III FSK 1389/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA odrzucił wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziów, uznając go za niedopuszczalny z powodu braku indywidualizacji zarzutów i niezgodności z przepisami Prawa o ustroju sądów administracyjnych.
Skarżący złożył wniosek o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziów NSA, powołując się na kontrowersje wokół nominacji przez KRS. Wniosek dotyczył szerokiej grupy sędziów, a nie konkretnego składu orzekającego w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał wniosek za niedopuszczalny, ponieważ przepisy Prawa o ustroju sądów administracyjnych dopuszczają badanie tych wymogów tylko wobec sędziów wyznaczonych do konkretnego składu orzekającego w danej sprawie, a nie w sposób abstrakcyjny.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek M. J. dotyczący zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności sędziów NSA. Wniosek ten został złożony w kontekście skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach w sprawie ulgi płatniczej. Skarżący argumentował, że nominaci politycznej KRS nie są sędziami, a ich powołanie jest bezskuteczne, co uzasadnia wyłączenie ich od orzekania. Wniosek obejmował szeroką listę sędziów NSA, a także sędziów delegowanych. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 5a Prawa o ustroju sądów administracyjnych, stwierdził, że instytucja ta dotyczy wyłącznie sędziów wyznaczonych do składu sądu rozpoznającego konkretną sprawę lub skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że wniosek musi być indywidualnie skierowany do sędziego wyznaczonego do składu orzekającego, a nie formułowany w sposób abstrakcyjny i generalny wobec całej grupy sędziów. Ponieważ wniosek nie spełniał tych wymogów formalnych, został uznany za niedopuszczalny i odrzucony.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, wniosek taki jest niedopuszczalny. Przepisy Prawa o ustroju sądów administracyjnych dopuszczają badanie wymogów niezawisłości i bezstronności tylko wobec sędziego wyznaczonego do składu sądu rozpoznającego sprawę co do istoty lub skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że instytucja badania niezawisłości i bezstronności sędziego jest uregulowana w sposób zupełny w Prawie o ustroju sądów administracyjnych i dotyczy wyłącznie sędziów wyznaczonych do konkretnego składu orzekającego. Wniosek musi być indywidualnie skierowany do sędziego lub sędziów wyznaczonych do danej sprawy, a nie formułowany w sposób generalny i abstrakcyjny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (5)
Główne
p.u.s.a. art. 5a § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Przepisy te dopuszczają badanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego sądu administracyjnego lub delegowanego, ale tylko wobec sędziego wyznaczonego do składu sądu rozpoznającego sprawę co do istoty lub skargę kasacyjną. Wniosek musi być indywidualnie skierowany do sędziego wyznaczonego do składu w konkretnej sprawie.
p.u.s.a. art. 5a § 6
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Podstawa prawna orzeczenia o odrzuceniu wniosku.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przywołany przez skarżącego jako podstawa wniosku o wyłączenie sędziów.
p.u.s.p. art. 42 § 3
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przywołany przez skarżącego w kontekście testu niezawisłości i bezstronności, choć sąd administracyjny zastosował właściwe przepisy p.u.s.a.
p.u.s.a. art. 182 § 3
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
W zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 5a § 18 p.u.s.a. - podstawa rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie jednoosobowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o wyłączenie sędziów jest niedopuszczalny, ponieważ przepisy Prawa o ustroju sądów administracyjnych dopuszczają badanie niezawisłości i bezstronności tylko wobec sędziów wyznaczonych do konkretnego składu orzekającego w danej sprawie, a nie w sposób abstrakcyjny. Zarzuty dotyczące braku niezawisłości i bezstronności muszą być indywidualnie skierowane do sędziego lub sędziów wyznaczonych do składu orzekającego w konkretnej sprawie, a nie formułowane generalnie wobec grupy sędziów.
Godne uwagi sformułowania
nominaci politycznej KRS nie są sędziami w rozumieniu prawa, a ich powołanie na urząd sędziego jest bezskuteczne wniosek inicjujący rzeczone badanie może być złożony wobec sędziego wyznaczonego do składu sądu rozpoznającego sprawę nieindywidualizowane formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności sędziów danego sądu, w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy
Skład orzekający
Krzysztof Winiarski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności wniosków o wyłączenie sędziego w sądach administracyjnych, w szczególności w kontekście przepisów dotyczących niezawisłości i bezstronności oraz sposobu ich indywidualizacji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego w sądach administracyjnych, a nie ogólnej kwestii statusu sędziów powołanych przez KRS.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z niezawisłością sędziowską i wpływem nominacji przez KRS, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie. Jednakże, rozstrzygnięcie jest proceduralne, co obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.
“NSA odrzuca wniosek o wyłączenie sędziów. Czy można kwestionować nominacje KRS w ten sposób?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII FSK 1389/22 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2024-05-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-11-17 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Krzysztof Winiarski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.) Hasła tematyczne Wyłączenie sędziego Sygn. powiązane I SA/Gl 225/21 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-07-14 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Odrzucono wniosek Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2492 art. 5a § 1 i 2 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku M. J. w przedmiocie zbadania spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie ze skargi kasacyjnej M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 lipca 2022 r. sygn. akt I SA/Gl 225/21 w sprawie ze skargi M. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 17 grudnia 2020 r. nr 2401-IEW2_.4261.30.2020.6 2401-20-230903 w przedmiocie ulgi płatniczej postanawia odrzucić wniosek. Uzasadnienie Wyrokiem z 14 lipca 2022 r. sygn. akt I SA/Gl 225/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 17 grudnia 2020 r. o nr 2401-IEW2_.4261.30.2020.6 2401-20-230903 w przedmiocie ulgi płatniczej. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W skardze kasacyjnej wniesionej od zapadłego orzeczenia Skarżący zawarł "wniosek ewentualny do rozpoznania po wyznaczeniu składu Sądu" w trybie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w przedmiocie wyłączenia wymienionych w jego treści osób, powołanych na stanowisko sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, od orzekania w sprawie w przypadku przydzielenia im sprawy, tj. Tomasza Bąkowskiego, Pawła Borszowskiego, Anny Dalkowskiej, Bogdana Witolda Fischera, Dominika Gajewskiego, Sylwestra Szczepana Golca, Mariusza Jerzego Goleckiego, Małgorzaty Grzelak, Karola Franciszka Kiczki, Piotra Pawła Korzeniowskiego, Elżbiety Kowalik-Grzanki, Marioli Kowalskiej, Michała Jerzego Kowalskiego, Zbigniewa Łobody, Marka Olejnika, Piotra Niczyporuka, Jacka Pruszyńskiego, Piotra Marka Przybysza, Joanny Małgorzaty Salachny, Beaty Edyty Sobocha-Holc, Wojciecha Stachurskiego, Rafała Stasikowskiego, Przemysława Szustakiewicza, Joanny Katarzyny Wegner, Mirosława Wincenciaka, Gabrieli Zalewskiej-Radzik i Teresy Zyglewskiej. W uzasadnieniu podniesiono, że w ugruntowanej doktrynie, jak i judykaturze, nominaci politycznej KRS nie są sędziami w rozumieniu prawa, a ich powołanie na urząd sędziego jest bezskuteczne. Analogiczny wniosek o wyłączenie sformułowano również w zakresie sędziów delegowanych do orzekania w Naczelnym Sądzie Administracyjnym z wojewódzkich sądów administracyjnych. W piśmie procesowym z 19 listopada 2022 r. zawarto nadto żądanie ewentualne, wywiedzione celem poddania badaniu w przypadku negatywnego rozpoznania wniosku o wyłączenie, w przedmiocie przeprowadzenia "zarówno w postępowaniu zasadniczym jak i w niniejszym postępowaniu przed SN testu niezawisłości i bezstronności w trybie Art. 42 § 3 ustawy p.o.u.s.p.". Uzasadnienie wniosku w powyższym zakresie zostało sformułowane wspólnie do żądania wyłączenia sędziów opartego na podstawie prawnej z art. 19 p.p.s.a. Postanowieniem z 15 kwietnia 2024 r. o sygn. III FSK 1389/22 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił sformułowany na podstawie art. 19 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek jako niedopuszczalny podlega odrzuceniu. Na wstępie należy dokonać zastrzeżenia, że na obecnym etapie procedowania w sprawie zainicjowanej pismem procesowym Skarżącego z 19 listopada 2022 r. przedmiotem analizy jest wyłącznie ocena dopuszczalności i zasadności wniosku w przedmiocie zbadania spełnienia przez wskazanych sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wymogów niezawisłości i bezstronności. Jakkolwiek przy tym w treści pisma odwołano się do postępowania prowadzonego przed Sądem Najwyższym, zaś w jego podstawie prawnej przywołano art. 42 § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 217 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpozna wniosek w oparciu o właściwe temu żądaniu przepisy ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm., dalej: p.u.s.a.). Ustawodawca, wprowadzając w art. 5a § 1 p.u.s.a. dopuszczalność badania spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego (lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym) wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i postępowania w późniejszym okresie, doprecyzował w § 2 przywołanej regulacji, że wniosek inicjujący rzeczone badanie może być złożony wobec sędziego wyznaczonego do składu sądu rozpoznającego sprawę co do istoty (tak przez wojewódzki sąd administracyjny, jak i Naczelny Sąd Administracyjny) lub skargę kasacyjną (przez Naczelny Sąd Administracyjny w przypadku dopuszczalności tego środka zaskarżenia od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego). Regulacja ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zakresie przesłanek przedmiotowych dopuszczalności badania wymogów niezawisłości i bezstronności cechuje się zupełnością, toteż w zakresie, w jakim normodawca nie posiłkuje się odesłaniem do odrębnych przepisów (jak w przypadku przebiegu postępowania zainicjowanego wnioskiem – art. 5a § 18), mając na względzie charakter instytucji, należy uznać, że art. 5a § 1 i 2 p.u.s.a. winien być interpretowany ściśle, z ograniczeniem stosowania instytucji tzw. testu niezawisłości i bezstronności wyłącznie do przypadków literalnie wyszczególnionych w hipotezie normy zawartej w obu jednostkach redakcyjnych przywołanego przepisu (por. postanowienia NSA z 30 sierpnia 2023 r. o sygn. II GZ 302/23 oraz z 17 października 2023 r. o sygn. II GZ 146/23). Wypadkowa wskazanych przepisów zakreśla dozwolone ramy żądań zeń wywiedzionych, ograniczając możność objęcia wnioskiem osoby sędziego (lub sędziów) "wyznaczonego do składu sądu rozpoznającego sprawę", nie zaś wszystkich sędziów danego sądu lub ich grupy, nieprzydzielonych do składu w konkretnej sprawie zawisłej w sądzie administracyjnym. Za niedopuszczalne należy uznać abstrakcyjne, nieindywidualizowane formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności sędziów danego sądu, w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Omawiana instytucja procesowa, podobnie jak wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a., winna zapewniać obiektywizm sądu, nie zaś służyć do odsuwania od prowadzenia postępowania sędziów, których strona w sposób subiektywny uznaje za nieodpowiednich. Wobec braku regulacji odnoszącej się do składu sądu odrzucającego wniosek o przeprowadzenie badania wymogów niezawisłości i bezstronności zastosowanie winien znaleźć art. 182 § 3 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 5a § 18 p.u.s.a., toteż Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznawał sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie 1-osobowym. Mając na uwadze ogół zaprezentowanej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. art. 5a § 6 p.u.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI