I OSK 730/07

I OSK 730/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-05-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Sikorska /sprawozdawca/
Marek Stojanowski
Maria Wiśniewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
II SA/Wa 1918/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-01-17
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 10 poz 55
art.78 ust.2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie NSA Jolanta Sikorska (spr.) NSA Marek Stojanowski Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 1918/06 w sprawie ze skargi Z. R. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego z dnia [...] nr [...] w sprawie wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Uzasadnienie:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 stycznia 2007r. sygn. akt II SA/Wa 1918/06, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej, oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997r. Nr 10, poz. 55 ze zm.) i § 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1997r. Nr 7, poz. 38 ze zm.), wypowiedział ppłk Z. R. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej z powodu rozformowania jednostki wojskowej, w której pełnił on zawodową służbę wojskową i braku możliwości wyznaczenia na inne stanowisko służbowe. Decyzja ta została doręczona oficerowi w dniu 25 lutego 2003r. Ppłk Z. R. nie złożył od tej decyzji odwołania.
Wnioskiem z dnia 8 grudnia 2005r. Z. R. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej o stwierdzenie nieważności wyżej powołanej decyzji z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 156 §1 pkt 2 k.p.a.
Po rozpatrzeniu tego wniosku, decyzją nr [...] z dnia [...], wydaną na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. Minister Obrony Narodowej odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] nr [...] Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej. W wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] nr [...]. W ocenie organu nie wystąpiły przesłanki określone w art. 156 § 1 k.p.a. warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej w przedmiocie wypowiedzenia ppłk Z. R. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na podstawie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP nr Pf-332/Org/P1 z dnia 8 sierpnia 2002r. w sprawie zmian organizacyjnych w jednostkach szkolnictwa wojskowego podległych Dowódcom Rodzajów Sił Zbrojnych, jednostka wojskowa, w której ppłk Z. R. pełnił służbę uległa rozformowaniu z dniem 31 grudnia 2002r., a skarżący znalazł się w grupie kadry, dla której nie udało się znaleźć stanowiska odpowiedniego do posiadanych kwalifikacji wojskowych i stopnia wojskowego, co skutkowało zaistnieniem przesłanek do dokonania mu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Organ stwierdził, że rozkaz Szefa Sztabu Generalnego WP w sprawie zmian organizacyjnych w jednostkach szkolnictwa wojskowego podległych Dowódcom Rodzajów Sił Zbrojnych był aktem, mocą którego dokonano przeformowania jednostki. Nie był zapowiedzią przeformowania w przyszłości, nie był też aktem jedynie inicjującym to przeformowanie, lecz aktem, którym dokonano przeformowania bowiem nie wydano w tym zakresie żadnego innego aktu. Przeformowanie było procesem przekształceń w wielu płaszczyznach: organizacyjnej, personalnej, lokalowej, technicznej itd. Wydając rozkaz o przeformowaniu, określono początek i koniec tego procesu. Wydanie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP było formalnym aktem przeformowania jednostki i stanowiło podstawę do podjęcia działań personalnych zmierzających do przesunięć żołnierzy zawodowych na inne stanowiska służbowe, a w przypadku braku takich możliwości, do wypowiadania żołnierzom stosunku służbowego.
Odnosząc się do kwestii wniosku ppłk Z. R. z dnia 25 października 2002r. o przeniesienie do rezerwy kadrowej wskazano, że możliwość zagospodarowania oficera w całych strukturach sił zbrojnych, zarówno na stanowisku służbowym w dyspozycji, jak i w rezerwie kadrowej, była przedmiotem postępowania w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Fakt rozstrzygnięcia tego wniosku decyzją z dnia [...], a więc po terminie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej, nie miał zdaniem organu znaczenia dla wystąpienia przesłanek do dokonania wypowiedzenia stosunku służbowego.
Decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] stała się przedmiotem skargi Z. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której domagał się on stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] z dnia [...], bądź ich uchylenia. Zarzucił Ministrowi Obrony Narodowej naruszenie: 1) art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych polegające na nieuwzględnieniu faktu, że między rozformowaniem jednostki wojskowej, w której pełnił służbę, a wypowiedzeniem stosunku służbowego nie było związku przyczynowego, 2) art. 20 ust. 1 i 36 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przez błędne ustalenie, że żołnierz w chwili doręczenia mu decyzji o wypowiedzeniu, t.j. 25 lutego 2003r. zajmował stanowisko służbowe w strukturach Centrum Szkolenia [...] w P., które rozformowano 31 grudnia 2002r. Podniósł, że stosunek służbowy wypowiedziano mu bez uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii zwolnienia ze stanowiska służbowego, które uległo likwidacji z dniem 31 grudnia 2002r. wskutek rozformowania jednostki wojskowej, w której pełnił służbę, 3) art. 16 § 1, art. 100 § 1 k.p.a. w związku z art. 109 § 1 i art. 110 k.p.a. przez nierozstrzygnięcie kwestii wstępnej dla wypowiedzenia stosunku służbowego, jakim było przeniesienie do rezerwy kadrowej, 4) art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów złożonej skargi podniósł między innymi, że nie jest zasadny zarzut naruszenia przez organ wypowiadający art. 20 ust. 1 i art. 36 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ponieważ zastosowanie tych przepisów mogłoby nastąpić w sytuacji, gdyby zlikwidowano jedno lub więcej stanowisko służbowe w jednostce wojskowej, która nie uległa rozformowaniu i byłaby jednocześnie możliwość wyznaczenia żołnierza zawodowego na inne stanowisko służbowe. W takim wypadku właściwy organ wojskowy winien dokonać zwolnienia żołnierza z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i wyznaczyć na inne stanowisko służbowe, ewentualnie przenieść do dyspozycji lub rezerwy kadrowej właściwego organu wojskowego. Zaznaczono, że powołana pragmatyka służbowa nie wymagała przed dokonaniem wypowiedzenia żołnierzowi zawodowemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej w oparciu o art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy wcześniejszego zwolnienia ze stanowiska służbowego oraz przeniesienia do dyspozycji lub rezerwy kadrowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za niezasadną. Wskazał, że wydane w sprawie decyzje administracyjne będące przedmiotem kontroli Sądu pod względem legalności zostały podjęte w nadzwyczajnym trybie stwierdzenia nieważności. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 k.p.a. i nie podlegają wykładni rozszerzającej. Pozytywna decyzja organu pierwszej instancji w rozpatrywanej sprawie mogłaby zapaść tylko w sytuacji, gdyby organ ten stwierdził, że decyzja Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] została podjęta w okolicznościach określonych przepisami art. 156 §1 k.p.a. O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa decyduje oczywistość tego naruszenia i zakres jego wpływu na sposób załatwienia sprawy. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa poprzez proste ich zestawienie ze sobą. Nie chodzi w tego typu przypadkach o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Organ nadzoru dokonuje oceny legalności decyzji tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Badany jest stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności. Sąd I instancji podkreślił, że tylko rażące naruszenie prawa może skutkować wydaniem rozstrzygnięcia pozytywnego dla strony domagającej się stwierdzenia nieważności decyzji.
W ocenie Sądu I instancji, na gruncie niniejszej sprawy nie można mówić o istnieniu podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. Obowiązujący w dacie wydania decyzji wypowiedzeniowej art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z § 137 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 grudnia 1996r. w sprawie służby wojskowej żołnierzy zawodowych stanowił, że dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy może nastąpić, jeżeli jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową, podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe.
Na mocy rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP nr Pf-332/Org/P1 z dnia 8 sierpnia 2002r. w sprawie zmian organizacyjnych w jednostkach szkolnictwa wojskowego podległych Dowódcom Rodzajów Sił Zbrojnych w jednostce wojskowej, w której skarżący pełnił zawodową służbę wojskową, wprowadzono zmiany etatowe. Rozkaz ten nie był zapowiedzią przeformowania jednostki w przyszłości. Nie był także aktem jedynie inicjującym to przeformowanie, lecz aktem, mocą którego dokonano przeformowania Centrum Szkolenia [...] w P.. Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że w rozkazie tym określony został zarówno początek, jak i koniec tego procesu. Wydanie tego rozkazu stanowiło podstawę do podjęcia przez organy wojskowe działań zmierzających do przesunięć żołnierzy zawodowych na inne stanowiska służbowe, a w przypadku braku takich możliwości do wypowiedzenia żołnierzom stosunku służbowego.
Sąd I instancji podał, że jest sprawą powszechnie wiadomą, że w Siłach Zbrojnych wykonano w ostatnich latach szereg przedsięwzięć natury organizacyjno - etatowej wynikającej między innymi z modernizacji sił zbrojnych, które to zamierzenia polegały przede wszystkim na rozformowaniu lub przeformowaniu szeregu związków taktycznych, oddziałów i dowództw różnego szczebla. W rezultacie uległa znacznemu zmniejszeniu liczba stanowisk służbowych, wiele z nich zostało zlikwidowanych. Sprawą oczywistą jest, że w sytuacji, gdy ma dojść do zlikwidowania określonych stanowisk, organ odpowiednio wcześniej musi dokonać właściwego zagospodarowania kadry, by nie doprowadzić do przerwania jego prawidłowego funkcjonowania.
Dla prawidłowości rozkazów personalnych istotne jest, aby były one wydane najwcześniej z chwilą wejścia w życie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP nr Pf 3O9/Org./P1, a zatem w dniu 8 sierpnia 2002r. Wypowiedzenie Z. R. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej na podstawie przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zostało dokonane decyzją z dnia [...], a zatem po wejściu w życie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP. Z treści powołanego przepisu wynika, że musi istnieć związek przyczynowy między reorganizacją jednostki wojskowej lub zmniejszeniem jej stanu etatowego, a wypowiedzeniem żołnierzowi zawodowemu stosunku służbowego. Taki związek w przedmiotowej sprawie w ocenie Sądu I instancji bezsprzecznie występuje. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2001r. w sprawie sygn. akt II SA 2673/00 (Lex nr 77681) Sąd I instancji wskazał, że wypowiedzenia stosunku służbowego można dokonać w trakcie likwidacji lub zmniejszenia jej stanu etatowego, a nie tylko po zakończeniu tych procedur. W rozpoznawanej sprawie prowadzone w stosunku do skarżącego czynności prawne i kadrowe oparte były na umocowaniu prawnym. Przepis art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych pozwalał organowi wojskowemu na dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego w sytuacji, gdy jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełnił służbę wojskową podlegała rozformowaniu, a brak było możliwości wyznaczenia oficera na inne stanowisko służbowe. Brak możliwości wyznaczenia na inne stanowisko służbowe Z. R. wynika zdaniem Sądu I instancji z notatki sporządzonej dla Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON z dnia [...] listopada 2002r. W tej sytuacji zaistniała podstawa do zastosowania art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy i wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Skoro przy wydawaniu decyzji z dnia [...] nie doszło do rażącego naruszenia prawa, prawidłowo zdaniem Sądu I instancji organy orzekające w sprawie odmówiły stwierdzenia nieważności kwestionowanego wypowiedzenia. Sąd ten wskazał, że decyzja z dnia [...] została wydana przez właściwy organ, skierowana do osoby będącej stroną postępowania, opiera się na istniejącej podstawie prawnej, nadaje się do wykonania, a jej wykonalność nie powoduje czynu zagrożonego karą, nie zwiera także wad powodujących jej nieważność z mocy przepisów prawa.
W tej sytuacji Sąd ten uznał za bezpodstawne zarzuty podniesione w skardze. W ocenie tego Sądu bez wpływu na wynik sprawy pozostaje fakt wydania w dniu [...] decyzji nr [...] o odmowie przeniesienia skarżącego do rezerwy kadrowej. Rozstrzygnięcie wniosku skarżącego zgłoszonego w tym przedmiocie nie było zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 100 k.p.a. Ustawa z dnia 30 czerwca 1970r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w art. 20 ust. 2 nie przewidywała bowiem w sprawach przeniesienia żołnierza zawodowego do rezerwy kadrowej podejmowania przez właściwy organ wojskowy działań na wniosek żołnierza. Sąd I instancji dodał, powołując się na przepis art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), że nie jest właściwy do oceny legalności decyzji z dnia [...] o odmowie przeniesienia skarżącego do rezerwy kadrowej.
W ocenie tego Sądu, w świetle ustawy z dnia 30 czerwca 1970r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nieuprawnione jest twierdzenie skarżącego, że dokonanie wypowiedzenia w trybie art. 78 ust. 2 pkt 2 winno być poprzedzone zwolnieniem ze stanowiska.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Z. R. złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając wyrok w całości.
Podniósł w niej zarzut:
1. naruszenia prawa materialnego, w szczególności:
a) naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 1997r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.) w związku z art. 110 k.p.a. przez przyjęcie, że w świetle przytoczonego przepisu, wbrew jego wyraźnemu brzmieniu, dopuszczalnym jest wypowiedzenie stosunku zawodowej służby wojskowej przy braku rzeczywistego, w tym czasowego związku przyczynowego pomiędzy rozformowaniem jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy nie pełni służby w chwili doręczenia mu decyzji o wypowiedzeniu a tym wypowiedzeniem,
b) naruszenia norm prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 1997r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.) przez przyjęcie na tle stanu faktycznego sprawy, że żołnierz w chwili doręczenia mu decyzji o wypowiedzeniu zajmował stanowisko służbowe w strukturach Centrum Szkolenia [...] w P., które nie istniało już od 31 grudnia 2002r.;
2. naruszenie norm postępowania administracyjnego przez oddalenie skargi na decyzję odnoszącą się do decyzji obciążonej następującymi wadami formalnymi:
a) naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję odnoszącą się do decyzji, w której brak było dostatecznego uzasadnienia decyzji administracyjnej,
b) naruszeniem norm prawa formalnego mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia - art. 16 § 1 k.p.a. poprzez zakwestionowanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zasadności ostatecznej decyzji administracyjnej Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...] o odmowie przeniesienia wnioskodawcy do rezerwy kadrowej pomimo, że decyzja ta nigdy nie została uchylona i Sąd jest nią związany jako decyzją ostateczną w dodatku decyzją własną,
c) naruszeniem norm prawa formalnego mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia - art. 100 § 1 k.p.a. w związku z art. 109 § 1 k.p.a. i art. 110 k.p.a. polegającym na przyjęciu, że organ administracji może dokonać rozstrzygnięcia kwestii wstępnej dla wypowiedzenia stosunku służbowego, jakim było przeniesienie skarżącego do rezerwy kadrowej, o czym organ powinien ostateczną decyzją rozstrzygnąć przed dokonaniem wypowiedzenia, już po dokonaniu wypowiedzenia stosunku służbowego (doręczenie decyzji w dniu 6 maja 2003r.).
Powołując się na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości przez orzeczenie, że stwierdza nieważność w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej w I instancji, względnie zmianę zaskarżonego wyroku w całości przez orzeczenie, że uchyla w całości zaskarżoną decyzję oraz decyzję wydaną w l instancji, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.
Wniósł także o rozważenie możliwości przedstawienia poszerzonemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego pytań prawnych następującej treści: 1. "Czy stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, a konkretnie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz. U. z 1997r. Nr 10, poz. 55 z późn. zm.) dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego żołnierzowi zawodowemu motywowanego tym, iż jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni służbę ulega rozformowaniu i brak jest możliwości wyznaczenia żołnierza zawodowego na inne stanowisko służbowe, jeżeli jednostka ta od wielu miesięcy nie istnieje, żołnierz nie pełni w niej służby i nie zajmuje w niej żadnego stanowiska służbowego i nie zbadano możliwości wyznaczenia na inne stanowisko w strukturach Sił Zbrojnych RP, a w związku z tym, czy zachodzi pomiędzy tym wypowiedzeniem a owym rozformowaniem związek przyczynowy?"
2. "Czy stanowi rażące naruszenie prawa formalnego, dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego żołnierzowi zawodowemu bez rozstrzygnięcia jego wniosku o przeniesienie do rezerwy kadrowej ostateczną decyzją administracyjną, choć od rozstrzygnięcia pozytywnego, albo negatywnego tej kwestii zależało dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego, a w związku z tym, czy dopuszczalnym jest rozstrzygnięcie o przeniesieniu do rezerwy kadrowej już po dokonaniu wypowiedzenia, upływie okresu wypowiedzenia i zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej?"
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, że rozpoznając sprawę Sąd l instancji pominął w swoich rozważaniach istotną w sprawie okoliczność, że skarżący jeszcze przed dokonaniem wypowiedzenia wystąpił do Ministra Obrony Narodowej z wnioskiem o przeniesienie go do rezerwy kadrowej, lecz organ zaniechał rozstrzygania o wniosku tak długo, dopóki ostatecznie upłynął okres wypowiedzenia, które uprzednio zostało wręczone. Dopiero gdy skarżący został już zwolniony, doręczono mu decyzję, którą rozstrzygano kluczową dla wypowiedzenia kwestię wstępną. Zarówno organ administracji, jak i Sąd l instancji uznał, że powyższe miało charakter nieistotnego uchybienia formalnego, zaś przeniesienie do rezerwy kadrowej lub nie, nie ma znaczenia dla wypowiedzenia. Ponadto nie było podstaw do przeniesienia skarżącego do rezerwy kadrowej, gdyż nie był on planowany do wyznaczenia na inne stanowisko służbowe w związku z czym decyzja ta nie miała zdaniem organu i Sądu I instancji żadnego znaczenia w sprawie mimo, że miała i ma charakter ostateczny.
Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku znajdują się wywody, że pomimo że skarżący jeszcze wiele miesięcy po rozformowaniu jednostki wojskowej pełnił służbę wojskową i dopiero wówczas otrzymał wypowiedzenie, to okoliczność ta nie ma znaczenia, gdyż przyczyna wypowiedzenia była oczywista.
Rozpoznanie skargi kasacyjnej uzasadnione jest zdaniem skarżącego tym, że na tle powstałego w niniejszej sprawie stanu faktycznego wyłoniły się bardzo istotne zagadnienia prawne budzące szczególne wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych i wojskowych organów administracyjnych przedstawione w sformułowanych wyżej pytaniach. O wątpliwym charakterze przedstawionych zagadnień prawnych przesądza także fakt, że na tej właśnie podstawie, uznając za zasadne argumenty przytaczane przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym Dowódca Wojsk Lądowych w okresie od stycznia 2005r. do grudnia 2006r. stwierdził nieważność kilkuset decyzji o wypowiedzeniu wydanych przez Dowódcę POW w B.. Podobny pogląd jeszcze na początku 2005 roku prezentował Minister Obrony Narodowej. Niesłusznym byłoby zatem, gdyby skarżący, osoba w takiej samej sytuacji prawnej i faktycznej został potraktowany inaczej i jego wypowiedzenie pozostało w obrocie prawnym. Oznaczałoby to bowiem naruszenie zasady równości wobec prawa wynikającego z art. 32 Konstytucji RP.
Uzasadniając sformułowany w pkt 1 skargi kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z art. 110 k.p.a. skarżący podał, że w pełni akceptuje pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 26 lipca 2001r. sygn. II SA 2673/00. Podniósł, że organ zapomniał, że w tym wyroku wyrażono także pogląd, że pomiędzy procesami rozformowania, czy zmniejszania się stanu etatowego (albo jednym albo drugim) a wypowiedzeniem musi zachodzić związek przyczynowy. Niezrozumiałym jest zatem dopatrywanie się przez organ takowego związku w sytuacji, gdy wnioskodawca pełnił służbę wojskową ponad rok po rozformowaniu, czy przeformowaniu jednostki, w której rzekomo pełnił służbę (pomimo jej nieistnienia) i zajmował stanowisko służbowe. Dziwnym jest dopatrywanie się związku przyczynowego pomiędzy rozformowaniem tej konkretnej jednostki wojskowej a wypowiedzeniem wnioskodawcy stosunku służbowego skoro nadal pomimo rozformowania tej jednostki pełnił on jeszcze przez rok zawodową służbę wojskową. Powstaje pytanie, czy w istocie proces przeprowadzony w Centrum Szkolenia [...] w P. był faktyczną przyczyną wypowiedzenia, czy przyczyna ta była zupełnie inna, lecz nie wskazana w decyzji o wypowiedzeniu.
Autor skargi kasacyjnej podniósł, że w sytuacji w jakiej znajdował się skarżący nie można było zastosować przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2, gdyż ten przepis jedynie znajdował zastosowanie do żołnierzy pełniących służbę w danej jednostce wojskowej na określonym stanowisko służbowym, na co wskazuje treść tego przepisu. Obok art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawodawca wskazał jeszcze art. 78 ust. 2 pkt 1 i pkt 3 i one niewątpliwie mogły być stosowane w sytuacji skarżącego. Przepisy te nie wymagają aby żołnierz pełnił służbę na danym stanowisku. Jednakże koniecznym było formalne uprzednie zwolnienie z zajmowanego stanowiska służbowego. Wnioskodawca nie zajmował żadnego stanowiska w żadnej jednostce. Nie wiadomo na jakiej podstawie prawnej wypłacano skarżącemu uposażenie z tytułu zajmowanego stanowiska, skoro wnioskodawca żadnego stanowiska nie zajmował. Skarżący podniósł, że w niniejszej sprawie wiele kwestii nie zostało przez Sąd w ogóle wyjaśnionych.
Odnośnie zarzutu naruszenia norm prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych skarżący podniósł, że zgodnie z owym przepisem prawa żołnierz zawodowy służby stałej pełni tę służbę w jednostce organizacyjnej resortu Obrony Narodowej i na konkretnym stanowisku służbowym, na które został wyznaczony. Jedynymi wyjątkami od tej zasady są: pozostawanie w dyspozycji konkretnego organu wojskowego, względnie pozostawanie w rezerwie kadrowej. Niedopuszczalnym jest natomiast, aby żołnierz zawodowy służby stałej ani nie zajmował stanowiska służbowego, ani nie był w dyspozycji, ani nie pozostawał w rezerwie kadrowej. Skarżący zarzucił, że nie można zwolnić z danego stanowiska służbowego zajmowanego w danej jednostce wojskowej, skoro ta jednostka wojskowa już nie istnieje. W tym przypadku ustawa przewidywała jedynie dwa wyjątki, mianowicie wypowiedzenie stosunku służbowego i w konsekwencji zwolnienie z zawodowej służby wojskowej mogło dokonać się jedynie z dyspozycji konkretnego organu wojskowego, względnie z rezerwy kadrowej. Żołnierz nie może pozostawać poza strukturą etatową. Powyższe prowadzi do wniosku, że skoro skarżącemu wypowiedziano stosunek służbowy w momencie, gdy ani nie zajmował stanowiska służbowego, ani nie był w dyspozycji, ani rezerwie kadrowej, to decyzja o wypowiedzeniu została wydana bez podstawy faktycznej i z rażącym naruszeniem art. 78 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy. Przytoczony przepis wyraźnie wskazuje, kiedy można go stosować. Jego brzmienie wskazuje wyłącznie na sytuację, gdy jednostka wojskowa, w której żołnierz pełni służbę i zajmuje stanowisko służbowe istnieje. Wskazuje na to wyraźnie jedynie dopuszczalna wykładnia gramatyczna cytowanego przepisu.
Skarżący dodał, że można było także zastosować inną podstawę prawną, np. z art. 78 ust. 2 pkt 1 lub 3, jednakże w tym przypadku nie udzielono wnioskodawcy nawet jednej propozycji wyznaczenia na jakiekolwiek stanowisko służbowe. Zatem wskazując tę podstawę prawną, także rażąco naruszono by prawo. Skoro jednostka wojskowa już nie istniała, nie można było także wypowiedzieć stosunku służbowego ze stanowiska, które żołnierz zajmował. Nie można także zwolnić ze stanowiska nieistniejącego. Organ wojskowy powinien w przypadku, gdy doszło do likwidacji jednostki wojskowej, a w trakcie jej likwidowania lub przeformowywania (zmiany w inną) nie dokonano wypowiedzenia (nie wydano decyzji, ani jej nie doręczono), dokonanie wypowiedzenia poprzedzić co najmniej przeniesieniem (w drodze rozkazu personalnego) do dyspozycji określonego organu wojskowego i z tej dyspozycji dokonać wypowiedzenia.
Ponieważ żołnierz w dyspozycji zachowuje wszelkie prawa (także płacowe), jakie posiadał na stanowisku służbowym, faktycznie osiągnięto by ten sam skutek lecz organ nie naruszyłby jednoznacznie brzmiącego przepisu ustawy i nie wydał decyzji dotkniętą kwalifikowaną wadą prawną (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a). Zwłaszcza, że okres pozostawania w dyspozycji nie jest ograniczony żadnym terminem. Zawsze jednak decyzję o wypowiedzeniu winno poprzedzać w sytuacji wnioskodawcy wydanie rozkazu o przeniesieniu do dyspozycji. Tak się jednak nie stało. Nie można zatem uzasadniać decyzji administracyjnej dla doraźnych potrzeb okolicznościami nieistniejącymi w dacie jej wydania i to bez dokonania oceny stanu faktycznego i wyjaśnienia w uzasadnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Takie postępowanie jest sprzeczne z art. 107 §1 i 107 § 3 k.p.a. Ten sam błąd popełniono w wydanej już jedynie dla celów ewidencyjnych decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.
Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na decyzję odnoszącą się do decyzji, w której brak było dostatecznego uzasadnienia decyzji administracyjnej, skarżący podniósł, że w uzasadnieniu decyzji o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego organ podkreśla brak możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. Tymczasem w uzasadnieniu nie wskazuje, jakie czynności związane z rozważaniem możliwości wyznaczenia skarżącego na stanowisko w ramach resortu Obrony Narodowej podjął. Tylko takie bowiem uzasadnienie można uznać za spełniające wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto rozważanie możliwości wyznaczenia na inne stanowisko i podjęcie w tym celu odpowiednich czynności sprawdzających, które winny mieć wyraz w uzasadnieniu jest obowiązkowe z punktu widzenia art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy. Organ nie może poprzestać w wypowiedzeniu jedynie na uzasadnieniu go likwidacją zajmowanego stanowiska. Cytowany przepis wymaga także zachowania staranności przy rozważaniu możliwości zatrudnienia żołnierza w nowo powstającej strukturze. Skarżący podniósł, że wypowiadając stosunek służbowy organ okoliczność tą w ogóle pominął. Skarżącemu w ogóle nie złożono propozycji kadrowej, nie szukano dla niego stanowiska odpowiadającego jego kwalifikacjom w powstającym Centrum Szkolenia. Skarżący podniósł, że nie próbowano dla niego szukać stanowiska gdziekolwiek.
Odnośnie podniesionego w pkt 4 skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 16 § 1 k.p.a. skarżący podniósł, że decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] nr [...] o odmowie przeniesienia do rezerwy kadrowej jest decyzją ostateczną i wiążącą dla organu, zwłaszcza, że sam ją wydał i doręczył skutecznie wnioskodawcy, tak więc już art. 110 kpa przemawia za zasadnością w/w stanowiska. Jednakże przede wszystkim art. 16 § 1 k.p.a. statuujący zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych przemawia za niemożnością ich kwestionowania przez organy administracji. Jedynie wnioskodawca mógłby ją kwestionować wzruszając ją w trybie art. 156 § 1 k.p.a. lub art. 145 k.p.a., a organ ewentualnie po uprzednim uchyleniu w oparciu o art. 154 lub art. 155 k.p.a.
Nie sposób zdaniem skarżącego zaakceptować stanowiska organu, że: "wydanie decyzji było bezzasadne...." wobec faktu zgłoszenia przez skarżącego wniosku w tym przedmiocie. Jeżeli zdaniem organu bezczynność organu administracji po otrzymaniu wniosku strony jest zgodna z prawem, to kontrola sądowa organów administracji jest zdaniem wnioskodawcy konieczna. Skoro toczyło się postępowanie o przeniesienie do rezerwy kadrowej wnioskodawcy, to tok tego postępowania czynił niemożliwym wszczynanie postępowania zmierzającego do wypowiedzenia. Dopiero ostateczne rozstrzygnięcie o odmowie przeniesienia do rezerwy kadrowej mogło uzasadniać wszczynanie procedury wypowiedzenia stosunku służbowego.
Uzasadniając podniesiony w pkt 5 skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 100 § 1 k.p.a. w związku z art. 109 § 1 k.p.a. i art. 110 k.p.a. skarżący podniósł, że w niniejszej sprawie z uwagi na posiadany przez skarżącego stopień wojskowy doszło do sytuacji, gdy zarówno rozstrzygnięcie kwestii wstępnej jak i kwestii ostatecznej (art. 106 k.p.a.) należało do właściwości Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON oraz Ministra Obrony Narodowej. Nie oznacza to, że Dyrektor Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego MON uprawniony był do wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego bez wydawania przez inny organ - Ministra Obrony Narodowej administracyjnej ostatecznej decyzji rozstrzygającej kwestie wstępne.
Powołując się na powyższe skarżący podniósł, że w jego ocenie skarga kasacyjna jest uzasadniona.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzi w niniejszej sprawie. Zatem sprawa ta mogła być przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznana tylko w granicach zakreślonych skargą kasacyjną.
Granice skargi kasacyjnej wyznaczają między innymi wymienione w art. 176 p.p.s.a. podstawy kasacyjne, które zgodnie z art. 174 tej ustawy mogą stanowić: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W podstawach kasacji wnoszący skargę kasacyjną musi wskazać konkretną normę prawa materialnego, czy procesowego, której naruszenie zarzuca zaskarżonemu orzeczeniu.
W niniejszej sprawie skarżący oparł skargę kasacyjną na obu podstawach kasacyjnych wskazanych w art. 174 p.p.s.a. w związku z tym, w pierwszej kolejności wymaga oceny zawarty w skardze kasacyjnej zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania, gdyż zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego może podlegać ocenie dopiero wówczas, gdy stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego wyroku nie nasuwa zastrzeżeń.
Wnoszący skargę kasacyjną, jako podstawę skargi kasacyjnej wskazał mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a to art. 107 § 3 k.p.a., art. 16 § 1 k.p.a., art. 100 § 1 k.p.a. w związku z art. 109 § 1 k.p.a. i art. 110 k.p.a. Zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Zauważyć bowiem należy, że "naruszenie przepisów postępowania", o jakim mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. odnosi się do przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu administracyjnymi, a nie do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, których Sąd administracyjny, rozpatrując sprawę nie stosuje. Sąd ten, rozpatrując skargę na akt administracyjny, bądź na bezczynność organu administracji publicznej w zakresie wydania takiego aktu, kontroluje jedynie prawidłowość zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przez organ administracji publicznej rozpatrujący daną sprawę administracyjną. W tej sytuacji, aby skutecznie postawić w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania, o jakich mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., należy powiązać przytoczone przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego z konkretnymi przepisami ustawy - Prawo o postępowaniu administracyjnymi. Samo przytoczenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jest niewystarczające. Wnoszący skargę kasacyjną nie powiązał zarzutu naruszenia wskazanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego z jakimkolwiek przepisem ustawy - Prawo o postępowaniu administracyjnymi. Rozpatrując skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny z uwagi na treść art. 183 § 1 p.p.s.a., nie jest władny samodzielnie precyzować, który przepis ustawy - Prawo o postępowaniu administracyjnymi został przez Sąd I instancji naruszony. W sytuacji, gdy w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. autor skargi kasacyjnej nie powołał żadnego przepisu postępowania, który miał być naruszony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, powołując w skardze kasacyjnej jedynie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, tak sformułowana podstawa kasacyjna nie spełnia warunków określonych w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 176 p.p.s.a., gdyż w skardze kasacyjnej nie wskazano konkretnego, naruszonego przez Sąd I instancji przepisu postępowania. Z tych względów wobec niedostatecznego sprecyzowania naruszenia art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie jest możliwe ustosunkowanie się do niego przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zarzut ten zatem uznać należy za nieskuteczny.
Przechodząc do oceny zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, stwierdzić należy, że zarzut ten nie jest zasadny. Trafnie zauważa w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji, że zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 lipca 2005r. została wydana w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji wypowiadającej skarżącemu stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, a zatem wskazane w skardze kasacyjnej przepisy prawa materialnego mogły być analizowane wyłącznie w kontekście przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a konkretnie przesłanki rażącego naruszenia prawa. Zauważyć należy, że w skardze kasacyjnej w omawianej podstawie kasacyjnej nie wskazano przepisu określającego przesłankę rażącego naruszenia prawa.
Oceniając zasadność podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z art. 110 k.p.a. przez przyjęcie za dopuszczalne wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej przy braku rzeczywistego, w tym czasowego związku przyczynowego pomiędzy rozformowaniem jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy nie pełni służby w chwili doręczenia mu decyzji o wypowiedzeniu a tym wypowiedzeniem, stwierdzić należy, że zarzut ten nie jest zasadny.
Wbrew odmiennemu w tym względzie poglądowi skarżącego, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że wykładnia i zastosowanie przez organy wojskowe art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej przy wypowiadaniu skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej były zgodne z prawem. Nie można zatem mówić o rażącym naruszeniu tego przepisu w rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a. Wyjaśnić przy tym należy w związku ze sposobem sformułowania w skardze kasacyjnej omawianego zarzutu, że błędna wykładnia nie stanowi rażącego naruszenia prawa (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 1999r. sygn. II SA 1387/89, Lex nr 46253 oraz wyrok NSA z dnia 2 lutego 2006r. sygn. II OSK 489/05, Lex nr 196694). Zatem zastosowanie przepisu będące skutkiem wadliwej jego wykładni, nie jest rażącym naruszeniem prawa. Przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej nie było zbadanie zgodności z prawem decyzji administracyjnej wydanej w trybie zwykłym, którą na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wypowiedziano skarżącemu stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, lecz decyzji wydanej w trybie nadzwyczajnym nieważnościowym, w którym organ nadzoru badał jedynie, czy kwestionowana w tym postępowaniu decyzja jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 k.p.a. Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, Sąd I instancji stosował prawo materialne w kontekście przesłanek stwierdzenia nieważności. W tej sytuacji za nietrafne uznać należy powoływanie się w skardze kasacyjnej na orzeczenia Sądu administracyjnego podjęte w sprawach stosunków służbowych zawodowej służby wojskowej, których przedmiotem kontroli pod względem legalności były decyzje administracyjne wydane w zwykłym postępowaniu administracyjnym, a nie w postępowaniu nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej.
Zgodnie ze stanowiącym podstawę materialnoprawną wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego decyzją Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolnictwa Wojskowego z dnia [...] nr [...] przepisem art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych obowiązującym w dacie wydania decyzji wypowiedzeniowej, dokonanie wypowiedzenia stosunku służbowego przez właściwy organ wojskowy może nastąpić, jeżeli jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy, a brak jest możliwości wyznaczenia go na inne stanowisko służbowe. Z dyspozycji owego przepisu prawa wynikają dwa warunki, które muszą być spełnione łącznie, aby organ wojskowy mógł dokonać wypowiedzenia stosunku służbowego żołnierzowi zawodowemu:
1) jednostka wojskowa, w której żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową, podlega rozformowaniu lub zmniejszył się jej stan etatowy,
2) brak jest możliwości wyznaczenia żołnierza zawodowego na inne stanowisko służbowe.
W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że na mocy rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP nr Pf-332/Org/P1 z dnia 8 sierpnia 2002r. w sprawie zmian organizacyjnych w jednostkach szkolnictwa wojskowego podległych Dowódcom Rodzajów Sił Zbrojnych w jednostce wojskowej, w której skarżący pełnił zawodową służbę wojskową, wprowadzono zmiany etatowe. Rozkaz ten był aktem, mocą którego dokonano przeformowania Centrum Szkolenia [...] w P.. Prawidłowo Sąd I instancji przyjął za organem administracji, że w rozkazie tym określony został zarówno początek, jak i koniec procesu przeformowania. Wydanie tego rozkazu stanowiło podstawę do podjęcia przez organy wojskowe działań zmierzających do przesunięć żołnierzy zawodowych na inne stanowiska służbowe, a w przypadku braku takich możliwości do wypowiedzenia żołnierzom stosunku służbowego. Trafnie podkreśla w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji, że dla prawidłowości rozkazów personalnych istotne jest, aby były one wydane najwcześniej z chwilą wejścia w życie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP nr Pf 3O9/Org./P1, a zatem w dniu 8 sierpnia 2002r.
W orzecznictwie sądowym przy wykładni art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy pragmatycznej prezentowany jest pogląd, że wypowiedzenia stosunku służbowego można dokonać zarówno po zakończeniu likwidacji jednostki wojskowej lub zmniejszenia jej stanu osobowego, jak również w trakcie tych procesów. Pomiędzy rozformowaniem jednostki wojskowej lub zmniejszeniem jej stanu etatowego a wypowiedzeniem stosunku służbowego musi istnieć związek przyczynowy (por. wyrok NSA z dnia 13.02. 2008r. sygn. I OSK 365/07, nie publ., wyrok NSA z dnia 30.11.2007r. sygn. I OSK 142/07, nie publ.).
W rozpoznawanej sprawie pierwsza przesłanka określona w art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych niewątpliwie stałą spełniona, bowiem Centrum Szkolenia [...] w P., w który skarżący pełnił zawodową służbę wojskową przestało istnieć, jak twierdzi sam skarżący w skardze kasacyjnej, z dniem 31 grudnia 2002r.
Wypowiedzenie skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej na podstawie przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zostało dokonane decyzją z dnia [...], a zatem po wejściu w życie rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP. Od dnia 31 grudnia 2002r. Centrum to, jak twierdzi sam skarżący, przestało istnieć. W dacie wypowiedzenia skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej skarżący pełnił służbę w jednostce wojskowej w rozumieniu przepisów pragmatyki wojskowej. Nie ma znaczenia w sprawie, że decyzja wypowiadająca stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej została doręczona po zakończeniu procesu przeformowania Centrum Szkolenia [...] w P. na podstawie w/w rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP. W związku z rozformowaniem na podstawie wyżej powołanego rozkazu Szefa Sztabu Generalnego WP jednostki wojskowej, w której skarżący pełnił służbę niewątpliwie występuje związek przyczynowy między reorganizacją tej jednostki wojskowej, a wypowiedzeniem skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.
Dodać należy, ze ustalony w art. 78 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych warunek, jakim jest brak możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe, odnosi się wyłącznie do jednostki organizacyjnej, w której żołnierz pełnił służbę. Organ wojskowy przy dokonywaniu wypowiedzenia stosunku służbowego nie ma obowiązku wykazania braku możliwości wyznaczenia żołnierza na stanowisko służbowe w innych jednostkach organizacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 30.11.2007r. sygn. I OSK 142/07, nie publ.).
W świetle wyżej powołanych przepisów prawa zgodzić się także należy ze stanowiskiem Sądu I instancji, że bez wpływu na wynik sprawy pozostaje fakt wydania w dniu [...] decyzji nr [...] o odmowie przeniesienia skarżącego do rezerwy kadrowej. Ustawa z dnia 30 czerwca 1970r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w art. 20 ust. 2 nie przewidywała bowiem w sprawach przeniesienia żołnierza zawodowego do rezerwy kadrowej podejmowania działań przez właściwy organ na wniosek żołnierza. Rozstrzygnięcie wniosku skarżącego w powyższym przedmiocie w świetle art. 20 ust. 2 ustawy nie było zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 100 k.p.a., jak to trafnie zauważa w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji.
W tej sytuacji podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych uznać należy za niezasadny.
W świetle powyższych rozważań nie można także uznać za usprawiedliwiony podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez błędną wykładnię art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 1970r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zważyć dodatkowo należy, że rozpoznając sprawę Sąd I instancji w ogóle tego przepisu prawa nie stosował. W wyroku z dnia 14.04.2004r. sygn. OSK 121/04 (ONSAiWSA 2004/1/11) Naczelny Sąd administracyjny wyraził pogląd, zgodnie z którym: "W myśl art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie zarzutu naruszenia prawa materialnego zastosowanego przez Sąd. Wskazanie w skardze kasacyjnej przepisu prawa materialnego, który nie był zastosowany w sprawie, czyni nieskutecznym zarzut błędnej jego wykładni lub niewłaściwego zastosowania."
W świetle powyższych wywodów nie zasługiwał także na uwzględnienie zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o wystąpienie przez skład orzekający w niniejszej sprawie do Naczelnego Sądu Administracyjnego z pytaniami prawnymi o treści podanej w skardze kasacyjnej. Rozstrzygnięcie zawartych w przedstawionych pytaniach zagadnień prawnych, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, nie wymagało przedstawienia owych zagadnień poszerzonemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skoro zatem skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, podlegała ona oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).