Orzeczenie · 2023-04-19

I OSK 796/22

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2023-04-19

NSAAdministracyjneWysokansa

wspólnoty gruntowezarząd wspólnotyodwołanie zarząduzarządzenie wójtabrak uzasadnieniakontrola sądowasamorząd terytorialnyprawo administracyjne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Gminy [...] od wyroku WSA w Łodzi, który stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy [...] z dnia 30 kwietnia 2021 r. w przedmiocie odwołania Zarządu Spółki Wspólnoty Gruntowej we wsi [...]. WSA uznał zarządzenie za wadliwe z powodu braku merytorycznego uzasadnienia, co stanowiło istotne naruszenie prawa. Gmina w skardze kasacyjnej zarzucała WSA naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 147 § 1 ppsa, art. 91 usg, art. 7, 9, 10, 77 § 4, 80 kpa) oraz prawa materialnego (art. 25 ust. 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, stwierdził, że choć WSA błędnie zastosował przepisy KPA do postępowania nadzorczego, to jednak zarządzenie Wójta było wadliwe z powodu braku uzasadnienia. Sąd podkreślił, że brak uzasadnienia aktu organu samorządu terytorialnego, zwłaszcza gdy dotyczy ingerencji w funkcjonowanie spółki, stanowi istotne naruszenie prawa, które uniemożliwia kontrolę legalności i jest sprzeczne z zasadami demokratycznego państwa prawnego. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zaskarżony wyrok, mimo częściowo błędnego uzasadnienia WSA, odpowiada prawu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Obowiązek uzasadniania zarządzeń organów wykonawczych gmin, zwłaszcza w sprawach dotyczących ingerencji w funkcjonowanie spółek prawa publicznego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odwołania zarządu spółki wspólnoty gruntowej, ale zasada braku uzasadnienia jako istotnego naruszenia prawa ma szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zarządzenie wójta o odwołaniu zarządu spółki wspólnoty gruntowej, pozbawione uzasadnienia, może zostać uznane za legalne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarządzenie takie jest wadliwe z powodu istotnego naruszenia prawa, jakim jest brak uzasadnienia, co uniemożliwia kontrolę jego legalności.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że brak uzasadnienia aktu organu samorządu terytorialnego, zwłaszcza gdy dotyczy ingerencji w funkcjonowanie spółki, stanowi istotne naruszenie prawa, które jest sprzeczne z zasadami demokratycznego państwa prawnego i utrudnia kontrolę sądową.

Czy przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie do postępowania nadzorczego prowadzonego przez wójta w sprawie wydania zarządzenia o odwołaniu zarządu spółki wspólnoty gruntowej?

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy KPA nie mają bezpośredniego zastosowania do tego typu zarządzeń, a jedynie w sytuacjach, gdy ustawa przewiduje wydanie decyzji.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że art. 91 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym, który mówi o odpowiednim stosowaniu KPA, dotyczy rozstrzygnięć nadzorczych organów nadzoru (np. wojewody), a nie zarządzeń wydawanych przez organy wykonawcze gmin na podstawie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Brak jest odesłania w ustawie o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych do stosowania KPA w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną Gminy [...] od wyroku WSA w Łodzi.

Przepisy (12)

Główne

uzwg art. 25 § 1 i 2

Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

Pomocnicze

usg art. 91 § 1 zd. 1 i ust. 4

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

ppsa art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 3 § § 1 i 2 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

kpa art. 7