I OSK 748/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości przez użytkowników wieczystych, uznając, że współużytkowanie wieczyste na gruncie prywatnym jest niedopuszczalne.
Sprawa dotyczyła wniosku małżonków K. o nieodpłatne nabycie prawa własności gruntu, którego byli współużytkownikami wieczystymi. Organy administracji odmówiły, powołując się na art. 232 K.c., który nie pozwala na ustanowienie współużytkowania wieczystego na prywatnej nieruchomości. WSA w Opolu oddalił skargę, a NSA w wyroku z 20.04.2006 r. oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że nabycie własności gruntu w takiej sytuacji jest niemożliwe, gdyż naruszałoby to zasady prawa cywilnego dotyczące użytkowania wieczystego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę małżonków G. i R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która odmówiła im nieodpłatnego nabycia prawa własności gruntu. Małżonkowie byli współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanej na cele mieszkaniowe. Organy administracji oraz WSA uznały, że mimo spełnienia przez skarżących warunków z ustawy z 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności, nie mogą oni nabyć prawa własności, ponieważ na nieruchomości ustanowiono współużytkowanie wieczyste dla wielu właścicieli lokali. Zastosowanie art. 232 K.c. uniemożliwia ustanowienie współużytkowania wieczystego na gruncie, który nie stanowi własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, a uwzględnienie wniosku doprowadziłoby do sytuacji, w której prawo wieczystego użytkowania obciążałoby grunt stanowiący współwłasność gminy i osób fizycznych. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów, naruszenie zasady równości wobec prawa i niezgodność z Konstytucją. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że ustawa z 2001 r. nie przewiduje nabycia własności z mocy prawa (ex lege), a decyzje mają charakter prawotwórczy. Podkreślono, że przedmiotem użytkowania wieczystego są grunty, a nie udziały we współwłasności, i że nie można ustanowić współużytkowania wieczystego na gruncie stanowiącym współwłasność prywatną i publiczną. NSA wskazał, że nawet jeśli ustawa z 2001 r. nie zawierała szczegółowych regulacji dotyczących współużytkowników, to zasada z art. 232 K.c. musi być przestrzegana, a przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności jest możliwe tylko w odniesieniu do całości prawa, gdy wszyscy użytkownicy spełniają wymogi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, nie jest to możliwe, ponieważ art. 232 K.c. nie dopuszcza ustanowienia współużytkowania wieczystego na gruncie stanowiącym współwłasność prywatną i publiczną, a uwzględnienie wniosku naruszałoby tę zasadę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo spełnienia przez wnioskodawców przesłanek z ustawy z 2001 r., zastosowanie art. 232 K.c. uniemożliwia przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w sytuacji współużytkowania, gdyż prowadziłoby to do obciążenia gruntu stanowiącego współwłasność prywatną i publiczną.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.n.p.w.u.w. art. 1 § ust. 1
Ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości
Nabycie własności nie następuje ex lege, lecz na podstawie indywidualnych decyzji administracyjnych.
u.n.p.w.u.w. art. 1 § ust. 2
Ustawa z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości
Nabycie własności nie następuje ex lege, lecz na podstawie indywidualnych decyzji administracyjnych.
k.c. art. 232 § § 1
Kodeks cywilny
Niedopuszczalne jest ustanowienie prawa wieczystego użytkowania na gruncie nie stanowiącym własności Skarbu Państwa lub gminy, czy też związków gminnych. Przedmiotem użytkowania wieczystego mogą być tylko grunty, a nie prawo, którym jest udział we współwłasności gruntowej.
Pomocnicze
Dekret z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych art. 1
Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności art. 1 § ust. 5 pkt 2
Przepis ten został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie zróżnicowania sytuacji prawnej podmiotów.
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości art. 2
Wskazuje, że w przypadku właścicieli lokali, żądanie przekształcenia występują wszyscy użytkownicy wieczyści.
u.g.n.
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Potwierdza, że przedmiotem użytkowania wieczystego są grunty.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 232 K.c. jako przepisu nadrzędnego wobec ustawy z 2001 r. w kwestii dopuszczalności współużytkowania wieczystego na gruncie prywatnym. Niemożność ustanowienia współużytkowania wieczystego na gruncie stanowiącym współwłasność jednostki samorządu terytorialnego i osoby fizycznej. Decyzje o nabyciu własności mają charakter prawotwórczy, a nie deklaratoryjny.
Odrzucone argumenty
Ustawa z 2001 r. uwłaszcza użytkowników wieczystych z mocy prawa (ex lege). Naruszenie zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) poprzez różnicowanie sytuacji prawnej użytkowników wieczystych. Naruszenie art. 1 Protokołu nr 1 do EKPC poprzez pozbawienie własności. Sprzeczność ustawy z 2001 r. z Kodeksem cywilnym.
Godne uwagi sformułowania
Prawo wieczystego użytkowania może jedynie obciążać nieruchomość Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Niedopuszczalnym jest ustanowienie współużytkowania wieczystego na prywatnej własności. Przepisy ustaw incydentalnych [...] nie powinny stać w sprzeczności z obowiązującymi regulacjami prawnymi, o ile w sposób jednoznaczny, z woli ustawodawcy, nie regulują odmiennie wcześniej już uregulowanych prawnie kwestii. Przedmiotem użytkowania wieczystego są grunty (nieruchomości gruntowe) a nie prawo, nie można ustanowić użytkowania wieczystego na udziale we współwłasności.
Skład orzekający
Małgorzata Borowiec
przewodniczący
Zbigniew Rausz
sprawozdawca
Wojciech Chróścielewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości przez użytkowników wieczystych w sytuacji współużytkowania, a także relacji między ustawami szczególnymi a Kodeksem cywilnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współużytkowania wieczystego na gruncie zabudowanym budynkami wielorodzinnymi, gdzie część użytkowników spełniała warunki ustawy, a część nie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia uwłaszczenia, które ma znaczenie praktyczne dla wielu właścicieli lokali. Wyjaśnia złożone relacje między przepisami prawa cywilnego a ustawami szczególnymi.
“Czy możesz przejąć na własność grunt pod blokiem, jeśli nie wszyscy sąsiedzi tego chcą? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 748/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-04-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-07-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Małgorzata Borowiec /przewodniczący/ Wojciech Chróścielewski Zbigniew Rausz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6079 Inne o symbolu podstawowym 607 Hasła tematyczne Nieruchomości Sygn. powiązane II SA/Wr 1683/03 - Wyrok WSA w Opolu z 2005-04-04 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędziowie NSA Zbigniew Rausz (spr.), Wojciech Chróścielewski, Protokolant Edyta Pawlak, po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. i R. małż. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 4 kwietnia 2005 r. sygn. akt II SA/Wr 1683/03 w sprawie ze skargi G. i R. małż. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z 4 IV 2005 r. sygn. akt II SA/Wr 1683/03 oddalił skargę G. i R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] nr [...] dotyczącą odmowy nieodpłatnego nabycia przez skarżących prawa własności gruntu. W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że decyzja z [...] nr [...] po rozpoznaniu wniosku małż. K. Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 26 VII 2001 r. o nabyciu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 z późn. zm.) w związku z art. 1 dekretu z 6 IX 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. z 1957 r. Nr 46, poz. 340 z późn. zm.) odmówił nieodpłatnego nabycia przez wnioskodawców prawa własności gruntu położonego w [...] oznaczonego ewidencyjnie jako działka nr 1162/2 z obrębu [...] o pow. 0,0733 ha ujawnionej w księdze wieczystej KW nr 28238. Organ wskazał, że z posiadanej dokumentacji wynika, że ww. nieruchomość będąca w użytkowaniu wieczystym została faktycznie zabudowana na cele mieszkaniowe, a wnioskodawcy zarówno w dacie 26 V 1990 r. jak i w dniu 24 X 2001 r. byli współużytkownikami wieczystymi działki nr 1162/2, o której wyżej mowa. Organ wyjaśnił, że wnioskodawcy nie mogą nabyć nieodpłatnie prawa własności użytkowanego gruntu, gdyż na przedmiotowej nieruchomości ustanowiono prawo użytkowania wieczystego dla 23 właścicieli lokali mieszkalnych. Ustanowienie współużytkowania wieczystego na rzecz innych osób nastąpiło jednak po 26 V 1990 r. stąd też ci współużytkownicy wieczyści nie spełniają wymogów ustawy z 26 VII 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności. Wydanie zatem jednostkowej decyzji o nabyciu prawa własności nieruchomości przez wnioskodawców stałoby w sprzeczności z art. 232 K.c. albowiem prawo wieczystego użytkowania może jedynie obciążać nieruchomość Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli G. i R. K. wnosząc o uchylenie decyzji jako rażąco naruszającej prawo w tym art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z 26 VII 2001 r., art. 32 Konstytucji RP. Decyzją z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podkreślił, że niezależnie od spełnienia przez wnioskodawców ustawowych warunków z art. 1 ust. 1 ustawy z 26 VII 2001 r. w sytuacji współużytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jakie występuje w niniejszej sprawie należy brać pod uwagę uregulowanie zawarte w art. 232 § 1 K.c. W świetle tego przepisu niedopuszczalnym jest ustanowienie współużytkowania wieczystego na prywatnej własności, a taka sytuacja zaistniałaby w przedmiotowej sprawie gdyby wnioskodawcom przyznano prawo do nieodpłatnego nabycia prawa własności użytkowanego gruntu. Na przedmiotowej nieruchomości prawo użytkowania wieczystego zostało ustalone w formie nie wydzielonych udziałów dla 23 współużytkowników wieczystych i nie wszyscy oni zgłosili wnioski o nabycie prawa współwłasności. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wnieśli G. i R. K. domagając się jej uchylenia oraz wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego o uznanie art. 232 K.c. bądź jego interpretacji jako niezgodnego z Konstytucją w odniesieniu do uwłaszczenia użytkowników wieczystych mających udziały w nieruchomościach zabudowanych blokami mieszkalnymi. Skarżący wywodzili, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów prawa, które spowodowane było wadliwą interpretacją przepisu art. 1 ust. 1, 2 i 3 ustawy z 26 VII 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności, art. 32 Konstytucji RP oraz art. 1 Protokołu nr 1 załącznika do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, jak również wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18 XII 2000 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, który jako właściwy rozpoznał skargę małż. K. uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przeprowadzona przez Sąd kontrola decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] wykazała, że odpowiada ona wymogom prawa. Podstawą materialnoprawną odmowy nieodpłatnego nabycia prawa własności części gruntu położonego w [...] oznaczonego ewidencyjnie jako działka nr 1162/2 z obrębu [...] o pow. 0,0733 ha będącego w użytkowaniu wieczystym skarżących stanowił art. 232 K.c. Organy ustaliły prawidłowo, że G. i R. małż. K. spełniają warunki określone w art. 1 ust. 1 ustawy z 26 VII 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, albowiem nieruchomość będąca w użytkowaniu wieczystym została zabudowana na cele mieszkaniowe, a wnioskodawcy legitymowali się prawem użytkowania wieczystego w dniu 26 V 1990 r. oraz w dniu 24 X 2001 r., tj. w dniu wejścia w życie przywołanej wyżej ustawy. Art. 1 ust. 1 ww. ustawy w dacie wydania zaskarżonych decyzji stanowił, że osobom fizycznym będącym w dniu 26 V 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarze Państwa Polskiego wymienionych w dekrecie z 6 IX 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziemi Odzyskanych: 1) zabudowanych na cele mieszkaniowe, 2) stanowiących nieruchomości rolne przysługuje roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności tych nieruchomości. Zdaniem Sądu zgodzić się należy zatem ze skarżącymi, iż przepisy ustawy z 26 VII 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nie uzależniały i nie uzależniają nabycia prawa własności użytkowanego wieczyście gruntu od wniosków pozostałych współużytkowników wieczystych oraz spełniania przez nich ustawowych przesłanek do nieodpłatnego nabycia prawa własności współużytkowanego gruntu. Źródłem prawa jednak regulującym przedmiotową sprawę jest nie tylko i wyłącznie ustawa z 26 VII 2001 r. lecz także regulacje prawa zawarte w przepisach kodeksu cywilnego, na co trafnie zwróciły uwagę organy orzekające w sprawie. Kodeks cywilny to ustawa szczególnego rodzaju, która w sposób kompleksowy reguluje kwestie stosunków cywilnoprawnych dotyczących m.in. własności, użytkowania wieczystego oraz ograniczonych praw rzeczowych i stąd też nazwano tę ustawę kodeksem. Powyższe skutkuje tym, iż przepisy ustaw incydentalnych, a takową jest ustawa z 26 VII 2001 r. nie powinny stać w sprzeczności z obowiązującymi regulacjami prawnymi, o ile w sposób jednoznaczny, z woli ustawodawcy, nie regulują odmiennie wcześniej już uregulowanych prawnie kwestii. W związku z tym organy oceniając roszczenie skarżących do przekształcenia prawa niepodzielnych udziałów w użytkowaniu wieczystym w prawo własności, nie mogły nie uwzględnić brzmienia art. 232 K.c. w świetle którego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego (w tym poszczególnych udziałów w tym prawie) w prawo współwłasności, jest możliwe wyłącznie, co do całego prawa użytkowania wieczystego danej nieruchomości, a więc co do 100% udziałów w tym prawie, nie zaś, co do jednego udziału. Stąd też skoro w niniejszej sprawie choćby jeden z współużytkowników wieczystych nie spełniał warunków do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, a z taką sytuacją mamy do czynienia, niemożliwym jest nieodpłatne przekształcenie w prawo własności użytkowanego przez skarżących gruntu, a tym samym zasadna jest decyzja odmowna w stosunku do wszystkich współużytkowników. Sąd podkreślił, że z brzmienia art. 232 § 1 K.c. wynika, że niedopuszczalne jest ustanowienie prawa wieczystego użytkowania na gruncie nie stanowiącym własności Skarbu Państwa lub gminy, czy też związków gminnych. Przedmiotem użytkowania wieczystego mogą być tylko grunty, a nie prawo, którym jest udział we współwłasności gruntowej. Uwzględnienie wniosku skarżących prowadziłoby do sytuacji, w której wieczyste użytkowanie obciążałoby grunt stanowiący współwłasność gminy i osoby fizycznej, czyli skarżących. Na ocenę legalności zaskarżonej decyzji nie może mieć także wpływu zarzut dotyczący nie uwzględnienia przez organy w swoich decyzjach wyroków Trybunału Konstytucyjnego z 12 IV 2000 r. K 8/98 (OTK 2000/3/87) oraz dnia 18 XII 2000 r. K 10/00 (OTK 2000/8/298) gdyż uznanie za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP dotyczyło art. 1 ust. 5 pkt 2 ustawy z 4 IX 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 1999 r. Nr 65, poz. 746) w brzmieniu nadanym nowelizacją tejże ustawy z 3 XII 1998 r. gdzie do tekstu pierwotnego ustawy wprowadzono nową normę, zgodnie z którą przekształcenie użytkowania wieczystego gruntu związanego z własnością lokalu może nastąpić m.in. wówczas, gdy w wyniku przekształcenia prawa wieczystego użytkowania w prawo własności współużytkownicy wieczyści staną się wyłącznymi współwłaścicielami całej nieruchomości gruntowej. Trybunał Konstytucyjny zakwestionował zróżnicowanie sytuacji prawnej podmiotów w ww. ustawie. Ustawa z 26 VII 2001 r. nie zawiera zapisów o podobnej treści, a ustawodawca w samej ustawie nie wprowadził żadnego zróżnicowania w obrębie podmiotów mogących wystąpić z wnioskiem o przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności, a zatem stwierdzić należy, iż nie mają do niej zastosowania argumenty, które legły u podstaw stwierdzenia niezgodności z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP art. 1 ust. 5 pkt 2 ustawy z 4 IX 1997 r. Art. 232 K.c. nie różnicuje praw osób dysponujących ograniczonym prawem rzeczowym jakim jest użytkowanie wieczyste, ma charakter porządkujący, chroniąc prawo własności gruntów publicznych oraz zapewniając możliwość zarządzania nimi i stąd możliwe jest wskazanie wspólnej istotnej cechy faktycznej i prawnej uzasadniającej uznanie o równym traktowaniu podmiotów prawa. Przepis art. 32 Konstytucji, zawierający deklarację równości wszystkich wobec prawa oraz równego traktowania przez władze publiczne, jak też zakaz dyskryminacji w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny, nie stanowi samoistnej podstawy roszczenia przed organami administracji publicznej. Nie jest też zasadne stanowisko skarżących, iż zaskarżona decyzja narusza protokół nr 1 do Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, który zabrania pozbawiania kogokolwiek jego własności, chyba że w interesie publicznym i na warunkach przewidzianych przez ustawę. Skarżący nie legitymują się prawem własności użytkowanego gruntu, a tym samym nie zostali pozbawieni prawa do niego. Dopiero bowiem decyzja stwierdzająca nabycie prawa własności użytkowanej nieruchomości, ma charakter prawotwórczy i dokonanie stosownego wpisu w księdze wieczystej prowadzi do nabycia przez skarżących prawa własności. Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę kasacyjną wnieśli G. i R. K. reprezentowani przez adwokata A. K. zaskarżając wyrok ten w całości. Na zasadzie art. 174 pkt 1 i art. 176 ustawy z 30 VIII 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono rażące naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na: 1) oparciu zaskarżonego wyroku na błędnej wykładni przepisów ustawy z 26 VII 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 z późn. zm.), że nabycie własności na podstawie tej ustawy nie następuje ex lege, lecz jej nabycie następuje w drodze decyzji administracyjnej i wpisu w księdze wieczystej, kiedy w rzeczywistości ww. ustaw uwłaszcza wszystkich spełniających jej warunki użytkowników wieczystych z mocy prawa, a decyzja ma tylko charakter deklaratoryjny, potwierdzający to uwłaszczenie, czym Sąd naruszył art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z 26 VII 2001 r. oraz art. 1 Protokołu nr 1 załącznika do Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i pozbawiając G. i R. K. własności udziału w nieruchomości przyznanej im ex lege z mocy ww. ustawy uwłaszczeniowej, 2) oparcie zaskarżonego wyroku na różnicowaniu wbrew przepisom ww. ustawy uwłaszczeniowej przesłanek uwłaszczenia użytkowników wieczystych, którzy spełniają wszystkie warunki konieczne do bezpłatnego uwłaszczenia, zastrzeżone przez ustawę z 26 VII 2001 r. a więc będących w takiej samej sytuacji prawnej, przez co naruszona została konstytucyjna zasada równości wobec prawa, zawarta w art. 32 Konstytucji RP, a nadto podważona została linia orzecznicza Trybunału Konstytucyjnego odnośnie przestrzegania ww. konstytucyjnej zasady równości wobec prawa w postępowaniu uwłaszczeniowym, zaprezentowana w wyrokach Trybunału Konstytucyjnego z 12 IV 2000 r. sygn. akt K 8/98 (OTK 2000/3/87) i z dnia 18 XII 2000 r. sygn. akt K 10/00 (OTK 2000/8/298) oraz z dnia 20 IV 2005 r. 3) faktycznym uznaniu, że uwłaszczenie użytkowników wieczystych na podstawie ustawy z 26 VII 2001 r. uzależnione jest od działania ślepego losu oraz usankcjonowaniu ubezwłasnowolnienia ustawodawcy przez organy administracji polegającego na uzależnieniu dopuszczalności skorzystania przez użytkowników wieczystych z uwłaszczenia na podstawie ww. ustawy od tego, czy i w jakim momencie organy administracji doprowadzą do ustanowienia kolejnych użytkowań wieczystych na tej samej nieruchomości zabudowanej blokami wielorodzinnymi, czym Sąd naruszył art. 1 ust.1 i 2 ww. ustawy z 26 VII 2001 r., 4) zastosowanie wykładni art. 232 K.c. naruszającej zagwarantowaną w art. 32 Konstytucji RP zasadę równości wobec prawa użytkowników wieczystych będących w takiej samej sytuacji prawnej, wprowadzającej nieznane ustawie uwłaszczeniowej i kodeksowi cywilnemu zróżnicowanie uprawnień użytkowników wieczystych do uwłaszczenia w zależności od tego, czy ich użytkowania wieczyste ustanowione są na nieruchomościach zabudowanych lub niezabudowanych blokami wielorodzinnymi, czym Sąd naruszył art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z 26 VII 2001 r. oraz art. 32 Konstytucji RP, 5) przyjęciu, że między ustawą uwłaszczeniową z 26 VII 2001 r. a kodeksem cywilnym, a w szczególności art. 232 K.c., nie ma sprzeczności, gdyż zdaniem Sądu przepisy ustaw incydentalnych, takich jak ustawa z 26 VII 2001 r. nie mogą stać w sprzeczności z kodeksem cywilnym, który kompleksowo reguluje kwestie stosunków cywilnoprawnych dotyczących m.in. własności i użytkowania wieczystego, chociaż oczywistym jest, że ustawa z 26 VII 2001 r. – wbrew stanowisku Sądu wyrażonemu w uzasadnieniu wyroku reguluje nieznaną wcześniej kodeksowi cywilnemu instytucję prywatyzacji mienia publicznego, przez uwłaszczenie użytkowników wieczystych na tym mieniu publicznym – czego kodeks cywilny nie przewidywał w ogóle, a nawet miał zapobiegać treścią art. 232 K.c., z czego wynika jasno, iż ustawa z 26 VII 2001 r. reguluje w sposób odmienny od rozwiązań kodeksu cywilnego uprawnienia użytkowników wieczystych do prywatyzacji mienia, czego Sąd nie uwzględnił w zaskarżonym wyroku, naruszając art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z 26 VII 2001 r., 6) nadania różnego znaczenia tym samym przepisom ustawy uwłaszczeniowej z dnia 26 VII 2001 r. w orzeczeniu NSA w Warszawie i w zaskarżonym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przyjęcie skargi do rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny albo przekazanie skargi do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Dokonując oceny zasadności wniesionej przez R. i G. małż. K. skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 4 IV 2005 r., o którym wyżej mowa Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw. Ustawa z 26 VII 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 z późn. zm.) – w brzmieniu obowiązującym w czasie wydania decyzji w niniejszej sprawie – nie stanowiła – wbrew twierdzeniom skargi o nabyciu własności użytkowanej wieczyście nieruchomości z mocy samego prawa (ex lege) lecz na podstawie indywidualnych decyzji administracyjnych wydawanych na wniosek osób zainteresowanych, które odpowiadały wymaganiom określonym w ustawie. Wydane w tych sprawach decyzje mają charakter prawotwórczy (a nie deklaratoryjny) i opatrzone wzmianką o ich ostatecznym charakterze stanowią podstawę wpisu w księgach wieczystych. W przypadku sprzedaży lokali mieszkalnych w domach wielorodzinnych stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność jednostki samorządu terytorialnego lokale sprzedawane są wraz ze sprzedażą lub oddaniem w użytkowanie wieczyste ułamkowej części gruntu niezbędnej do racjonalnego korzystania z domu. Użytkowanie wieczyste jest więc prawem obciążającym nieruchomość gruntową jako fizycznie wyodrębnioną część powierzchni ziemskiej. Wobec wyraźnego stwierdzenia w art. 232 kodeksu cywilnego oraz w przepisach ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, że przedmiotem użytkowania wieczystego są grunty (nieruchomości gruntowe) a nie prawo, nie można ustanowić użytkowania wieczystego na udziale we współwłasności, do tego przedmiotem użytkowania wieczystego mogą być wyłącznie grunty stanowiące własność Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego (gmin, powiatów i województw). W świetle powyższego nie jest możliwe wydanie na rzec skarżących decyzji orzekającej o nabyciu przez nich udziału we współwłasności nieruchomości gruntowej na podstawie przepisów ustawy z 26 VII 2001 r. ponieważ w okolicznościach tej sprawy doszłoby do złamania powyższych zasad. Jak bowiem wykazano nie jest możliwe by prawo użytkowania wieczystego – przysługujące pozostałym właścicielom lokali położonych w budynku na działce oznaczonej nr 1162/2 w [...], którzy nie spełniali wymogów ustawy z 26 VII 2001 r. bądź nie złożyli wniosków – było ustanowione na gruncie stanowiącym współwłasność (gdyby uwzględniono wniosek skarżących) jednostki samorządu terytorialnego i osoby fizycznej. Wprawdzie ustawa z 26 VII 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości poza przesłankami podmiotowymi i przedmiotowymi określonymi w art. 1 ust. 1 nie zawiera odmiennie niż czyniła to ustawa z 4 IX 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 1999 r. Nr 65, poz. 746 z późn. zm.) zasad nabywania udziałów we współwłasności nieruchomości gruntowych przez użytkowników wieczystych będących właścicielami lokali stanowiących odrębne nieruchomości w budynkach wielomieszkaniowych, to jednak nie jest możliwe do przyjęcia, że jedynymi przesłankami warunkującymi nabycie udziału we współwłasności przez tego rodzaju użytkowników wieczystych są przesłanki określone w art. 1 ust. 1 ww. ustawy z 26 VII 2001 r. W sytuacji bowiem gdy na jednej nieruchomości gruntowej prawo swe realizuje kilku a nawet kilkudziesięciu użytkowników wieczystych przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w stosunku do kilku spośród nich naruszałoby zasadę wynikającą z art. 232 § 1 K.c. ponieważ ustawa z 26 VII 2001 r. nie reguluje odmiennie od tej normy przedmiotu użytkowania wieczystego. W przypadku gdy – jak w tej sprawie – na nieruchomości gruntowej ustanowione jest na rzecz szeregu osób prawo wieczystego użytkowania gruntu w formie niepodzielnych udziałów nabycie w to miejsce w trybie powołanej ustawy z 26 VII 2001 r. udziałów we współwłasności nieruchomości może nastąpić jedynie wówczas gdy wszyscy użytkownicy wieczyści będą spełniali wymogi ustawy i wystąpią z wnioskiem. Marginesowo można zwrócić uwagę na to, że omawiany problem w podobny sposób rozwiązała ustawa z 29 VII 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 75, poz. 1459) która uchyliła ww. ustawę z 26 VII 2001 r. Ustawa ta w art. 2 stanowi, że w przypadku osób, o których mowa w art. 1 ust. 2 (osoby fizyczne i prawne będące właścicielami lokali, których udział w nieruchomości wspólnej obejmuje prawo użytkowania wieczystego, spółdzielnie mieszkaniowe) z żądaniem przekształcenia występują wszyscy użytkownicy wieczyści. W razie braku zgody stosuje się odpowiednio art. 199 K.c. Powyższe prowadzi do wniosku, że zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem. Z tego względu na podstawie art. 184 ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną małż. K. należało oddalić.