I OSK 73/21

I OSK 73/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-09-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Wesołowska
Mariola Kowalska /przewodniczący/
Piotr Niczyporuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Łd 877/18 - Wyrok WSA w Łodzi z 2018-12-14
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 7, 77, 78,80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mariola Kowalska Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk (spr.) Sędzia del. WSA Anna Wesołowska Protokolant asystent sędziego Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 9 września 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 grudnia 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 877/18 w sprawie ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 12 lipca 2018 r. nr SKO.4172.3.2018 w przedmiocie obciążenia kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 14 grudnia 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 877/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu sprawy ze skargi B. B. (dalej również: "skarżąca") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi (dalej również: "Kolegium", "SKO") z 12 lipca 2018 r., nr SKO.4172.3.2018 w przedmiocie obciążenia kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia, oddalił skargę.
Wyrok został wydany w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Do Ośrodka Opieki nad Zwierzętami w W. z miejscowości R. (dalej również: "ośrodek"), przewieziono psa rasy mieszaniec, uznanego za zwierzę bezdomne. Umieszczenie psa w ośrodku, poprzedzono zgłoszeniem z 26 października 2017 r. do właściwego urzędu miejskiego.
Ośrodek Opieki nad Zwierzętami w W. – PHU "[...]" A. Z. w G., 13 listopada 2017 r., przesłał do wiadomości Urzędu Miejskiego w R. wezwanie do odbioru psa przez B. B., gdyż na podstawie odczytu numeru mikroczipa [...] ustalono, że jest ona właścicielką zwierzęcia. Ww. potwierdziła, że jest właścicielką psa.
Decyzją z 22 listopada 2017 r., nr GPR.6140.5.2017 Burmistrz R. (dalej również: "Burmistrz") orzekł o odebraniu psa, na okres do 15 grudnia 2017 r. Następnie, decyzją z 18 grudnia 2017 r., nr GPR.6140.5.2017 r. postanowił odebrać psa na okres od 16 grudnia 2017r. do 31 grudnia 2018 r., jako zwierzęcia bezdomnego, które nie zostało odebrane przez właścicielkę z ośrodka do 15 grudnia 2017 r.
Pismem z 18 grudnia 2017 r. Burmistrz zawiadomił B. B. o wszczęciu postępowania w sprawie obciążenia kosztami transportu, utrzymania i leczenia koniecznego psa, którego była właścicielką, w Ośrodku Opieki nad Zwierzętami w W. Skarżąca pismo odebrała osobiście 28 grudnia 2017 r.
B. B. 30 marca 2018 r. zawarła umowę, na mocy której nastąpiło przekazanie opieki nad psem Gminnemu Zakładowi Wodociągów i Kanalizacji w R., ze względu na jej trudną sytuację rodzinną. Burmistrz, pismem z 12 kwietnia 2018 r. zawiadomił skarżącą o zakończeniu postępowania w sprawie.
Decyzją z 4 maja 2018 r., nr GPR.6140.5.2017, na podstawie art. 7 ust. 1, 4 i 5 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 11 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2017 r. poz.1840 ze zm., dalej: "ustawa", "uoz") oraz art.104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz.1257 ze zm., dalej: "kpa"), Burmistrz w pkt 1. obciążył skarżącą opłatą w wysokości 2241,28 zł z tytułu transportu, utrzymania i koniecznego leczenia psa rasy mieszaniec, maści czarnej jasno podpalanej o numerze mikroczipa [...] za okres od 26 października 2017 r. do 29 marca 2018 r. W pkt 2. wyjaśnił, że na opłatę ustaloną w pkt 1 decyzji składają się kwoty: a) 246,00 zł tytułem opłaty za wyłapanie psa zgodnie z Fakturą VAT, Nr 534/2017 z 31 października 2017 r., b) 123,00 zł tytułem opłaty za kastrację psa, zgodnie z Fakturą VAT Nr 598/2017 z 30 listopada 2017 r., c) 1872,28 zł tytułem utrzymania psa, zgodnie z fakturami za miesiąc listopad i grudzień 2017 r. oraz fakturami za miesiąc styczeń 2018 r., miesiąc luty 2018 r. i miesiąc marzec 2018 r. W pkt 3) pouczył, że opłatę ustaloną w pkt 1 należy uiścić na podane konto Gminy lub w kasie Urzędu Miejskiego, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
Odwołanie od opisanego wyżej aktu Burmistrza wniosła B. B., wyrażając swoje niezadowolenie i wskazując, że zrzekła się przedmiotowego psa.
Decyzją z 12 lipca 2018 r., nr SKO.4172.3.2018 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 7 ust. 4 uoz, utrzymało w mocy kwestionowaną decyzję organu I instancji. SKO wyjaśniło, że zgodnie z art. 7 ust. 1 uoz, zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane m.in. schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne. Stosownie do art. 7 ust. 4 uoz w przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 3, kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna. Kolegium podkreśliło, że norma ta wprost stanowi o obciążeniu ww. kosztami dotychczasowego właściciela lub posiadacza zwierzęcia, nie stanowiąc wprost o formie prawnej takiego "obciążenia". Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że choć ustawa nie stanowi o konieczności wydania decyzji w tym przedmiocie, celowe jest jej wydanie, stanowiące konkretyzację ustawowego obowiązku ciążącego na właścicielu lub opiekunie zwierzęcia do poniesienia tychże kosztów. Organ zauważył, że w obrocie prawnym funkcjonują dwie ostateczne decyzje Burmistrza, dotyczące czasowego odbioru psa rasy mieszaniec, maści czarnej jasno podpalanej o przytoczonym wyżej numerze mikroczipa (decyzja: z 22 listopada 2017 r., znak: GPR.6140.5.2017 o odebraniu psa - na okres do dnia 15 grudnia 2017 r. i z 18 grudnia 2017 r., nr: GPR.6140.5.2017 - o odebraniu psa na dalszy okres). Podniosło, że wbrew zarzutom odwołania, z akt sprawy jednoznacznie wynika, kto był właścicielem psa. SKO przywołało tu dowód z bazy danych zwierząt posiadających czip (https://www.safe-animal.eu/szukaj/Search/show/416138) i wskazało na złożone w sprawie przez skarżącą oświadczenie (pismo z 22 listopada 2017 r. oraz sygnowaną przez nią umowę przejęcia - adopcji psa z 30 marca 2018 r. Powołując się na powyższe, organ odwoławczy odmówił wiarygodności późniejszym oświadczeniom strony w tym zakresie, uznając, że zostały one złożone wyłącznie na potrzeby prowadzonego postępowania dotyczącego obciążenia skarżącej kosztami. Kolegium wyjaśniło również, że zgodnie z art. 7 ust. 4 uoz, właściciela obciążają jedynie koszty "transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia", a obowiązek ten ma charakter publicznoprawny. Organ zauważył również, że obciążenie strony kosztami powinno zostać każdorazowo szczegółowo uzasadnione, a wysokość obciążenia winna odpowiadać realnie ponoszonym z tego tytułu uzasadnionym faktycznie i prawnie wydatkom. Ponadto, sposób obliczenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia odebranych zwierząt musi wynikać z akt sprawy i podlegać weryfikacji. Kolegium powołało szczegółowe wyliczenie kosztów w orzekanej sprawie i podkreśliło, że są one zgodnie z wyliczeniem ustawodawcy i odpowiadają realnie ponoszonym z tego tytułu wydatkom, mającym wyłącznie uzasadniony faktycznie i prawnie charakter.
Reasumując organ stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zasadna i znajduje swoje potwierdzenie w przepisach prawa.
Skargę na decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła B. B. Aktowi Kolegium zarzuciła niezgodność z prawem, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji błędne przyjęcie odpowiedzialności skarżącej za porzucenie i stan psa. Jednocześnie podniosła, że odpowiedzialność tę ponosić powinien jej były partner, który zabrał psa i niewłaściwie się nim opiekował. Tym samym nałożony na nią obowiązek zapłaty nie jest zasadny.
Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Orzekając o oddaleniu skargi, Sąd I instancji nie dopatrzył się w treści kwestionowanej decyzji naruszenia prawa, dającego podstawę do jej uchylenia.
W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że w postępowaniu w sprawie obciążenia dotychczasowego właściciela kosztami utrzymania psa ocenie nie podlega zasadność samego odebrania psa właścicielowi, gdyż decyzja taka była przedmiotem innego postępowania i stała się ostateczna. Istotnym zatem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy była kwestia zasadności obciążenia dotychczasowego właściciela kosztami transportu, utrzymania i leczenia zwierzęcia.
Sąd I instancji przywołał materialnoprawną podstawę aktu SKO z 12 lipca 2018 r. (art. 7 ust. 4 uoz) i podkreślił, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu musi ustalić konkretne, określone kwotowo koszty, które obowiązany jest uiścić właściciel lub dotychczasowy opiekun zwierząt. Odnosząc treść powołanej normy prawnej do stanu faktycznego sprawy podał, że w obrocie prawnym funkcjonują dwie ostateczne decyzje dotyczące czasowego odebrania psa właścicielce (z 27 listopada 2017 r. i z 18 grudnia 17 r.). Skarżąca decyzji tych nie zakwestionowała, pomimo wskazania jej jako właścicielki zwierzęcia. Ponadto, 22 listopada 2017 r. w Urzędzie Miejskim pisemnie potwierdziła, że jest właścicielką przedmiotowego psa. Własność zwierzęcia wynika również z sygnowanej przez nią umowy przejęcia - adopcji psa z 30 marca 2018 r. Tym samym, zdaniem WSA, skarżąca nie może na obecnym etapie postępowania skutecznie kwestionować prawa własności w tym zakresie. Sąd zauważył również, że na rozprawie - 14 grudnia 2018 r. skarżąca przyznała, że pies był własnością jej i jej partnera G. C., który obecnie przebywa za granicą, co wyklucza możliwość jego przesłuchania. Oceniając powyższe, Sąd I instancji uznał, że Kolegium prawidłowo odmówiło wiarygodności i mocy dowodowej późniejszym oświadczeniom skarżącej w tym zakresie i ocenił, że stanowiły one jedynie nieudolną próbę przerzucenia odpowiedzialności finansowej na inny podmiot.
Dalej Sąd uznał, że w sytuacji ostateczności decyzji o odebraniu zwierzęcia, nie sposób zakwestionować także spełnienia przesłanki z art. 7 ust. 4 uoz, według której w sprawie ma miejsce przypadek z ust. 1 i 3 art. 7 ustawy. Zwierzę, o którym mowa w postępowaniu, zostało wyłapane i przejęte przez ośrodek opieki nad zwierzętami, który odpowiednimi fakturami udokumentował koszty: transportu, utrzymania i koniecznego leczenia psa za okres od wyłapania psa do adopcji. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, wydana decyzja ustala konkretne, określone kwotowo koszty, które obowiązany jest uiścić dotychczasowy właściciel psa.
Sąd ocenił również, że zebrany w sprawie materiał dowodowy świadczy niezbicie o spełnieniu wszystkich przesłanek z art. 7 ust. 4 ustawy, pozwalających na obciążenie skarżącej kosztami transportu, utrzymania i leczenia psa, a wydane w sprawie rozstrzygnięcia odpowiadają tym samym prawu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, domagając się jego uchylenia w całości, a także uchylenia decyzji organów obu instancji, alternatywnie wnosząc o rozpoznanie skargi kasacyjnej i jej uwzględnienie w całości oraz uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. Jednocześnie skarżąca zwróciła się o: rozpoznanie sprawy również pod jej nieobecność, zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania oraz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu na rzecz pełnomocnika.
Kwestionowanemu wyrokowi Sądu I instancji zarzuciła naruszenie: 1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 3 § 1 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: "ppsa") w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 78 w zw. z art. 80 kpa, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, błędną kontrolę organów administracji publicznej w sytuacji, gdy dowolnie oceniono twierdzenia skarżącej co do tego że nie była właścicielem psa, kto był właścicielem bądź opiekunem, a nadto nie wyczerpano wszystkich środków dowodowych przewidzianych prawem, a w szczególności: nie przesłuchano G. C. oraz M. J., a także A. G., P. K., A. W., na okoliczność ustalenia kto i w jakim okresie sprawował opiekę nad psem, czy skarżąca była właścicielką psa, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia i oddalenie skargi; 2. przepisów prawa materialnego, tj.: art. 7 ust 4 uoz, poprzez jego błędne zastosowanie i obciążenie skarżącej kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia, w sytuacji gdy z treści ww. przepisu wynika, że kosztami tymi obciąża się właściciela lub opiekuna psa, a nie automatycznie właściciela psa, co miało wpływ na treść rozstrzygnięcia i oddalenie skargi.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto wyżej przywołane zarzuty, podkreślając, że organ nie przeprowadził postępowania dowodowego w całości i nie ustalił kto, przed umieszczeniem psa w schronisku był jego opiekunem. Skarżąca podniosła, że od 2015 r. nie sprawowała żadnej opieki nad zwierzęciem, co w jej ocenie miało istotne znaczenie w świetle zastosowania art. 7 ust. 4 ustawy. Wyjaśniła, że obowiązujące przepisy nie wskazują, aby koszty te miał automatycznie ponosić jedynie właściciel, gdyż przepis przewiduje również sytuację, w której opiekę nad psem sprawowała inna osoba tj. opiekun. W ocenie skarżącej nie była ona w momencie jego przewiezienia do schroniska właścicielem psa, ani jego opiekunem, ponieważ opiekę nad psem sprawował jej były partner i to jego należałoby potraktować, jako właściciela, czy opiekuna psa, który nie dopełnił związanych z posiadaniem zwierzęcia obowiązków.
Skarżąca podniosła również, że przyjęty jako dowód w sprawie zapis z rejestru czip nie tworzy domniemania prawnego co do tego kto jest właścicielem zwierzęcia. Jej zdaniem on wskazuje jedynie pod czyją opieką pies pozostawał w momencie wszczepienia urządzenia. Za istotny w sprawie uznała również fakt, że jej twierdzenia co do tego, że nie była właścicielem ani opiekunem psa, w dacie jego przewiezienia do schroniska, potwierdzają oświadczenia świadków, których organ (bądź Sąd) miał, jej zdaniem, obowiązek przesłuchać.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
W myśl art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 ppsa, wobec powyższego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej.
W oparciu o art. 176 ppsa skarga kasacyjna winna zawierać zarówno wskazanie przesłanek kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Wskazanie podstaw kasacyjnych wymusza potrzebę konkretnego przytoczenia tych regulacji prawnych, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.
Rozpoznając zarzuty skarżącej kasacyjnie, w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie są uzasadnione i z tego powodu skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Ze skargi kasacyjnej wynika, że jej autor oparł postawione w niej zarzuty na obu podstawach określonych w art. 174 ppsa. Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego.
Skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie art. 3 § 1 ppsa w zw. art. 141 § 4 ppsa w zw. art. 145 §1 pkt. 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7 kpa w zw. z art. 77 kpa w zw. z art. 78 w zw. z art. 80 kpa.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że art. 3 § 1 ppsa ma jedynie charakter ustrojowy. Do jego naruszenia mogłoby dojść wyłącznie wówczas, gdyby skarga w ogóle nie została przez sąd rozpoznana lub wbrew ustalonym w tym przepisie wymogom sąd administracyjny uchylił się od kontroli działalności administracji publicznej bądź też zastosował w ramach tej kontroli środki nieprzewidziane w ustawie. Zarzut naruszenia art. 3 § 1 ppsa można byłoby postawić, gdyby sąd odrzucił skargę mimo jej dopuszczalności. Ewentualne naruszenie przez sąd przy rozstrzygnięciu sprawy prawa materialnego czy procesowego nie oznacza, że sąd ten uchybił wynikającemu z ww. regulacji zakresowi kontroli działalności administracji publicznej jak i że nie zastosował środków określonych w ustawie. Tak więc jeżeli podnosząc zarzuty naruszenia art. 3 § 1 ppsa, skarżący w istocie zmierza do podważenia oceny prawnej poczynionej przez sąd pierwszej instancji, to nie może być to skuteczne, gdyż przepisy te zakreślają jedynie zakres sądowej kontroli działalności organów administracji, natomiast sposób przeprowadzania tej kontroli regulowany jest w dalszych przepisach ppsa.
Zarzut naruszenia art. 77 kpa został wadliwie skonstruowany. Skarżąca kasacyjnie nie wskazała konkretnego przepisu, z podaniem numeru właściwej jednostki redakcyjnej aktu prawnego, który, w jej ocenie, naruszył Sąd I instancji. Zatem nie sprecyzowała zarzutu, nie przytoczyła właściwie podstaw kasacyjnych, a tym samym uniemożliwiła ustalenie granic zaskarżenia. Skoro zatem art. 77 kpa dzieli się na mniejsze jednostki redakcyjne, to skarżący kasacyjnie musi wskazać chociażby konkretny paragraf, który - zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną - został naruszony przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Pogląd ten jest obecnie powszechnie akceptowalny w orzecznictwie (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1997 r., sygn. akt III CKN 29/97, OSNC 1997 nr 6-7, poz. 96; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 2034/06 ; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 2520/10; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 2360/19; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 2362/19, wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http:/orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako "CBOSA"). Podobne rozważania należy poczynić w odniesieniu do art. 78 kpa.
Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na dyspozycję art. 183 § 1 ppsa, nie może, we własnym zakresie korygować, konkretyzować czy też uściślać zarzutów skargi kasacyjnej. Natomiast to autor skargi kasacyjnej winien przywołać podstawy kasacyjne (art. 176 § 1 pkt 2 ppsa), a mianowicie wskazać konkretne przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które jego zdaniem naruszył Sąd I instancji. Stanowi to jego powinność, gdyż jest on profesjonalnym pełnomocnikiem strony (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FSK 557/07; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1669/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1799/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II OSK 1977/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 1151/21, źródło CBOSA).
Przepis art. 7 kpa stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten formułuje zasady ogólne prawdy obiektywnej oraz uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego istnieje utrwalony pogląd, że zarzut naruszenia określonej zasady postępowania administracyjnego powinien być powiązany z naruszeniem przepisu, który stanowi rozwinięcie tej zasady. Naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego ma bowiem charakter wtórny względem ewentualnych naruszeń przepisów, z których wynikają dla organów administracji lub stron konkretne prawa i obowiązki. W rozpoznawanej skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 7 kpa wskazano w związku z naruszeniem art. 77 kpa w zw. z art. 78 w zw. z art. 80 kpa w zw. art. 145 §1 pkt. 1 lit. c ppsa.
Przede wszystkim nie doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa. Nie zachodzą przesłanki uzasadniające wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, z uwagi na jej zgodność z prawem.
Wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem skarżącej kasacyjnie, nie może być uznane za tożsame z uchybieniem powołanej normie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. Nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że WSA nie dokonał w przedmiotowej sprawie takiej kontroli albo, że zastosował środki, których ustawa nie przewiduje, czy też ocenę swą oparł na innym kryterium niż zgodność zaskarżonej decyzji z prawem. Wobec powyższego niezasadny jest zarzut naruszenia art. 7, w zw. z art. 77, w zw. z art. 78, w zw. z art. 80, w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy Sąd winien był decyzję uchylić. WSA właściwie rozpatrzył przedmiotową sprawę wydając orzeczenie mające oparcie w niekwestionowanym stanie faktycznym.
Jeśli chodzi o zarzuty naruszenia art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1-4 kpa w zw. z art. 78 § 1 i 2 kpa w zw. z art. 80 kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, to podkreślenia wymaga, że zakres postępowania wyjaśniającego jest zdeterminowany przepisami prawa materialnego, które określają zakres i przedmiot postępowania. Sąd I instancji dokonał prawidłowej analizy materiału dowodowego, uwzględnił w stanie faktycznym wszystkie okoliczności sprawy. Również ocenił dokumenty, które stanowiły i mogły bezsprzecznie stanowić element materiału dowodowego. Także zeznania świadków zostały poddane wnikliwej i odpowiadającej prawu ocenie. Zarzut naruszenia art. 7 kpa, czy art. 77 § 1 kpa byłby skuteczny jedynie wówczas, gdyby skarżący kasacyjnie wykazał pominięcie dowodów znajdujących się w posiadaniu organu. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie.
W świetle art. 78 § 1 kpa żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Jednakże wniosek strony w tym zakresie podlega ocenie organu, a w sytuacji stwierdzenia, że zawarte we wniosku żądanie dotyczy okoliczności już stwierdzonych za pomocą innych dowodów, uzasadnione jest odstąpienie przez organ od przeprowadzenia zgłoszonego przez strony żądania. Oczywiście organ nie jest związany wnioskiem dowodowym strony, jednak wniosek ten powinien ocenić, czy okoliczność będąca przedmiotem dowodu ma znaczenie dla sprawy, a wynik tej oceny powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu. Zbędne było w tej sytuacji przesłuchanie G. C. oraz M. J., a także A. G., P. K., A. W., na okoliczność ustalenia kto i w jakim okresie sprawował opiekę nad psem, czy skarżąca była właścicielką psa, czego domaga się skarżący kasacyjnie. Sprawa nie wymagała dodatkowych wyjaśnień. Żądanie przesłuchania świadków należało uznać za dotyczące okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami (art. 78 § 2 kpa).
Dlatego też uznać należało, że Sąd I instancji dokładnie i rzetelnie przeanalizował stan faktyczny sprawy przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności jej towarzyszących, a swoją ocenę uzasadnił. Z tego też powodu, Sądowi I instancji nie można zarzucić naruszenia przepisów postępowania a mianowicie art. 3 § 1 ppsa w zw. art. 141 § 4 ppsa w zw. art. 145 §1 pkt. 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7 kpa w zw. z art. 77 kpa w zw. z art. 78 w zw. z art. 80 kpa poprzez nieuwzględnienie przez WSA w Łodzi skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi mimo, że istniały podstawy do jej uchylenia.
Przede wszystkim Sąd stwierdza, że w postępowaniu dotyczącym obciążenia kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia odebranych zwierząt nie ocenia się zasadności odebrania zwierząt, gdyż decyzja zapadła w tej sprawie była przedmiotem innego postępowania. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie ma uprawnień do badania czy Skarżąca była opiekunem odebranego zwierzęcia, bowiem rozstrzygnięcie co do osoby odpowiedzialnej za psa umieszczonego w schronisku zostało już podjęte w funkcjonujących w obrocie prawnym dwóch ostatecznych decyzjach Burmistrza, dotyczące czasowego odbioru psa rasy mieszaniec, maści czarnej jasno podpalanej (decyzja: z 22 listopada 2017 r., znak: GPR.6140.5.2017 o odebraniu psa - na okres do dnia 15 grudnia 2017 r. i z 18 grudnia 2017 r., nr: GPR.6140.5.2017 - o odebraniu psa na dalszy okres).
Istotna zatem, dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, była kwestia zasadności obciążenia Skarżącej kosztami, w łącznej kwocie 2241,28 zł.
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy uoz. Zgodnie z art. 6 ust. 1a uoz zabronione jest znęcanie się nad zwierzętami. Przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień (art. 6 ust. 2 uoz), w szczególności w sposoby wymienione w tym ustępie. Jednym ze sposobów znęcania się nad zwierzętami, jest porzucanie zwierzęcia, a w szczególności psa lub kota, przez właściciela bądź przez inną osobę, pod której opieką zwierzę pozostaje (art. 6 ust. 2 pkt 11 uoz).
W myśl art. 7 ust. 1 uoz zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane: (1.) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub (2.) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub (3.) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych.
Zgodnie z art. 7 ust. 3 uoz w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera zwierzę właścicielowi lub opiekunowi, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Stosownie do art. 7 ust. 4 uoz w przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 3, kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna.
Należy wskazać, że ustawa nie pozostawia jakiejkolwiek swobody organowi w zakresie obciążenia kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia, zwierzęcia, które zostało czasowo odebrane. Ustawodawca wręcz obliguje właściwy organ do wydania rozstrzygnięcia o kosztach transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia, w sytuacji gdy zwierzę traktowane było w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy, co spowodowało jego czasowe odebranie (tak również WSA w Opolu w prawomocnym wyroku z 24 października 2013 r., II SA/Op 348/13; źródło CBOSA). Innymi słowy, jeżeli decyzja o odebraniu zwierząt jest ostateczna i wykonalna to organ administracji ma obowiązek orzec o obciążeniu kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia - dotychczasowego właściciela lub opiekuna tego zwierzęcia.
Należy wskazać, że z treści art. 7 ust. 4 uoz wynika jednoznacznie, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu musi ustalić konkretne, określone kwotowo koszty, które obowiązany jest uiścić właściciel lub dotychczasowy opiekun zwierząt. W okolicznościach niniejszej sprawy, w ocenie Sądu stan sprawy został wyjaśniony w sposób jednoznaczny. Możliwe jest zweryfikowanie obliczeń będących podstawą ustalenia kwoty figurującej w decyzji, zaś organ wykazał w sposób logiczny, przekonujący i poddający się kontroli, dlaczego właśnie taką kwotą obciążył skarżącą (wyroku WSA w Opolu z 24 października 2013 r., II SA/Op 348/13).
W przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął wyliczenia zaprezentowane przez organ I instancji, odnośnie do wysokości kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia odebranego zwierzęcia. Skarżącą została obciążona opłatą w wysokości 2241,28 zł z tytułu transportu, utrzymania i koniecznego leczenia psa rasy mieszaniec, maści czarnej jasno podpalanej o numerze mikroczipa [...] za okres od 26 października 2017 r. do 29 marca 2018 r.
Należy wskazać, że obciążający dotychczasowego właściciela lub opiekuna zwierzęcia obowiązek uiszczenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia ma charakter publicznoprawny. Zatem obciążenie strony tymi kosztami organ administracji winien każdorazowo szczegółowo uzasadnić, przy czym wysokość tych kosztów winna odpowiadać realnie ponoszonym z tego tytułu wydatkom, mającym wyłącznie uzasadniony faktycznie i prawnie charakter. W związku z powyższym, z akt sprawy musi wynikać sposób obliczenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia odebranych zwierząt i wyliczenie to musi poddawać się weryfikacji. Taki stan rzeczy ma miejsce w niniejszej sprawie. Na ogólną opłatę, którą została obciążona skarżąca składa się kwoty 246,00 zł tytułem opłaty za wyłapanie psa zgodnie z Fakturą VAT, Nr 534/2017 z 31 października 2017 r. oraz z sumy 123,00 zł tytułem opłaty za kastrację psa, zgodnie z Fakturą VAT Nr 598/2017 z 30 listopada 2017 r., jak również kwoty 1872,28 zł tytułem utrzymania psa, zgodnie z fakturami za miesiąc listopad i grudzień 2017 r. oraz fakturami za miesiąc styczeń 2018 r., miesiąc luty 2018 r. i miesiąc marzec 2018 r. Wyliczania odnośnie do wysokości kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia odebranego zwierzęcia w przedmiotowej sprawie są przejrzyste, logiczne i odpowiadają realnie ponoszonym z tego tytułu wydatkom.
Mając na względzie podniesione argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, z mocy art. 184 ppsa orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Wniosek o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącego z tytułu pomocy prawnej udzielanej z urzędu podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (art. 258-261 ppsa).