I OSK 744/22

I OSK 744/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-04-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Teresa Zyglewska /przewodniczący sprawozdawca/
Rafał Stasikowski
Dariusz Chaciński
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Sygn. powiązane
I SA/Wa 2823/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-07-27
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Pozostawiono bez rozpoznania wniosek o wyłączenie sędziego
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędzia WSA del. Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku o wyłączenie sędziów orzekających w Wydziale I Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie ze skargi kasacyjnej I. D.-B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2823/20 w sprawie ze skargi I. D.-B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2020 r., nr DAP-WOSR-7280-144/2020/MK w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia: 1. pozostawić bez rozpoznania wniosek o wyłączenie niewskazanych z imienia i nazwiska sędziów Naczelnego Sadu Administracyjnego, 2. odrzucić wniosek o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Marka Stojanowskiego.
Uzasadnienie
I. D. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lipca 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2823/20, oddalającego skargę I. D.-B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2020 r.. nr DAP-WOSR-7280-144/2020/MK w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty.
Postanowieniem z dnia 11 października 2022 r., sygn. I OSK 744/22 Naczelny Sąd Administracyjny, na skutek wniosku pełnomocnika skarżącej kasacyjnie z dnia 11 kwietnia 2022 r. (i kolejnych pismach precyzujących) o wyłączenie sędziów bez wskazania ich imion i nazwisk oraz sędziego NSA Marka Stojanowskiego, w punkcie I. pozostawił bez rozpoznania wniosek o wyłączenie niewskazanych imiennie sędziów, w punkcie II. odmówił wyłączenie sędziego NSA Marka Stojanowskiego.
Następnie, w piśmie z dnia 2 grudnia 2022 r. r. pr. I. P. pełnomocnik skarżącej kasacyjnie wniósł ponownie o wyłączenie sędziów. W załączniku do tego pisma, tj. w piśmie z dnia 1 grudnia 2022 r. pełnomocnik sprecyzował, że wnosi o wyłączenie sędziów Wydziału I Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskazano, że argumentacja przemawiająca za wyłączeniem ww. sędziów znajduje się we wszystkich pismach przesłanych do Prezesa NSA począwszy od pisma z dnia 11 kwietnia 2022 r.
Sędziowie orzekający w Wydziale I Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli oświadczenia, w których stwierdzili, że nie zachodzą przesłanki z art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. dalej: P.p.s.a.), które skutkowałyby obowiązkiem wyłączenia ich od orzekania w niniejszej sprawie.
W wykonaniu zarządzenia z dnia 21 lutego 2023 r. pismem z dnia 22 lutego 2023 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego pisma (wezwania) – braków formalnych wniosku o wyłączenie sędziów, zawartych w pismach z dnia 1 i 2 grudnia 2022 r. pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, przez wskazanie z imion i nazwisk sędziów, których wniosek dotyczy.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie o uzupełnienie braków formalnych, pełnomocnik I. D.-B. pismem z dnia 20 marca 2023 r. (wpływ do NSA w dniu 23 marca 2023 r.) nie wskazał z imienia i nazwiska sędziów, których dotyczy wniosek o wyłączenie. Podkreślił ponadto, że wskazywał już sędziów, których wyłączenia się domagał. Wskazał, że jego wniosek zawiera wszystkie elementy wymagane przez przepis prawa – określił sędziów i przyczyny wyłączenia. Dodał także, że pracę sędziów i okoliczności będące podstawą ich wyłączenia wskazał w pismach z dnia 1 sierpnia i 8 września 2022 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek o wyłączenie sędziów niewskazanych z imienia i nazwiska należało pozostawić bez rozpoznania, a to dlatego, że niewskazanie sędziego z imienia i nazwiska czyni niemożliwym rozpoznanie wniosku o wyłączenie (postanowienie NSA z 11 czerwca 2013 r., II GZ 276/13).
W tym miejscu należy wskazać, że oprócz elementów formalnych wskazanych w art. 46 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego musi zawierać: a) wskazanie sędziego, którego przedmiotowe żądanie dotyczy, b) podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie, c) uprawdopodobnienie tej przyczyny wyłączenia przez wskazanie dowodów, które mają czynić prawdopodobnymi okoliczności podane przez stronę. Jeżeli wniosek nie zawiera elementów, o których mowa w powołanym przepisie, sąd wzywa stronę do uzupełnienia wniosku w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., pod rygorem pozostawienia jego bez rozpoznania (zob. postanowienie NSA z 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I OZ 1202/14).
Należy podkreślić, że w orzecznictwie przyjmuje się, że przepisy procedury sądowoadministracyjnej nie przewidują instytucji wyłączenia sądu, ale poszczególnych sędziów. O ile żaden przepis nie wymaga, aby przyczyny uprawdopodabniające wyłączenie sędziego były zindywidualizowane w stosunku do każdego sędziego objętego wnioskiem, bowiem ta sama przyczyna może dotyczyć wszystkich sędziów, to jednak niewskazanie na konkretnego sędziego (sędziów) z imienia i nazwiska czyni niemożliwym rozpoznanie wniosku. Nie można w takim przypadku stwierdzić, czy zachodzi w ogóle przesłanka wyłączenia określona w p.p.s.a. jako istnienie okoliczności, która w odniesieniu do konkretnej osoby mogłaby wywołać wątpliwości co do jej bezstronności. Brak tych danych uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu i uzasadnia wezwanie strony do uzupełnienia jego braków, stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 15 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 3/15).
W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącej pomimo prawidłowo doręczonego wezwania z dnia 22 lutego 2023 r. nie wskazał z imienia i nazwiska sędziów, których domagał się wyłączenia.
W tych okolicznościach sprawy Naczelny Sąd Administracyjny był zobowiązany pozostawić wniosek o wyłączenie sędziów bez rozpoznania na podstawie art. 49 w zw. z art. 193 p.p.s.a., o czym orzekł w punkcie 1 postanowienia.
Co do zaś wniosku o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Marka Stojanowskiego (którego pełnomocnik wprost zażądał wyłączenia i wskazał w piśmie z dnia 1 grudnia 2022 r. jego nazwisko) należy uznać go za niedopuszczalny, który podlega odrzuceniu.
Stosownie do art. 22 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.), ponowny wniosek o wyłączenie sędziego, niezawierający podstaw wyłączenia albo oparty na tych samych okolicznościach, podlega odrzuceniu bez składania wyjaśnień przez sędziego, którego dotyczy. Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym.
Po dokonaniu analizy wniosku z dnia 1 i 2 grudnia 2022 r. o wyłączenie ww. sędziego NSA stwierdzić należy, że jest to wniosek ponowny. W treści wniosku profesjonalny pełnomocnik skarżącego powołuje się na swoje wcześniejsze wnioski, żądając wyłączenia ww. sędziego NSA m.in. w pismach: od 11 kwietnia 2022 r., 7 lipca 2022 r., 1 sierpnia 2022 r., 8 września 2022 r. Należy zauważyć, że postanowieniem z dnia 11 października 2022 r. (pkt 2) Naczelny Sąd Administracyjny odmówił wyłączenia ww. sędziego uznając, że nie zostały wskazane okoliczności będące podstawą wyłączenia z art. 18 § 1 i 3 oraz art. 19 p.p.s.a. Zaznaczyć trzeba, że w piśmie z dnia 1 grudnia 2022 r. pełnomocnik nie wskazał żadnych nowych okoliczności będących podstawą wyłączenia sędziego NSA Marka Stojanowskiego zwłaszcza, że w piśmie z dnia 20 marca 2023 r. pełnomocnik sam wskazał, że "pracę sędziów i okoliczności będące podstawą ich wyłączenia wskazał w pismach, o których mowa w z dnia 1 sierpnia 2022 r. i 8 września 2022 r.", dlatego też w tej sytuacji NSA uznał, że pismo to jest kontynuacją wcześniej składanych wniosków, czyli kolejnym wnioskiem w tym samym zakresie, opisującym tożsame okoliczności i podstawy - co Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu znane jest z urzędu.
Biorąc pod uwagę powołany wyżej przepis, wniosek należy potraktować jako kolejny, co w konsekwencji skutkować musi uznaniem go za niedopuszczalny i podlegający obligatoryjnemu odrzuceniu w oparciu o art. 22 § 4 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 2. sentencji.