I OSK 769/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą odmowy wypłaty odszkodowania za działki wydzielone pod drogi, uznając, że nie przeszły one z mocy prawa na własność publiczną.
Skarga kasacyjna dotyczyła odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania za działki wydzielone pod drogi w wyniku podziału nieruchomości. Skarżący zarzucali błędną interpretację art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz naruszenia przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że z treści decyzji podziałowej nie wynikało wydzielenie działek pod drogi publiczne ani przejście ich własności na podmiot publiczny, a także że skarżący nie wykazali wadliwości postępowania ani naruszenia prawa materialnego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogi. Skarżący zarzucali naruszenie prawa materialnego (art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami) poprzez błędną interpretację, która uniemożliwiła przyznanie odszkodowania za działki przeznaczone pod drogi publiczne. Podnoszono również zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego i procesowego, w tym brak pełnego materiału dowodowego i wadliwą ocenę dowodów. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją. Sąd wskazał, że z treści decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości z 1997 r. nie wynikało, aby działki zostały wydzielone pod drogi publiczne i przeszły z mocy prawa na własność podmiotu publicznego. Podkreślono, że domniemanie prawne wynikające z księgi wieczystej wykluczało uznanie przejścia własności, a dodatkowo działki te były przedmiotem obrotu cywilnoprawnego po wydaniu decyzji podziałowej. Sąd uznał również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania za nieskuteczne, wskazując na brak precyzji w ich sformułowaniu oraz brak wykazania wpływu na wynik sprawy. Sąd odniósł się także do kwestii interpretacji art. 98 ust. 1 u.g.n., stwierdzając, że nowelizacja z 2000 r. jedynie doprecyzowała przepis, uwzględniając utrwalony pogląd orzeczniczy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli z decyzji podziałowej nie wynika jednoznacznie, że działki zostały wydzielone pod drogi publiczne i przeszły na własność podmiotu publicznego, a wpisy w księdze wieczystej wskazują na inny stan prawny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że z treści decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości nie wynikało wydzielenie działek pod drogi publiczne ani przejście ich własności na podmiot publiczny. Domniemanie prawne z księgi wieczystej wykluczało taki skutek, a dodatkowo działki były przedmiotem obrotu cywilnoprawnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
u.g.n. art. 98 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne przechodzą z mocy prawa na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa.
u.g.n. art. 98 § ust. 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Za działki gruntu, które z mocy prawa przeszły na własność podmiotu publicznego, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem, a w braku takiego uzgodnienia, odszkodowanie ustala się według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.
Pomocnicze
u.g.n. art. 15 § ust. 1 pkt 7
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Wspomniany przepis został błędnie zinterpretowany przez skarżących jako podstawa do przyznania odszkodowania, jednakże NSA nie znalazł potwierdzenia dla tej interpretacji.
p.p.s.a. art. 183 § ust. 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 135
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 10 § ust. 1
k.w.h. art. 3
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
Domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, a prawo wykreślone z księgi wieczystej nie istnieje.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Z decyzji podziałowej nie wynikało wydzielenie działek pod drogi publiczne. Domniemanie prawne z księgi wieczystej wykluczało przejście własności działek na podmiot publiczny. Działki były przedmiotem obrotu cywilnoprawnego po wydaniu decyzji podziałowej. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania były nieskuteczne z powodu braku precyzji i wpływu na wynik sprawy.
Odrzucone argumenty
Błędna interpretacja art. 98 ust. 1 u.g.n. przez Sąd I instancji. Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji (art. 8, 78 § 1 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 10, 61 § 1, 75 § 1 i 2, 80, 107 § 3, 136 k.p.a.). Brak pełnego materiału dowodowego i wadliwa ocena dowodów przez organy.
Godne uwagi sformułowania
Domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Wieczystoksięgowy status własnościowy spornych działek wyklucza dopuszczalność uznania zaistnienia skutku prawnorzeczowego decyzji podziałowej w postaci odebrania własności tych działek podmiotom ubiegającym się o odszkodowanie. Sąd II instancji nie może samodzielnie budować zarzutów.
Skład orzekający
Iwona Bogucka
przewodniczący sprawozdawca
Krzysztof Sobieralski
sędzia
Arkadiusz Blewązka
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w kontekście przejścia własności działek drogowych i prawa do odszkodowania, a także wymogi formalne skargi kasacyjnej dotyczące zarzutów naruszenia przepisów postępowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z podziałem nieruchomości i przeznaczeniem działek pod drogi, a także konkretnych przepisów proceduralnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odszkodowania za nieruchomości przeznaczone pod drogi, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości. Jednakże, ze względu na złożoność prawną i proceduralną, może być mniej interesująca dla szerokiej publiczności.
“Czy Twoje działki drogowe przeszły na własność gminy? NSA wyjaśnia, kiedy przysługuje odszkodowanie.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 769/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-04-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-04-20 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Arkadiusz Blewązka Iwona Bogucka /przewodniczący sprawozdawca/ Krzysztof Sobieralski Symbol z opisem 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane I SA/Wa 2646/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-07-14 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2010 nr 102 poz 651 art. 98 ust. 1 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity. Dz.U. 2024 poz 935 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant asystent sędziego Anna Ziółkowska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L.Z. i A.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2646/20 w sprawie ze skargi L.Z. i A.T. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 25 września 2020 r. nr 3165/2020 w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2646/20 oddalił skargę L.Z. i A.T. (dalej: skarżące) na decyzję Wojewody Mazowieckiego (dalej: organ) z 25 września 2020 r., nr 3165/2020, którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 26 kwietnia 2018 r., nr 166/BM/WWO/DW/2018 o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w W. w dzielnicy [..], ul. [...] w obr. ew. [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 1593 m2, uregulowaną w księdze wieczystej nr [...]. W skardze kasacyjnej skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego i rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Sądowi I instancji zarzucono: I. naruszenie prawa materialnego, przez dokonanie nieprawidłowej interpretacji art. 15 ust. 1 pkt 7 przez błędne przyjęcie, art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.): "działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne, gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne", że wniosek o wypłatę odszkodowania za działki gruntu projektowane do przejęcia pod drogi publiczne i inne urządzenia w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek jej właściciela decyzją nr 105/97 zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości z 18 lipca 1997 r. nie może mieć zastosowania. II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 10, art. 61 § 1, art. 75 § 1 i 2, art. 80, art. 107 § 3 oraz art., 107 § 3 oraz art. 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) przez błędne przyjęcie, że organy zebrały pełny materiał dowodowy, dokonały ustalenia stanu faktycznego oraz okoliczności faktycznych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i wyprowadziły z niego prawidłowy wniosek, iż w omawianej sprawie nie występuje przesłanka do wydania decyzji o wypłacie należnego odszkodowania; III. niedostrzeżenie przez Sąd naruszenia art. 8 i art. 78 § 1 k.p.a. przez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na braku zweryfikowania okoliczności istotnych dla sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że zarówno wojewoda jak i Sąd oparły uzasadnienia decyzji na fałszywych przesłankach, nie ustosunkowując się do żadnych zarzutów, przy czym popełniono błędy w przytaczanych stwierdzeniach. Uzasadnienie wyroku jest skopiowanym uzasadnieniem decyzji Wojewody łącznie z kopiowaniem przez sąd nieprawdziwych zapisów z decyzji. Odnosi się wrażenie, że sąd nie zapoznał się z argumentami i dowodami strony skarżącej. Ponadto, prezentowaną wykładnię art. 98 ust. 1 u.g.n. preferującą formalną, opartą na ustaleniach planu miejscowego kwalifikację dróg, jako wewnętrznych lub publicznych, przełamał Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku wydanym w sprawie Bugajny i inni p/ko Polsce. Trybunał stwierdził, iż taka wykładnia narusza przewidziane w art. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka gwarancje prawa własności. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do przepisu art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej. Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna nie podlega uwzględnieniu. W pierwszej kolejności należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że odszkodowanie za działki drogowe może być przyznane właścicielowi gruntu z daty podziału, a więc z 1997 r. Zasadnie w skardze kasacyjnej zwrócono jednak uwagę, że błędna i pozbawiona podstaw jest teza Sądu I instancji, jakoby odmowa przyznania odszkodowania była uzasadniona z tego względu, że skarżące nie były właścicielkami tej nieruchomości, lecz nabyły ja w terminie późniejszym, a właścicielem był H.G., który nimi rozporządził. To twierdzenie Sądu I instancji nie jest trafne, jeżeli chodzi o działkę [...], jest też sprzeczne z ustaleniami organów obu instancji. W postępowaniu administracyjnym prawidłowo przyjęto, że właścicielką działki w dacie dokonania podziału nieruchomości była L.Z. Ustalono także, że A.T. nie legitymuje się tytułem do działki [...], co uzasadnia odmowę przyznania jej odszkodowania. Nieuzasadnione w tych okolicznościach było wskazywanie przez Sąd I instancji, że tytuł prawny do nieruchomości przynależał do innej osoby. Ten błąd w rekonstrukcji okoliczności faktycznych przez Sąd I instancji nie miał jednak żadnego wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia. Stosunki własnościowe dotyczące działki [...] zostały bowiem prawidłowo ustalone przez organy administracji i adekwatnie przedstawione w uzasadnieniach obu decyzji. Brak tytułu prawnego do działki po stronie A.T. zasadnie skutkował odmową przyznania odszkodowania, a w skardze kasacyjnej tej okoliczności nie zaprzeczono. Natomiast w odniesieniu do L.Z. odmowa przyznania odszkodowania za działkę nie była przez organy uzasadniona brakiem legitymacji procesowej, lecz faktem, że nie utraciła ona w wyniku zatwierdzenia projektu podziału prawa własności do tej działki na rzecz podmiotu publicznego, co jest przedmiotem sporu. Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. Nie uzasadniają uchylenia wyroku zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W tym zakresie należy po pierwsze wskazać, że sąd administracyjny nie stosuje przepisów procedury administracyjnej, ale kontroluje ich stosowanie przez organy. Nie mógł zatem odnieść skutku zarzut naruszenia art. 8 i art. 78 § 1 k.p.a. postawiony bez powiązania z przepisami ustawy stosowanej przez Sąd I instancji, czyli p.p.s.a. Trzeba też zauważyć, że w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, art. 8 k.p.a. miał złożoną strukturę, składał się z dwóch paragrafów regulujących różne kwestie, a skarga kasacyjna nie wskazuje precyzyjnie naruszonej normy i nie wykazuje wpływ naruszenia na wynik sprawy. Z tych względów zarzut nie poddaje się merytorycznemu zbadaniu. Nie określono też, na czym polegało w sprawie naruszenie art. 78 § 1 k.p.a., zgodnie z którym żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Skoro w skardze kasacyjnej nie podano, jakie żądanie strony i dotyczące jakiego dowodu zostało pominięte, również ten zarzut nie nadaje się do merytorycznego zbadania. Nie są skuteczne zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 10, art. 61 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i § 2, art. 80, art. 107 § 3 i art. 136 k.p.a. Jakkolwiek w tym przypadku podana została podstawa kasacyjna zarzutu – art. 174 pkt 2 p.p.s.a., to trzeba zwrócić uwagę, że Sąd I instancji nie stwierdził podstaw do stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) czy art. 135 p.p.s.a., a wobec tego nie mógł ich naruszyć. Do naruszenia tych przepisów mogłoby dojść, gdyby sąd ustalił, że w sprawie organy naruszyły przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało wadliwością decyzji obu instancji, ale mimo tego sąd nie uchyliłby tych decyzji i nie zastosował właściwej podstawy prawnej. Taka sytuacja nie miała miejsca w sprawie, podstawą zaskarżonego wyroku jest art. 151 p.p.s.a., którego zastosowanie powinno być przedmiotem zarzutu. Niezależnie od powyższego, nie znajdują potwierdzenia zarzuty dotyczące naruszania przez organy wymienionych w zarzucie przepisów postępowania administracyjnego. Zostały ono postawione łącznie wobec szeregu przepisów wymienionych w powiązaniu. Obowiązek wskazania w skardze kasacyjnej naruszonych przepisów oczywiście nie wyłącza możliwości objęcia jednym zarzutem kilku przepisów, takie wyliczenie musi jednak być połączone w wykazaniem, że wymienione przepisy tworzą pewną normę zachowania, której naruszenie jest zarzucane. Przyjmowane w doktrynie i orzecznictwie rozróżnienie między przepisem i normą prawną każe uznać taką praktykę za dopuszczalną, wymienione przepisy muszą jednak pozostawać ze sobą właśnie w takim związku normatywnym, a jego wykazanie obciąża sporządzającego skargę kasacyjną, który powinien przedstawić treść naruszonej normy, czyli wskazać, jaka reguła zachowania ustanowiona tymi przepisami została naruszona. Zarzut pozbawiony takiego sprecyzowania nie poddaje się rozpoznaniu, albowiem Sąd II instancji nie może samodzielnie budować zarzutów, a taki byłby skutek ustalania przez NSA we własnym zakresie treści normy prawnej objętej zarzutem. Z podanych względów zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty oparte na wyliczeniu wielu przepisów poddawały się rozpoznaniu wyłącznie w takim zakresie, jaki został wyznaczony w samej skardze kasacyjnej, a nie w odniesieniu odrębnie do każdego ze wskazanych przepisów. Skarga kasacyjna w tym zakresie wskazuje, że naruszenie dotyczy braków w materiale dowodowym dotyczących istotnych okoliczności faktycznych i wadliwej oceny dowodów. W tej sytuacji uzasadnienie zarzutów powinno konkretnie wskazywać, jaki dowód został pominięty i na czym polegała wadliwa ocena. Uzasadnienie skargi kasacyjnej odwołuje się do decyzji o warunkach zabudowy nr 470/97 i decyzji o pozwoleniu na budowę nr 954/97 oraz zawartych w nich stwierdzeń dotyczących przebiegu dróg. Należy zatem wyjaśnić, że Sąd I instancji badał zaskarżoną decyzję na datę jej wydania. Wymienione decyzje zostały złożone na etapie skargi kasacyjnej, a odniesienia do nich nie pojawiły się choćby w odwołaniu od decyzji I instancji. Lektura tych decyzji nie prowadzi przy tym w jednoznaczny sposób do oczywistych wniosków co do istnienia i przebiegu w planie miejscowym dróg publicznych. W tej sytuacji nie można stawiać zarzutu, że w sprawie doszło do wadliwych ustaleń faktycznych i wadliwej oceny dowodów, skoro dowody te nie były zgłoszone i nie były poddane ocenie. Analogicznie, odmowa ustalenia warunków zabudowy w roku 2004 z uwagi na przebieg tras komunikacyjnych dotyczy późniejszego okresu i bynajmniej nie dowodzi w oczywisty w sposób, że w dacie podziału wydzielone działki drogowe były w planie przewidziane pod drogę. Zgłaszane uwagi strona skarżąca mogła przy tym w dość prosty sposób uwiarygodnić, przedkładając wyrys ilustrujący położenie spornej działki i obowiązujący dla niej w dacie podziału zapis planu, czego jednak przez całe postępowanie nie uczyniono. Nie doszło też do naruszenia art. 10 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, skoro w oparciu o przekazane do wiadomości pełnomocnika strony pismo Wojewody z 21 listopada 2018 r. skarżąca uzyskała wiadomość o zwróceniu się przez organ odwoławczy o przekazanie oryginału akt sprawy i rozpoznaniu jej odwołania do dnia 31 stycznia 2019 r. Strona miała zatem możliwość zgłoszenia do tego czasu wniosków i uwag, mogła też zapoznać się z aktami. Decyzja została wydana dopiero 25 września 2020 r., organ odwoławczy nie prowadził postępowania dowodowego, wniosków w tym zakresie nie zgłaszała też skarżąca. Natomiast ocena decyzji nr [...] zatwierdzającej podział w zakresie postanowień o wydzieleniu działek drogowych, przedstawiona w skardze kasacyjnej, nie koreluje z treścią tej decyzji. Stwierdzono w niej, że działki [...] i [...] stanowią rezerwę terenu pod projektowane ulice: [...] i [...] (symbol Kud), ujęte w planie miejscowym dla przedmiotowego terenu. W odniesieniu do nowopowstałych działek [...], [....], [...], [...], [...], [...] i [...] stwierdzono, że zapewnią dojazd do działek przeznaczonych pod zabudowę atrialną. Działka zaś [...] będzie stanowić drogę dla wszystkich nowopowstałych działek. W oparciu o takie brzmienie postanowień decyzji nie można uznać, że postanowienie o wykonaniu działek dojazdowych na własny koszt dotyczy wyłącznie działek dojazdowych do zabudowy atrialnej, czy że działka nr [...] jako dojazdowa do wszystkich działek jest drogą przewidzianą w planie miejscowym. Nie uzasadnia uwzględnienia skargi kasacyjnej również zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego. Po pierwsze, również w jego przypadku ma miejsce wadliwość sformułowania. Nie został dostatecznie precyzyjnie postawiony zarzut dotyczący art. 15 ust. 1 pkt 7, albowiem nie wskazano, jakiego aktu dotyczy, przez co zarzut nie poddaje się rozpoznaniu, takiej jednostki redakcyjnej nie zawiera ustawa o gospodarce nieruchomościami. Po drugie, jako formę naruszenia prawa materialnego wskazano błędną wykładnię. Uzasadnienie zarzutu błędnej wykładni związane jest z wykazaniem, że przyjęte przez Sąd I instancji rozumienie określonego przepisu narusza uznane dyrektywy interpretacyjne. Wymaga zatem z jednej strony wskazania, na czym polega błąd Sądu w interpretacji przepisu, jakie dyrektywy zostały naruszone, zaś z drugiej strony wykazania, jakie winno być prawidłowe rozumienie przepisu. Takiej argumentacji skarga kasacyjna nie zawiera. Nie znajduje w sprawie również potwierdzenia zarzut niewłaściwego zastosowania art. 98 ust. 1 u.g.n., jeżeli tak rozumieć tezę, że naruszenie tego przepisu nastąpiło na skutek błędnego przyjęcia, że przyznanie odszkodowania nie może mieć zastosowania. Podstawę prawną odmowy ustalenia odszkodowania przez organy administracji stanowił art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U Nr 115, poz. 741; dalej: u.g.n.). Zgodnie z pierwotnym brzmieniem ustępu 1 tego przepisu, działki gruntu wydzielone pod drogi z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa na własność gminy z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne. Jeżeli podział nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi przechodzi na rzecz gminy. Jeżeli podział nieruchomości stanowiącej własność gminy został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi wygasa. Nowelą do ustawy z 7 stycznia 2000 r., która weszła w życie 15 lutego 2000 r. (Dz. U. Nr 6 poz. 70), przepisowi temu nadano następujące brzmienie: działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna, a orzeczenie o podziale prawomocne. Za ww. działki gruntu, które z mocy prawa przeszył na własność podmiotu publicznego przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem, zaś w braku takiego uzgodnienia, odszkodowanie ustala się według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości (art. 98 ust. 3 u.g.n). Jak trafnie zauważył Sąd I instancji, zmiana treści art. 98 ust. 1 u.g.n. wprowadzona nowelą z 2000 r., polegająca na jednoznacznym wskazaniu, że na własność jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa przechodzą jedynie działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne, stanowiła jedynie doprecyzowanie tego przepisu i uwzględniała ugruntowany w orzecznictwie sądowym pogląd, że działka wydzielona pod drogę w rozumieniu art. 98 ust. 1 u.g.n. w jego pierwotnym brzmieniu, przechodzi z mocy prawa na własność gminy, jeżeli została przeznaczona na urządzenie drogi publicznej. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że decyzją Nr 105/97 z 18 lipca 1997 r. (dalej: decyzja podziałowa), wydaną na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, Burmistrz Gminy W.-[...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości uregulowanej w KW [...] dz. [...], dz. [...] oraz KW [...] dz. [...], dz. [...] i dz. [...] położonej w Gminie W.-[...] przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...], [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...]. W wyniku podziału miała zostać wydzielona m.in. działka nr [...], która po scaleniu z działkami o nr [...], [...] i [...] miała wchodzić w skład działki nr [...], przeznaczonej pod drogę dla wszystkich nowopowstałych działek. W uzasadnieniu tego orzeczenia podano, że podział nieruchomości został dokonany zgodnie z zatwierdzonymi Uchwałą Nr XXXV/199/92 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 28 września 1992 r. zmianami do miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego m. st. Warszawy z 1982 r. Wskazano, że działka nr [...] stanowić będzie drogę do wszystkich nowopowstałych działek oraz że nowopowstałe działki stanowiące drogi dojazdowe należy wykonać na własny koszt i we własnym zakresie. Stwierdzono, że projektowany podział nie narusza założeń planu zagospodarowania przestrzennego. Z treści decyzji podziałowej nie wynika, by działka wchodzące w skład działki nr [...] zostały wydzielone pod drogę publiczną i przeszły z mocy prawa na własność podmiotu publicznego. Decyzja ta nie została zaskarżona, przysługuje jej walor ostateczności. Orzeczenie to stanowiło podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej. Jest w sprawie kwestią niesporną, że według stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej KW nr [...], na dzień orzekania przez organy administracji współwłaścicielami spornych działek były osoby fizyczne, w tym jedna ze skarżących. Natomiast zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2017 r. poz. 1007 ze zm.; dalej: k.w.h.) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym (ust. 1), a prawo wykreślone z księgi wieczystej, nie istnieje (ust. 2). Dopóki więc treść wpisów własności w księdze wieczystej nie zostanie zmieniona lub podważona, dopóty dotychczasowy wpis jest objęty domniemaniem prawnym określonym w art. 3 ust. 1 k.w.h. Wieczystoksięgowy status własnościowy spornych działek wyklucza dopuszczalność uznania zaistnienia skutku prawnorzeczowego decyzji podziałowej w postaci odebrania własności tych działek podmiotom ubiegającym się o odszkodowanie. Brak było zatem podstaw do ustalenia odszkodowania w trybie art. 98 ust. 3 u.g.n. na rzecz skarżących kasacyjnie. Dodatkowo, przejściu prawa własności spornych działek na rzecz podmiotu publicznego przeczy także to, że po wydaniu decyzji podziałowej działki te były przedmiotem obrotu cywilnoprawnego. Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej. Uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało sporządzone z uwzględnieniem przepisu art. 193 in fine p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI