I OSK 757/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Z.K. w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, uznając brak tytułu prawnego do zajmowanego lokalu.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego Z.K., który utracił członkostwo w spółdzielni mieszkaniowej i tym samym prawo do lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił jego skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. Sąd uznał, że skarżący nie posiadał tytułu prawnego do lokalu, a jedynie zajmował go bezprawnie, nie spełniając tym samym przesłanek do przyznania dodatku mieszkaniowego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z.K. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego. Powodem odmowy było pozbawienie Z.K. członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej i utrata prawa do zajmowanego lokalu. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący nie spełniał warunków określonych w ustawie o dodatkach mieszkaniowych, ponieważ nie posiadał tytułu prawnego do lokalu. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego, sugerując, że skarżący stał się najemcą lokalu na czas nieoznaczony w sposób dorozumiany, mimo utraty członkostwa w spółdzielni. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za bezzasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z ustawą o dodatkach mieszkaniowych, dodatek przysługuje osobom z określonym tytułem prawnym do lokalu, lub osobom zajmującym lokal bez tytułu prawnego, ale oczekującym na lokal zamienny lub socjalny. Z.K. nie spełniał żadnego z tych warunków. Utrata członkostwa w spółdzielni oznaczała utratę prawa do lokalu, a dalsze jego zajmowanie bez tytułu prawnego, bez oczekiwania na lokal zamienny, nie uprawniało do dodatku. Sąd stwierdził, że ewentualny spór o tytuł prawny do lokalu (najem) powinien być rozstrzygnięty przez sąd powszechny, a w niniejszej sprawie brak było podstaw do zastosowania przepisów Kodeksu cywilnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie oczekuje na lokal zamienny lub socjalny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że utrata członkostwa w spółdzielni skutkuje utratą prawa do lokalu. Dalsze zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, bez oczekiwania na lokal zamienny lub socjalny, nie uprawnia do dodatku mieszkaniowego. Ewentualny spór o tytuł prawny do lokalu (najem) powinien być rozstrzygnięty przez sąd powszechny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (5)
Główne
u.d.m. art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych
Dodatek mieszkaniowy przysługuje najemcom, członkom spółdzielni mieszkaniowych, właścicielom lokali, osobom mającym tytuł prawny do lokalu, a także osobom zajmującym lokal bez tytułu prawnego, oczekującym na lokal zamienny lub socjalny.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.c. art. 659
Kodeks cywilny
Przywołany w skardze kasacyjnej w kontekście umowy najmu.
k.c. art. 660
Kodeks cywilny
Przywołany w skardze kasacyjnej w kontekście umowy najmu.
k.c. art. 674
Kodeks cywilny
Przywołany w skardze kasacyjnej w kontekście przedłużenia umowy najmu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie spełniał warunków określonych w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, ponieważ utracił tytuł prawny do lokalu po wykluczeniu z członkostwa spółdzielni. Zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego nie uprawnia do dodatku mieszkaniowego, chyba że osoba oczekuje na lokal zamienny lub socjalny, czego skarżący nie podnosił.
Odrzucone argumenty
Argument skarżącego, że regularne opłacanie czynszu po wypowiedzeniu umowy najmu i utracie członkostwa spółdzielni tworzy dorozumianą umowę najmu na czas nieoznaczony, nie został uwzględniony przez NSA w kontekście ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Godne uwagi sformułowania
Zajmował przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego. Nie oczekuje on przy tym ani na lokal zamienny, ani lokal socjalny, a tylko w tym przypadku – jak wynika z treści pkt 5 ust. 1 art. 2 ww. ustawy o dodatkach mieszkaniowych, skarżący miałby prawo zajmując lokal spółdzielczy bez tytułu prawnego, ubiegać się o dodatek mieszkaniowy. Jeżeli skarżący uważa, że przysługuje mu tytuł prawny do zajmowanego lokalu spółdzielczego w postaci najmu, to przy odmiennym stanowisku Spółdzielni w tej kwestii – która uważa, że zajmuje on lokal bez tytułu prawnego – spór taki rozstrzygnąć może tylko sąd powszechny.
Skład orzekający
Małgorzata Borowiec
przewodniczący
Zbigniew Rausz
sprawozdawca
Wojciech Chróścielewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych w kontekście utraty tytułu prawnego do lokalu spółdzielczego oraz rozgraniczenie kompetencji sądów administracyjnych i powszechnych w sprawach dotyczących tytułu prawnego do lokalu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji utraty członkostwa w spółdzielni i braku oczekiwania na lokal zamienny/socjalny. Nie rozstrzyga definitywnie kwestii najmu dorozumianego, odsyłając w tym zakresie do sądów powszechnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak formalne wymogi prawne, takie jak posiadanie tytułu prawnego do lokalu, decydują o przyznaniu świadczeń socjalnych, nawet w trudnej sytuacji życiowej wnioskodawcy.
“Utrata członkostwa w spółdzielni oznacza brak dodatku mieszkaniowego, nawet przy regularnym opłacaniu czynszu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 757/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-04-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-07-05 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Małgorzata Borowiec /przewodniczący/ Wojciech Chróścielewski Zbigniew Rausz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6210 Dodatek mieszkaniowy Hasła tematyczne Dodatki mieszkaniowe Sygn. powiązane III SA/Łd 597/04 - Wyrok WSA w Łodzi z 2005-02-04 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art.184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędziowie NSA Zbigniew Rausz (spr.), Wojciech Chróścielewski, Protokolant Edyta Pawlak, po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 lutego 2005 r. sygn. akt III SA/Łd 597/04 w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. przyznaje adw. J. S. od Skarbu Państwa kwotę 146,40 (słownie: sto czterdzieści sześć złotych i czterdzieści groszy) zawierająca stawkę podatku od towaru i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z 4 lutego 2005 r. sygn. akt III SA/Łd 597/04, oddalił skargę Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] Nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że decyzje odmawiające przyznania Z. K. przedmiotowego świadczenia, związane były z brakiem po stronie wnioskodawcy tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Uchwałą bowiem Rady Nadzorczej Spółdzielni Mieszkaniowej "P." z 10.VIII.1999 r., został on wykluczony z rejestru członków. Natomiast art. 2 ust. 1 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734) stanowi, że dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem ust. 2 przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, 2) członkom spółdzielni mieszkaniowych zamieszkujących na podstawie spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, 3) osobom zajmującym lokale mieszkalne w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom lokali mieszkalnych, 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący lokal zamienny lub socjalny. Organy orzekające w sprawie uznały, że zainteresowany nie spełnia wymogów określonych cyt. przepisem. Z. K. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, żądając jej uchylenia. Stwierdził, że nadal jest spółdzielcą w Spółdzielni Mieszkaniowej "Piaski" w [...], bo nie zwrócono mu wkładu członkowskiego, a jedynie pozbawiony został członkowstwa 10.VIII.1999 r. Niewielka kwota zadłużenia na rzecz Spółdzielni, spowodowana została ciężką chorobą skarżącego. Warunki w jakich żyje uzasadniają przyznanie mu dodatku mieszkaniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uznał skargi za zasadną. Zdaniem Sądu, decyzja wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom spełniającym jeden z warunków określonych w art. 2 ust. 1ustawy z 21.VI.2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734). Skarżący nie spełnia żadnego z tych warunków, to znaczy nie jest najemcą, członkiem spółdzielni mieszkaniowej, właścicielem mieszkania, ani też nie ma tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Według Sądu, za błędny należy uznać pogląd wyrażony w skardze, iż do dziś jest on spółdzielcą choć pozbawiono go członkowstwa w spółdzielni mieszkaniowej. Uchwałą Rady Nadzorczej Spółdzielni Mieszkaniowej "P." z 10 sierpnia 1999 r., Z. K. został wykluczony z członkowstwa i pozbawiony praw do lokalu. Na mocy tej uchwały ustało jego członkowstwo w spółdzielni i wygasło przysługujące mu spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego. Nie posiada on zatem tytułu prawnego do lokalu, który nadal zajmuje. Co prawda art. 2 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy przewiduje uprawnienie do dodatku mieszkaniowego osób zajmujących lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, ale tylko wówczas, gdy oczekują na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Z. K. nie podnosi nawet, by zaliczał się do osób oczekujących na przysługujący im lokal zamienny lub socjalny. W myśl przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych, niskie dochody wnioskodawcy nie upoważniają go automatycznie do otrzymania dodatku mieszkaniowego. Obok niskich dochodów, inną niezbędną przesłanką jest spełnienie warunku przewidzianego w art. 2 ust. 1 powołanej ustawy. Wobec niespełniania takiego warunku przez skarżącego, organ administracyjny zasadnie – według Sądu – odmówił mu prawa do dodatku mieszkaniowego. Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, skargę kasacyjną wniósł Z. K. reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, adwokata J. S. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia tj. art. 659 k.c. w zw. z art. 660 k.c. w zw. z art.674 k.c., poprzez ich pominiecie i w konsekwencji przyjęcie, że skarżący nie jest najemcą lokalu przy ul. [...] m. 64, choć opłaca regularnie czynsz najmu, a lokal ten posiada od 1999 r. za zgodą spółdzielni mieszkaniowej P., pomimo wypowiedzenia mu umowy najmu. W związku z tym wniesiono o zmianę wyroku i uwzględnienie skargi poprzez przyznanie Z. K. dodatku mieszkaniowego, względnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, ustalenie Sądu, że skarżący nie posiada tytułu prawnego do zajmowanego lokalu, pomija brzmienie art. 674 k.c. z którego wynika, że w przypadku gdy skarżący zajmuje dalej lokal za zgodą wynajmującego po upływie terminu wypowiedzenia, to poczytuje się w razie wątpliwości, że najem został przedłużony na czas nieoznaczony. Według wypowiedzenia umowy z 18 sierpnia 1999 r. skarżący został wezwany do opuszczenia lokalu w terminie 3-miesięcy (bezspornie). Termin ten upłynął do końca listopada 1999 r. Bezspornym jest także, że wynajmujący pobiera od końca listopada 1999 r. od skarżącego regularnie czynsz najmu, a więc toleruje obecny stan faktyczny. Zatem do skutku doszła umowa najmu na czas nieoznaczony – per facta concludentia ( art. 659, 660 k.c. w zw. z art. 674 k.c.). Przez ostatnie 6 lat skarżący nie jest członkiem spółdzielni mieszkaniowej, ale jest najemcą lokalu mieszkalnego. Opłaca regularnie czynsz najmu, zatem przysługuje mu tytuł prawny do lokalu, a co za tym idzie spełnia przesłanki do uzyskania dodatku mieszkaniowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując oceny zasadności wniesionej przez Z. K. skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 4 lutego 2005 r., o którym wyżej mowa, Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw. Art. 2 ust. 1 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734) wskazuje, że co do zasady o dodatek mieszkaniowy przewidziany tą ustawą, starania czynić mogą osoby legitymujące się określonym tytułem prawnym do zajmowanego lokalu. Wyjątek od tej zasady przewiduje pkt 5 powołanego wyżej przepisu, według którego dodatek mieszkaniowy przysługuje także osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Skarżący żadnego z warunków przewidzianych w ust. 1 art. 2 cyt. ustawy nie spełnia. Z materiału dokumentacyjnego sprawy wynika, że Rada Nadzorcza Spółdzielni Mieszkaniowej "P." w [...] uchwałą z 10.VIII.1999 r. pozbawiła Z. K. członkowstwa tej Spółdzielni. Tym samym utracił on prawo do zajmowania lokalu Nr 64, przy ul. [...] w [...]. O fakcie tym Spółdzielnia powiadomiła zainteresowanego pismem z 18.VIII.1999 r., jednocześnie zobowiązując go do opróżnienia lokalu i przekazania go Spółdzielni w terminie 3 miesięcy od otrzymania tego pisma i informując, że Spółdzielnia w zaistniałej sytuacji nie ma obowiązku dostarczenia mu lokalu zamiennego. Od tego czasu Z. K. zajmował przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego. Nie oczekuje on przy tym ani na lokal zamienny, ani lokal socjalny, a tylko w tym przypadku – jak wynika z treści pkt 5 ust. 1 art. 2 ww. ustawy o dodatkach mieszkaniowych, skarżący miałby prawo zajmując lokal spółdzielczy bez tytułu prawnego, ubiegać się o dodatek mieszkaniowy. Prawidłowe jest zatem stanowisko Sądu I instancji oraz orzekających w sprawie organów administracji publicznej, że Z. K. w świetle przepisów ustawy z 21.VI.2001 r. o dodatkach mieszkaniowych nie jest uprawniony do otrzymania wzmiankowanego świadczenia. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie nie miały zastosowania przepisy kodeksu cywilnego wskazane w podstawie kasacyjnej. Wobec jednoznacznego stanowiska Spółdzielni wyrażonego m.in. w adnotacji uczynionej na wniosku skarżącego z 2.I.2004 r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego wskazującego, że zajmuje on lokal w jej zasobach bez tytułu prawnego, nie można przyjąć – jak to się czyni w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że Z. K. stał się najemcą tego lokalu w sposób dorozumiany i stąd ma doń tytuł prawny. Jeżeli skarżący uważa, że przysługuje mu tytuł prawny do zajmowanego lokalu spółdzielczego w postaci najmu, to przy odmiennym stanowisku Spółdzielni w tej kwestii – która uważa, że zajmuje on lokal bez tytułu prawnego – spór taki rozstrzygnąć może tylko sąd powszechny. Z. K. stanowiskiem sądu w tym względzie nie dysponuje (przynajmniej takiego stanowiska w dokumentacji sprawy brak). Stąd też bezpodstawne są twierdzenia skargi o przysługującym mu tytule prawnym w postaci najmu do lokalu Nr 64 przy ul. [...] w [...]. Powyższe prowadzi do wniosku, że zarzutów skargi kasacyjnej nie można uznać za zasadnych i z tego względu, na podstawie art.184 ustawy z 30.VIII.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -skargę tę należało oddalić.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI