I OSK 748/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K.A. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Spór dotyczył odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres, w którym skarżąca pełniła terytorialną służbę wojskową. Organy administracji oraz WSA uznały, że służba ta stanowiła 'inną pracę zarobkową' w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, co wykluczało prawo do świadczenia. NSA, analizując przepisy ustawy o obronie Ojczyzny oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych, doszedł do odmiennego wniosku. Stwierdził, że stosunek służbowy w WOT ma charakter specyficzny, dobrowolny, niezarobkowy i nie jest tożsamy z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Podkreślono, że ustawodawca zakładał możliwość pogodzenia służby w WOT z cywilną aktywnością zawodową. W związku z tym NSA uchylił zaskarżony wyrok WSA oraz decyzje administracyjne, uznając zarzuty skargi kasacyjnej za zasadne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'zatrudnienie lub inna praca zarobkowa' w kontekście świadczeń rodzinnych i specyfiki służby w Wojskach Obrony Terytorialnej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pełnienia służby w WOT i może wymagać analizy w kontekście zmian prawnych (np. ustawa o świadczeniu wspierającym).
Zagadnienia prawne (1)
Czy pełnienie terytorialnej służby wojskowej (WOT) stanowi 'zatrudnienie lub inną pracę zarobkową' w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, wykluczające prawo do świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pełnienie terytorialnej służby wojskowej nie stanowi 'zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej' w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ ma ono specyficzny, dobrowolny i niezarobkowy charakter, a ustawodawca dopuszcza jego pogodzenie z cywilną aktywnością zawodową.
Uzasadnienie
NSA uznał, że służba w WOT jest odrębnym stosunkiem prawnym, który nie jest tożsamy z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ustawa o obronie Ojczyzny traktuje tę służbę jako działalność uboczną, za którą przysługuje świadczenie pieniężne, a nie wynagrodzenie. Dlatego też, osoba pełniąca służbę w WOT może jednocześnie spełniać warunek rezygnacji z zatrudnienia lub niepodejmowania innej pracy zarobkowej na potrzeby świadczenia pielęgnacyjnego.
Przepisy (27)
Główne
u.ś.r. art. 17 § 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
u.ś.r. art. 3 § 22
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Definicja 'zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej' obejmuje wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą, umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło, członkostwa w spółdzielniach lub prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
Dz.U. 2020 poz 111 art. 3 § pkt 22
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Dz.U. 2020 poz 111 art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Pomocnicze
Ustawa o obronie Ojczyzny art. 171 § 1
Terytorialna służba wojskowa może być pełniona dyspozycyjnie albo rotacyjnie.
Ustawa o obronie Ojczyzny art. 172 § 1
Stosunek służbowy terytorialnej służby wojskowej powstaje w drodze powołania na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do tej służby.
Ustawa o obronie Ojczyzny art. 303 § 1
Ochrona trwałości stosunku pracy pracowników odbywających czynną służbę wojskową.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
pkt 6
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Dz. U. z 2023 r. poz. 1429 art. 63
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
Wskazanie na konieczność rozważenia zmiany stanu prawnego.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 1 lit. a
p.p.s.a. art. 174 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Służba w Wojskach Obrony Terytorialnej nie jest 'zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową' w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. • Stosunek służbowy w WOT ma charakter specyficzny, dobrowolny i niezarobkowy. • Ustawodawca dopuszcza pogodzenie służby w WOT z cywilną aktywnością zawodową.
Odrzucone argumenty
Pełnienie służby w WOT stanowi 'inną pracę zarobkową', co wyklucza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. • Pobieranie świadczenia pieniężnego za służbę w WOT jest przesłanką negatywną do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Godne uwagi sformułowania
ustawodawca nie połączył definicji 'zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej' z żadnym zakresem, np: etatowym, czasowym, godzinnym czy zadaniowym • istotne jest natomiast to, czy osoba starająca się o świadczenie rodzinne pozostaje w zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 u.ś.r. • należy opowiedzieć się, za szerokim rozumieniem pojęcia 'zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej' • stosunek służbowy terytorialnej służby wojskowej powstaje w drodze powołania, na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do tej służby • ustawodawca z góry założył, że osoby będące żołnierzami obrony terytorialnej, a więc żołnierzami niezawodowymi, będą jednocześnie podejmować zatrudnienia u innych pracodawców, gdyż wojsko takim pracodawcą nie jest. • pełnienie służby przez żołnierza obrony terytorialnej, ma charakter uboczny w stosunku do cywilnej pozasłużbowej jego aktywności do tego stopnia, że w zamiarze ustawodawcy możliwe jest pogodzenie tej służby z pracą zawodową. • nie można zatem stawiać przedmiotowej służby na równi z podjęciem zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 u.ś.r. • świadczenie pielęgnacyjne jest skierowane do osób, które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, lub też rezygnują z tych form aktywności zawodowej.
Skład orzekający
Karol Kiczka
przewodniczący
Iwona Bogucka
członek
Joanna Skiba
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'zatrudnienie lub inna praca zarobkowa' w kontekście świadczeń rodzinnych i specyfiki służby w Wojskach Obrony Terytorialnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pełnienia służby w WOT i może wymagać analizy w kontekście zmian prawnych (np. ustawa o świadczeniu wspierającym).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego i jego relacji z aktywnością obywatelską, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców.
“Czy służba w WOT odbiera prawo do świadczenia pielęgnacyjnego? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.