I OSK 755/22

I OSK 755/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Karol Kiczka /sprawozdawca/
Maria Grzymisławska-Cybulska
Piotr Niczyporuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I SA/Wa 934/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-06-11
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2017 poz 718
art. 29 ust. 1 pkt 3a
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości  warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 107 par. 3, art. 6, art. 7, art. 8 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 134 par. 1 i art. 141 par. 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Niczyporuk Sędziowie: Sędzia NSA Karol Kiczka (spr.) Sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant starszy asystent sędziego Artur Dral po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Miasta Stołecznego Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 934/20 w sprawie ze skargi Miasta Stołecznego Warszawy na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 18 lutego 2020 r. nr KR VI R 63/19 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. oddala skargę kasacyjną; II. zasądza od Miasta Stołecznego Warszawy na rzecz Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 934/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Miasta Stołecznego Warszawy na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 18 lutego 2020 r. nr KR VI R 63/19 w przedmiocie stwierdzenia nieważności.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Zaskarżoną do Sądu decyzją Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich (dalej Komisja, decyzja Komisji, decyzja z 2020 r.) – działając na podstawie właściwych norm (przepisów) ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Dz.U. z 2018 r. poz. 2267, dalej ustawa z dnia 9 marca 2017 r., ustawa o Komisji, ustawa) – stwierdziła w całości nieważność decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 27 sierpnia 2015 r. nr 424/GK/DW/2015 (dalej Prezydent, decyzja Prezydenta, decyzja z 2015 r.). Decyzja Prezydenta z 2015r. ustaliła odszkodowanie za nieruchomość położoną przy ulicy [...], o powierzchni 1 047 m2 pochodzącą z nieruchomości hipotecznej nr 2309 lit. B - działka [...], rej. Hip. [...] – w wysokości 1.827.700 złotych za grunt o powierzchni 962 m2 wchodzący w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu 6-03-06, stanowiący własność m.st. Warszawy, objęty działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm., dalej "dekret warszawski", "dekret") w udziale wynoszącym 726/1000 części oraz za grunt o powierzchni 85 m2 wchodzący w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu 6-03-06 stanowiący własność m.st. Warszawy, objęty działaniem dekretu z dnia 26 października 1945r. i przyznała na rzecz:
- [...], zamieszkałej we Francji, [...], [...] - w wysokości 913 850 zł (słownie: dziewięćset trzynaście złotych osiemset pięćdziesiąt), w 1/2 części,
- [...] nieznanego z miejsca pobytu, w wysokości 913 850 zł (słownie: dziewięćset trzynaście złotych osiemset pięćdziesiąt), w 1/2 części.
W uzasadnieniu Komisja wskazała, że adresat decyzji, [...], reprezentowany w toku postępowania przez kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu zmarł 11 kwietnia 1986 r., a więc przed datą wydania decyzji (adwokat [...], ustanowiona dla reprezentowania interesów nieznanego z miejsca pobytu [...] ustaliła, że [...] nie żyje (zmarł 11 kwietnia 1986 r.), zmarł także jego syn [...] (14 października 2015 r.), natomiast żyjącymi spadkobiercami [...] są wnuk [...] i córka [...]). Komisja uznała, że Prezydent wydając decyzję z dnia 27 sierpnia 2015 r. rażąco naruszył prawo poprzez skierowanie jej do osoby nieżyjącej. Komisja zwróciła również uwagę, że na dzień wydania decyzji odszkodowawczej, ustalony był już sądownie krąg spadkobierców po [...]. Spadkobiercami tymi byli [...] i córka [...] z domu [...]. Z akt wynika, że Prezydent miał wiedzę o spadkobiercach [...], gdyż na początku marca 2012 r. próbował nawiązać kontakt z [...]. Mając powyższe na uwadze, Prezydent prowadząc 13 lat (od 2002 r. do 2015 r.) postępowanie nie dokonał czynności, która miała istotny wpływ na ustalenie stanu faktycznego w sprawie. Wydając decyzję odszkodowawczą, nie tylko uchybił on swoim obowiązkom jako organ, nie ustalając dokładnie stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, ale również wydał decyzję w stosunku do osoby zmarłej, nieżyjącej od wielu lat.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosło Miasto Stołeczne Warszawa.
