I OSK 751/08

Naczelny Sąd Administracyjny2009-02-02
NSAAdministracyjneŚredniansa
żołnierze zawodowikwatera stałazaległości czynszoweustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RPugodaopróżnienie lokalupostępowanie administracyjneskarga kasacyjnaNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną żołnierza zawodowego, który zalegał z opłatami za kwaterę stałą, uznając, że naruszenie warunków ugody spłaty zadłużenia uzasadniało decyzję o opróżnieniu kwatery.

Sprawa dotyczyła żołnierza zawodowego, któremu nakazano opróżnienie kwatery stałej z powodu wielomiesięcznych zaległości czynszowych. Pomimo zawarcia ugody w sprawie spłaty zadłużenia, skarżący nie wywiązał się z jej postanowień, co doprowadziło do wszczęcia postępowania administracyjnego. Sądy obu instancji uznały decyzję o opróżnieniu kwatery za zasadną, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że niedotrzymanie warunków ugody stanowiło podstawę do wydania takiej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W. S., żołnierza zawodowego, od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nakazującą opróżnienie kwatery stałej. Skarżący zalegał z opłatami czynszowymi przez okres dłuższy niż 3 miesiące, co stanowiło podstawę do zastosowania art. 38 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Pomimo zawarcia ugody w sprawie spłaty zadłużenia, skarżący nie wywiązał się z jej postanowień, co doprowadziło do natychmiastowej wymagalności pozostałej części długu. Sądy administracyjne uznały, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały prawo materialne, a decyzja o opróżnieniu kwatery była uzasadniona. NSA oddalił skargę kasacyjną, wskazując na brak naruszeń przepisów postępowania i prawa materialnego, a także podkreślając, że zawarta ugoda nie spełniała wymogów formalnych ugody administracyjnej i nie niweczyła podstaw do wydania decyzji o opróżnieniu kwatery w przypadku jej niedotrzymania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Niedotrzymanie warunków ugody nie powoduje konieczności ponownego wszczęcia postępowania od początku. W przypadku braku wywiązania się z postanowień ugody, organ może wydać decyzję o opróżnieniu kwatery.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ugoda zawarta w sprawie spłaty zadłużenia nie spełniała wymogów formalnych ugody administracyjnej i nie niweczyła podstaw do wydania decyzji o opróżnieniu kwatery w przypadku jej niedotrzymania. Brak wywiązywania się z postanowień ugody, podobnie jak pierwotne zaległości czynszowe, stanowił podstawę do zastosowania przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.z.SZ.RP art. 38 § ust.1 i 2

Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis ten stanowi podstawę do nakazania zwolnienia kwatery w przypadku nieuiszczania czynszu i opłat przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

u.z.SZ.RP art. 42 § ust.1

Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Przepis ten stanowi podstawę do wydania decyzji o zwolnieniu kwatery i zarządzenia przymusowego przekwaterowania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i działania dla dobra strony.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

u.z.SZ.RP

Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 marca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy.

Ustawa art. 184

Podstawa orzekania NSA.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niedotrzymanie warunków ugody spłaty zadłużenia czynszowego stanowi podstawę do wydania decyzji o opróżnieniu kwatery. Ugoda zawarta z organem administracji nie spełniała wymogów formalnych ugody administracyjnej i nie niweczyła podstaw do wydania decyzji o opróżnieniu kwatery. Materiały dowodowe zostały prawidłowo ustalone i ocenione przez organy administracyjne i sąd pierwszej instancji. Przepisy K.p.a. dotyczące postępowania administracyjnego nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 38 ust. 1 i 2 oraz art. 42 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP poprzez niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku WSA. Naruszenie art. 7 i 8 K.p.a. przez nieuwzględnienie interesu strony.

Godne uwagi sformułowania

nie można czegoś opłacić nie w pełni zawarcie ugody nie zniweczyło omawianych przesłanek z art. 38 ustawy przedmiotowa ugoda nie została zawarta w sensie administracyjnym, ponieważ nie spełniała szeregu wymogów jakie nakładają przepisy Rozdziału 8 Kodeksu postępowania administracyjnego

Skład orzekający

Marek Stojanowski

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Pocztarek

członek

Monika Nowicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opróżniania kwater wojskowych w przypadku zaległości czynszowych i niedotrzymania ugody."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i zasad zakwaterowania w wojsku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konsekwencje braku terminowego regulowania zobowiązań finansowych, nawet w przypadku zawarcia ugody, co jest istotne dla osób korzystających z zakwaterowania służbowego.

Zaległości czynszowe i ugoda: kiedy wojskowa kwatera może zostać odebrana?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 751/08 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-02-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-06-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Pocztarek
Marek Stojanowski /przewodniczący sprawozdawca/
Monika Nowicka
Symbol z opisem
6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
IV SA/Po 234/04 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2006-01-31
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 42 poz 368
art.38 ust.1 i 2,art.42 ust.1
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 marca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek del. WSA Monika Nowicka Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 stycznia 2006 r. sygn. akt IV SA/Po 234/04 w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Regionalny w Poznaniu z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia kwatery stałej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt IV SA/Po 234/04, w punkcie 1. oddalił skargę W. S. na decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Regionalny w Poznaniu z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie kwatery stałej, a w punkcie 2. zasądził dla adwokat R. S. - K. koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Terenowego w Poznaniu nr [...], wskazując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia m.in. art. 42 ust. 1 w zw. z art. 38 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 o zakwaterowaniu sił zbrojnych RP (Dz. U. 2002 r. nr 42, poz.368), nakazał W. S. zwolnić osobną kwaterę stałą przy ul. [...] w S.
Organ ustalił, iż W. S. użytkuje kwaterę stałą przy wskazanej ulicy na podstawie decyzji-przydziału kwatery stałej nr [...]. Kwatera ta składała się z pięciu pokoi, łazienki, kuchni i przedpokoju o powierzchni mieszkalnej 58,63 m2 i łącznej powierzchni użytkowej 78,80 m2.
Stan zadłużenia na dzień 30 listopada 2003 r. wyniósł 6520,64 PLN, w tym zadłużenie podstawowe 4981,23 PLN oraz ustawowe odsetki 1539,41PLN.
Zgodnie z art. 38 powołanej ustawy, osobom, które nie uiszczają czynszu i opłat z tytułu zajmowanej kwatery przez łączny okres dłuższy niż 3 miesiące, Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji wskazuje inna kwaterę lub lokal mieszkalny.
Pismem z dnia 27 listopada 2002r. Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy w Poznaniu, powiadomił W. S. o stanie zadłużenia wskazując, że na dzień 31 października 2002r., zalega z opłatami czynszowymi na łączną kwotę 7721,90 PLN oraz wskazał kwaterę przy ul. [...] w K. o powierzchni mieszkalnej 43,01 m2 składającej się z dwóch pokoi i kuchni. W dniu 8 stycznia 2003 r. organ zawarł ze stroną ugodę, na mocy której zadłużenie rozłożono na 16 rat płatnych miesięcznie. Strona nie dochowała postanowień ugody i od lutego 2003 r. zaprzestała wpłacania w pełnej wysokości rat zadłużenia oraz bieżącego czynszu i opłat.
Pismem z dnia 23 maja 2003r. organ zawiadomił stronę o zamiarze wydania decyzji o zwolnieniu kwatery i przymusowym przekwaterowaniu do kwatery zastępczej, wyznaczając dodatkowy miesięczny termin do zapłaty zaległych i bieżących zaległości.
Pismami z dnia 4 czerwca 2003 r. i 29 września 2003 r. trybie art. 10 § 1 kpa powiadomiono W. S., że organ zakończył gromadzenie materiałów do wydania decyzji administracyjnej oraz o możliwości zaznajomienia się ze zgromadzonym materiałem dowodowymi wypowiedzenia się w powyższej kwestii.
W dniu 18 listopada 2003 r. strona zaznajomiła się z aktami postępowania. Na tę okoliczność sporządzony został protokół, w którym strona wskazała, że opóźnienie w zapłacie zaległych rat nie wynikało z jej winy. Organ przytoczył, iż zaległości w czynszu są także przedmiotem postępowania egzekucyjnego w administracji, tytuł wykonawczy wystawiony został także na synów oraz córkę zobowiązanej, jednak na konto oddziału nie wpłynęła żadna kwota.
Odwołanie od powyższej decyzji do Dyrektora Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Poznaniu wniosła W. S.
W uzasadnieniu odwołująca podniosła, iż nie zachodzą przesłanki z art. 38 ust. 1 i 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, bowiem zawarcie ugody niweluje ujemne przesłanki w szczególności zwłoki w zapłacie czynszu, a Agencja nie wskazała kwatery lub innego lokalu mieszkalnego.
