I OSK 791/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Stowarzyszenia W. na decyzję Ministra Infrastruktury, która uchyliła decyzję Wojewody o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji dotyczącej odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Sprawa wywodziła się z decyzji z 1987 r. ustalającej odszkodowanie dla spadkobierców S. Z. za wywłaszczoną nieruchomość. Spadkobiercy wystąpili o stwierdzenie nieważności tej decyzji, zarzucając nieprawidłowe rozstrzygnięcie jedynie w kwestii odszkodowania. Organ odwoławczy uchylił decyzję pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na naruszenie zasady jednoczesnego orzekania o wywłaszczeniu i odszkodowaniu oraz pominięcie kuratora spadku. WSA oddalił skargę Stowarzyszenia, uznając, że nie posiada ono interesu prawnego do jej wniesienia, ponieważ jego prawo użytkowania nieruchomości, oparte na umowie cywilnoprawnej, nie stanowiło podstawy do kwestionowania decyzji wywłaszczeniowej. Skargę kasacyjną wniosła Gmina, zarzucając WSA naruszenie art. 28 k.p.a. i art. 50 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie braku interesu prawnego Stowarzyszenia. Gmina argumentowała, że stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej mogłoby skutkować nieważnością umowy ustanowienia użytkowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że interes prawny musi być własny, indywidualny i oparty na konkretnym przepisie prawa, a przepisy o użytkowaniu nie legitymują użytkownika do kwestionowania decyzji wywłaszczeniowych. NSA podkreślił, że przytoczone przez Gminę orzeczenia dotyczyły innego stanu prawnego i nie miały zastosowania w tej sprawie. Sąd nie mógł orzec o zwrocie kosztów postępowania na rzecz adwokata Gminy z uwagi na przepisy p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kryteriów interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście praw rzeczowych i decyzji wywłaszczeniowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i stanu faktycznego. Interpretacja interesu prawnego może być różna w zależności od konkretnych przepisów i okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy podmiot posiadający ograniczone prawo rzeczowe (użytkowanie) do nieruchomości ma interes prawny do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podmiot posiadający ograniczone prawo rzeczowe (użytkowanie) do nieruchomości nie ma interesu prawnego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej, jeśli jego interes jest jedynie faktyczny, a nie prawny oparty na konkretnym przepisie.
Uzasadnienie
Interes prawny musi być własny, indywidualny i oparty na konkretnym przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Przepisy kodeksu cywilnego o użytkowaniu nie legitymują użytkowników nieruchomości do występowania z żądaniami dotyczącymi statusu własnościowego nieruchomości ani do kwestionowania decyzji wywłaszczeniowych.
Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 138 § 2 k.p.a., art. 107 k.p.a.) przez organ odwoławczy może stanowić podstawę do uwzględnienia skargi strony, która nie posiada interesu prawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nawet jeśli doszło do naruszenia przepisów postępowania, skarga złożona przez podmiot nieposiadający interesu prawnego podlega oddaleniu.
Uzasadnienie
Legitymacja skargowa opiera się na interesie prawnym. Brak interesu prawnego skutkuje oddaleniem skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., niezależnie od zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania.
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 50 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi, wskazując na konieczność posiadania interesu prawnego.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stanowi podstawę do oddalenia skargi, jeśli nie zasługuje ona na uwzględnienie.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definiuje pojęcie strony postępowania administracyjnego i interesu prawnego.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.
Podstawa orzekania przez NSA o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w postępowaniu odwoławczym.
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wymogów formalnych decyzji administracyjnej.
k.c. art. 244 § 1
Kodeks cywilny
Definiuje użytkowanie jako ograniczone prawo rzeczowe.
k.c. art. 252
Kodeks cywilny
Określa treść prawa użytkowania.
u.g.n. art. 13 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Reguluje obrót nieruchomościami Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego, w tym obciążanie ograniczonymi prawami rzeczowymi.
u.g.n. art. 138 § 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy wygaśnięcia ograniczonych praw rzeczowych w przypadku zwrotu nieruchomości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stowarzyszenie W. nie posiadało interesu prawnego do wniesienia skargi, gdyż jego prawo użytkowania nieruchomości nie było podstawą do kwestionowania decyzji wywłaszczeniowej.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Gminy, że stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej mogłoby skutkować nieważnością umowy ustanowienia użytkowania na rzecz Stowarzyszenia. • Zarzuty Gminy dotyczące naruszenia przez WSA przepisów k.p.a. i p.p.s.a. w zakresie oceny interesu prawnego.
Godne uwagi sformułowania
mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej • przepisy kodeksu cywilnego o użytkowaniu, na które powołuje się skarżący, nie legitymują użytkowników nieruchomości do występowania do organów administracji publicznej z jakimkolwiek żądaniem, co do statusu własnościowego użytkowanej przez siebie nieruchomości.
Skład orzekający
Barbara Adamiak
przewodniczący
Jan Paweł Tarno
sprawozdawca
Leszek Leszczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w kontekście praw rzeczowych i decyzji wywłaszczeniowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i stanu faktycznego. Interpretacja interesu prawnego może być różna w zależności od konkretnych przepisów i okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje, jak ograniczone prawa rzeczowe mogą nie wystarczać do legitymacji procesowej.
“Czy użytkownik nieruchomości może kwestionować decyzję o jej wywłaszczeniu? NSA wyjaśnia, gdzie leży granica interesu prawnego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.