Sąd I instancji uznał, że skarga jest nieuzasadniona. Zdaniem Sądu zakwestionowana decyzja Komisji jest zgodna z prawem. Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony przez organ, zgodnie z którym skierowanie decyzji do osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Pogląd ten nadal jest aktualny również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym sąd ten odwołuje się (tak jak uczyniła to Komisja) do konstrukcji pojęcia strony i jej zdolności prawnej, którą ocenia się według przepisów kodeksu cywilnego. Sąd wyjaśnił również, że czym innym jest skierowanie decyzji do osoby zmarłej, czyli ukształtowanie praw i obowiązków osoby zmarłej, co stanowi o zaistnieniu wady rażącego naruszenia prawa, a czym innym pominięcie jednej ze stron postępowania, co kwalifikowane jest jako wada postępowania dająca podstawę do jego wznowienia zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiodło Miasto Stołeczne Warszawa zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich wydanych z naruszeniem prawa w zw. z art. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 Ustawy w zw. z art. 7 Konstytucji RP, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy zachodzą podstawy do stwierdzenie nieważności decyzji reprywatyzacyjnej Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy nr 424/GK/DW/2015 z dnia 27 sierpnia 2015 r. z uwagi na skierowanie jej do zmarłego [...], podczas gdy:
(a) organ w chwili wydawania decyzji nie miał wiedzy o fakcie zgonu [...] zamieszkałego w Warszawie przy [...];
(b) postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt V RNs 133/13 Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie ustanowił kuratora dla reprezentowania interesów nieznanego z miejsca pobytu [...] w osobie [...], wobec czego w toku postępowania odszkodowawczego, prowadzonego przez Prezydenta m.st. Warszawy spadkobiercy [...] byli należycie reprezentowani;
(c) decyzja reprywatyzacyjna Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy nr 424/GK/DW/2015 z dnia 27 sierpnia 2015 r. została wykonana a środki pieniężne, stanowiące część odszkodowania przyznaną [...], w dniu 27 kwietnia 2016 r. zostały przelane z konta m.st Warszawy na rzecz spadkobierców [...], tj. [...] i [...] - [...], wobec czego brak jest podstaw do przyjęcia, że wskutek wydania przedmiotowej decyzji powstały skutki gospodarcze lub społeczne, niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej;
(d) Komisja nie zakwestionowała spełnienia przesłanek materialnoprawnych określonych w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami;
(e) w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy, skierowanie decyzji do [...] reprezentowanego przez kuratora dla osoby nieobecnej można kwalifikować, co najwyżej, jako podstawę do wznowienia postępowania, o której mowa w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., której Sąd nie bierze pod uwagę z urzędu, lecz na wniosek osób uprawnionych; a w konsekwencji zarzucam również niewłaściwe zastosowanie w sprawie niniejszej przywołanego powyżej przepisu prawa;
2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3a Ustawy w zw. z art. 7 Konstytucji RP, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji reprywatyzacyjnej Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy nr 424/GK/DW/2015 z dnia 27 sierpnia 2015 r. jedynie w części dotyczącej praw zmarłego [...], podczas gdy:
(a) rozstrzygnięcie decyzji reprywatyzacyjnej nr 424/GK/DW/2015 w zakresie dotyczącym odszkodowania przyznanego [...], w razie stwierdzenie nieważności decyzji w części dotyczącej praw zmarłego [...], może samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym;
(b) rozstrzygnięcie decyzji reprywatyzacyjnej nr 424/GK/DW/2015, w zakresie dotyczącym odszkodowania przyznanego [...], nie jest obarczone żadną wadą oraz nie jest determinowane rozstrzygnięciem wadliwym, dotyczącym odszkodowania przyznanego [...];
(c) w razie usunięcia z decyzji Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy nr 424/GK/DW/2015 rozstrzygnięcia dotyczącego odszkodowania przyznanego [...], decyzja ta w pozostałej części nadal będzie spełniała cel, dla którego została wydana; a w konsekwencji zarzucam również niewłaściwe zastosowanie w sprawie niniejszej przywołanego powyżej przepisu prawa materialnego (niniejszy zarzut stanowi zarzut ewentualny, aktualny w przypadku nieuznania za zasadny zarzutu z pkt 1);
3. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 31 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3a w zw. z art. 2 pkt 3 lit. c Ustawy w zw. z art. 7 Konstytucji RP, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy brak było podstaw do orzeczenia o obowiązku zwrotu równowartości nienależnego świadczenia, o którym mowa w art. 31 ust. 1 Ustawy, podczas gdy decyzja w przedmiocie odszkodowania, wydana w trybie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest decyzją reprywatyzacyjną w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 3 lit. c Ustawy, zaś decyzja Organu, stwierdzająca nieważność decyzji reprywatyzacyjnej, jest decyzją, o której mowa w art. 31 ust. 1 Ustawy; a w konsekwencji zarzucam również niewłaściwe zastosowanie w sprawie niniejszej przywołanego powyżej przepisu prawa materialnego (niniejszy zarzut stanowi zarzut ewentualny, aktualny w przypadku uznania za niezasadne zarzutów z piet. 1-2 powyżej);
4. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 § 1, 2 i art. 3 § 1 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3, art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 Ustawy, polegające na oddaleniu zamiast uwzględnienia skargi Skarżącego, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji Organu nr KR VI R 63/19 z dnia 18 lutego 2020 r., podczas gdy:
(a) w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy brak, było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji reprywatyzacyjnej Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy nr 424/GK/DW/2015 z dnia 27 sierpnia 2015 r.;
(b) nawet w razie uznania, że skierowanie decyzji reprywatyzacyjnej Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy nr 424/GK/DW/2015 z dnia 27 sierpnia 2015 r. do [...] stanowiło rażące naruszenie prawa, w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy zachodziły podstawy do stwierdzenia nieważności tej decyzji jedynie w części dotyczącej praw zmarłego [...];
(c) w razie nieuznania za zasadne powyższych zarzutów w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy ziściły się przesłanki orzeczenia przez Organ o obowiązku zwrotu równowartości nienależnego świadczenia, o którym mowa w art. 31 ust. 1 Ustawy;
5. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 § 1, 2 i art. 3 § 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez nienależyte wykonanie przez Sąd I instancji obowiązku kontroli i wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego wyroku, które nie odpowiada wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a. i uniemożliwia prześledzenie pełnego toku rozumowania Sądu I instancji a także poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności z prawem kontrolowanej przez Sąd decyzji Organu nr KR VIR 63/19 z dnia 18 lutego 2020 r., wyrażające się brakiem ustosunkowania się przez Sąd I instancji do zarzutu Skarżącego, dotyczącego odmowy uzupełnienia decyzji nr KR VIR 18/19 w zakresie orzeczenia o obowiązku zwrotu nienależnego świadczenia.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Odpowiedź na skargę kasacyjną wniosła Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich dochodząc jej oddalenia i zasądzenia kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, oraz przeprowadzenia rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna została rozpoznana na rozprawie stosownie do art. 181 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na rozprawie w składzie trzech sędziów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (środka zaskarżania), bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1–6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej.
W rozpoznawanej sprawie powołano się na naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania mogących mieć w ocenie skargi kasacyjnej istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadniczo w pierwszej kolejności rozpatrzeniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W niniejszej sprawie zarzuty te jednak w sposób bezpośredni wiążą się oraz z zarzutami naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, stąd ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga łącznego odniesienia się do zarzutów ulokowanych w środku odwoławczym.
Rozpoznając w tak zakreślonych granicach środek zaskarżania stwierdzić należy, iż nie zawiera on usprawiedliwionych podstaw.
Przytaczane w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz jedynie weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. W tym miejscu wskazania wymaga, że skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony w wyrażaniu i precyzowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny zatem być ujęte precyzyjnie i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 176 § 1 p.p.s.a.). Wymagania stawiane skardze kasacyjnej, a w szczególności obwarowanie przymusem adwokacko–radcowskim (art. 175 § 1–3 p.p.s.a) opierają się na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze kasacyjnej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający pełną i właściwą kontrolę zaskarżonego orzeczenia. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest zatem takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienie, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (zob. wyroki NSA z dnia: 20 października 2017 r., sygn. akt II OSK 283/16, 17 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OSK 466/22, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle art. 174 p.p.s.a. tworzenie niespójnej zbitki przepisów – szeregu norm prawnych, które miał rzekomo naruszyć sąd pierwszej instancji, nie wskazując konkretnie na czym polega naruszenie każdej z tych norm, jest nieprawidłowe (pogląd ten wielokrotnie już wyraził Naczelny Sąd Administracyjny, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak wiadomo, skarga kasacyjna jest środkiem prawnym skierowanym przeciwko wyrokowi sądu pierwszej, a zatem obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wskazanie jej podstawy/aw oraz zarzutów, zawierających precyzyjne oznaczenie przepisów, w tym konkretnych jednostek redakcyjnych aktu normatywanego, które zostały naruszone przez sąd, gdyż jak wyjaśniono wyżej, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zakreślonych podstawami i zarzutami wyraźnie określonymi w jej treści (zob. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2021r. sygn. akt II GSK 2187/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Por. J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz, Komentarz, [w]: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Red. R. Hauser i M. Wierzbowski, Warszawa 2021, s. 837–862).
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pierwszą podstawę kasacyjną, której dotyczy art. 174 pkt 1 p.p.s.a., stanowi naruszenie prawa materialnego. Właściwe sformułowanie tej podstawy kasacyjnej w przypadku zaskarżania wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno się sprowadzać do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (ewentualnie w powiązaniu z art. 145a bądź art. 146) p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 30 września 2014 r., II GSK 1211/13), a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone. W art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zawarta została druga podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ta podstawa kasacyjna służy przede wszystkim zakwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie będącej przedmiotem sądowej kontroli (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2024r. sygn. I OSK 2652/20, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd odwoławczy jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności. Właściwe określenie w skardze kasacyjnej zakresu i podstaw zaskarżenia jest również konieczne z uwagi na ustanowioną w art. 183 p.p.s.a. wskazaną wyżej zasadę stanowiącą, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2022r. sygn. akt I OSK 2161/22 i przywoływane tam orzecznictwo, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl.; por. B. Dauter, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Warszawa 2024, s. 650–669).
Poczynienie powyższych uwag – odnośnie wymogów skargi kasacyjnej jako środka odwoławczego – było konieczne, gdyż wniesiona skarga kasacyjna od wyroku Sądu I instancji nie odpowiada w pełni omówionym wyżej wymogom p.p.s.a. na gruncie zrealizowanego postepowania administracyjnego.
Przypomnieć należy, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz skutki, które wywołuje decyzja, uznana za rażąco naruszającą prawo. Chodzi tu o skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie rozstrzygnięcia jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (zob. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2022r. sygn. akt III OSK 1956/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl; por. B. Adamiak, Weryfikacja decyzji i postanowień w trybach nadzwyczajnych, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2022, s. 449–473).
Skarga kasacyjna w zarzutach nr 1 i nr 2, dotyczących naruszenia prawa materialnego, wskazuje na naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy o Komisji oraz kolejnych przywoływanych w środku zaskarżania norm (przepisów). Zabrakło jednak w tych zarzutach (nr 1 i nr 2) kwestionujących: skierowanie decyzji Prezydenta do zmarłego [...], czy brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji jedynie w części dotyczącej prawa zmarłego [...] – wskazania (przytoczenia) jako naruszonych w określony sposób przez Sąd wojewódzki, konkretnych przepisów (norm) prawa, które wyczerpują według skargi kasacyjnej kwalifikowaną przesłankę z art. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy o Komisji, etc. (np. art. 30 § 1 k.p.a., który jest m. in. zastosowany w decyzji Komisji /pkt 1.3 uzasadnienia/, co uwypukla i aprobuje zaskarżony wyrok).
Oznacza to w konsekwencji, że Naczelny Sąd Administracyjny – w realiach niniejszej sprawy – ograniczony został znacząco w obrębie zarzutów nr 1 i nr 2 w możliwości kontroli (sprawdzenia), czy zaistniała przesłanka nieważności decyzji administracyjnej z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy o komisji, etc. Jak wiadomo, to środek odwoławczy musi wskazać chociażby konkretną jednostkę redakcyjną aktu normatywnego, który zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną został naruszony przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Pogląd ten jest obecnie powszechnie akceptowany w orzecznictwie (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1997r., sygn. akt III CKN 29/97, OSNC 1997 nr 6-7, poz. 96; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 2034/06; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 2520/10; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 2360/19; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2022r., sygn. akt I OSK 2362/19, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2022r., sygn. akt I OSK 2362/19, źródło CBOSA).
Podnoszone z kolei w zarzucie nr 3 naruszenie art. 31 ust. 1 ustawy o Komisji w zw. z pozostałymi przepisami prawa wskazywanymi w środku odwoławczym jest sformułowane niedokładnie – niezgodnie z p.p.s.a. Zauważyć bowiem należy, że art. 31 ust. 1 tej ustawy obejmuje kilka punktów o odmiennej zwartości normatywnej, co pomija środek zaskarżania. Każdy z poszczególnych punktów art. 31 ust. 1 w/w ustawy zawiera odrębne treści normatywne.
W ramach wszystkich podnoszonych w skardze kasacyjnej zarzutów prawa materialnego nie zarzucono Sądowi I instancji naruszenia przepisów p.p.s.a.
Jednocześnie, jak już wyżej podkreślano, w świetle art. 174 p.p.s.a. tworzenie niespójnej zbitki przepisów – szeregu norm prawnych, które miał rzekomo naruszyć sąd pierwszej instancji, nie uzasadniając przy tym konkretnie na czym polega naruszenie każdej z tych poszczególnych norm (przepisów), jest nieprawidłowe. W realiach niniejszej sprawy część zarzutów ewidentnie narusza ten wymóg właściwy dla skargi kasacyjnej na gruncie p.p.s.a. (zarzuty nr 3 i nr 4).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd pierwszej instancji zarzuca skarga kasacyjna, a w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2024r. sygn. akt I OSK 1669/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić przy tym niniejszym trzeba, co szerzej przedstawiono wyżej, że skarga kasacyjna jest mocno sformalizowanym środkiem odwoławczym (stąd, wymóg przymusu adwokackiego przy jej sporządzaniu, o którym mowa w art. 175 § 1 p.p.s.a.), a Naczelny Sąd Administracyjny nie ma kompetencji do poprawiania ani uzupełniania tego rodzaju skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony. Tym samym sformułowane w środku odwoławczym, wbrew wymogom p.p.s.a., zarzuty naruszenia przepisów wskazywanych wyżej nie mogły odnieść zamierzonego skutku (zob. wyroki NSA z dnia: 20 sierpnia 2008 r. II FSK 557/07; 6 lutego 2014 r. II GSK 1669/12; 14 marca 2013 r. I OSK 1799/12; 23 stycznia 2014 r. II OSK 1977/12; 16 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 1627/14, 15 października 2024 r. sygn. akt I OSK 1218/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl, por. H. Knysiak-Sudyka, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, T. Woś, H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska. Redakcja naukowa T. Woś, Warszawa 2016, s. 1067–1076).
Sąd kasacyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej – co wskazywano wyżej – nie jest m. in. uprawniony do formułowania czy doprecyzowywania (konkretyzowania) zarzutów kasacyjnych.
Pierwszoplanową kwestią sporną w rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawie jest ustalenie, czy w niniejszych realiach skierowanie przez Prezydenta decyzji administracyjnej wydanej w 2015 r. do osoby uprzednio zmarłej ([...]) w 1986 r. – w sytuacji gdy w zrealizowanym wcześniej postępowaniu administracyjnym nie brali udziału spadkobiercy [...] – stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3a i innymi ustawy o Komisji w związku z przywoływanymi w środku odwoławczym przepisami prawa.
Należy stwierdzić, że pomimo multiplikacji zarzutów ulokowanych w środku odwoławczym wszystkie one dotyczą ostatecznie przede wszystkim wskazywanej wyżej kwestii spornej.
W realiach rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy należy wskazać, że skarga kasacyjna jest przede wszystkim polemiką z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji. Sąd odwoławczy podziela argumentację zaskarżonego wyroku oraz ustalenia faktyczne i ocenę prawną, jakiej dokonano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nie zachodzi zatem potrzeba ich ponownego, pełnego przytoczenia w tym miejscu uzasadnienia.
Sąd I instancji słusznie przyjął wiodący (dominujący) pogląd judykatury i doktryny, że skierowanie decyzji do osoby zmarłej jest – co do zasady – okolicznością uzasadniającą stwierdzenie nieważności takiej decyzji, jako obarczonej wadą rażącego naruszenia prawa, i to niezależnie od tego, czy wynikało ono z uchybień organu prowadzącego postępowanie. Dominującym pozostaje pogląd, że powyższe uzasadnione jest ustaniem zdolności prawnej osoby fizycznej z chwilą śmierci, co w konsekwencji powoduje, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć i prowadzić postępowania administracyjnego i wydać decyzji (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt I OSK 1741/22, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym, zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest zapatrywanie (stanowisko), że powyższe stanowisko nie dotyczy sytuacji, gdy wydana decyzja została skierowana do wyłącznego i jedynego spadkobiercy zmarłej osoby, który miał w ten sposób możliwość zapoznania się z decyzją i podjęcia kroków dla jej weryfikacji. Mając bowiem na uwadze racje ekonomiczne i gospodarcze oraz wzgląd na stabilność ostatecznego rozstrzygnięcia administracyjnego, nie można uznać, iż w takiej sytuacji dochodzi do rażącego naruszenia prawa (vide: wyrok NSA z dnia 8 października 2015 r., I OSK 29/14; wyrok NSA z dnia 30 listopada 2016 r., I OSK 132/15; wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2017r., I OSK 2309/15; wyrok NSA z dnia 26 października 2018 r., I OSK 238/17; wyrok NSA z dnia 19 września 2019 r., I OSK 92/19; wyrok NSA z dnia 21 listopada 2019 r., I OSK 729/18; wyrok NSA z dnia 18 maja 2020 r., II OSK 2341/19; wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., I OSK 2193/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl; P.M.Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2022, uwagi do art. 156). Powyższe stanowisko nie może jednak być uznane za aktualne na gruncie rozpoznawanej aktualnie przez Sąd odwoławczy sprawy, skoro spadkobiercy zmarłego [...] nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym i w konsekwencji nie doręczono im decyzji.
W okolicznościach niniejszej sprawy trafnie zaskarżony wyrok zwrócił uwagę na fakt, że w aktach administracyjnych sprawy prowadzonej przez Prezydenta znajduje się pismo Urzędu Stanu Cywilnego Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 2 lutego 2012 r., do którego załączony został akt zgonu [...]. Pismo to stanowiło odpowiedź na pismo Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy Biura Gospodarki Nieruchomościami z dnia 5 stycznia 2012 r. Zasadne jest stanowisko zaskarżonego wyroku o związaniu organów administracji prawomocnym postanowieniem sądu o wyznaczeniu kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu [...]. Podkreślić jednak należy, że dla stwierdzenia nieważności decyzji z powodu jej skierowania do osoby zmarłej nie jest istotne, czy organ miał wiedzę o zgonie adresata decyzji.
W takiej sytuacji doszło w rozpoznawanej przez Sąd odwoławczy sprawie, pomimo ustanowienia kuratora, do wydania rozstrzygnięcia wobec podmiotu, który w dniu wydania decyzji nie miał zdolności prawnej. Powyższe należy oceniać w kategoriach rażącego naruszenia prawa materialnego. Nie ma zatem uzasadnionych argumentów do zmiany dotychczasowej linii orzecznictwa sądowego w powyższym zakresie. Zmiany w takiej sytuacji kwalifikacji prawnej na wadliwość procesową i wskazania jako właściwego trybu nadzwyczajnego wznowienia postępowania na podstawie przesłanki ulokowanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie można – w opozycji do argumentacji skargi kasacyjnej – uznać za prawidłowe (zob. np. wyroki NSA z dnia: 10 stycznia 2024 r., sygn. akt I OSK 1829/20, 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt I OSK 1741/22 i przywoływane tam orzecznictwo, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl; por. B. Adamiak, Brak zdolności prawnej jednostki jako przesłanka nieważności decyzji administracyjnej. Glosa do wyroku NSA z dnia 24 lutego 2021 r., I OSK 3028/18, OSP 2021/12/105).
Konsekwencją utraty zdolności prawnej – jak podkreśla orzecznictwo – jest to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć, prowadzić postępowania administracyjnego i wydać decyzji. Prowadzenie postępowania w stosunku do osoby zmarłej i wydanie wobec takiej osoby decyzji, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art.156 §1 pkt 2 k.p.a. Byt prawny strony w postępowaniu administracyjnym należy odróżnić od prawa do czynnego udziału w tym postępowaniu. Osoby, które bez własnej winy nie brały udziału w postępowaniu, mogą skorzystać z przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Jednak okoliczność ta nie jest tożsama ze skierowaniem decyzji do osoby nieżyjącej. Możliwość skorzystania przez następców prawnych, którzy z racji tego następstwa stali się dysponentami praw materialnych i powinni od początku brać udział w postępowaniu jako strony, nie usuwa wadliwości w postaci rażącego naruszenia prawa, związanego ze skierowaniem decyzji do osoby nieżyjącej. Podstawa wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. polega na niebraniu przez stronę, bez własnej winy udziału w postępowaniu, a nie na skierowaniu decyzji do osoby nieżyjącej (zob. wyrok NSA z dnia 27 października 2020 r., sygn. akt I OSK 251/19, i przywoływane tam orzecznictwo, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Na ocenę o zaistnieniu wad, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie ma wpływu to, jak przyjmę orzecznictwo, czy organ wiedział o śmierci strony postępowania oraz czy jego niewiedza była zawiniona czy też nie. Powołany przepis w ogóle nie nawiązuje do wiedzy organu o okolicznościach skutkujących nieważnością decyzji. Należy ponadto zauważyć, że w myśl art. 61 § 4 k.p.a. w związku z art. 10 § 1 k.p.a. to organ jest zobowiązany bezwarunkowo ustalić występujące w sprawie wszystkie strony postępowania oraz zapewnić czynny udział w postępowaniu administracyjnym. Nie ma znaczenia również w realiach sprawy podniesiona w skardze kasacyjnej okoliczność ustanowienia przez sąd kuratora (zob. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 140/11, i przywoływane tam orzecznictwo, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Tym samym wbrew zarzutom kasacyjnym trafnie przyjął Sąd wojewódzki, że skierowanie decyzji do osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz nadal jest aktualny również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd dotyczący konstrukcji pojęcia strony i jej zdolności prawnej, którą ocenia się według przepisów kodeksu cywilnego (zob. wyrok NSA z dnia 27 października 2020 r. I OSK 251/19).
Nie można więc podważać ustalenia Sądu wojewódzkiego, że czym innym jest skierowanie decyzji do osoby zmarłej, czyli ukształtowanie praw i obowiązków osoby zmarłej, co stanowi o zaistnieniu wady rażącego naruszenia prawa, a czym innym pominięcie jednej ze stron postępowania, co kwalifikowane jest jako wada postępowania dająca podstawę do jego wznowienia zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Wbrew stanowisku środka odwoławczego decyzja Prezydenta z 2015 r. sformułowana jest w sposób uniemożliwiający stwierdzenie jej nieważności jedynie w części dotyczącej [...]. Należy bowiem zauważyć, że w punkcie I decyzji z 2015r. ustalona została ogólna kwota odszkodowania, natomiast w punkcie II przyznano odszkodowanie dla [...] i [...]. Stwierdzenie nieważności podpunktu dotyczącego przyznania odszkodowania dla [...] prowadziłoby do sytuacji w której część odszkodowania przyznanego decyzją pozostawałaby nieprzyznana żadnemu podmiotowi, jak prawidłowo przyjął Sąd I instancji.
Stwierdzenie Sądu wojewódzkiego, że podziela stanowisko Komisji, iż przepis art. 31 ust. 1 ustawy o Komisji ma charakter fakultatywny, mimo swej zwięzłości jest prawidłowe, gdyż oddaje istotę jurydyczną tego przepisu. Przywoływana regulacja prawna (art. 31 ust. 1 w/w ustawy) uformowała z pewnością uznanie administracyjne, którego urzeczywistnianie zostało na mocy ustawy pozostawione do dyskrecjonalnej kompetencji Komisji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 24 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 1353/09, 28 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 116/10, 23 sierpnia 2023 r. sygn. akt. III FSK 1128/22 i przywoływane tam orzecznictwo, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Rozpoznając zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. nr 4 i nr 5 środka kasacyjnego trzeba przypomnieć, że zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera wskazanych w tym przepisie elementów, a także wówczas, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska odnośnie do przyjętego stanu faktycznego, a także gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2022 r. sygn. akt. I OSK 196/21 i przywoływane tam orzecznictwo, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Oznacza to, że sąd administracyjny ma nie tylko obowiązek wskazania swojego rozstrzygnięcia (wypowiedzenia się w przedmiocie zgodności z prawem skarżonego aktu administracyjnego), ale i umotywowania swojego stanowiska w tym zakresie, tj. przedstawienia toku rozumowania, który doprowadził do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wskazania przyczyn zajęcia danego stanowiska, jak i powodów, dla których zarzuty i argumenty podnoszone przez stronę są lub nie są zasadne. Przy czym prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego.
Należy zatem stwierdzić, że uzasadnienie wyroku stanowi odzwierciedlenie toku badania danej sprawy przez sąd administracyjny. Argumentacja uzasadnienia musi umożliwiać stronie zrozumienie racji, jakimi kierował się Sąd pierwszej instancji badając legalność zaskarżonego działania lub zaniechania organu, a w przypadku, gdy strona z wyrokiem się nie zgadza, uzasadnienie wyroku musi umożliwić jej merytoryczną polemikę z argumentacją Sądu. Ma ponadto umożliwić sądowi wyższej instancji ocenę, czy przesłanki, na których oparł się sąd niższej instancji, są trafne, ma w razie wątpliwości umożliwić ustalenie granic powagi rzeczy osądzonej i innych skutków prawnych wyroku.
Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, wbrew stanowisku skargi kasacyjnej, że środek odwoławczy niezasadnie zarzuca, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia, określonych tym przepisem wymogów. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji wyrażone w tym zakresie jest wystarczające i pozwala na poddanie zaskarżonego wyroku wymaganej kontroli instancyjnej. Natomiast zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska Sąd wojewódzkiego co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego, a w konsekwencji trafności rozstrzygnięcia.
Nieuprawnione są też ulokowane w zarzutach nr 4 i nr 5 naruszenia art. 1 § 1, 2 i art. 3 § 1 p.u.s.a. w zw. z kolejnymi normami (przepisami) p.p.s.a., k.p.a. i ustawy o Komisji przywołanymi w środku odwoławczym. Charakter ustrojowy odnośnych przepisów p.u.s.a. pozwla stwierdzić, że sąd mógłby je naruszyć odmawiając rozpoznania skargi, mimo prawidłowości jej wniesienia, albo rozpoznając prawidłowo wniesioną skargę zastosował przy jej kontroli inne kryterium niż kryterium zgodności z prawem. Okoliczność, że strona nie zgadza się ze stanowiskiem sądu pierwszej instancji, nie uzasadnia zarzutu naruszenia powyższego przepisu (por. wyrok NSA z 4 marca 2015r., sygn. akt II GSK 109/14, Lex 1751054; zob. M. Masternak–Kubiak, Komentarz do art. 1, [w:] M. Masternak–Kubiak, T. Kuczyński, Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Warszawa 2009, s. 11–58). Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku sprostał wymogom kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, czemu dał wyraz w prawidłowym uzasadnieniu wyroku nie naruszając przepisów ujętych w skardze kasacyjnej w zarzutach nr 4 i nr 5
Również zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a ppsa. Cytowana norma wyznacza granice rozpoznania skargi przez wojewódzki sąd administracyjny, określone przedmiotem sprawy, wynikającym z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Powyższe implikuje zaś wniosek, że o naruszeniu ww. przepisu można byłoby mówić, gdyby: 1. sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, bądź 2. mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku - nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu (zob. np.: wyroki NSA z dnia: 2 czerwca 2017 r., I OSK 2136/15; 26 listopada 2021 r., I OSK 655/21; 25 października 2024 r., II OSK 3475/23).
Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa, w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności (lub niezgodności) z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, ani też wywodzić nieprawidłowości dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania procedur obowiązujących ten organ (zob. wyroki NSA z dnia: 25 marca 2011 r., I FSK 1862/09; 15 października 2015 r., I GSK 241/14). Zarzutem naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można więc zwalczać zasadności zajętego przez sąd stanowiska prawnego, wyrażonych w uzasadnieniu skarżonego wyroku poglądów, ani też przyjętej oceny stanu faktycznego (zob. wyroki NSA z dnia: 10 lipca 2019 r., I OSK 4155/18; 2 października 2019 r., II OSK 2739/17; 22 listopada 2019 r., II GSK 912/19). W okolicznościach analizowanej sprawy przez Sąd odwoławczy sytuacja taka nie miała jednak miejsca.
Mając na względzie powyższe ustalenia – w opozycji do wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej – uformowanych nie w pełni do wymogów sądowej ustawy procesowej (p.p.s.a.), należy stwierdzić, że nie miały miejsca naruszenia norm p.p.s.a. w związku z powoływanymi przez stronę skarżącą konkretnymi (normami) przepisami prawa. Godzi się zauważyć, że naruszenie tych przepisów może mieć miejsce wówczas, gdy dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd I instancji nie dostrzegł, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy prawa, bądź odnajdując te błędy prawne niewłaściwie ocenił ich wpływ na wynik sprawy administracyjnej, przy czym w obu wypadkach ta wadliwość w rozumowaniu Sądu musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie dotyczącej prawidłowo zrealizowanej przez Sąd wojewódzki kontroli decyzji Komisji z 2020 r. Sąd I instancji zasadnie bowiem podzielił stanowisko organu i uznał, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, a wszystkie przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie zostały właściwie zinterpretowane i zastosowane (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 13 sierpnia 2021r. sygn. akt. I OSK 414/21; 4 kwietnia 2023 r. sygn. akt II GSK 275/20; 10 kwietnia 2024 I OSK 712/23 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl).
Reasumując, przeprowadzona przez Sąd odwoławczy sądowoadministracyjna kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej są nieuprawnione, Sąd wojewódzki zasadnie zastosował art. 151 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.