W art. 38 omawianej ustawy mowa jest o nieuiszczaniu czynszu i opłat przez okres dłuższy niż 3 miesiące, a to oznacza, iż nie dotyczy to opóźnienia w jego zapłacie. Jedną z przyczyn opóźnienia jest zaginięcie upoważnienia do zaliczenia należności za remont na poczet czynszu. Za zaginięcie dokumentu strona nie może ponosić odpowiedzialności. Strona podkreśliła też swoją trudną sytuację materialną.
Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Rejonowego w Poznaniu orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. Organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, iż wskazane przepisy dają podstawę do wydania decyzji do zwolnienia kwatery stałej przy ul. [...] w S. Organ drugiej instancji przytoczył również rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z 28 kwietnia 2000 r. w sprawie administrowania kwaterami i lokalami mieszkalnymi przez WAM (Dz.U nr 40 poz. 471), według którego postanowień czynsz i opłaty z tytułu użytkowania kwatery najemca obowiązany jest uiszczać do dnia 15 każdego miesiąca. Także stosownie do postanowień ugody z dnia 8 stycznia 2003r., strona winna do 15 każdego miesiąca uiszczać pełną wysokość ustalonej raty, a opóźnienie w zapłacie którejkolwiek z rat spowoduje natychmiastową wymagalność pozostałej części zadłużenia, pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Z zestawienia wpłat dokonywanych przez stronę w okresie od lipca 2002 do grudnia 2003r. na konto opłat czynszowych wynika, iż W. S. już w lutym 2003r. nie wywiązała się z postanowień ugody nie uiszczając drugiej raty.
W miesiącu lutym strona powinna wpłacić 936,00 PLN, tymczasem na konto wpłynęła kwota 514,00 PLN. Także w miesiącu kwietniu 2003 r. na konto opłat czynszowych winno wpłynąć 800,00 PLN, a wpłynęło 239,61 PLN.
W tej sytuacji już w maju 2003 r. istniały podstawy do wydania rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego.
Organ drugiej instancji stwierdził, że rozstrzygnięcie organu I instancji nie jest wadliwe zarówno z uwagi na okres trwania zaległości w opłatach czynszowych, uprzednie wskazanie przez organ innej kwatery i wygaśnięcie zawartych umową porozumień, a także brak woli ze strony W. S. do ponownego zawarcia ugody. Kwatera zajmowana przez stronę znajduje się w budynku wspólnoty mieszkaniowej i Wojskowa Agencja Mieszkaniowa jako właściciel kwatery jest zobowiązana uiszczać na rzecz wspólnoty należności z tytułu zarządu nieruchomością, brak wpływów czynszowych naraża Agencję na straty.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła W. S. zarzucając naruszenie art. 38 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Rejonowy w Poznaniu wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał skargę za niezasadną. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja wolna jest od uchybień, które pociągałyby za sobą konieczność jej uchylenia.
Sąd przytoczył, że poza sporem było, iż strona przez okres dłuższy niż 3 miesiące nie uiszczała opłat związanych z zajmowaniem kwatery stałej przy ul. [...] w S., w wyniku czego popadła w zadłużenie wobec Wojskowej Agencji Mieszkaniowej.
W styczniu 2003r. strony zawarły ugodę na mocy której skarżąca zobowiązała się spłacić zadłużenie w 16 ratach. Ugoda zawierała również klauzulę, że opóźnienie w zapłacie którejkolwiek z rat oraz bieżących należności spowoduje natychmiastową wykonalność pozostałej części zadłużenia pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego w administracji.
Sąd wskazał, że organ pierwszej instancji zasadnie przyjął, iż zaistniał przewidziany w umowie warunek powodujący natychmiastową wymagalność części zadłużenia. Tym samym ziściła się hipoteza zawarta w art. 38 ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP i to w kwalifikowany sposób. Wskazane tam nieopłacanie kolejnych należności za czynsz i opłat oznacza nieopłacanie ich w pełnej wysokości. Nie można czegoś opłacić nie w pełni.
Sąd zważył, że sytuacja nieopłacenia nie tylko pełnych, ale w ogóle jakichkolwiek opłat miała miejsce przed zawarciem ugody. Strona nie wypełniała także warunków przewidzianych w ugodzie przez kolejne trzy miesiące. Artykuł 38 ust. 1 wskazanej ustawy stanowi, że osobom, które nie uiszczają czynszu i opłat z tytułu zajmowania kwatery lub lokalu mieszkalnego przez okres dłuższy niż 3 miesiące, Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji wskazuje inna kwaterę lub lokal mieszkalny. W przypadku odmowy przyjęcia wskazanej kwatery lub lokalu mieszkalnego oraz dalszego niewnoszenia opłat przez kolejne 3 miesiące, Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji zarządza przymusowe przekwaterowanie tych osób wraz z wspólnie zamieszkującymi osobami do lokalu socjalnego w rozumieniu przepisów o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych, albo kwatery zastępczej.
Sąd podkreślił, że zawarta w styczniu 2003r. ugoda nie zniweczyła omawianych przesłanek z art. 38 ustawy. Gdyby nawet przyjąć, że takie następstwo powoduje umowa, których postanowień obie strony dochowują, to skarżąca z warunków ugody styczniowej się nie wywiązała.
Sąd zaważył, iż organy orzekające trafnie podkreśliły, że nie dążyły od razu do rozwiązań niekorzystnych dla strony i zaproponowały zawarcie kolejnej ugody. Projekt owego porozumienia przewidywał rozłożenie zaległości na 19 rat po 407,59 zł każda, płatnych do 15 każdego miesiąca, przy wywiązaniu się przez stronę z pozostałych warunków umowy, odsetki ustawowe nie zostałyby doliczone do zaległości. Strona nie przyjęła tej propozycji, w zasadzie nie wyjaśniając dlaczego.
W takiej sytuacji nie można przyjąć, by zaskarżone rozstrzygnięcie nie brało pod uwagę słusznego interesu strony, co dodatkowo wzmacnia argumentację o braku jego wadliwości. Także podnoszone przez stronę okoliczności, że z opłatą świadczeń zalegała bez swojej winy nie zmieniają tej oceny, bowiem przepisy obowiązującego prawa nakładają na osoby zajmujące kwatery obowiązek opłacania czynszu i wnoszenia opłat do 15 każdego miesiąca. Strona musi dochowywać wskazanych terminów i to ją obciążają skutki opóźnienia. Trudna sytuacja majątkowa strony nie może również stanowić skutecznej argumentacji przeciwko zaskarżonemu rozstrzygnięciu, skoro organy orzekające miały ową sytuację na względzie.
Sąd podkreślił, iż nie bez znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu pozostaje argumentacja organu, która wskazuje, że dotychczas zajmowana kwatera znajduje się w budynku wspólnoty mieszkaniowej, co obliguje Agencję do uiszczania na rzecz wspólnoty należności także z wpływów czynszowych, których brak powoduje wymierne straty.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła W. S., zaskarżając go w punkcie pierwszym, zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego, tj.
- art. 38 ust. 1 i 2 oraz art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz.398), przez niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjcie, że niedotrzymanie warunków zawartej ugody nie powoduje konieczności ponownego wszczęcia postępowania i prowadzenia go od początku;
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270), poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji, mimo istnienia ku temu podstaw, tj. naruszeniu prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz innego naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a polegającego na błędnym uznaniu, iż Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, Oddział Regionalny w Poznaniu prawidłowo ocenił materiał dowodowy sprawy,
- art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270), poprzez wadliwe wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanu sprawy i podstawy prawnej oraz jej wyjaśnienia,
- art. 7 i 8 K.p.a., przez nieuwzględnienie interesu strony.
W efekcie skarżąca domagała się uchylenia wyroku w zaskarżonej części i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca stwierdziła, że zawarcie ugody powinno być traktowane jako polubowne zakończenie istniejącego sporu. W przypadku niedotrzymania przez którąkolwiek ze stron warunków zawartej ugody, sprawa powinna być ponownie wszczęta i toczyć się od początku z zachowaniem wszystkich niezbędnych wymogów formalnych, co w zaistniałych okolicznościach pozwoliłoby stronie na pełną obronę swoich praw.
Zdaniem skarżącej, w przedmiotowej sprawie doszło do wadliwej interpretacji powołanych przepisów i do ich niewłaściwego zastosowania.
Skarżąca podniosła, iż Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, Oddział Regionalny w Poznaniu, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, naruszyli przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie fundamentalnych zasad tego postępowania, zwłaszcza art. 7 i 8 tego kodeksu. Nie można bowiem dawać wyłącznego pierwszeństwa ani interesowi społecznemu, ani interesowi jednostkowemu. Decyzja administracyjna musi zawierać rozstrzygnięcie sprawy wyważające obydwa interesy. Pojęcie słusznego interesu strony obejmuje interes faktyczny strony wynikający, np. z jej sytuacji osobistej. Przy podejmowaniu decyzji trzeba uwzględnić stan zdrowia, sytuację rodzinną itp. W przedmiotowej sprawie tak się nie stało, mimo, iż okoliczności takie wymagały w tym przypadku szczególnego uwzględnienia.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 12 czerwca 2007 r. skarżąca wniosła o zawieszenie postępowania sądowego z uwagi na to, że w sprawie przedmiotowego zadłużenia toczy się przed organami administracyjnymi postępowanie o jego umorzenie.
Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając wniosek zawiesił postępowanie sądowe.
W dniu [...] stycznia 2008 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wydał decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Poznaniu nr [...] odmawiającą umorzenia S. S. należności z tytułu zadłużenia w kwocie 20.000,00 zł. W związku z powyższym w dniu 4 czerwca 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny wydał postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania sądowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 174 pkt. 1 i 2 wskazanej ustawy, skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skuteczne natomiast zakwestionowanie prawidłowości sprawowanej kontroli przez sąd administracyjny pierwszej instancji jest możliwe w przypadku wskazania przepisów prawa, które naruszył sąd, a następnie powiązanie zarzutów z nimi związanych z odpowiednimi normami prawa procesowego bądź materialnego, które wadliwie zastosowano w postępowaniu administracyjnym, a nadto wykazanie, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazać należy, że jeśli skargę kasacyjną oparto o obie podstawy z art. 174 ustawy powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd odwoławczy najpierw bada zasadność zarzutów naruszenia przepisów postępowania, gdyż tylko wtedy, gdy stan faktyczny został prawidłowo ustalony, lub nie został podważony, można przejść do badania zarzutów naruszenia prawa materialnego.
Odnośnie podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa procesowego, przypomnieć należy, że nie każde naruszenie przepisów postępowania sądowego może stanowić podstawę kasacyjną, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zatem stawiając taki zarzut, należy wskazać, że gdyby nie doszło do naruszenia przepisów, to wyrok tego Sądu byłby odmienny.
W niniejszej sprawie skarga kasacyjna zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd administracyjny pragnie zauważyć, że można zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt lit. c wskazanej ustawy tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to Sąd ten nie spełnił dyspozycji tej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Wskazać bowiem należy, że materiał faktyczny w sprawie został prawidłowo ustalony i oceniony, co znalazło swój wyraz zarówno w treści decyzji organów administracyjnych jak i w orzeczeniu Sądu pierwszej instancji.
W związku z tym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznać należy za nietrafny.
Kolejnym zarzutem skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie jest naruszenie art. 141 § 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarzut ten także należy uznać za chybiony, bowiem motywy zaskarżonego wyroku odpowiadają wymogom określonym w powołanym przepisie, stan sprawy został ustalony prawidłowo zaś samo przeświadczenie strony skarżącej kasacyjnie, że tak nie jest, nie może stanowić podstawy do uwzględnienia tego zarzutu.
Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w takim ujęciu, jak uczyniła to strona wnosząca skargę kasacyjną, wskazać należy, że przedmiotem skargi kasacyjnej, o której stanowi art. 173 § 1 p.p.s.a., jest wymienione w tym przepisie orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego. Dlatego też kwestionując skargą kasacyjną orzeczenie Sądu należy ją oprzeć na naruszeniu przepisów prawa materialnego lub procesowego, które Sąd stosował, bądź powinien w tej sprawie stosować. Powołane w skardze kasacyjnej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego odnoszą się do postępowania administracyjnego, a nie sądowoadministracyjnego, w którym nie mają zastosowania. Dlatego też, w tej sytuacji, powołanie ich w oderwaniu od przepisów postępowania sądowego nie pozwala traktować ich jako ustawowej podstawy skargi kasacyjnej.
Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego, wskazać należy, że naruszenie to może przejawiać się w dwóch różnych formach, to jest w postaci błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu określonego przepisu. Błędna wykładnia prawa polega na nieprawidłowym odczytaniu treści prawa, bądź na zastosowaniu prawa uchylonego. Niewłaściwe zastosowanie prawa może polegać na błędnej subsumcji, to jest podciągnięciu stanu faktycznego pod niewłaściwy przepis.
W niniejszej sprawie zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenia art. 38 ust. 1 i 2 i 42 ust. 1 powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (w wersji obowiązującej w dacie podejmowania decyzji), przez ich niewłaściwe zastosowanie.
Z treści przepisu art. 38 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 42, poz. 368 ze zm.) wynika, że w przypadku nieuiszczania czynszu i opłat za kwaterę (lokal mieszkalny) przez łączny okres dłuższy niż trzy miesiące, dyrektor oddziału terenowego Agencji wskazuje osobom zajmującym tę kwaterę inną kwaterę (lokal mieszkalny). Jeżeli osoby, o których mowa odmówią przyjęcia wskazanej kwatery (lokalu mieszkalnego) i dalej nie wnoszą czynszu i opłat za zajmowaną kwaterę (lokal mieszkalny) przez kolejne trzy miesiące, dyrektor oddziału terenowego Agencji wydaje na podstawie art. 42 ust. 1 ww. ustawy decyzję o zwolnieniu kwatery, a następnie zarządza przymusowe przekwaterowanie dłużnika wraz z wszystkimi wspólnie z nim zamieszkującymi osobami do kwatery zastępczej (lokalu socjalnego).
Odnosząc powyższy stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy należy dojść do wniosku, że istniały podstawy do wydania W. S. decyzji zobowiązującej ją do zwolnienia kwatery, w której dotąd zamieszkiwała wraz z rodziną. Zadłużenie skarżącej z powodu nieuiszczania należności za kwaterę swój początek bierze w roku 2002 (7.721,90 zł. na dzień 31 października 2002 r. - pismo Dyrektora OT WAM w Poznaniu z dnia 27 listopada 2002 r.). Po częściowej spłacie zaległości - w związku z zawartą ugodą z dnia 13 stycznia 2003 r.- zadłużenie z tytułu niepłacenia należności czynszowych nadal rosło (na dzień 30 kwietnia 2003 r. wynosiło kwotę 7.129,28 zł.- pismo Dyrektora OT WAM w Poznaniu z dnia 23 maja 2003 r.). W związku z tą sytuacją Dyrektor Oddziału Terenowego WAM w Poznaniu kilkakrotnie (wieloma pismami) powiadomił zainteresowaną o zamiarze wydania decyzji o zwolnieniu kwatery, jeżeli zaległości czynszowe nie zostaną spłacone. Następnie, po upływie zakreślonego terminu, powiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia przez nią kwatery w S. przy ul. [...] i jednocześnie wskazał jej osobną kwaterę stałą położoną w K. Do wskazanej kwatery W. S. nie przeniosła się dobrowolnie nie płacąc jednocześnie w dalszym ciągu czynszu i opłat za dotychczas zajmowaną kwaterę. W takim przypadku Dyrektor Oddziału Terenowego WAM w Poznaniu miał podstawę prawną (art. 42 ust. 1 powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej) do wydania decyzji zobowiązującej skarżącą do zwolnienia zajmowanej kwatery stałej.
Należy przy tej okazji wskazać, że powoływanie się przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną na skutki ugody (w kwestii spłaty zadłużenia), jaką zawarła z organami administracyjnymi, nie jest trafne. Podzielając w tym względzie stanowisko prezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu należy jednakże dodatkowo wskazać, że przedmiotowa ugoda nie została zawarta w sensie administracyjnym, ponieważ nie spełniała szeregu wymogów jakie nakładają przepisy Rozdziału 8 Kodeksu postępowania administracyjnego (np. zatwierdzenie przez organ, wskazanie sposobu realizacji i inne).
Powyższe wskazuje, że kwestionowane skargą kasacyjną orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu jest zgodne z prawem.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI