I OSK 731/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-12-20
NSAAdministracyjneŚredniansa
świadczenia rodzinnedodatek do zasiłku rodzinnegosamotne wychowanie dzieckaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnyminiekonstytucyjność przepisówkontrola sądowazasada legalizmu

NSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego osobie pozostającej w związku małżeńskim, uznając, że przepisy obowiązujące w chwili wydania decyzji były podstawą do jej odmowy, mimo późniejszej utraty mocy przez te przepisy.

Skarga kasacyjna dotyczyła odmowy przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka osobie pozostającej w związku małżeńskim. Sądy administracyjne obu instancji podzieliły stanowisko organów, że zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, osoba w związku małżeńskim nie jest uznawana za samotnie wychowującą dziecko. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że ocena legalności decyzji powinna opierać się na przepisach obowiązujących w chwili jej wydania, a nie na późniejszych zmianach prawnych, w tym utracie mocy przez przepisy uznane za niekonstytucyjne.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej W. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Decyzje te utrzymywały w mocy odmowę przyznania skarżącej dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka. Podstawą odmowy było stanowisko organów, że zgodnie z art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, osoba pozostająca w związku małżeńskim nie jest samotnie wychowującą dziecko, co wyklucza przyznanie jej dodatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, wskazując również, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 maja 2005 r. (K 16/04), który orzekł o niezgodności z Konstytucją niektórych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i utracie ich mocy z dniem 31 grudnia 2005 r., nie miał wpływu na ocenę legalności decyzji wydanych przed tą datą. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i zastosowanie niekonstytucyjnych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że okoliczność utraty mocy przez przepisy po wydaniu decyzji nie wpływa na ocenę ich legalności. Sąd podkreślił, że kontrola sądowa polega na ocenie zgodności z prawem obowiązującym w chwili wydania aktu administracyjnego, a organy działały zgodnie z przepisami obowiązującymi w momencie podejmowania decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ocena legalności decyzji administracyjnej powinna opierać się wyłącznie na przepisach obowiązujących w chwili jej wydania.

Uzasadnienie

Sądowa kontrola działalności administracji publicznej jest sprawowana pod względem zgodności z prawem obowiązującym w momencie wydawania aktu administracyjnego. Organy administracji publicznej działają na podstawie prawa obowiązującego w chwili podejmowania decyzji, a późniejsza zmiana stanu prawnego, w tym utrata mocy przez przepisy, nie wpływa na ocenę legalności wcześniejszych działań.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

PPSA art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 250

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.ś.r. art. 3 § pkt 17

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Definicja samotnego wychowywania dziecka wykluczała osobę pozostającą w związku małżeńskim.

u.ś.r. art. 12 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 60

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

PUSA art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądowa kontrola działalności administracji publicznej jest sprawowana pod względem zgodności z prawem.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej działają na podstawie prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ocena legalności decyzji powinna opierać się na przepisach obowiązujących w chwili jej wydania, a nie na przepisach, które utraciły moc po wydaniu decyzji.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie niekonstytucyjnych przepisów ustawowych jako podstawy materialnoprawnej zaskarżonego orzeczenia, mimo że wyrok WSA został wydany po utracie mocy przez te przepisy.

Godne uwagi sformułowania

okoliczność, iż przed wydaniem wyroku będące podstawą zaskarżonych do sądu decyzji przepisy utraciły moc, niezależnie od przyczyn utraty mocy, nie ma wpływu na ocenę legalności tych decyzji. sądowa kontrola działalności administracji publicznej jest sprawowana pod względem zgodności z prawem organy administracji publicznej działają na podstawie prawa

Skład orzekający

Leszek Włoskiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Małgorzata Pocztarek

członek

Joanna Runge-Lissowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady legalizmu w kontroli sądowej administracji, w szczególności w kontekście zmian prawnych i utraty mocy obowiązującej przepisów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o świadczeniach rodzinnych i wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, ale ogólna zasada kontroli legalności jest uniwersalna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej zasady proceduralnej w prawie administracyjnym – jak oceniać legalność decyzji w kontekście zmian prawnych. Choć nie jest to przypadek sensacyjny, ma znaczenie praktyczne dla prawników procesowych.

Czy zmiana prawa po wydaniu decyzji unieważnia ją? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 731/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Runge - Lissowska
Leszek Włoskiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Pocztarek
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
II SA/Ke 330/05 - Wyrok WSA w Kielcach z 2006-01-26
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz (spr.) Sędziowie NSA Małgorzata Pocztarek Joanna Runge-Lissowska Protokolant Ewa Dubiel po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 26 stycznia 2006 r. sygn. akt II SA/Ke 330/05 w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. przyznaje radcy prawnemu T. G. kwotę 219,60 zł (dwieście dziewiętnaście złotych sześćdziesiąt groszy) – w tym 39,60 zł (trzydzieści dziewięć złotych sześćdziesiąt groszy) stanowiącą 22% podatku od towarów i usług - tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponoszonych przez Skarb Państwa.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 26 stycznia 2006 r. II SA/Ke 330/05 oddalił skargę W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Kielce z dnia [...] [...], którą odmówiono skarżącej dodatku z tytułu samotnego wychowania dziecka.
Sąd podzielił stanowisko orzekających w sprawie organów, że – w świetle art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) – nie jest samotnym wychowywanie dziecka przez osobę pozostającą w związku małżeńskim, jak skarżąca, i dlatego nie przysługuje jej dodatek, o którym mowa w art. 12 powołanej ustawy, i nie znajduje też zastosowania art. 60 tej ustawy - przyznający prawo do dodatku również osobie pozostającej w związku małżeńskim, jeżeli do dnia wejścia w życie ustawy otrzymywała na dzieci świadczenia z funduszu alimentacyjnego – gdyż skarżąca nie otrzymywała świadczeń z funduszu, lecz alimenty od ojca dziecka.
Sąd wyjaśnił również, że – chociaż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 18 maja 2005 r. K 16/04 (Dz. U. Nr 95, poz. 806) orzekł o niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej m.in. art. 3 pkt 17 i art. 12 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz o utracie ich mocy z dniem 31 grudnia 2005 r. – nie ma to wpływu na wynik sprawy, gdyż kontrola sądu ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami obowiązującymi w chwili jego wydania.
Wnosząca skargę kasacyjną W. S., reprezentowana przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, jako jej podstawę przytoczyła naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a to art. 3 pkt 17 oraz art. 12 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegające na zastosowaniu niekonstytucyjnych przepisów ustawowych jako podstawy materialnoprawnej zaskarżonego orzeczenia.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zaskarżony wyrok został wydany po dniu 31 grudnia 2005 r., kiedy już utraciły moc uznane za niezgodne z Konstytucją przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, jednak został na tych przepisach oparty.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy.
Okoliczność, iż przed wydaniem wyroku będące podstawą zaskarżonych do sądu decyzji przepisy utraciły moc, niezależnie od przyczyn utraty mocy, nie ma wpływu na ocenę legalności tych decyzji.
Stosownie do art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, sądowa kontrola działalności administracji publicznej jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jak zaś stanowi art. 6 kpa, organy administracji publicznej działają na podstawie prawa, i orzekające w tej sprawie organy działały zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych, obowiązującymi w chwili wydawania decyzji, nie można więc oceniać ich działania w świetle stanu prawnego, który powstał po wydaniu przez nie decyzji.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 i art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI