I OSK 741/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i oddalił skargę, uznając, że niezabudowana działka nie może być objęta obszarem zwartej zabudowy, co jest warunkiem zmiany przeznaczenia gruntu rolnego.
Sprawa dotyczyła odmowy uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy dla budowy domu jednorodzinnego na działce rolnej. WSA uchylił postanowienie SKO, uznając, że organy wadliwie zinterpretowały pojęcie obszaru zwartej zabudowy i nie zbadały wystarczająco stanu faktycznego. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że niezabudowana działka nie może wchodzić w skład obszaru zwartej zabudowy, a tym samym nie jest spełniony warunek z art. 7 ust. 2a pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, co skutkuje oddaleniem skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie, które odmówiło uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce rolnej. WSA uznał, że organy błędnie zinterpretowały pojęcie obszaru zwartej zabudowy i nie przeprowadziły wystarczających ustaleń faktycznych, aby ocenić, czy działka inwestycyjna spełnia warunki określone w art. 7 ust. 2a pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Sąd pierwszej instancji wskazał, że niezabudowana działka nie zawsze musi znajdować się poza obszarem zwartej zabudowy, a organy powinny zbadać, czy co najmniej połowa powierzchni zwartej części gruntu znajduje się w obszarze zwartej zabudowy. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, podzielając stanowisko SKO, że działka niezabudowana nie może wchodzić w skład obszaru zwartej zabudowy. NSA wyjaśnił, że obszar zwartej zabudowy wyznaczany jest na podstawie istniejących budynków i ich odległości od granic działek, a w przypadku działki niezabudowanej, nie jest spełniony warunek z art. 7 ust. 2a pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, który wymaga, aby co najmniej połowa powierzchni zwartej części gruntu znajdowała się w obszarze zwartej zabudowy. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, niezabudowana działka rolna nie może wchodzić w skład obszaru zwartej zabudowy, a tym samym nie jest spełniony warunek z art. 7 ust. 2a pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Uzasadnienie
Ustawa definiuje obszar zwartej zabudowy jako obszar wyznaczony obwiednią od zewnętrznych krawędzi budynków lub granic działek, na których te budynki się znajdują. Oznacza to, że w skład obszaru zwartej zabudowy mogą wchodzić jedynie działki zabudowane, a niezabudowana działka nie może być w nim uwzględniona.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
o.g.r.l. art. 7 § ust. 2a pkt 1
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Warunek, aby co najmniej połowa powierzchni każdej zwartej części gruntu zawierała się w obszarze zwartej zabudowy, nie jest spełniony, jeśli działka jest niezabudowana.
Pomocnicze
o.g.r.l. art. 4 § pkt 30
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Definicja obszaru zwartej zabudowy, który wyznaczany jest na podstawie istniejących budynków i ich odległości od granic działek.
o.g.r.l. art. 4 § pkt 29
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Definicja zwartej zabudowy jako zgrupowania budynków.
u.p.z.p. art. 60 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt 6
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Działka niezabudowana nie może wchodzić w skład obszaru zwartej zabudowy. Niespełnienie warunku z art. 7 ust. 2a pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych z powodu niezabudowania działki.
Odrzucone argumenty
WSA błędnie uznał, że niezabudowana działka może być objęta obszarem zwartej zabudowy. WSA błędnie uznał konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Godne uwagi sformułowania
obszar zwartej zabudowy wyznaczany jest bowiem linią 50 m od skrajnego budynku zabudowy zwartej, a jeśli odległość od takiego budynku do granicy działki jest mniejsza niż 50 m, linię obszaru zwartej zabudowy wyznacza granica działki. W takiej zaś sytuacji niezabudowana działka nr 18 nie mogła w jakiejkolwiek części wejść w skład obszaru zwartej zabudowy.
Skład orzekający
Piotr Niczyporuk
przewodniczący
Jolanta Rudnicka
sędzia
Dariusz Chaciński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja definicji obszaru zwartej zabudowy i jej zastosowanie w kontekście zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy planowana inwestycja znajduje się na działce niezabudowanej, a ocena opiera się na przepisach ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia kluczowe pojęcie 'obszaru zwartej zabudowy' w kontekście przepisów dotyczących ochrony gruntów rolnych, co jest istotne dla wielu inwestorów i właścicieli nieruchomości.
“Niezabudowana działka rolna – czy można na niej budować? NSA wyjaśnia kluczowe pojęcie.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 741/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-09-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-03-29 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Dariusz Chaciński /sprawozdawca/ Jolanta Rudnicka Piotr Niczyporuk /przewodniczący/ Symbol z opisem 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane II SA/Rz 972/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2023-01-11 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1326 art. 7 ust. 2a pkt 1, art. 4 pkt 30 i piet 31 Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - tj Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Niczyporuk Sędziowie: sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia del. WSA Dariusz Chaciński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 6 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 972/22 w sprawie ze skargi A. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 24 czerwca 2022 r. nr SKO.4172.14.1329.2022 w przedmiocie odmowy uzgodnienia decyzji w zakresie ochrony gruntów rolnych 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od A. Z. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 11 stycznia 2023 r. II SA/Rz 972/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia decyzji w zakresie ochrony gruntów rolnych: I. uchylił zaskarżone postanowienie i postanowienie Starosty Krośnieńskiego z [...] maja 2022 r. nr [...]; II. zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Wójt Gminy [...] prowadził na wniosek A. Z. postępowanie w sprawie wydania decyzji o ustalenie warunków zabudowy. W jego toku Wójt pismem z [...] maja 2022 r. wystąpił o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych. Starosta Krośnieński postanowieniem z [...] maja 2012 r. nr [...] odmówił uzgodnienia w zakresie ochrony gruntów rolnych projektu decyzji Wójta Gminy [...] znak: [...], ustalającej sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla planowanej inwestycji pod nazwą: "Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w miejscowości [...], gmina [...]." Organ wskazał, że według treści projektu decyzji, teren objęty inwestycją obejmuje działkę ozn. nr [...] o pow. [...] ha, stanowiącą użytek rolny ozn. symb. [...] – [...] ha, [...] – [...] ha oraz teren ozn. symb. [...] – [...] ha (kontur [...]), położoną w miejscowości [...]. Grunt kl. [...] nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze, gdyż [powinno być "gdy"] spełnia wymogi art. 7 ust. 2a ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Organ dokonując analizy dokumentacji w oparciu o art. 7 ust. 2a ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 1326 ze zm.; dalej: o.g.r.l.) stwierdził, że w załączniku graficznym do projektu decyzji o warunkach zabudowy błędnie wyznaczono obszar zwartej zabudowy. Zdaniem organu zdefiniowany w ustawie obszar zwartej zabudowy odbiega od obszaru wyznaczonego w załączniku graficznym, który stanowi integralną część ww. projektu decyzji o warunkach zabudowy, skoro obwiednia ma być prowadzona w odległości 50 m albo od zewnętrznych krawędzi skrajnych budynków lub po zewnętrznych granicach działek, na których położone są budynki. Wskazanie budynku ozn. symb. [...] ([...]) do wyznaczenia zwartej zabudowy, wiąże się z błędnym wyznaczeniem obszaru zwartej zabudowy. Obszar objęty postępowaniem, tj. działka ozn. nr [...] (kontur [...]) w całości położony jest poza obszarem zwartej zabudowy, obszar ten zamyka się na działce nr [...], a zatem nie został spełniony wymóg art. 7 ust. 2a pkt 1 o.g.r.l. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła A. Z. i wyjaśniła, że budynek - garaż (funkcja inna niż wyłącznie gospodarcza) powstał po uprzednim zgłoszeniu dokonanym skutecznie w Wydziale Architektury, Budownictwa i Środowiska, jako obiekt budowlany, trwale związany z gruntem wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadający fundamenty punktowe i dach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie (dalej: SKO/Kolegium) postanowieniem z [...] czerwca 2022 r. Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Kolegium wskazało, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy winno być poprzedzone uzyskaniem koniecznych uzgodnień (art. 60 ust. 1 i art. 53 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz.U. z 2022 r., poz. 503 ze zm.; dalej: u.p.z.p.). Decyzje w sprawie ustalenia warunków zabudowy w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne, w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami, wydaje się m.in. po uzgodnieniu z organem właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych (art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p.). Jednym z warunków wydania decyzji o warunkach zabudowy jest, by teren objęty inwestycją nie wymagał uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, albo by był objęty zgodą uzyskaną przy sporządzeniu miejscowego planu, który utracił moc na podstawie art. 67 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. SKO powołując się na art. 7 ust. 2 pkt 1 i ust. 2a o.g.r.l. wyjaśniło, że zgodnie z art. 4 pkt 30 o.g.r.l. przez obszar zwartej zabudowy rozumie się obszar wyznaczony przez obwiednię prowadzoną w odległości 50 m od zewnętrznych krawędzi skrajnych budynków tworzących zwartą zabudowę lub po zewnętrznych granicach działek, na których położone są te budynki, jeśli ich odległość od tych granic jest mniejsza niż 50 m. Z kolei przez zwartą zabudowę rozumie się zgrupowanie nie mniej niż 5 budynków, za wyjątkiem budynków o funkcji wyłącznie gospodarczej, pomiędzy którymi największa odległość sąsiadujących ze sobą budynków nie przekracza 100 m (art. 4 pkt 29 o.g.r.l.). W ocenie Kolegium obszar wyznaczony przez architekta na mapie zasadniczej stanowiącej załącznik do projektu decyzji o warunkach zabudowy jest nieprawidłowy i nie odpowiada definicji obszaru zwartej zabudowy określonej w art. 4 pkt 30 o.g.r.l. Skoro obwiednia ma być prowadzona w odległości 50 m albo od zewnętrznych krawędzi skrajnych budynków lub po zewnętrznych granicach działek na których położone są budynki (jeśli ich odległość od granic działki jest mniejsza niż 50 m) to przyjąć należy, że w obszarze zwartej zabudowy mogą się znaleźć wyłącznie działki już zabudowane, co wyklucza z obszaru analizowanego pojęcia działki niezabudowane, przy czym zabudowa powinna spełniać warunki ustalone w ustawie dla zwartej zabudowy (nie bierze się pod uwagę budynków o funkcji wyłącznie gospodarczej). W sytuacji, gdy na działce nie jest posadowiony budynek (o innej funkcji niż gospodarcza), granice takiej działki nie mogą wyznaczać granicy obszaru zwartej zabudowy. Zdaniem Kolegium powyższe oznacza, że działka na której planowana jest inwestycja nie spełnia warunku określonego w art. 7 ust. 2a pkt 1 o.g.r.l. Jako działka niezabudowana (lub niezabudowana budynkiem o innej funkcji niż gospodarcza) zawsze będzie się znajdowała poza możliwymi do wyznaczenia obszarami zwartej zabudowy. W sytuacji, gdy nie została spełniona już jedna z ustawowych przesłanek, brak jest podstaw do pozytywnego uzgodnienia w zakresie ochrony gruntów rolnych przesłanego projektu decyzji o warunkach zabudowy. Stanowisko odwołującej odnośnie charakteru garażu nie znajduje uzasadnienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie A. Z., nie precyzując kierunku weryfikacji zaskarżonego postanowienia zarzuciła, że organ błędnie rozumie pojęcie funkcji budynku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie wniosło o jej oddalenie. Wspomnianym na wstępie wyrokiem z 11 stycznia 2023 r. II SA/Rz 972/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uwzględnił skargę. Uznał, że zasadnicze znaczenie w rozpoznawanej sprawie miało ustalenie, czy teren działki, na której skarżąca planuje realizację inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wymaga, czy też nie wymaga, zgody na zmianę przeznaczenia tego gruntu na cele nierolnicze. Zdaniem Sadu I instancji SKO w sprawie wadliwie przyjęło, że niezależnie od metody wyznaczenia obszaru zwartej zabudowy, działka niezabudowana budynkiem innym niż o funkcji wyłącznie gospodarczej, zawsze będzie znajdowała się poza obszarem zwartej zabudowy. Kolegium powołało się przy tym na wyroki sądów administracyjnych, z których taka kategoryczna teza nie wynika. Oczywistym jest, w ocenie Sądu I instancji, że wyznaczenie obszaru zwartej zabudowy w sposób określony w drugiej części art. 4 pkt 30 u.o.g.r.l., a więc przebiegu obwiedni po zewnętrznych granicach działek, na których położone są te budynki powoduje, że w każdym przypadku, działka niezabudowana nie znajduje się w obszarze zwartej zabudowy. Kolegium ustaliło, że granice terenu inwestycji nie wypełniają wymogu, aby co najmniej połowa powierzchni każdej zwartej części gruntu znajdowała się w obszarze zwartej zabudowy, zgodnie z definicją określoną w art. 4 pkt 30 o.g.r.l., chociaż w istocie organ stwierdził, że działka skarżącej nie znajduje się w obszarze zwartej zabudowy, zatem warunek statuowany treścią art. 7 ust. 2a pkt 1 o.g.r.l. nie został spełniony. W ocenie Sądu I instancji zabrakło ustaleń faktycznych umożliwiających ocenę, czy działka nr 18 zlokalizowana jest w zwartej zabudowie rozumianej jak w art. 4 pkt 29 o.g.r.l. Organy obu instancji stwierdziły tylko, że działka nr [...] nie znajduje się w obszarze zwartej zabudowy, nie wyjaśniając jednak powodu utożsamienia działki ze zwartą częścią gruntu w uzasadnieniu wydanych rozstrzygnięć. Organy nie dokonały ustalenia, jaka część powierzchni "zwartej części gruntu" znajduje się w granicach "obszaru zwartej zabudowy", a w szczególności czy owa znajdująca się w granicach "obszaru zwartej zabudowy" część "zwartej części gruntu" stanowi co najmniej połowę powierzchni "zwartej części gruntu". Konieczne zatem było dokonanie oceny, czy to grunty rolne (których część jest objęta granicami działki skarżącej i z tego względu miałby być przeznaczone na cele nierolnicze) spełniają warunki określone w art. 7 ust. 2a o.g.r.l. Należało zatem ustalić i ocenić, zdaniem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego, czy zwarty kompleks gruntów rolnych klasy [...], w ramach którego funkcjonuje działka objęta wnioskiem, położony jest w obszarze czy poza obszarem zwartej zabudowy. Jeśli częściowo znajduje się poza obszarem zwartej zabudowy, nie skutkuje to stwierdzeniem braku spełnienia przesłanki określonej w art. 7 ust. 2a pkt 1 o.g.r.l. Przepis ten bowiem nie wymaga, aby cała powierzchnia "zwartej części gruntu" znajdowała się w granicach "obszaru zwartej zabudowy". Aby spełniony był warunek określny w tym przepisie wystarczające jest, aby połowa (lub większa część) powierzchni każdej "zwartej części gruntu" znalazła się w granicach "obszaru zwartej zabudowy". Organy nie dokonały ustalenia, jaka część powierzchni "zwartej części gruntu" znajduje się w granicach "obszaru zwartej zabudowy", a w szczególności czy owa znajdująca się w granicach "obszaru zwartej zabudowy" część "zwartej części gruntu" stanowi co najmniej połowę całej powierzchni "zwartej części gruntu". Zaznaczył także, że art. 7 ust. 2a pkt 1 nie wymaga, aby "zwartą część gruntu" tworzyły grunty tylko jednej z klas chronionych użytków rolnych. Przepis wyraźnie wskazuje na przedział klas użytków rolnych: od klasy I do klasy III. W rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji podzielił stanowisko organów w kwestii tego, iż budynek gospodarczy ([...]) na dz. nr [...] nie jest elementem wyznaczającym obszar zwartej zabudowy, gdyż pełni funkcję wyłącznie gospodarczą. Zwraca jednak uwagę na fakt, iż organy nie przeprowadziły podstawowych ustaleń, koniecznych dla prawidłowego zastosowania art. 7 ust. 2a pkt 1 u.g.o.r.l. Nie ustalono odległości pomiędzy budynkami tworzącymi wg organów obszar zwartej zabudowy (ma nie przekraczać 100 m). Ponadto, w aktach brak jest informacji, w jakiej odległości od granicy działki (działek) posadowione są budynki tworzące wg organów obszar zwartej zabudowy. Wskazania co do dalszego postępowania sprowadzają się do konieczności ponowienia ustaleń w zakresie oceny położenia spornej działki jako zwartej części gruntu w zwartej zabudowie i w obszarze zwartej zabudowy wyznaczonymi zgodnie z dyspozycją art. 4 pkt 29 i 30 o.g.r.l. Dopiero prawidłowe ustalenia poczynione we wskazanym zakresie umożliwią zgodną z prawem weryfikację spełnienia przesłanki z art. 7 ust. 2a pkt 1 o.g.r.l. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie, zaskarżając wyrok w całości. Orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 7 ust. 2a pkt 1 i art. 4 pkt 30 i pkt 31 o.g.r.l., poprzez błędną wykładnię i nieuprawnione przyjęcie, iż dopuszczalne jest objęcie obszarem zwartej zabudowy również niezabudowanego obszaru objętego zamierzeniem inwestycyjnym, podczas gdy działanie takie w świetle przywołanych przepisów prawa nie jest dopuszczalne; 2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 7 ust. 2a pkt 1 i art. 4 pkt 30 o.g.r.l., poprzez błędne przyjęcie, iż mimo wykazania, że działka inwestycyjna skarżącej, jako teren niezabudowany, nie może być ujęta w obszarze zwartej zabudowy, to jednak w sprawie zaistniała konieczność zbadania spełnienia przesłanki określonej w art. 7 ust. 2a pkt 1 o.g.r.l., tj. ustalenia czy każdy obszar zawartej części gruntu terenu inwestycji mieści się w obszarze zwartej zabudowy; 3. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 § 1 k.p.a., poprzez nieuprawnione przyjęcie, że w sprawie wystąpiła konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego we wskazanym przez Sąd zakresie, podczas gdy organy rozpoznały sprawę poprawnie, po podjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego jak i słusznego interesu obywateli oraz w wystarczającym zakresie do wydania orzeczenia merytorycznego. Uchybienie to należy uznać za istotne, gdyż odmienna ocena dokonana przez Sąd w tym zakresie skutkowałaby oddaleniem skargi. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, względnie o uchylenie tego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Jednocześnie strona składająca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) – p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły. Kontrolując zatem zgodność z prawem zaskarżonego wyroku w granicach skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył tę kontrolę do wskazanych w niej zarzutów. Rozpatrywana pod tym kątem skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. Jeśli skarga kasacyjna oparta jest na obydwu podstawach kasacyjnych, co do zasady rozpatrzeniu w pierwszej kolejności podlegać powinny zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, albowiem zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy i motywy rozstrzygnięcia nie budzą wątpliwości. Pamiętać jednak należy, że dokonanie oceny naruszenia przepisów postępowania musi być powiązane z obowiązkami organu wynikającymi z prawa materialnego, w tym jego wykładnią i zastosowaniem, do czego odnoszą się dwa pierwsze zarzuty skargi kasacyjnej. W tej sytuacji rozważania zacząć należy od zarzutów opartych na pierwszej podstawie kasacyjnej (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Przede wszystkim zauważyć należy, że wywody Sądu I instancji poczynione na gruncie art. 4 pkt 29 i 30 oraz art. 7 ust. 2a pkt 1 o.g.r.l. nie są do końca zrozumiałe, a co za tym idzie trudno jest się do nich odnieść w sposób wyczerpujący. Jasne jest natomiast stanowisko skarżącego kasacyjnie organu, które sprowadza się do tego, że działka nr [...], na której A. Z. planuje inwestycję, jako teren niezabudowany, nie może wchodzić w skład obszaru zwartej zabudowy. Stanowisko to należy podzielić. W myśl art. 4 pkt 29 o.g.r.l. (w brzmieniu z chwili wydawania zaskarżonego postanowienia) zwarta zabudowa oznacza zgrupowanie nie mniej niż 5 budynków, za wyjątkiem budynków o funkcji wyłącznie gospodarczej, pomiędzy którymi największa odległość sąsiadujących ze sobą budynków nie przekracza 100 m. Z punktu widzenia kolejnego przepisu, zwarta zabudowa jest więc zbiorem budynków (punktów wybranych według kryteriów, o jakich mowa w powołanej definicji), który pozwala na wyznaczenie obszaru zwartej zabudowy. Zgodnie bowiem z art. 4 pkt 30 o.g.r.l. (w brzmieniu z chwili wydawania zaskarżonego postanowienia) przez obszar zwartej zabudowy rozumie się obszar wyznaczony przez obwiednię prowadzoną w odległości 50 m od zewnętrznych krawędzi skrajnych budynków tworzących zwartą zabudowę lub po zewnętrznych granicach działek, na których położone są te budynki, jeśli ich odległość od tych granic jest mniejsza niż 50 m. Z tego ostatniego przepisu w sposób oczywisty wynika, że w skład obszaru zwartej zabudowy nie mogą wchodzić działki niezabudowane. Obszar zwartej zabudowy wyznaczany jest bowiem linią 50 m od skrajnego budynku zabudowy zwartej, a jeśli odległość od takiego budynku do granicy działki jest mniejsza niż 50 m, linię obszaru zwartej zabudowy wyznacza granica działki. Z wyrysu z mapy ewidencyjnej z [...] maja 2022 r., będącej podstawą orzekania przez organy, wynika że wszystkie budynki, które uznane zostały za zwartą zabudowę (nawet te, których organ za taką nie uznał, jak te położone na działkach nr [...]) znajdują się na osobnych działkach ewidencyjnych, a odległość tych budynków do granicy działek, na których są położone, nie przekracza 50 m, co potwierdza legenda do załącznika nr 3 analizy do decyzji o warunkach zabudowy. Obszar zwartej zabudowy w takiej sytuacji wyznaczają więc granice działek, na których znajdują się budynki uznane za zwartą zabudowę. Nawet jeśli w skład zwartej zabudowy wchodziły też inne budynki (uznane za takie we wspomnianym załączniku nr 3 analizy do decyzji o warunkach zabudowy), to nie uległa zmianie zasada, że granice działek wyznaczały obszar zwartej zabudowy, ze względu na odległość budynków od granicy działek. W takiej zaś sytuacji niezabudowana działka nr 18 nie mogła w jakiejkolwiek części wejść w skład obszaru zwartej zabudowy. Jeśli zatem, zgodnie z art. 7 ust. 2a pkt 1 o.g.r.l., jednym z warunków braku konieczności uzyskania zgody właściwego ministra na zmianę przeznaczenia gruntów jest, aby co najmniej połowa powierzchni każdej zwartej części gruntu zawierała się w obszarze zwartej zabudowy, to warunek ten nie może być spełniony w odniesieniu do działki nr [...], bowiem działka ta w całości nie wchodzi w skład obszaru zwartej zabudowy. Ustalanie więc poprawności zbioru budynków tworzących zwartą zabudowę, na co wskazał w wytycznych Sąd I instancji, w sytuacji, gdy tego typu zabudowa z pewnością istniała, a zasada ustalania obszaru zwartej zabudowy według granic działek ewidencyjnych, na których te budynki się znajdują, ze względu na odległość budynków od granic działek, nie jest sporna (co wyjaśniono wyżej), jest bezprzedmiotowe. Rację ma więc skarżący kasacyjnie organ, że w trakcie rozstrzygania sprawy nie naruszył przepisów k.p.a. wskazanych przez Sąd I instancji, a taki zarzut wynikał jedynie z błędnej wykładni przez ten Sąd art. 4 pkt 29 i 30 o.g.r.l. i niewłaściwego zastosowania art. 7 ust. 2a pkt 1 o.g.r.l. Mając to na uwadze, na podstawie art. 188 w zw. z art. 193 i art. 151 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI