasacyjnej.
Pierwszy zarzut kasacyjny dotyczy naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c przez brak stwierdzenia naruszenia prawa w sytuacji, gdy decyzja organu I instancji została wydana przez organ z mającymi istotny wpływ na wynik sprawy z naruszeniem art. 7 i art. 77 K.p.a., co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że w okolicznościach niniejszej sprawy należy ustalić przysługującą skarżącemu wysokość odszkodowania jedynie co do części odpowiadającej jego udziałowi we współwłasności wskazanych we wniosku z dnia [...] września 2005.
Zauważyć należy, że aktualnie zaskarżony wyrok jest konsekwencją wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2015 r. sygn. akt I OSK 1770/13, w którym wyrażono pogląd, że art. 73 ust. 4 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną należy tak rozumieć, że wniosek każdego ze współwłaścicieli wszczyna odrębną sprawę o odszkodowanie. Współwłasność nieruchomości i prawo do odszkodowania, to dwa różne prawa majątkowe. Prawem wspólnym była własność jednej z działek zajętych pod drogę gminną (nr [...]), przejęta na rzecz podmiotu publicznego. Natomiast roszczenie o odszkodowanie jest prawem podzielnym, przysługującym każdemu współwłaścicielowi w części odpowiadającej jego udziałowi we współwłasności. NSA wyjaśnił też, że przeciwne stanowisko zawarte w przywołanym przez Sąd I instancji wyroku NSA z 23 lutego 2011 r. I OSK 453/10 nie zostało przekonująco uargumentowane. W konkluzji Sąd odwoławczy stwierdził, że podzielność prawa do odszkodowania na gruncie art. 73 ust. 4 wyżej powołanej ustawy i wyznaczenie terminu do jego dochodzenia (pozostającego w zgodzie z Konstytucją) nie uprawnia do tezy, że złożenie w ustawowym terminie wniosku o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną przez jednego ze współwłaścicieli powoduje, że roszczenie nie wygasa w stosunku do pozostałych.
Zgodnie z art. 190 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Rozpoznawany zarzut skargi kasacyjnej w istocie ma na celu zwalczenie oceny prawnej wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 czerwca 2015 r., w którym jednoznacznie wskazano jak należy interpretować treść wniosku złożonego przez skarżącego kasacyjnie w dniu [...] września 2005 r. o odszkodowanie za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne.
W skardze kasacyjnej zarzucono też naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niedokonanie gruntownej oceny wszystkich aspektów sprawy i przyjęcie, że wyrzeczenie organu I instancji w zakresie spóźnionego roszczenia H. C. uprawomocniło sie na skutek, niezaskarżenia przez ww. stronę.
W wyroku z dnia 30 czerwca 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny podał, że Sąd I instancji musi też ocenić zaskarżoną decyzję organu odwoławczego, gdyż odwołanie od decyzji Starosty N. z dnia [...] marca 2012 r. wniósł jedynie Z. D.. W aktualnie zaskarżonym wyroku WSA w Krakowie stwierdził, że wyrzeczenie organu I instancji w zakresie spóźnionego roszczenia H. C., zawartego w pkt II decyzji organu I instancji, na skutek niezaskarżenia przez ww. stronę uprawomocniło się i nie mogło być przedmiotem rozważań organu odwoławczego. Stanowiło to realizację wskazań wynikających z kasacyjnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Rozważany zarzut kasacyjny nie mógł okazać się zasadny, gdyż w istocie również zmierza do zakwestionowania oceny prawnej przedstawionej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 czerwca 2015 r. sygn. akt I OSK, co jest nieuprawnione ze względu na treść wyżej cytowanego art. 190 P.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie też Sąd I instancji stwierdził, że nie rozpoznawał pozostałych zarzutów skargi, ponadto przedwczesna byłaby też analiza sprawy pod względem merytorycznym.
Zatem organy ponownie rozpoznając sprawę będą związane oceną prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny jak i Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Krakowie w wyroku z dnia 30 listopada 2015 r.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 184 P.p.s.a. skarga kasacyjna została oddalona.