I OSK 734/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Podlaskiego o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu części nieruchomości. Skarżąca kasacyjnie zarzucała naruszenie szeregu przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 3 § 2 pkt 1 ppsa w zw. z art. 7, 8, 9, 11, 61, 77 § 1, art. 80 i art. 105 kpa, art. 24 pkt 2 B Prawa geodezyjnego i kartograficznego, art. 136 ust. 3, art. 137, art. 140 i art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 141 § 4 ppsa. Podnosiła, że Sąd I instancji błędnie ustalił stan faktyczny, uznając, iż żądanie zwrotu dotyczyło nieruchomości wywłaszczonych na cele publiczne, podczas gdy miały być to cele niepubliczne, a różnice w powierzchni działek wynikają z błędów geodezyjnych, a nie wywłaszczenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. i Prawa geodezyjnego i kartograficznego były postawione niestarannie, bez wskazania konkretnych ustępów czy punktów. Sąd uznał, że Sąd I instancji prawidłowo nie dopatrzył się naruszenia zasad postępowania administracyjnego, a uzasadnienie wyroku było zgodne z art. 141 § 4 ppsa. NSA stwierdził, że dla rozstrzygnięcia sprawy kluczowe jest ustalenie, czy doszło do wywłaszczenia w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. Analiza materiału dowodowego nie wykazała takiego wywłaszczenia. Różnice w powierzchni działek wynikają z modernizacji ewidencji gruntów z lat 1978 i 2005-2007, a nie z przymusowego nabycia nieruchomości. Skarżąca sama wskazywała na "kradzież geodezyjną" i odnowienie operatu, a nie na decyzję wywłaszczeniową. W związku z tym, brak było podstaw do prowadzenia postępowania w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami, a tym samym do uwzględnienia wniosku o zwrot nieruchomości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, wymogów formalnych skargi kasacyjnej oraz zasad prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawach nieruchomości.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Nacisk na precyzyjne formułowanie zarzutów w skardze kasacyjnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek o zwrot nieruchomości, w którym skarżąca podnosi zarzuty dotyczące błędów geodezyjnych i braku wykorzystania nieruchomości na cele publiczne, powinien być rozpatrywany w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami, czy też w oparciu o przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wniosek o zwrot nieruchomości nie może być rozpatrywany w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ brak jest dowodów na wywłaszczenie nieruchomości w rozumieniu tej ustawy. Różnice w powierzchni działek wynikają z modernizacji ewidencji gruntów, a nie z przymusowego nabycia.
Uzasadnienie
NSA uznał, że dla rozstrzygnięcia wniosku o zwrot nieruchomości kluczowe jest ustalenie, czy doszło do wywłaszczenia w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. Analiza materiału dowodowego nie wykazała takiego wywłaszczenia. Różnice w powierzchni działek wynikają z modernizacji ewidencji gruntów, a nie z przymusowego nabycia. Skarżąca sama wskazywała na "kradzież geodezyjną" i odnowienie operatu, a nie na decyzję wywłaszczeniową. W związku z tym, brak było podstaw do prowadzenia postępowania w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Czy zarzuty skargi kasacyjnej zostały sformułowane w sposób precyzyjny i zrozumiały, umożliwiający sądowi ich rozpoznanie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. i Prawa geodezyjnego i kartograficznego były postawione niestarannie, bez wskazania konkretnych ustępów czy punktów, co uniemożliwiło ich rozpoznanie.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że obowiązek ścisłego określenia jednostki redakcyjnej aktu normatywnego, wobec którego zawiera się zarzuty, spoczywa na skarżącym. Niestarannie postawione zarzuty, bez wskazania konkretnych przepisów, nie nadawały się do rozpoznania.
Czy uzasadnienie wyroku Sądu I instancji spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 ppsa?
Odpowiedź sądu
Tak, uzasadnienie wyroku Sądu I instancji było prawidłowo sporządzone i umożliwiało dokonanie kontroli instancyjnej.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że Sąd I instancji należycie odniósł się do zarzutów skargi i wyjaśnił swoje stanowisko, wskazując na argumenty prawne pozwalające na podzielenie stanowiska organów. Uzasadnienie nie wymaga szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów, a jedynie w zakresie niezbędnym do kontroli aktu administracyjnego.
Przepisy (11)
Główne
u.g.n. art. 136 § ust. 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Podstawa do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego.
u.g.n. art. 137
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Definicja nieruchomości uznanej za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
u.g.n. art. 140
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Warunek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości - zwrot odszkodowania lub nieruchomości zamiennej.
u.g.n. art. 216
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przepis dotyczący zwrotu nieruchomości.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanka uwzględnienia skargi na decyzję lub postanowienie.
p.p.s.a. art. 182 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 183
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi kasacyjnej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 3 § 2 pkt 1 ppsa w zw. z art. 7, 8, 9, 11, 61, 77 § 1, art. 80 i art. 105 kpa przez niezasadne przyjęcie, że niewypełnienie przez organ administracji wymogów związanych z umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego. • Naruszenie art. 24 pkt 2 B Prawa geodezyjnego i kartograficznego przez jego niezastosowanie i błędną kwalifikację prawną. • Naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwą kwalifikację przez organy obu instancji rozpatrywanego wniosku skarżącej i zastosowanie art. 136 ust. ugn. • Naruszenie art. 141 § 4 ppsa przez wadliwe uzasadnienie wyroku. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa przez oddalenie skargi, która zasługiwała na uwzględnienie. • Naruszenie prawa procesowego przez ustalenie przez sąd I instancji błędnego stanu faktycznego, w tym stwierdzenie, że wnioskiem z 11 maja 2020 r. skarżąca wystąpiła o zwrot wywłaszczonych na cele publiczne części nieruchomości. • Naruszenie prawa procesowego przez ustalenie przez sąd i poparcie twierdzeń organu w zakresie, że żądanie zwrotu dotyczyło części nieruchomości, które nie zostały wywłaszczone w rozumieniu art. 136 ust. 3 ugn.
Godne uwagi sformułowania
Zarzuty i ich uzasadnienie, winny być ujęte precyzyjnie i zrozumiale, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. • Sąd nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. • Zarzut naruszenia "art. 24 pkt 2 B Prawa geodezyjnego i kartograficznego" został postawiony niestarannie. • Wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem strony skarżącej, nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanej normie. • Prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego. • Przez pojęcie zaś "nieruchomości wywłaszczonej" należy rozumieć wyłącznie nieruchomości, w stosunku do których Skarb Państwa lub określona jednostka samorządu terytorialnego nabyła prawo rzeczowe w drodze instytucji wywłaszczenia pojmowanej sensu stricto... • Wskazała, że wywłaszczenie nie było na cele publiczne, a jej wniosek inicjujący niniejsze postępowanie dotyczył "kradzieży geodezyjnej".
Skład orzekający
Maciej Dybowski
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Kremer
sędzia
Anna Wesołowska
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, wymogów formalnych skargi kasacyjnej oraz zasad prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawach nieruchomości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Nacisk na precyzyjne formułowanie zarzutów w skardze kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii zwrotu nieruchomości, ale jej rozstrzygnięcie opiera się głównie na błędach formalnych skargi kasacyjnej i braku dowodów na wywłaszczenie, co czyni ją mniej interesującą z punktu widzenia szerokiej publiczności.
“Błędy formalne pogrzebały szansę na zwrot nieruchomości. NSA wyjaśnia, jak pisać skargę kasacyjną.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.