I OSK 759/05

I OSK 759/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-01-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Adamiak
Jerzy Bujko /przewodniczący sprawozdawca/
Zbigniew Rausz
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Sygn. powiązane
II SA/Wr 1538/02 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2005-04-06
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.), Sędziowie NSA Barbara Adamiak, , Zbigniew Rausz, Protokolant Iwona Sadownik, po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 kwietnia 2005 r. sygn. akt 4 II SA/Wr 1538/02 w sprawie ze skargi C. J. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. W. B. kwotę 219,60 zł. /dwieście dziewiętnaście złotych i sześćdziesiąt groszy/ tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu;
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...], Wojewoda Dolnośląski utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] odmawiającą przyznania C. J. prawa do świadczenia przedemerytalnego. W motywach obu wymienionych decyzji organy ustaliły, że ubiegający się o świadczenie przedemerytalne C. J. urodzony w dniu 25.XI.1943 r., zarejestrował się w dniu 29.X.2001 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] jako bezrobotny i uzyskał od dnia 6.XI.2001 r. prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Przed zarejestrowaniem był zatrudniony w okresie od 1.IX.2001 r. do 27.X.2001 r., a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło za wypowiedzeniem dokonanym przez pracodawcę. Organy ustaliły, że w dniu rozwiązania stosunku pracy C. J. ukończył 57 lat życia i legitymował się ponad 37-letnim okresem uprawniającym do emerytury. Nie spełniał on jednak żadnego z ustawowych warunków wskazanych przepisami art. 37k ust. 1 ustawy z 14.XII.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy, do uzyskania prawa do żądanego świadczenia (tekst jedn. wym. ustawy: Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.).
Na wymienione decyzje C. J. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu.
W skardze tej zarzucił organowi formalistyczne podejście do jego sprawy i nieuzasadnioną odmowę przyznania żądanego świadczenia wyłącznie z tej przyczyny, że zarejestrował się on jako bezrobotny przed dniem 1 stycznia 2002 r. Skarżący podniósł, iż w dniu 5 maja 2002 r. podjął pracę jako rachmistrz spisowy GUS-u i w związku z tym utracił status osoby bezrobotnej. Ponownie status bezrobotnego uzyskał w dniu 21 czerwca 2002 r. W ten sposób ustała prawna przeszkoda do uzyskania żądanego świadczenia. Skarżący stwierdził nadto, iż stanowisko zajęte w tej sprawie przesz organy administracyjne jest sprzeczne z podstawowymi prawami obywatelskimi.
Wojewoda Dolnośląski wnosił o oddalenie tej skargi.
Wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, który w następstwie reformy sądownictwa administracyjnego stał się z dniem 1.I.2004 r. właściwy do rozpoznania wymienionej wyżej skargi, skargę tę oddalił – Sąd wskazał, że zgodnie z przepisem art. 37 l ust. 1 ustawy z 14.XII.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. Nr 6 z 2001 r., poz. 56 ze zm.), prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełniła warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy.
Sąd dokonał analizy przepisu art. 37 k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w stanie prawnym, obowiązującym w dniu rejestracji skarżącego (29.X.2001 r.) i ustalił, iż nie spełnił on żadnego z ustawowych warunków wymienionych w tym przepisie do uzyskania prawa do spornego świadczenia. Nie spełnił on też żadnego warunku do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego według stanu prawnego obowiązującego po dniu 1.I.2002 r.
Przepisy przewidywały bowiem, iż jednym z warunków uzyskania prawa do tego świadczenia było rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, zaś ostatni stosunek pracy skarżącego został rozwiązany za wypowiedzeniem przez pracodawcę.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, skargę kasacyjną wniósł C. J., reprezentowany przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy. Wyrokowi temu zarzucił naruszenie prawa materialnego, to jest przepisów art. 67 § 1 i § 2 w zw. z art. 8 Konstytucji RP i w zw. z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego "poprzez wyrażenie przez Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wadliwego poglądu, iż skarżący nie spełnił żadnego z wymogów określonych w art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14.XII.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu". W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyrażono pogląd, iż przepis art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu jest niezgodny z art. 67 w zw. z art. 2 Konstytucji RP i wywodzącej się z tych przepisów zasady zaufania obywateli do państwa prawa. Skarżący podał w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, iż konieczne jest wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego o zgodność wymienionego przepisu z obowiązującą Konstytucją. Zarzucił też wyrokowi WSA, że z naruszeniem art. 141 § 4 ustawy z 30.VIII.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie zajął się zgodnością z Konstytucją przepisu, stanowiącego podstawę prawną wyroku. W związku z tym, wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania albo o jego zmianę i uchylenie zaskarżonych decyzji administracyjnych oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zarzuty skargi kasacyjnej zostały sformułowane w ten sposób, iż skarżący podniósł naruszenie wskazanych przepisów "poprzez wyrażenie... wadliwego poglądu, iż skarżący nie spełnił żadnego z wymogów określonych w art. 37k ust. 1 ustawy z 14.XII.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu". Następnie jednak, w uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że skarżący nie kwestionuje ani dokonanej wykładni, ani sposobu zastosowania wskazanego przepisu prawa materialnego lecz zarzuca mu sprzeczność z Konstytucją.
Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów należy stwierdzić, iż zarzut obrazy art. 37k ust. 1 ustawy z 14.XII.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu jest nieuzasadniony. Zarówno bowiem przyjęta w zaskarżonym wyroku wykładnia tego przepisu, jak i sposób jego zastosowania, nie budzą żadnych uzasadnionych zastrzeżeń. Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł też żadnej sprzeczności tego przepisu z wynikającą z obowiązującej Konstytucji R.P. zasadą państwa prawa (art.2) oraz prawem osób niezdolnych do pracy i pozostających bez pracy do świadczeń ze środków zabezpieczenia społecznego. Powołane w skardze kasacyjnej przepisy Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483), a także inne przepisy zawarte w jej art. 64-76 regulują wolności i prawa ekonomiczne, socjalne i kulturalne. Przepisy art. 67 Konstytucji przewidujące prawa do zabezpieczenia społecznego ze względu na niezdolność do pracy spowodowaną inwalidztwem, chorobą lub wiekiem emerytalnym, a także pozostawaniem bez pracy bez własnej woli stanowią, iż zakres i formy tego zabezpieczenia określa ustawa. Przepisy te są bowiem adresowane przede wszystkim do ustawodawcy i nakładają na niego obowiązek podjęcia odpowiednich regulacji prawnych. Nie tworzą one jednak bezpośrednio dla obywateli praw podmiotowych, na podstawie których mogliby oni występować z określonymi, konkretnymi żądaniami. Konstytucyjne prawo do zabezpieczenia społecznego nie może bowiem być rozumiane w tym sensie, iż rodzi ono wprost wszystkim obywatelom znajdującym się w sytuacji, o jakiej mówi art. 67 Konstytucji, prawo do konkretnych świadczeń. Ustawodawca przyjął bowiem w wymienionym przepisie, iż zakres i formy świadczeń z zabezpieczenia społecznego określają ustawy. Taką ustawą realizującą prawa do zabezpieczenia społecznego jest ustawa z 14.XII.1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.). Ustawodawca w ramach przysługujących mu uprawnień, określił w tej ustawie (art. 37k) przesłanki, od spełnienia których zależy nabycie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Jest w sprawie kwestią bezsporną, że skarżący nie pełnił tych przesłanek. Naczelny Sąd Administracyjny nie widzi też żadnych okoliczności, które przemawiałyby za niekonstytucyjnością tego przepisu. W szczególności nie stanowi o jego niezgodności z Konstytucją zróżnicowanie praw różnych osób, znajdujących się w różnych sytuacjach faktycznych, do świadczeń wskazanych w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Skarga kasacyjna jest więc nieuzasadniona i podlega oddaleniu na podstawie art.184 ustawy z 30.VIII.2002 r. – p.p.s.a. (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Na podstawie art. 250 wym. wyżej ustawy w zw. z §§ 2 ust.1 i 14 ust. 1 pkt 2b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28.IX.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), Sąd przyznał pełnomocnikowi skarżącemu wynagrodzenie za sporządzenie skargi kasacyjnej w kwocie 180 zł z podatkiem VAT.