I OSK 799/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-05-08
NSAAdministracyjneŚredniansa
dodatek mieszkaniowytytuł prawny do lokalulokal socjalnyeksmisjaprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjneNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą prawa do dodatku mieszkaniowego dla osoby zajmującej lokal bez tytułu prawnego, która nie spełniała ustawowych przesłanek.

Sprawa dotyczyła prawa do dodatku mieszkaniowego dla osoby zajmującej lokal bez tytułu prawnego, po wyroku eksmisyjnym nakazującym opuszczenie lokalu bez prawa do lokalu socjalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że strona nie spełniała ustawowych warunków do przyznania dodatku, w szczególności nie posiadała prawa do lokalu socjalnego w okresie objętym wnioskiem, a wpisanie na listę oczekujących nastąpiło później. Sąd podkreślił związanie prawomocnymi orzeczeniami sądów powszechnych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną C. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Sprawa dotyczyła osoby zajmującej lokal bez tytułu prawnego, po wyroku eksmisyjnym nakazującym opuszczenie lokalu bez prawa do lokalu zamiennego lub socjalnego. Organy administracji odmówiły przyznania dodatku, wskazując, że strona nie spełniała warunków określonych w ustawie o dodatkach mieszkaniowych, w szczególności art. 2 ust. 1 pkt 5, który wymaga oczekiwania na przysługujący lokal zamienny lub socjalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że wyrok eksmisyjny pozbawił stronę prawa do lokalu socjalnego, a późniejsze wpisanie na listę osób oczekujących nastąpiło dopiero w grudniu 2004 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że nie posiada ona usprawiedliwionych podstaw. Sąd podkreślił, że strona nie spełniała ustawowych przesłanek do przyznania dodatku mieszkaniowego w okresie od 10 lutego 2002 r. do 10 lutego 2005 r., ponieważ nie posiadała prawa do lokalu socjalnego. Sąd zaznaczył również, że sądy administracyjne są związane prawomocnymi orzeczeniami sądów powszechnych, co uniemożliwia odmienną ocenę statusu strony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, dodatek mieszkaniowy nie przysługuje, jeśli osoba nie spełnia ustawowych warunków, w szczególności nie oczekuje na przysługujący jej lokal zamienny lub socjalny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że strona nie spełniała warunków do przyznania dodatku mieszkaniowego, ponieważ wyrok eksmisyjny pozbawił ją prawa do lokalu socjalnego, a wpisanie na listę oczekujących nastąpiło później. Sąd podkreślił związanie prawomocnymi orzeczeniami sądów powszechnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (4)

Główne

Ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.m. art. 2 § 1 pkt 5

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych

Dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny. Warunek ten nie został spełniony, gdyż strona nie miała prawa do lokalu socjalnego w okresie objętym wnioskiem.

Pomocnicze

Ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.c. art. 365 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Prawomocne orzeczenia sądów powszechnych wiążą inne organy.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Strona podnosiła, że przysługuje jej prawo do lokalu zamiennego lub socjalnego mimo wyroku eksmisyjnego, powołując się na konstytucyjny zakaz eksmisji na bruk oraz postanowienie Sądu Rejonowego w przedmiocie wykładni. Strona zarzucała naruszenie prawa materialnego przez przyjęcie, że nie przysługiwało jej prawo do lokalu zamiennego lub socjalnego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd II instancji związany jest przy rozpoznaniu sprawy zakresem zarzutów jakie postawione zostaną w skardze kasacyjnej. Sądy administracyjne orzekające w przedmiotowym postępowaniu związane są prawomocnymi orzeczeniami sądów powszechnych, co wynika z art. 365 § 1 kodeksu postępowania cywilnego.

Skład orzekający

Janina Antosiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Zbigniew Rausz

członek

Irena Kamińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dodatków mieszkaniowych dla osób zajmujących lokale bez tytułu prawnego, a także zasada związania sądów administracyjnych orzeczeniami sądów powszechnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej strony, która utraciła prawo do lokalu socjalnego na mocy prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność przepisów dotyczących dodatków mieszkaniowych i podkreśla znaczenie prawomocnych orzeczeń sądów powszechnych w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym.

Czy można dostać dodatek mieszkaniowy, gdy nie masz prawa do lokalu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 799/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-05-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Irena Kamińska
Janina Antosiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Zbigniew Rausz
Symbol z opisem
6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne
Dodatki mieszkaniowe
Sygn. powiązane
III SA/Gd 701/05 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2006-02-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Antosiewicz /spr./, Sędziowie NSA Zbigniew Rausz, Irena Kamińska, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 lutego 2006 r. sygn. akt III SA/Gd 701/05 w sprawie ze skargi C. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 15 lutego 2006 r. sygn. akt III SA/Gd 701/05 oddalił skargę C. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.
Powyższą decyzją utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] odmawiającą przyznania C. B. dodatku mieszkaniowego. Jako powód odmowy organ podał, iż strona w dniu złożenia wniosku nie posiadała tytułu prawnego do zajmowanego lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w [...] z dnia 7 marca 1996r. sygn. akt I Cr 170/96 została zobowiązana do opuszczenia powyższego lokalu, znajdującego się w zasobach Spółdzielni Mieszkaniowej "K." bez prawa do otrzymania lokalu zamiennego lub socjalnego. Tymczasem zgodnie z ustawą o dodatek mieszkaniowy ubiegać się mogą osoby zamieszkujące w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego. Po wyroku Sądu nakazującym opuszczenie lokalu strona zajmowała go bez tytułu prawnego.
Wznawiając postępowanie egzekucyjne komornik powiadomił stronę o możliwości wystąpienia z powództwem przeciwko Gminie [...] o przyznanie lokalu socjalnego na podstawie art. 35 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie kodeksu cywilnego (Dz. U, z 2005 r. Nr 35, poz. 266). Wobec uchybienia terminowi powództwo zostało prawomocnie oddalone.
Odwołując się od decyzji I instancji C. B. podniosła naruszenie prawa przez Sądy oraz swą trudną sytuację materialną.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazało, że dodatek mieszkaniowy jest świadczeniem obligatoryjnym o ściśle określonym sposobie jego przyznawania. Przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych określa, że przysługuje on członkom spółdzielni mieszkaniowych zamieszkującym w lokalu na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego. Natomiast art. 2 ust. 1 pkt. 5 tej ustawy przewiduje, że przysługuje on również osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, ale oczekującym na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny.
Organ odwoławczy zauważył, że z akt sprawy wynika, iż strona została zobowiązana wyżej wskazanym wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w [...] z 1996 r. do opróżnienia lokalu mieszkalnego bez prawa do otrzymania lokalu zamiennego lub socjalnego, a zatem zamieszkuje przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego. Z uwagi na okoliczności, które podniósł organ I instancji stronie jak i członkom jej rodziny nie przysługuje lokal socjalny.
Na marginesie sprawy organ odwoławczy wskazał, że C. B. na wniosek Prezesa Spółdzielni Mieszkaniowej "K." została w grudniu 2004 r. umieszczona na liście osób oczekujących na lokal socjalny z zasobów Gminy Miejskiej [...]. Następnie przyznano jej lokal socjalny poza kolejnością, jednak w styczniu 2005 r. strona zrezygnowała z tego lokalu.
C. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się zasądzenia dodatków mieszkaniowych za okres od 10 lutego 2002 r. do 10 lutego 2005 r. wraz z odsetkami. W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że na mocy ustawy z dnia 20 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych oraz postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 21 marca 1997 r. sygn. akt Co 269/06 należy jej się lokal zastępczy. Jednak organ konsekwentnie odmawiał jej dofinansowania a urzędnicy ją oszukiwali. Zdaniem skarżącej sąd I i II instancji w [...] jest skorumpowany i współpracuje ze Spółdzielnią Mieszkaniową "K.". Skarżąca podniosła, iż mimo twierdzeń organu, że świadczenie jej się nie należy, od 10 lutego 2005 r. został jej przyznany dodatek mieszkaniowy. W tym czasie jej sytuacja nie uległa zmianie. W ocenie skarżącej, w związku z pouczeniem komornika o możliwości wniesienia powództwa, złożyła ona powództwo w terminie, tj. po upływie 2 miesięcy i 4 dni od dnia 23 października 2001 r.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie stwierdził naruszenia prawa przez organ. Sąd podzielił stanowisko organu, iż z uwagi na wyrok Sądu Wojewódzkiego w [...] z dnia 7 czerwca 1996 r. C. B. nie legitymowała się tytułem prawnym do lokalu spółdzielczego i nie przysługiwał jej lokal socjalny. Nie został więc spełniony warunek określony w art. 2 ust. 1 pkt. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, od którego zależy przyznanie dodatku mieszkaniowego. Sąd I instancji uwzględnił też orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 grudnia 2004 r. sygn. akt 3 II SA/Gd 1635/02, który wskazał organowi ponownie rozpatrującemu sprawę na konieczność wyjaśnienia czy stronie nie przysługuje prawo do lokalu na mocy innych orzeczeń sądowych. Z późniejszych rozstrzygnięć organów wynika, że nie zostały ujawnione żadne orzeczenia, które wskazywałyby na posiadanie przez stronę uprawnień do lokalu socjalnego lub zamiennego. Postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia 21 marca 1997 r. sygn. akt Co 269/06 nie stanowi rozstrzygnięcia w sprawie lokalu zamiennego.
Przyznanie stronie dodatku mieszkaniowego 16 lutego 2005 r. nastąpiło wskutek umieszczenia jej na liście osób oczekujących na lokal socjalny, a więc spełniała ona wówczas ustawowe warunki, jednakże dwukrotnie rezygnowała z zaproponowanych lokali.
Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ustawą Ppsa.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła C. B., reprezentowana przez radcę prawnego K. S. i zaskarżając go w całości zarzuciła naruszenie prawa materialnego art. 2 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych przez przyjęcie, że skarżącej jako osobie użytkującej lokal mieszkalny bez tytułu prawnego na podstawie wyroku eksmisyjnego z Sądu Rejonowego w [...] z dnia 6 marca 1996 r. C 151/96 w okresie od 10 lutego 2002 r. do 10 lutego 2005 r. nie przysługiwało prawo do lokalu zamiennego lub socjalnego mimo konstytucyjnego zakazu eksmisji na bruk, wynikającego z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 21 marca 1997 r. sygn. akt Co 269/96 w sprawie wykładni postanowienia z 28 października 1996 r.
Skarga kasacyjna wnosi o dopuszczenie dowodu z prawomocnego wyroku z 7 czerwca 1996 r. I Cr 170/96 i wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia 6 marca 1996 r., a ponadto postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 21 marca 1997 r. Co 269/96 w sprawie wykładni postanowienia tegoż Sądu z dnia 28 października 1996 r. na okoliczność statusu skarżącej jako zajmującej lokal mieszkalny bez tytułu prawnego w oczekiwaniu na przysługujący jej lokal zamienny "z uprawnieniem do otrzymania dodatku mieszkaniowego" oraz uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z zasądzeniem kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd II instancji związany jest przy rozpoznaniu sprawy zakresem zarzutów jakie postawione zostaną w skardze kasacyjnej.
Pełnomocnik skarżącej zawarł w skardze kasacyjnej wniosek o dopuszczenie dowodu z prawomocnego wyroku z 7 czerwca 1996 r. I Cr 170/96 i wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia 6 marca 1996 r., a ponadto postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia 21 marca 1997 r. Co 269/96 w sprawie wykładni postanowienia tegoż Sądu z dnia 28 października 1996 r.. Jednakże zauważyć trzeba, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając w oparciu o art. 133 § 1, który stanowi, że Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, uwzględnił wskazane orzeczenia jako znajdujące się w aktach przedmiotowej sprawy, bowiem załączone one były do pism i wniosków składanych przez stronę. Nie zachodziła zatem konieczność przeprowadzania postępowania dowodowego w tym zakresie.
Art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734 ze zm.), na naruszenie którego powołała się C. B. w swojej skardze kasacyjnej, stanowi, że dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny. Z akt niniejszej sprawy wynika, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej, iż przepis ten nie mógł mieć zastosowania wobec strony, co podkreślone zostało przez Sąd I instancji. C. B. pozbawiona została bowiem prawa do lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w [...] z dnia 7 marca 1996 r. sygn. akt I Cr 170/96, którym zobowiązano ją do opuszczenia powyższego lokalu, znajdującego się w zasobach Spółdzielni Mieszkaniowej "K.", bez prawa do otrzymania lokalu zamiennego lub socjalnego. Wyrokiem tym zmieniono wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia 6 marca 1996 r., przez uchylenie rozstrzygnięcia, iż stronie przysługuje prawo do lokalu socjalnego. Sąd Wojewódzki orzekł, iż prawo takie stronie nie przysługuje. Wpisanie skarżącej na listę osób oczekujących na lokal socjalny nastąpiło dopiero w miesiącu grudniu 2004 r., dopiero wtedy więc zaczęła ona spełniać ustawowy wymóg dla uznania jej za osobę, której przysługuje dodatek mieszkaniowy wynikający z powołanego wyżej przepisu. Nie można zatem stwierdzić, aby uzasadnione było stanowisko strony, jakoby dodatek taki przysługiwał jej w okresie od 10 lutego 2002 r. do dnia 10 lutego 2005 r. W okresie tym skarżąca nie spełniała bowiem wszystkich wymogów stawianych ustawą dla przyznania jej prawa do dodatku mieszkaniowego. Zasadnie zatem Sąd I instancji uznał, iż prawidłową była ocena organów administracji dokonana w zakresie statusu skarżącej jako osoby, która nie spełniała ustawowych przesłanek dla przyznania jej żądanego dodatku i nie można postawić Sądowi zarzutu naruszenia przepisu powołanego przez stronę w jej skardze kasacyjnej. Z tego też powodu skarga ta, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu.
Podkreślenia wymaga także fakt, iż prawo do lokalu socjalnego nie zostało przyznane stronie jakimkolwiek innym orzeczeniem sądowym, na co zasadnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Stanowisko strony, iż naruszone zostało jej konstytucyjne prawo poprzez dokonanie eksmisji z zajmowanego lokalu bez przydzielenia jej lokalu zastępczego nie może mieć znaczenia dla sprawy, bowiem zarówno organy administracji jak i sądy administracyjne orzekające w przedmiotowym postępowaniu związane są prawomocnymi orzeczeniami sądów powszechnych, co wynika z art. 365 § 1 kodeksu postępowania cywilnego. Niemożliwa jest zatem odmienna ocena wydanych przez sądy powszechne wyroków, na które powołuje się strona, co podkreślone było także przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, uznając, że skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok w pełni odpowiada prawu, orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI