I OSK 740/08

I OSK 740/08 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-10-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-06-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Runge - Lissowska /przewodniczący/
Małgorzata Borowiec /sprawozdawca/
Marek Gorski
Symbol z opisem
6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych
642  Skargi na akty prawa miejscowego wojewodów i organów administracji niezespolonej oraz na niewykonywanie przez nich czynn
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Sz 472/07 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2007-07-18
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
art. 91 ust 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Joanna Runge -Lissowska Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec (spr.) Marek Gorski Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 29 października 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rady Miasta Szczecina od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 472/07 w sprawie ze skargi Prokuratora Okręgowego w Szczecinie na uchwałę Rady Miasta Szczecina z dnia 17 grudnia 2001 r. nr XLVII/971/01 w przedmiocie opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w Szczecinie oraz sposobu ich pobierania oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 18 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Sz 472/07, po rozpoznaniu skargi Prokuratora Okręgowego w Szczecinie na uchwałę Rady Miasta Szczecin z dnia 17 grudnia 2001 r., nr XLVII/971/01, w przedmiocie opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w Szczecinie oraz sposobu ich pobierania, stwierdził nieważność tej uchwały.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Rada Miasta Szczecin podjęła w dniu 17 grudnia 2001 r. uchwałę nr XLVII/971/01 w sprawie opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w Szczecinie oraz sposobu ich pobierania. Jako podstawę prawną wydania ww. aktu powołano przepisy § 3 ust. 1 i § 4 ust. 1 i 3 oraz § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad wprowadzania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych (Dz. U. Nr 51, poz. 608).
Powyższa uchwała utraciła moc obowiązującą z dniem 30 lipca 2003 r., tj. z chwilą wejścia w życie uchwały Rady Miasta Szczecin z dnia 23 czerwca 2003 r. nr VII/134/03 w sprawie opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych miasta Szczecina oraz sposobu ich pobierania (§ 7 ust.1 tej uchwały).
Uchwała Rady Miasta Szczecin z dnia 17 grudnia 2001 r. pomimo utraty mocy obowiązującej stała się przedmiotem skargi Prokuratora Okręgowego w Szczecinie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w której zarzucił, iż rażąco narusza ona art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i wniósł o stwierdzenie jej nieważności.
W uzasadnieniu skargi podał, że zgodnie z powołanym przepisem organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiały akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, natomiast zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). W art. 40 przewiduje ona, iż na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. Jednakże akty prawa miejscowego nie mogą regulować spraw unormowanych w aktach prawnych wyższego rzędu, których hierarchię określa art. 87 Konstytucji, a tym bardziej nie mogą być z nimi sprzeczne. Ponadto muszą być one oparte na właściwych i prawidłowych podstawach prawnych upoważniających administrację publiczną do ich stanowienia.
W ocenie skarżącego kwestionowana uchwała nie odpowiada konstytucyjnym warunkom jej stanowienia z uwagi na umocowanie na wadliwej podstawie prawnej. Stanowiące bowiem jej podstawę przepisy cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. zostały uznane wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 grudnia 2002 r. P 6/02 (Dz. U. Nr 114, poz. 1816) za niezgodne z Konstytucją RP.
Powołując się na uchwałę Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 września 1994 r. W 5/94 (OTK 1994/2/44), rozstrzygającą dopuszczalność skargi na uchwałę organu gminy pomimo jej uchylenia lub zmiany, gdy może być ona stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę, Prokurator Okręgowy w Szczecinie wskazał, że utrata mocy obowiązującej uchwały nie stanowi przeszkody do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, gdyż skutki tego aktu prawa miejscowego nie zamknęły się w okresie od momentu jego wejścia w życie do utraty mocy.
Zapisy uchwały obligowały bowiem jej adresatów do uiszczenia stosownych opłat, a niepodporządkowanie się im umożliwiło podjęcie przez właściwy organ działań zmierzających do ich wyegzekwowania w drodze postępowania egzekucyjnego. Osoby zobowiązane zmuszone były do wniesienia opłat nie mogąc powołać się na niekonstytucyjność podstawy prawnej uchwały, czynności z tym związane wobec niektórych z nich nadal trwają.
W konkluzji Prokurator Okręgowy stwierdził, że norma prawna uznana za niekonstytucyjną stanowi wadliwą podstawę prawną, a wydana na takiej podstawie prawnej uchwała organu gminy narusza prawo. Uchybienie to odpowiada przesłance nieważności, o której mowa w art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym i uzasadnia stwierdzenie jej nieważności stosownie do treści art. 94 powołanej ustawy.
Rada Miasta Szczecin w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie podnosząc, że w pkt III przywołanego wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż przepisy te tracą moc dopiero z dniem 30 listopada 2003 r. Orzeczenie sądu administracyjnego stwierdzające nieważność uchwały działa ex tunc. Zatem w niniejszej sprawie wyrok stwierdzający nieważność zaskarżonej uchwały, stałby w opozycji do pkt III wyroku Trybunału Konstytucyjnego, z dnia 10 grudnia 2002 r. P 6/02. W wyroku tym wskazano dzień utraty mocy obowiązującej przepisów uznanych za niekonstytucyjne. Skoro zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie przepisów obowiązujących, to brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu wyroku podał, że w przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż zaskarżoną uchwałą nr XLVII/971/01 z dnia 17 grudnia 2001 r. w sprawie opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w Szczecinie oraz sposobu ich pobierania Rada Miasta Szczecina wprowadziła stosowne opłaty, określiła ich wysokość oraz sposób i zasady ich pobierania, powołując jako jej podstawę przepisy § 3 ust. 1 i § 4 ust. 1 i 3 oraz § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad wprowadzania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych (Dz. U. Nr 51, poz. 608). Przedmiotowa uchwała utraciła moc z dniem 30 lipca 2003 r., czyli z dniem wejścia w życie uchwały nr VII/134/03 z dnia 23 czerwca 2003 r. Rady Miasta Szczecina w sprawie opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych miasta Szczecina oraz sposobu ich pobierania, stosownie do jej przepisu § 7 ust. 1.
W rozumieniu art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej uchwała ta ma charakter przepisu prawa miejscowego stanowiącego, że organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, zaś zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa.
Niesporne jest również to, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 10 grudnia 2002 r. sygn. akt P 6/02 orzekł m.in. w pkt I: w ppkt 1, że art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) w zakresie, w którym przepis ten upoważnia Radę Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad wprowadzania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych oraz organu właściwego do ustalania tych opłat, jest niezgodny z art. 217 Konstytucji RP, w ppkt 2, że § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad wprowadzania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych (Dz. U. Nr 51, poz. 608), jest niezgodny z art. 7, art. 92 ust. 1 i art. 94 Konstytucji RP, zaś w ppkt 3, że § 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia jest niezgodny z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP. Ponadto w pkt III wyroku Trybunał określił, iż art. 13 ust. 4 powołanej ustawy, § 3 ust. 1 i § 4 ust. 1 rozporządzenia tracą moc z dniem 30 listopada 2003 r., natomiast w pkt II postanowił, iż pobrane na podstawie przepisów § 3 ust. 1, § 4 ust. 1 i § 8 ust. 2 ww. rozporządzenia opłaty nie podlegają zwrotowi.
W ocenie Sądu pierwszej instancji skarżący trafnie podniósł, że przedmiotowa uchwała mogła zostać zaskarżona do sądu administracyjnego, pomimo, iż z dniem 30 lipca 2003 r. utraciła ona moc obowiązującą, albowiem z tym dniem jej skutki automatycznie nie ustały. Należy bowiem zauważyć, że zapisy tej uchwały zobowiązywały jej adresatów do uiszczania stosownych opłat, a niepodporządkowanie się im umożliwiało podjęcie przez właściwy organ działań zmierzających do ich wyegzekwowania w drodze postępowania egzekucyjnego. Pomimo niekonstytucyjności podstawy prawnej zaskarżonej uchwały osoby zobowiązane zmuszane były do wnoszenia opłat oraz poddania się egzekucji, co w niektórych przypadkach miało miejsce także obecnie. W tej kwestii Sąd ten podzielił stanowisko wyrażone przez Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 14 września 1994 r. W 5/94 (OTK 1994/2/44).
W konsekwencji Sąd pierwszej instancji uznał, że uchwała nr XLVII/971/01 Rady Miasta Szczecin z dnia 17 grudnia 2001 r. jest sprzeczna z prawem w rozumieniu art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), albowiem została wydana w oparciu o przepisy, których niezgodność z Konstytucją RP orzekł Trybunał Konstytucyjny we wspomnianym wyroku z dnia 10 grudnia 2002 r. P 6/02.
Ponadto wskazał, że w przepis art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, stanowi, iż orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Jednakże skutki tego wadliwego aktu nie są znoszone automatycznie. Niezbędne jest zatem podjęcie przez uprawniony podmiot działań właściwych dla rodzaju postępowania, w którym zostało wydane orzeczenie Sądu, decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innej sprawie, w wyniku którego zostało ono wzruszone.
Podkreślił, iż sytuacja opisana w art. 190 ust. 4 Konstytucji RP odnosi się do okresu sprzed wydania przez Trybunał orzeczenia o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą.
Wydanie przez organ po orzeczeniu przez Trybunał Konstytucyjny w omawianym przedmiocie aktu administracyjnego w oparciu o przepis uznany za niekonstytucyjny, skutkowałoby traktowaniem takiego aktu jako wydanego bez podstawy prawnej, ponieważ przepis utracił moc obowiązującą. Z uwagi na powyższe, uzasadnione jest stwierdzenie, że norma prawna uznana za niekonstytucyjną stanowi wadliwą podstawę prawną. Wydana na takiej podstawie prawnej uchwała organu gminy musi również zostać uznana za wadliwą. Wadliwość ta odpowiada przesłance nieważności, o której mowa w art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Rada Miasta Szczecin i zaskarżając go w całości podniosła zarzut naruszenia:
1) przepisów prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie:
a) art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez stwierdzenie na jego postawie nieważności uchwały rady gminy, która zachowała moc po orzeczeniu przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności przepisu, na podstawie którego uchwała została podjęta,
b) art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) polegające na zastosowaniu go do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy, która nie była sprzeczna z prawem w chwili jej przyjęcia;
2) przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi:
a) art.141 § 4 P.p.s.a. przez sprzeczne z zebranymi w sprawie dowodami ustalenie, że uchwała rady gminy została wydana po orzeczeniu przez Trybunał Konstytucyjny, iż przepis stanowiący podstawę wydania uchwały był niekonstytucyjny,
b) art. 52 § 1 P.p.s.a. poprzez rozpoznanie skargi na nieistniejący akt administracyjny.
Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej Rada Miasta Szczecin wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca podniosła, iż przepis art. 190 ust. 4 Konstytucji RP ma zastosowanie do indywidualnych aktów administracyjnych wydawanych w określonych w ustawach trybach. Nie dotyczy on aktów generalnych, jakim jest uchwała rady gminy. Nawet w przypadku, gdyby przepis ten miał zastosowanie, to na jego podstawie nie można stwierdzać nieważności uchwały, która została wydana na podstawie przepisu uznanego wprawdzie przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, lecz przepis ten został na czas określony utrzymany w mocy. Uchwała Rady Miasta Szczecin, której Sąd pierwszej instancji stwierdził nieważność nie wywoływała i nie wywołuje skutków, które były sprzeczne z prawem, a które mogłyby być usunięte tylko przez stwierdzenie jej nieważności. Trybunał Konstytucyjny orzekając o sprzeczności z Konstytucją przepisów, na podstawie których wydana została uchwała będąca przedmiotem niniejszego postępowania, przepisy te utrzymał w mocy aż do dnia 30 listopada 2003 r. Tak więc opłaty za parkowanie pobierane od daty wejścia w życie uchwały do tej daty, także w drodze postępowania egzekucyjnego, są pobierane zgodnie z prawem. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 2005 r. sygn. akt FSK 2580/04 (Lex 190975). Jeżeli zdarzają się przypadki pobierania opłat za parkowanie po dniu 30 listopada 2003 r., a wyeliminowanie takich przypadków wydaje się być podstawą stwierdzenia przez Sąd nieważności uchwały, to osoby, od których opłaty te są ściągane w postępowaniu egzekucyjnym mają skuteczną ochronę w postaci zarzutów do tytułów wykonawczych.
W ocenie autora skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie zamiast przepisu art. 190 ust. 4 Konstytucji RP ma zastosowanie przepis art. 190 ust. 3, na mocy którego Trybunał orzekł utrzymanie w mocy podstaw prawnych zaskarżonej uchwały do dnia 30 listopada 2003 r. Skutkiem zastosowania tego przepisu byłby wyrok oddalający skargę.
Zdaniem strony skarżącej, nieprawidłowe było również zastosowanie przepisu art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, albowiem uchwała w chwili jej podjęcia nie była dotknięta wadą odpowiadającą przesłance nieważności. Była ona bowiem wydana na podstawie obowiązujących wówczas przepisów prawa.
Ponadto w skardze kasacyjnej wskazano, że Sąd pierwszej instancji błędnie ustalił, iż zaskarżona uchwała została wydana po orzeczeniu przez Trybunał Konstytucyjny o niekonstytucyjności przepisów. Została ona podjęta w dniu 17 grudnia 2001 r., zaś wyrok Trybunału Konstytucyjnego został wydany w dniu 10 grudnia 2002 r. Sprzeczność ta narusza przepis art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, gdyż prawidłowe ustalenie nie skutkowałoby stwierdzeniem nieważności tej uchwały na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, gdyż Sąd wadliwość uchwały wiązał z faktem jej podjęcia po dniu orzeczenia Trybunału.
Zdaniem skarżącego Sąd pierwszej instancji naruszył także art. 52 § 1 ustawy –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ orzekł nieważność nieistniejącego aktu administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Wprawdzie prokurator przed wniesieniem skargi na uchwałę organu samorządu terytorialnego nie ma obowiązku wyczerpania środka zaskarżenia określonego w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym to z przepisu tego wynika, że wezwanie do uchylenia uchwały rady gminy może dotyczyć tylko uchwały istniejącej.
Skoro przedmiotowa uchwała utraciła moc to w dniu stwierdzenia nieważności nie było jej w obrocie prawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez Radę Miasta Szczecin skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 lipca 2007 r., o którym wyżej mowa Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż nie ma ona usprawiedliwionych podstaw.
W rozpatrywanej sprawie autor skargi kasacyjnej powołał się na obydwie podstawy kasacyjne wymienione w art. 174 P.p.s.a. Co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega drugi z zarzutów.
Oceniając zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 52 § 1 P.p.s.a. stwierdzić należy, iż jest on niezasadny. Z przepisu tego wynika, iż prokurator wnoszący skargę do Sądu nie ma obowiązku wyczerpania środków zaskarżenia, które zgodnie z prawem służyły innym uprawnionym do wniesienia skargi. Nie można podzielić stanowiska skarżącego kasacyjnie, że skoro uchwała nr XLVII/971/01 Rady Miasta Szczecin z dnia 17 grudnia 2001 r. w sprawie opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w Szczecinie oraz sposobu ich pobierania nie obowiązywała już od dnia 30 lipca 2003 r., gdyż została uchylona uchwałą nr VII/143/03 z dnia 23 czerwca 2003 r. Rady Miasta Szczecin w sprawie opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Szczecina i sposobu ich pobierania to nie można było uwzględnić żądania Prokuratora Okręgowego w Szczecinie o stwierdzenie jej nieważności. W tej kwestii należy w pełni zaaprobować stwierdzenie Sądu pierwszej instancji odwołującego się w tej mierze do uchwały Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 września 1994 r. W 5/94, OTK 1994/2/44, iż przez uchwałę podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 16, poz. 95 ze zm.) rozumie się również uchwałę, która wprawdzie została uchylona lub zmieniona, lecz może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę. Skarga na taką uchwałę jest w dalszym ciągu dopuszczalna. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji szczegółowo określił powody dla których, mimo formalnego nieobowiązywania przedmiotowej uchwały zachodzą podstawy do uwzględnienia skargi Prokuratora.
Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez ustalenie, że uchwała rady gminy została wydana po orzeczeniu przez Trybunał Konstytucyjny, iż przepisy stanowiącej podstawę jej wydania były niekonstytucyjne. Wprawdzie uzasadnienie zaskarżonego wyroku takie sformułowanie zawiera, to jednak szczegółowa analiza treści uzasadnienia wyroku nie nasuwa w tej mierze żadnych wątpliwości.
Przedmiotowa uchwała została bowiem podjęta przed wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku stwierdzającego niekonstytucyjność przepisów będących podstawą jej podjęcia. Oznaczało to jednak, że uchwała ta została oparta na wadliwej podstawie prawnej, a ta wadliwość odpowiadała przesłance nieważności, o której mowa w art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Przede wszystkim jednak zauważyć należy, iż naruszenie przepisów postępowania stanowi usprawiedliwioną podstawę kasacyjną tylko wówczas, gdy mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej ograniczył się do stwierdzenia, że odmienne ustalenia skutkowałyby wyrokiem oddalającym skargę, lecz nie wyjaśnił na czym miałby polegać wpływ podnoszonego przez niego uchybienia na treść wyroku.
Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zauważyć należy, iż przepis ten nie był prawną podstawą zaskarżonego wyroku stwierdzającego nieważność uchwały, gdyż był nim art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym tekst jednolity (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Przepis art. 190 ust. 4 Konstytucji RP został jedynie przez Sąd pierwszej instancji omówiony i posiłkowo wykorzystany przy argumentacji służącej uwzględnieniu skargi Prokuratora.
Jako nietrafny ocenić należy także zarzut naruszenia art. 91 § 1 cyt. ustawy o samorządzie gminnym przez stwierdzenie nieważności uchwały, która w dacie jej podjęcia była oparta na niewadliwej podstawie wynikającej z obowiązującego prawa. Wprawdzie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 10 grudnia 2002 r. P 6/02, OTK-A 2002/7/91 stwierdził niezgodność art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych oraz § 3 ust. 1 i § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 czerwca 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad wprowadzania opłat za parkowanie pojazdów na drogach publicznych z art. 7, 92 ust. 1 i art. 94 Konstytucji oraz określił, że przepisy te tracą moc z dniem 30 listopada 2003 r. to jednak nie oznaczało, że przepisy te powinny być stosowane przez sądy do stanów faktycznych, powstałych przed ogłoszeniem wyroku lub innym terminem ustalonym przez trybunał. W orzecznictwie zarówno Sądu Najwyższego (por. wyroki z dnia 24 stycznia 2006 r. sygn. akt I PK 116/05, OSNP 2006/23-24/353 i z dnia 23 stycznia 2007 r. III PK 96/06, OSNP 2008/5-6/61, a także w powołanych w ich uzasadnieniach orzeczeniach), jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki z dnia 12 września 2006 r. I OSK 365/06, z dnia 31 stycznia 2006 r. I OSK 810/05 i z dnia 23 lutego 2006 r. II OSK 1403/05) ukształtował się pogląd, że przepis uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją z chwilą ogłoszenia wyroku, traci domniemanie konstytucyjności i nie może być stosowany przez sądy także do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału. Przepis ten był bowiem niekonstytucyjny od dnia jego wydania, zaś przepis aktu niższej rangi nie powinien być stosowany od dnia jego wejścia w życie.
Odroczenie daty utraty mocy niekonstytucyjnego przepisu ma na celu umożliwienie organowi dokonania stosownej zmiany tego przepisu, tak aby był on zgodny z Konstytucją lub innym aktem nadrzędnym, lecz nie ma wpływu na jego stosowanie przez sądy. Uprawnienie do badania przez sąd w procesie kontroli legalności aktu administracyjnego w konkretnej sprawie konstytucyjności aktu podustawowego wynika z art. 8, art. 178 ust. 1 i art. 184 Konstytucji RP.
Szczegółowe rozważania w tej kwestii z przytoczeniem orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz poglądy doktryny prawa administracyjnego i prawa konstytucyjnego zawiera uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów NSA z dnia 16 stycznia 2006 r. sygn. akt I OPS 4/05, ONSAiWSA 2006/2/39.
Z tych względów należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji co do istnienia podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały, albowiem została ona oparta na przepisach rozporządzenia uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją RP.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną oddalił.