Orzeczenie · 2024-02-13

I OSK 78/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2024-02-13

NSAAdministracyjneWysokansa

świadczenie pielęgnacyjneustawa o świadczeniach rodzinnychseparacja prawnaobowiązek alimentacyjnyznacznym stopniu niepełnosprawnościNSAprawo rodzinne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który uchylił decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Sprawa dotyczyła córki, która chciała uzyskać świadczenie pielęgnacyjne na opiekę nad ojcem, ponieważ jej matka (żona ojca) nie posiadała orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Sąd I instancji uznał, że z uwagi na zupełny rozkład pożycia małżeńskiego i wąski zakres obowiązku alimentacyjnego wynikającego z separacji, interpretacja art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie powinna uwzględniać małżonka z orzeczeniem o separacji. Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się z tą wykładnią. Podkreślił, że separacja prawna, w przeciwieństwie do rozwodu, nie kończy małżeństwa, a obowiązek alimentacyjny między małżonkami nadal istnieje. Sąd odwołał się do uchwały NSA z dnia 14 listopada 2022 r. (sygn. akt I OPS 2/22), zgodnie z którą warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobom innym niż małżonek jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. NSA uznał, że separacja prawna nie wyłącza tego wymogu. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA i oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły przyznania świadczenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących świadczeń pielęgnacyjnych w kontekście separacji prawnej małżonków oraz wymogu posiadania przez współmałżonka orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z separacją i świadczeniami rodzinnymi, ale jego zasady mogą być stosowane w podobnych sprawach dotyczących interpretacji przepisów rodzinnych i socjalnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy małżonek pozostający w związku małżeńskim, wobec którego orzeczono separację prawną, jest wyłączony z kręgu osób, których stopień niepełnosprawności jest badany w kontekście przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie wymagającej opieki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, małżonek pozostający w związku małżeńskim, wobec którego orzeczono separację prawną, nadal pozostaje w związku małżeńskim w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, a zatem wymóg posiadania przez niego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności nadal obowiązuje.

Uzasadnienie

Separacja prawna nie kończy małżeństwa, a obowiązek alimentacyjny między małżonkami nadal istnieje. W związku z tym, wymóg posiadania przez współmałżonka orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, określony w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., ma zastosowanie również w przypadku separacji prawnej.

Czy wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych powinna uwzględniać małżonka legitymującego się prawomocnym orzeczeniem o separacji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, prawidłowa wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. powinna uwzględniać małżonka legitymującego się prawomocnym orzeczeniem o separacji.

Uzasadnienie

Sąd I instancji błędnie przyjął, że separacja prawna wyłącza małżonka z zakresu stosowania przepisu. NSA podkreślił, że separacja nie kończy małżeństwa i obowiązek alimentacyjny nadal istnieje, co uzasadnia stosowanie przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżony wyrok WSA i oddalono skargę na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Przepisy (13)

Główne

u.ś.r. art. 17 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 17 § ust. 5 pkt 2 lit. a

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Warunek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie innej niż współmałżonek, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, polega na legitymowaniu się przez współmałżonka orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Separacja prawna nie wyłącza tego wymogu.

Pomocnicze

u.ś.r. art. 17 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 17 § ust. 1a pkt 2

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a