I OSK 729/11

I OSK 729/11 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2011-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-04-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Paweł Tarno /sprawozdawca/
Jolanta Rajewska /przewodniczący/
Marian Wolanin
Symbol z opisem
6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne
Stopnie i tytuły naukowe
Sygn. powiązane
I SA/Wa 2045/09 - Wyrok WSA w Warszawie z 2010-10-14
Skarżony organ
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 107 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) sędzia del. WSA Marian Wolanin Protokolant asystent sędziego Katarzyna Myślińska po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 2045/09 w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego 1/ uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2/ zasądza od K. P. na rzecz Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w Warszawie kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 października 2010 r., I SA/Wa 2045/09 uchylił decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że Centralna Komisja zaskarżoną decyzją, po rozpatrzeniu odwołania K. P. od uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu Gdańskiego z [...] października 2008 r. odmawiającej dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego – utrzymała w mocy tę uchwałę. Jako podstawę prawną tej decyzji wskazano art. 21 ust. 2 ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) w związku z art. 271 ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.).
W uzasadnieniu decyzji Centralna Komisja wskazała, że Sekcja Nauk Biologicznych, Leśnych i Weterynaryjnych dwukrotnie rozpatrywała wniesione przez Kandydatkę odwołanie zapoznając się z opiniami kolejno wyznaczonych recenzentów i dwukrotnie zaopiniowała je negatywnie. Sekcja nie znalazła podstaw do uznania odwołania za uzasadnione, gdyż w jej opinii dorobek naukowy Kandydatki pod względem jego wartości naukowej odbiega od wymagań stawianych habilitantom i w większości jest publikowany w czasopismach o niewielkim zasięgu i małym znaczeniu naukowym. Rozprawa habilitacyjna zawiera liczne, potwierdzone przez recenzentów usterki metodyczne i interpretacyjne znacznie obniżające jej wartość naukową. Sformułowane w odwołaniu liczne, pozamerytoryczne zarzuty dotyczące uchybień formalnych popełnionych przez Radę Wydziału [...] UG oraz dotyczące rzekomo nieetycznego postępowania jej członków są bezpodstawne. Użyte argumenty mające uzasadniać odwołanie daleko odbiegają od zwyczajów obowiązujących w nauce.
Sekcja po przeprowadzeniu dyskusji w tajnym głosowaniu wypowiedziała się przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Wydziału (wynik głosowania: za uchyleniem uchwały 2 głosy, przeciw 24 głosy, wstrzymujących się 1 głos).
Prezydium Centralnej Komisji, po rozpatrzeniu odwołania, w dniu [...] października 2009 r. i po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji w rozpatrywanej sprawie postanowiło w głosowaniu tajnym utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę (wynik głosowania: za utrzymaniem uchwały 11 głosów, przeciw 0 głosów, wstrzymujących się 0 głosów). Recenzje choć surowe w swej ocenie są obiektywne i w pełni zasadne. Centralna Komisja nie znalazła żadnych przyczyn, które nakazywałyby realizację wniosków wysuniętych w odwołaniu i tym samym podjętą w jej sprawie uchwałę Rady Wydziału [...] UG z [...] października 2008 r. za prawidłową.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Centralnej Komisji z [...] października 2009 r. K. P. zarzuciła uchwale z [...] października 2008 r. wydanie jej z rażącym naruszeniem zasad postępowania w przewodzie habilitacyjnym oraz postępowania administracyjnego: art. 7-10, art. 14 § 1, art. 24, 39, 40, 57, art. 61 § 4, art. 75, 79, 90, 95 oraz art. 107 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pisemności, prawdy obiektywnej, udzielania informacji i czynnego udziału strony w postępowaniu. Decyzji Centralnej Komisji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia prawnego oraz faktycznego, przekroczenie dopuszczalnego 6 miesięcznego terminu rozpatrzenia sprawy oraz wyczerpującej odpowiedzi na pismo z [...] maja 2005 r. Ponadto w ocenie skarżącej doszło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 16 i 17 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych (...) poprzez przyjęcie przez organy obu instancji, że jej dorobek naukowy odbiega od wymagań stawianych kandydatom do stopnia doktora habilitowanego, zaś rozprawa habilitacyjna nie wnosi znacznego wkładu w rozwój nauki. Radzie Wydziału [...] UG oraz Centralnej Komisji skarżąca zarzuciła nieuwzględnienie zarzutu poświadczenia nieprawdy (fałszu intelektualnego), a tym samym naruszenie art. 271 i 233 Kodeksu karnego przez recenzentów J. S. oraz K. S.
W uzasadnieniu skarżąca podała m.in., że pismem z [...] stycznia 2008 r. zwróciła się do Dyrektora ówczesnego Instytutu [...], Wydziału [...] UG z zapytaniem o rozważenie możliwości wszczęcia przewodu habilitacyjnego w zakresie [...]. Do pisma została dołączona dokumentacja obejmująca rozprawę habilitacyjną, jedna robocza kopia autoreferatu w języku angielskim wraz z tłumaczeniem na język polski oraz 1 robocza kopia wykazu osiągnięć wraz z tłumaczeniem na język polski. Na pismo to nigdy nie otrzymała odpowiedzi zgodnej z wymogami k.p.a. Pismem z [...] listopada 2008 r. Dziekana Wydziału [...] skarżąca została poinformowana o podjęciu uchwały Rady Wydziału nr [...] o odmowie dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego na podstawie czterech recenzji – pozytywnych L. F. i J. S. oraz negatywnych – J. S. i K. S. Dostarczona decyzja zawiera wady formalne, w tym nie zawiera uzasadnienia prawnego i faktycznego zgodnego z art. 107 k.p.a. Skarżąca podała, że nigdy nie została poinformowana o wszczęciu przewodu.
Skarżąca nie godzi się ze stanowiskiem organu II instancji. W uzasadnieniu odwołania od uchwały Rady Wydziału przytoczono 11 zarzutów wskazujących na naruszenie zasad postępowania administracyjnego. Organ II instancji stwierdził, że zarzuty formalne są bezzasadne i w żaden sposób nie uprawdopodobnił swojego stanowiska. Pominął uzasadnienie decyzji naruszając art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Decyzja Centralnej Komisji stwierdzająca zgodność z prawem wszelkich czynności podczas prowadzenia postępowania w przewodzie habilitacyjnym przez Radę Wydziału, a zwłaszcza dopuszczalność nie powiadomienia zainteresowanego o wszczęciu postępowania, nie przekazywania zainteresowanemu recenzji, wykluczeniu kandydata z postępowania wskazuje, że postępowanie w przewodzie habilitacyjnym można prowadzić wbrew faktycznej woli i wiedzy zainteresowanego, podważając tym samym konstytucyjne prawo każdego obywatela do świadomego podejmowania decyzji.
W odpowiedzi Centralna Komisja wskazała m.in., że w postępowaniu o nadanie stopnia lub tytułu naukowego uzasadnienie decyzji stanowi podsumowanie postępowania, w którym kluczowe znaczenie mają opinie recenzentów, a uczestnictwo kandydata ograniczone jest do możliwości złożenia środka odwoławczego lub skargi do sądu administracyjnego. Samo zaś postępowanie ma charakter niejawny (§ 23 statutu), a zapadające w jego toku uchwały podejmowane są w głosowaniu tajnym (§ 15 ust. 2 statutu). Dlatego też w postępowaniu tym strona nie bierze czynnego udziału w każdym jego stadium, jak to ma miejsce w ogólnym postępowaniu administracyjnym.
Brak szczegółowego uzasadnienia decyzji – z uwagi na specyfikę tych rozstrzygnięć – nie może być uznany za naruszenie prawa dające podstawę do uwzględnienia skargi, jeżeli rozstrzygnięcie znajduje oparcie w materiale dowodowym sprawy, którym dysponował organ.
Zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy, Centralna Komisja rozpatruje odwołanie strony w terminie nie dłuższym niż 6 miesięcy. Jest to termin instrukcyjny. Zarzut naruszenia ustawowego terminu rozpatrzenia odwołania, aczkolwiek uzasadniony, nie miał wpływu na wynik sprawy.
W przypadku negatywnej recenzji powoływany jest dodatkowy recenzent. W tej sprawie powołano trzech recenzentów, co miało wpływ na termin zakończenia prowadzonego przez Centralną Komisję postępowania. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego stwierdzono, że dorobek naukowy Kandydatki pod względem jego wartości naukowej odbiega od wymagań stawianych habilitantom i w większości jest publikowany w czasopismach o niewielkim zasięgu i małym znaczeniu naukowym. Zebrany materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji, która zawiera niezbędne elementy wymienione w art. 107 k.p.a. Okoliczność, że Centralna Komisja podejmuje uchwałę w głosowaniu tajnym stanowi utrudnienie w sporządzeniu uzasadnienia w pełni odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.
Zarzut, że skarżąca nie zwracała się do Wydziału [...] UG o rozpoczęcie procedury habilitacyjnej jest bezzasadny. Złożenie dokumentów i zwrot jakiego użyła są zwyczajowo traktowane jako wniosek o wszczęcie procedury. Zostało to potwierdzone przez uczestnictwo skarżącej w dalszym postępowaniu. Procedura postępowania przed Centralną Komisją nie została naruszona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu swego orzeczenia stwierdził, że jak wynika z ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym (...), która reguluje postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego i stopni naukowych, postępowanie to cechuje pewna odrębność w stosunku do postępowania prowadzonego wprost na podstawie przepisów k.p.a. Zgodnie z art. 29 ust. 1 tej ustawy w postępowaniach tego rodzaju przepisy k.p.a. mają odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. Odrębność takiego postępowania polega zwłaszcza na sposobie podejmowania przez Prezydium Centralnej Komisji, która jest organem kolegialnym, decyzji kończącej ostatecznie sprawę nadania stopnia naukowego. Decyzje te są wynikiem tajnego głosowania. Podejmowanie decyzji w głosowaniu tajnym nie może oznaczać jednak dowolności w rozstrzyganiu sprawy. Postępowanie bowiem przed Centralną Komisją mimo swej specyfiki jest postępowaniem administracyjnym i stosuje się w nim odpowiednio przepisy k.p.a. w zakresie nieuregulowanym w ustawie. Nie ulega wątpliwości, że mają tu zastosowanie przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., zgodnie z którymi organ administracji publicznej – a takim jest Centralna Komisja - jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy a ocena, czy dana okoliczność została udowodniona (np. rozprawa habilitacyjna nie spełnia wymogów ustawy) powinna być wynikiem analizy całokształtu materiału dowodowego. Ma tu też odpowiednie zastosowanie przepis art. 107 § 1 k.p.a., co do wymogów uzasadnienia decyzji. Obowiązek ten ciąży na Prezydium Centralnej Komisji, która jest organem wydającym decyzję kończącą postępowanie w sprawie. Powinna ona dokonać samodzielnej oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie a następnie wydać decyzję i ją uzasadnić. Stanowisko Sekcji Centralnej Komisji jest tu tylko propozycją rozstrzygnięcia. Jakkolwiek rozstrzygnięcie Prezydium Centralnej Komisji zapada w głosowaniu tajnym, to jednak powinno ono znaleźć odzwierciedlenie w dokumentacji sprawy, a następnie w uzasadnieniu decyzji. Ze względu na sposób podejmowania decyzji w głosowaniu tajnym nie można wymagać od organu przy sporządzaniu uzasadnienia tej decyzji stosowania w pełni art. 107 § k.p.a., ale też stanowisko Centralnej Komisji wyrażone w decyzji nie może jednak nosić cech dowolności.
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji z [...] października 2009 r. choć odpowiada warunkom formalnym z art. 107 § 1 k.p.a., to w zasadzie nie zawiera uzasadnienia faktycznego. Lakoniczności i ogólności uzasadnienia nie można uzasadniać wyłącznie tajnością postępowania prowadzonego przed Centralną Komisją. Dopiero w odpowiedzi na skargę Centralna Komisja uzupełnia w pewnym stopniu to uzasadnienie, ale odpowiedź na skargę nie jest jego częścią. Tym samym należało przyjąć, że uzasadnienie narusza art. 107 § 1 k.p.a., który ma odpowiednie zastosowanie w sprawach o nadanie stopnia naukowego.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżyła w całości Centralna Komisja opierając skargę kasacyjną na:
1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. na przesłance z art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a w szczególności: art. 17 ust. 1, art. 18 ust. 2 pkt 3, art. 21 ust. 2, art. 29 ust. 1 ustawy z 14 marca 2003 r. o tytule naukowym (...), poprzez:
* niewłaściwą wykładnię przepisów dot. spełnienia przesłanek do nadania stopnia doktora habilitowanego i trybu kontroli podejmowanych uchwał w tym zakresie,
* niewłaściwe rozumienie zakresu odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniu przed Centralną Komisją.
2. naruszeniu przepisów postępowania, tj. art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w zw. z art. 29 ust. 1 i z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 k.p.a. poprzez:
* stwierdzenie, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia procedury administracyjnej, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,
* błędną ocenę trybu podejmowania decyzji w głosowaniu tajnym,
- przyjęcie, że Centralna Komisja dowolnie oceniła zebrany materiał dowodowy,
- stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia faktycznego oraz że zebrany materiał dowodowy był niewystarczający do jej decyzji, a także uchwały Rady Wydziału,
- nieuwzględnienie orzecznictwa sądów administracyjnych,
Wskazując powyższe przesłanki skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzono, że postępowanie w sprawach o nadanie stopni naukowych cechuje odrębność związana ze specyfiką tych spraw. "Odpowiedniość" stosowania przepisów k.p.a. oznacza stosowanie jednych przepisów wprost, bez żadnych modyfikacji, a niektórych z nich z dostosowaniem do charakteru rozpatrywanej sprawy (por. wyrok NSA w Warszawie z 30 maja 2008 r., I OSK 212/08). Szczególny przedmiot tego postępowania powoduje, że nie można stosować art. 7, art. 79, art. 81 k.p.a. do rozpoznania spraw w tym postępowaniu (wyrok NSA z 16.05.2007 r., I OSK 145/07).
Zdaniem Sądu Wojewódzkiego, decydujące znaczenie dla uchylenia zaskarżonych decyzji ma brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego, a dowolności, lakoniczności i ogólności uzasadnienia decyzji nie można uzasadniać wyłącznie tajnością postępowania. Nie sposób się z tym zgodzić. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, ze w postępowaniach dotyczących nadania stopnia naukowego przepisy k.p.a. stosuje się jedynie odpowiednio w zakresie nieuregulowanym ustawą. Ograniczone uzasadnienie decyzji jest wynikiem szczególnego charakteru tego postępowania. Centralna Komisja jako organ kolegialny podejmuje decyzje w głosowaniu tajnym – wobec czego nie ma możliwości ustalenia powodów głosowania za utrzymaniem uchwały odmawiającej nadania stopnia naukowego, dlatego też ograniczone uzasadnienie decyzji nie stanowi naruszenia prawa. Brak przedstawienia szczegółowych motywów podjęcia takiej decyzji, z uwagi na specyfikę tego rodzaju rozstrzygnięcia, nie może być uznany za naruszenie prawa dające podstawę do uchylenia decyzji (m.in. wyrok NSA z 7.10.1999 r., I SA 813/99). Również Sąd Najwyższy w wyroku z 26.04.1996 r., III ARN 86/95 podzielił stanowisko, że decyzje podejmowane w tajnym głosowaniu w ogóle nie mogą być merytorycznie uzasadnione, bo niemożliwe jest dotarcie nie tylko do rzeczywistych intencji głosujących, ale przede wszystkim, jak kto głosował, bo właśnie tajność głosowania jest tu gwarancją wolności wyrażenia swego stanowiska i w takich przypadkach kontrola sądowa musi się ograniczyć do tego, czy zachowane były podstawowe reguły proceduralne.
Nie można podzielić zarzutów odnoszących się do naruszenia w sprawie przepisów art. 7, art. 9, art. 77 § 1, art. 80, i art. 107 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W postępowaniu o nadanie stopnia naukowego doktora uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji stanowi podsumowanie postępowania, w którym kluczowe znaczenie ma element fachowy (opinie recenzentów), a uczestnictwo kandydata ograniczone jest do możliwości złożenia środka odwoławczego, a następnie skargi do sądu administracyjnego. Samo zaś postępowanie ma charakter niejawny (§ 23 statutu), a zapadające w jego toku uchwały podejmowane są w głosowaniu tajnym (§ 15 ust. 2 statutu). Dlatego też w postępowaniu tym strona nie bierze czynnego udziału w każdym stadium postępowania, jak to ma miejsce w ogólnym postępowaniu administracyjnym.
W postępowaniu tym nie ma zastosowania art. 75 § 1 k.p.a., dlatego też nie przeprowadza się dowodów z przesłuchania świadków (por. wyrok NSA z 27.10.2006 r., I OSK 192/06), a protokoły z posiedzenia Sekcji i Prezydium Centralnej Komisji mają ograniczoną treść. Brak szczegółowego uzasadnienia motywów podjęcia decyzji - z uwagi na specyfikę tych rozstrzygnięć - nie może być uznany za naruszenie prawa dające podstawę do uwzględnienia skargi, jeżeli rozstrzygnięcie organu znajduje oparcie w materiale dowodowym sprawy, którym dysponował organ. Jednoznaczne opinie recenzentów nie dają możliwości zarzucenia organom orzekającym w postępowaniu administracyjnym wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Procedura postępowania przed Centralną Komisją nie została naruszona. Tryb podejmowania decyzji utrudnia sporządzenie jej szczegółowego uzasadnienia, w pełni odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Jeżeli zatem uzyskano odpowiednią ilość recenzji, sprawę rozpatrywała na swym posiedzeniu odpowiednia sekcja Centralnej Komisji, zapewniając udział recenzentów i dokumentując swe czynności w sposób umożliwiający kontrolę stosowanej procedury, a następnie podjęto uchwałę, to tak przygotowany materiał dowodowy mógł stanowić podstawę do poddania go ocenie przez Prezydium, a następnie podstawę wydanej decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 października 2006 r., I OSK 192/06, LEX nr 281415).
Centralna Komisja nie ma obowiązku przytaczania w uzasadnieniu decyzji pełnych treści opinii recenzentów, bądź dołączenia ich do decyzji jako ich integralne części. Nie ma też miejsca w uzasadnieniu decyzji Centralnej Komisji na rozstrzyganie polemicznych kwestii pomiędzy recenzentami a kandydatem do tytułu bądź stopnia naukowego. Jak to trafnie ujął Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 26 kwietnia 1996 r., III ARN 86/95 - "ktokolwiek poddaje się jakimkolwiek recenzjom (...) musi się zawsze liczyć z tym, że może spotkać się również z recenzjami, których w najgłębszym przekonaniu nie będzie w stanie osobiście zaakceptować. Nikt bowiem nie przyjmuje chętnie otwartej dyskwalifikacji własnych umiejętności, talentu czy wiedzy". Sąd nie może rozwiązywać merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki (wyrok NSA z 30.05.2008 r., I OSK 212/08). Prof. Z. S.-K. w swojej opinii z [...] lipca 2009 r., dotyczącej odwołania dr K. P. w sposób szczegółowy odnosi się do każdego, formalnego i materialnego zarzutu sformułowanego przez odwołującą.
Protokoły z posiedzeń Sekcji i Prezydium spełniają wymogi określone we wskazanym przepisie art. 68 § 1 k.p.a. i mogą być podstawą ustaleń dotyczących okoliczności faktycznych sprawy. Organ dokonał wszechstronnej i wnikliwej oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, nie potraktował sprawy dowolnie czy arbitralnie, nie przekroczył granicy uznania administracyjnego.
Przed wydaniem decyzji rozstrzygającej sprawę merytorycznie prowadzone jest postępowanie opiniodawcze celem uzyskania recenzji oraz stanowiska Sekcji. W sprawie niniejszej, Sekcja Nauk Biologicznych, Rolniczych, Leśnych i Weterynaryjnych dwukrotnie rozpatrywała wniesione przez Kandydatkę odwołanie zapoznając się z opiniami kolejno wyznaczonych recenzentów i dwukrotnie zaopiniowała je negatywnie. Sekcja nie znalazła podstaw do uznania wniesionego odwołania za uzasadnione. W przypadku negatywnej recenzji powoływany jest dodatkowy recenzent. W niniejszej sprawie powołano w sumie trzech recenzentów, co miało wpływ na termin prowadzonego postępowania przed Centralną Komisją. Recenzenci piszący opinie negatywne są nie tylko wybitnymi specjalistami w dziedzinie, w której zawiera się rozprawa, ale napisali również rzetelne recenzje.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną złożonej przez pełnomocnika skarżącej, wniesiono o jej oddalenie jako pozbawionej usprawiedliwionych podstaw oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Podniesiono w niej w szczególności, że skarżąca podziela w pełni interpretację przepisów prawa zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zawarto w niej również obszerną polemikę z zarzutami skargi kasacyjnej i jej uzasadnieniem.
Z kolei w odpowiedzi na skargę kasacyjną złożonej osobiście przez skarżącą zawarto obszerną polemikę merytoryczną ze stanowiskiem recenzentów oraz organów orzekających w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 p.p.s.a.). NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, albowiem podniesiony w niej zarzut naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. jest trafny.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że podstawą uwzględnienia skargi K. P. była ocena prawna, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 107 § 1 k.p.a., cyt.: "uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji z [...] października 2009 r. choć odpowiada warunkom formalnym z art. 107 § 1 k.p.a., to w zasadzie nie zawiera uzasadnienia faktycznego. Lakoniczności i ogólności uzasadnienia nie można uzasadniać wyłącznie tajnością postępowania prowadzonego przed Centralną Komisją. Dopiero w odpowiedzi na skargę Centralna Komisja uzupełnia w pewnym stopniu to uzasadnienie, ale odpowiedź na skargę nie jest jego częścią. Tym samym należało przyjąć, że uzasadnienie narusza art. 107 § 1 k.p.a.".
To stanowisko jest błędne i pozostaje poza nurtem ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych w tej kwestii.
Trafnie przyjął Sąd I instancji, że do postępowania w sprawach stopni naukowych mają "odpowiednie" zastosowanie przepisy art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a., zgodnie z którymi organ administracji publicznej, a takim jest Centralna Komisja, ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a podjęte rozstrzygnięcie należycie uzasadnić poprzez wskazanie podstawy faktycznej i prawnej. Jednakże Sąd ten nie zastosował się do reguły interpretacyjnej mówiącej, że dokonana przez niego ocena uzasadnienia zaskarżonej decyzji musi uwzględniać odpowiednie stosowanie tego przepisu z uwagi na fakt, że podejmowana jest ona w wyniku tajnego głosowania, również wobec członków organu kolegialnego, jakim jest Centralna Komisja – por. wyrok NSA z 30 maja 2008 r., I OSK 212/08. Zatem członkowie ci wzajemnie nie wiedzą jak głosowali pozostali. W konsekwencji, Centralna Komisja nie ma możliwości ustalenia powodów głosowania za utrzymaniem uchwały odmawiającej dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego, dlatego też ograniczone uzasadnienie decyzji nie stanowi naruszenia prawa. W takich przypadkach kontrola sądowa musi się ograniczyć do tego, czy w postępowaniu przed organami I i II instancji były zachowane podstawowe reguły proceduralne dotyczące postępowania wyjaśniającego w sprawach stopni naukowych – por. również wyrok SN z 26.04.1996 r., III ARN 86/95.
Na marginesie tych wywodów należy jeszcze podnieść, że jak wynika z akt niniejszej sprawy, podstawą decyzji odmawiających dopuszczenia skarżącej do kolokwium habilitacyjnego były negatywne opinie recenzentów, którzy, w ocenie sądu, zostali prawidłowo powołani, zarówno w toku przewodu habilitacyjnego przed Radą Wydziału [...] Uniwersytetu Gdańskiego, jak i przez Centralną Komisję. Brak więc jest podstaw do uznania za zasadne zarzutów skarżącej, że zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Pozostałe zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej nie mają usprawiedliwionych podstaw, albowiem w zaskarżonym wyroku nie sformułowano żadnej oceny prawnej, ani odnośnie art. 17 ust. 1, art. 18 ust. 2 pkt 3, art. 21 ust. 2, art. 29 ust. 1 ustawy z 14 marca 2003 r. o tytule naukowym (...), ani też w odniesieniu do art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 p.p.s.a., w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy z 14 marca 2003 r. o tytule naukowym (...) i z art. 7 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za mającą usprawiedliwione podstawy i stosownie do art. 185 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na zasadzie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. i § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Podnosząc wynagrodzenie radcy prawnego za reprezentowanie Centralnej Komisji, Sąd wziął pod uwagę staranność i wnikliwość sporządzonej przez niego skargi kasacyjnej.