I OSK 77/26

Naczelny Sąd Administracyjny2026-02-12
NSAAdministracyjneWysokansa
świadczenia rodzinnewstrzymanie wykonaniapostępowanie sądowoadministracyjneNSAWSAdecyzja administracyjnazwrot świadczeńuzasadnienie wniosku

NSA odmówił wstrzymania wykonania decyzji administracyjnych i wyroku WSA, odrzucając wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku jako niedopuszczalny z powodu braku podstaw prawnych.

NSA rozpoznał wniosek P.S. o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnych i wyroku WSA dotyczących nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Sąd odrzucił wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku WSA, wskazując na brak podstaw prawnych do wstrzymania wykonania orzeczenia sądu niższej instancji w postępowaniu kasacyjnym. Ponadto, odmówił wstrzymania wykonania decyzji administracyjnych z powodu braku uzasadnienia wniosku przez stronę skarżącą, które wykazywałoby na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek P.S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach oraz poprzedzających go decyzji administracyjnych, dotyczących nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Sąd postanowił odrzucić wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku WSA, argumentując, że NSA nie posiada uprawnień do wstrzymania wykonania orzeczenia sądu niższej instancji w postępowaniu kasacyjnym, co wynika z braku odpowiednich przepisów w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odniesieniu do wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnych, NSA odmówił jego uwzględnienia, wskazując na brak uzasadnienia ze strony skarżącego. Sąd podkreślił, że strona wnioskująca o ochronę tymczasową musi wykazać przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a., takie jak niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a brak takiego uzasadnienia uniemożliwia merytoryczną ocenę wniosku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest wyposażony w prawo do wstrzymania wykonania orzeczenia (wyroku lub postanowienia) wojewódzkiego sądu administracyjnego, zaskarżonego skargą kasacyjną, z uwagi na brak odpowiednich przepisów w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Uzasadnienie

Przepisy P.p.s.a. nie przewidują możliwości wstrzymania wykonania wyroku WSA w toku postępowania kasacyjnego, w przeciwieństwie do sytuacji wznowienia postępowania lub przywrócenia terminu. Brak jest również innych przepisów szczególnych pozwalających na takie działanie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 61 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Warunkiem zastosowania ochrony tymczasowej jest wykazanie przez stronę niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia wniosku.

p.p.s.a. art. 64 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odmowy wstrzymania wykonania.

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy postępowania przed NSA.

p.p.s.a. art. 284

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wstrzymanie wykonania w przypadku wznowienia postępowania.

p.p.s.a. art. 89

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wstrzymanie wykonania w toku postępowania o przywrócenie terminu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw prawnych do wstrzymania wykonania wyroku WSA w postępowaniu kasacyjnym. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnych, które wykazywałoby na przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

Naczelny Sąd Administracyjny nie został wyposażony w prawo wstrzymania wykonania orzeczenia (wyroku lub postanowienia) wojewódzkiego sądu administracyjnego, zaskarżonego skargą kasacyjną. Warunkiem zastosowania ochrony tymczasowej, wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jego wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Nieodpowiednie uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia jego merytoryczną ocenę.

Skład orzekający

Aleksandra Łaskarzewska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wstrzymania wykonania orzeczeń i decyzji administracyjnych przez NSA, w szczególności niedopuszczalność wstrzymania wykonania wyroku WSA w postępowaniu kasacyjnym oraz wymogi formalne uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania w postępowaniu kasacyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące wstrzymania wykonania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co jest kluczowe dla praktyków.

NSA: Kiedy wstrzymanie wykonania wyroku jest niemożliwe? Kluczowe zasady postępowania kasacyjnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 77/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-02-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-01-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Gl 729/25 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2025-11-04
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku P. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku, zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Sosnowca z dnia 17 lutego 2025 r. nr DŚR.5111.664.2017.DN.DN.75955..21.WEJÓ w sprawie ze skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 729/25 w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 28 marca 2025 r. nr SKO.PSŚ/41.5/243/2025/4022 w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych postanawia: 1) odrzucić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku; 2) odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta Miasta Sosnowca z dnia 17 lutego 2025 r. nr DŚR.5111.664.2017.DN.DN.75955..21.WEJÓ.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, wyrokiem z 4 listopada 2025 r. (sygn. akt II SA/Gl 729/25) oddalił skargę P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 28 marca 2025 r. nr SKO.PSŚ/41.5/243/2025/4022 utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Sosnowca z 17 lutego 2025 r. nr DŚR.5111.664.2017.DN.DN.75955..21.WEJÓ który uznał, że kwoty wypłacone skarżącemu w okresie od 11 maja 2024 r. do 30 września 2024 r. w ramach świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z pracy zawodowej w celu opieki nad niepełnosprawnym synem – L. S., w łącznej wysokości 13.976,10 zł, były nienależnie pobranymi świadczeniami rodzinnymi i jednocześnie zobowiązał skarżącego do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku P. S. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Sosnowca. Przedmiotowy wniosek nie zawierał uzasadnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek skarżącego kasacyjnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny. Wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny nie został wyposażony w prawo wstrzymania wykonania orzeczenia (wyroku lub postanowienia) wojewódzkiego sądu administracyjnego, zaskarżonego skargą kasacyjną. Przepisy przewidują jedynie możliwość wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego w wypadku wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego (art. 284 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") oraz wstrzymania wykonania orzeczenia sądowego w toku postępowania o przywrócenie uchybionego terminu (art. 89 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że brak jest podstawy prawnej do wstrzymania wykonania wyroku, którego dotyczy skarga kasacyjna złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Brak jest również innych przepisów w p.p.s.a., jak również w ustawach szczególnych, które pozwalałyby na wstrzymanie wykonania nieprawomocnego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadku wniesienia od tego wyroku skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. postanowienie NSA z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 774/19).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 i art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji.
Odnośnie zaś żądania wstrzymania przez Naczelny Sąd Administracyjny wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, to zwrócić należy uwagę, że warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej, wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jego wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie wnioskującej o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uzasadnienie wniosku powinno się więc odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Ponadto twierdzenia te powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej wnioskującego. Natomiast nieodpowiednie uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (vide J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206).
W niniejszej sprawie zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej przez organ I instancji nie zawierał żadnego uzasadnienia, co uniemożliwiło Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie merytorycznej oceny ewentualnego zaistnienia przesłanek wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. Rolą sądu nie jest bowiem wyręczanie wnioskodawcy i poszukiwanie za niego okoliczności, które przemawiałyby za zasadnością zastosowania ochrony tymczasowej. Skoro skarżący wniosku nie uzasadnił, to nie może oczekiwać, że Sąd udzieli mu ochrony tymczasowej. W ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej wniesionego na etapie postępowania kasacyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny nie bada prawidłowości wydania zaskarżonego wyroku w aspekcie jego zgodności z prawem w odniesieniu do zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej, lecz dokonuje oceny argumentów strony przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu w kontekście przesłanek wymienionych
w art. 61 § 3 p.p.s.a., których skarżący nie przedstawił.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w punkcie 2 sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI