I OSK 786/21

II SA/Łd 861/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agata Sobieszek-Krzywicka /sprawozdawca/
Jarosław Czerw /przewodniczący/
Michał Zbrojewski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 390
art. 17 ust. 1, ust. 1b i ust. 5 pkt 2 ppkt a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 259
art. 119 pkt 2, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Dnia 22 listopada 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw, Sędziowie Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.), Sędzia WSA Michał Zbrojewski, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 listopada 2023 roku sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 7 sierpnia 2023 r. nr KO.4111.398.2023 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Kutno z dnia 20 czerwca 2023 roku, znak: GOPS.8252.270.2023; 1. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach na rzecz skarżącej A. W. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 7 sierpnia 2023 r. nr KO.4111.398.2023, po rozpatrzeniu odwołania A.W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach utrzymało w mocy decyzję, wydaną przez Wójta Gminy Kutno z 20 czerwca 2023 r., nr GOPS.8252.270.2023.
Wnioskiem z 4 maja 2023 r. A.W. zwróciła się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem - R.W.
20 czerwca 2023 r. Gminny Ośrodek Pomocy W K. decyzją nr GOPS.8252.270.2023 odmówił wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad mężem - R.W..
Od powyższej decyzji A.W. wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach, które zaskarżoną decyzją z 7 sierpnia 2023 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy zauważył, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wnioskodawczyni sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym mężem, który na podstawie orzeczenia z Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z [...] czerwca 2023 r. znak: [...] został na stałe zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności. Jak wynika ze wskazanego orzeczenia, jako moment powstania niepełnosprawności badanego wskazano na [...] rok życia, zaś ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] sierpnia 2017 r. Ustalono, że A.W. znajduje się w kręgu osób uprawnionych do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne (z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.), bowiem ciąży na niej obowiązek alimentacyjny w stosunku do osoby wymagającej opieki. Organ zważył, iż z przeprowadzonego 22 maja 2023 r. wywiadu środowiskowego oraz z oświadczenia strony z tego samego dnia oraz oświadczenia bez daty, wynika, że R.W.: ma trudności w poruszaniu się; w pomieszczeniach mieszkalnych radzi sobie sam, natomiast poza mieszkaniem musi mu ktoś towarzyszyć; prawidłowe funkcjonowanie utrudnia mu epilepsja - nie może zostać sam w domu, ponieważ nie wiadomo kiedy dostanie ataku. Według oświadczenia, że A.W. nie podejmuje zatrudnienia z uwagi na opiekę nad mężem, która polega na przygotowaniu i podaniu mężowi posiłków, podaniu leków rano i wieczorem, pomocy przy codziennej higienie osobistej (kąpiel), pomocy w ubraniu się, organizacji transportu do lekarza rodzinnego bądź specjalisty, realizacji recept, wychodzeniu na spacery. Ponadto robieniu zakupów, sprzątaniu po posiłkach i sprzątaniu mieszkania, praniu i prasowaniu. W świetle informacji zawartych we wniosku, w przypadku zainteresowanej, nie występują negatywne przesłanki wyłączające prawo do świadczenia pielęgnacyjnego określone w art. 17 ust. 5 ustawy.
W tym miejscu organ odwoławczy nie zgodził się z organem I instancji, iż niepełnosprawność podopiecznego nie powstała w terminie określonym przez ustawodawcę, więc ma tu zastosowanie art. 17 ust. 1b ustawy, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13. Natomiast odnosząc się do powołanej przez organ I instancji wykładni przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy, która miałaby być przeszkodą do przyznaia świadczenia, organ odwoławczy wyjaśnił, iż uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego dla krewnych "otwiera się" dopiero wówczas, gdy małżonek osoby wymagającej opieki jest niepełnosprawny w stopniu znacznym (co uniemożliwia mu wypełnianie we właściwy sposób obowiązku alimentacyjnego), ale sam fakt pozostawania w związku małżeńskim osoby wymagającej opieki nie wyklucza świadczenia pielęgnacyjnego dla jego małżonka. W przeciwnym razie wykluczenie małżonka osoby wymagającej opieki z kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, obciążonego obowiązkiem alimentacyjnym oraz zdolnego do pracy, a niezatrudnionego ze względu na konieczność sprawowania opieki nad członkiem rodziny, byłoby naruszeniem art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Jednak w ocenie organu odwoławczego pomimo dokonania przez organ I instancji błędnej wykładni wskazanych wyżej przepisów ustawy, kwestionowana decyzja ostatecznie odpowiada prawu. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi bowiem bezpośredni związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną babką. Istotną w sprawie okolicznością jest zakres sprawowanej przez wnioskodawczynię opieki nad niepełnosprawnym mężem.
Jak wynika z akt sprawy osoba wymagająca opieki nie jest osobą leżącą, z trudnością, ale samodzielnie porusza się po mieszkaniu, jedynie poza nim potrzebuje pomocy. Nie wymaga pomocy przy spożywaniu posiłków czy załatwianiu potrzeb fizjologicznych, nie jest pampersowany. Ponadto należy zwrócić uwagę, że z załączonego do wywiadu oświadczenia strony z 22 maja 2023 r. dotyczącego czynności wykonywanych podczas opieki wynika, iż część z nich składa się na szeroko rozumiane prowadzenie gospodarstwa domowego (robienie zakupów, realizacja recept, podawanie posiłków, sprzątanie, pranie, prasowanie itp.) i nie można ich uznać za czynności wymagające całodobowej dyspozycyjności strony, gdyż są to typowe czynności, które są wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo i wykonują je przed rozpoczęciem pracy lub po jej zakończeniu. Wskazane przez A.W. czynności, które wykonuje jako czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, przy właściwej organizacji dają możliwość pogodzenia ich z wykonywaniem aktywności zawodowej, choćby w niepełnym wymiarze czasowym. Opieka nad osobą niepełnosprawną musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a jej zakres wykluczać możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Powyższe czynności podejmowane przez A. W. na rzecz męża mają w uznaniu Kolegium, charakter czynności stanowiących pomoc dla niego, a nie opiekę, tj. nie wyczerpują znamion przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r., który stanowi o niepodejmowaniu lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki - a nie pomocy - nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Wobec powyższego, w ocenie organu, nie ulega wątpliwości, że charakter czynności wykonywanych przez A.W. na rzecz niepełnosprawnego męża, nie ma znamion opieki, która z racji czasochłonności i koniecznego zaangażowania uniemożliwia zainteresowanej aktywność zawodową. Wskazać należy, że wnioskująca może zorganizować czynności pielęgnacyjno-opiekuńcze wobec męża godząc je z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową, chociażby w minimalnym wymiarze. Wobec powyższego uznano, że strona nie spełnia przesłanek do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Powyższą decyzję zaskarżyła w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, skarżąca A.W., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
W tych okolicznościach skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie obu decyzji w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy, wniósł o jej oddalenie, powielając argumentację wydanej przez siebie decyzji. Organ wskazał, że nie kwestionuje stanu zdrowia męża skarżącej, ani wydanego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, jednakże zauważa, że okoliczność legitymowania się podopiecznego orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie gwarantuje automatycznie uzyskania przez skarżącą prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż zakres sprawowanej opieki musi być tego rodzaju, że obiektywnie wyklucza możliwość jakiegokolwiek zarobkowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 z późn. zm.), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w tym trybie, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach złożyło odpowiedni wniosek wraz z odpowiedzią na skargę. Pełnomocnik skarżącej w powyższym terminie nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Materialnoprawne przesłanki wydania zaskarżonej decyzji zostały określone w przepisach ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm.), dalej jako u.ś.r..
Stosownie do art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Art. 17 ust. 1b stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:
1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub
2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.
Świadczenie nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 ppkt a) u.ś.r.).
W pierwszej kolejności należało wyjaśnić, że Sąd podziela stanowisko Kolegium, iż w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, kryterium czasu wystąpienia niepełnosprawności osoby wymagającej opieki nie ma wpływu na prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Orzeczenie to przesądza, że organy rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 u.ś.r., z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została przez Trybunału Konstytucyjnego ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. Trafnie również wskazuje organ odwoławczy, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. nie dotyczy współmałżonka osoby niepełnosprawnej, lecz innych osób, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny wynikający z pokrewieństwa. Wykluczenie małżonka osoby wymagającej opieki z kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, obciążonego obowiązkiem alimentacyjnym i zdolnego do pracy, a niezatrudnionego ze względu na konieczność sprawowania opieki nad członkiem rodziny, byłoby naruszeniem art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Nie jest kwestionowane w niniejszej sprawie, że mąż skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności a skarżąca jest osobą która zapewnia mu codzienną opiekę i pomoc. Co do zasady zatem skarżąca może domagać się świadczenia pielęgnacyjnego w związku z faktycznie sprawowaną opieką nad mężem. Kwestią sporną pozostaje wypełnienie przesłanki w postaci związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy tą opieką a brakiem aktywności zawodowej skarżącej (niepodejmowaniem przez nią zatrudnienia).
Ustalenia faktyczne dokonane w kontrolowanej sprawie doprowadziły organ odwoławczy do konkluzji, że w sprawie nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Zdaniem organu sprawowana przez skarżącą opieka nad mężem nie ma charakteru stałego w tym znaczeniu, że nie jest nieprzerwana i nie jest świadczona w takim zakresie, który pociąga za sobą niemożność podjęcia przez nią zatrudnienia. Do takich wniosków doprowadziła organ odwoławczy ocena zebranego materiału dowodowego w zakresie czynności opiekuńczych wykonywanych na co dzień przez skarżącą, które organ uznał za typowe czynności wykonywane przez osoby pracujące zawodowo i wykonujące je przed rozpoczęciem pracy lub po jej zakończeniu. Organ wziął pod uwagę również to, że mąż skarżącej nie jest osobą leżącą, że samodzielnie, choć z trudem, porusza się po mieszkaniu, nie wymaga pomocy przy spożywaniu posiłków czy załatwianiu potrzeb fizjologicznych. W efekcie powyższych ustaleń organ doszedł do wniosku, że charakter wykonywanych przez skarżącą czynności nie ma znamion opieki, która z racji czasochłonności i koniecznego zaangażowania uniemożliwiałaby aktywność zawodową.
W tym miejscu wskazać należy, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie dookreśla pojęcia opieki, o którym w nim mowa. W wyroku z 23 listopada 2021 r. (sygn. akt I OSK 786/21, orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że cel i istota świadczenia pielęgnacyjnego pozwalają przyjąć, że chodzi tu o "ustawiczną opiekę" sprawowaną nad osobą niepełnosprawną. Decydujące znaczenie ma element stałości lub długoterminowości opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a to oznacza, że opieka ta powinna być w zasadzie sprawowana codziennie. Opiekun musi pozostawać do dyspozycji podopiecznego - udzielając pomocy oraz wykazując ciągłą gotowość jej niesienia. Określenia "stała" lub "długoterminowa" wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Sąd podziela pogląd, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę na osobą niepełnosprawną, która wynika z prawnego i moralnego obowiązku, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności osobistego sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia. Nie może być ono zatem traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Należy jednakże podkreślić, że pojęcie opieki poza wykonywanymi czynnościami opiekuńczymi obejmuje także taki stan, w którym osoba ją sprawująca, musi pozostawać w stałej gotowości niesienia pomocy niepełnosprawnemu. Organ winien zatem ustalić w ramach postępowania wyjaśniającego, czy w sprawie występuje konieczność stałej gotowości zapewniania pomocy dla niepełnosprawnego, czego skutkiem jest faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osobę sprawującą opiekę. Punkt ciężkości tkwi w tym, czy opiekun musi pozostawać w stałej dyspozycji podopiecznego i wykazywać ciągłą gotowość niesienia pomocy. Z drugiej strony, sprawowanie tego rodzaju opieki nie musi oznaczać, że podopieczny musi być całkowicie pozbawiony samodzielności w życiu codziennym i nie może podejmować aktywności adekwatnych dla swego stanu zdrowia, a opiekun musi wykonywać swoje obowiązki bez przerwy. Okoliczności powyższe wymagają każdorazowego wnikliwego zbadania przez organ prowadzący postępowanie.
W kontrolowanej sprawie analiza postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organy wskazuje, że w wywiadzie środowiskowym z 22 maja 2023 r. pracownik socjalny odnotował, iż mąż skarżącej cierpi na epilepsję, nie może zostawać sam, gdyż nigdy nie wiadomo kiedy dostanie ataku; skarżąca musi również w nocy czujnie spać, ponieważ może się zdarzyć, że mąż dostanie w nocy ataku epilepsji. Ten aspekt stanu zdrowia Pana R. W. nie został dostatecznie wyjaśniony w kontekście konieczności zapewnienia ciągłej gotowości do niesienia pomocy przez skarżącą. Organy nie ustaliły zagrożenia atakami choroby co do ich intensywności i częstotliwości, nie wyjaśniono czy ataki epilepsji uniemożliwiają skarżącej pozostawienie męża na określony czas i takie zorganizowanie opieki nad nim, aby możliwe było wykonywanie zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Nie sposób bowiem przyjąć, jak uczynił to organ odwoławczy, że stałość i długotrwałość opieki można rozpatrywać jedynie w kontekście samodzielności osoby niepełnosprawnej w wykonywaniu podstawowych czynności dnia codziennego oraz listy czynności wykonywanych przez opiekuna z pominięciem konieczności pozostawania w gotowości do niesienia natychmiastowej pomocy. Przedmiotem ustaleń winno być również wyjaśnienie, czy mąż skarżącej może samodzielnie pozostać w domu, a jeśli tak, to jak długo, aby brak pomocy w razie ewentualnego ataku choroby nie stanowił zagrożenia dla jego zdrowia. Należało rozważyć także wskazanie, że skarżąca czuwa nad mężem w nocy, albowiem w przypadku osób pracujących zawodowo wypoczynek w ciągu dnia jest utrudniony a właściwą regenerację sił winien zapewnić sen nocny. Okoliczności te pozostawały poza zakresem rozważań ze strony organów orzekających, pomimo że mają decydujące znaczenie dla ustalenia zakresu i czasochłonności opieki sprawowanej przez skarżącą.
Zdaniem Sądu w realiach niniejszej sprawy uznanie przez Kolegium, że nie istniał związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem, wobec niewyjaśnienia powyższych okoliczności było przedwczesne. Dokonane zostało z naruszeniem przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r., w oparciu o jego nieprawidłową wykładnię w zakresie okoliczności faktycznych mających znaczenie dla ustalenia zakresu opieki oraz związku świadczonej opieki z niepodejmowaniem zatrudnienia przez opiekuna.
Niedokonanie w postępowaniu wyjaśniającym ustaleń dowodowych odnośnie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie reguł postępowania zawartych w art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Powołane przepisy stanowią, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1), oraz że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80). Ponadto organ odwoławczy dopuścił naruszenia przepisu art. 17 ust. 1
Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji zobowiązany będzie do rozpatrzenia wniosku skarżącej z uwzględnieniem stanowiska Sądu, w tym pominięcia tej części normy art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, którą Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. uznał za niezgodną z Konstytucją RP.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.