I OSK 727/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Pomorskiego od wyroku WSA w Gdańsku, który stwierdził bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w sprawie wniosku o świadczenie rodzinne, przyznając jednocześnie skarżącej 600 zł zadośćuczynienia. Wojewoda zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym niewłaściwe zastosowanie art. 149 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz przepisów k.p.a., twierdząc, że przewlekłość nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa i nie spowodowała szkody. NSA uznał te zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że mimo przejęcia zadań i początkowych trudności organizacyjnych, długotrwałe rozpatrywanie wniosku (od 2017/2018 do 2021 r.) oraz sposób doręczenia decyzji świadczą o rażącym naruszeniu prawa. NSA potwierdził również zasadność przyznania skarżącej sumy pieniężnej jako zadośćuczynienia za doznany uszczerbek wynikający z opieszałości organu. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że opieszałość organów administracji w rozpatrywaniu wniosków, nawet przy powoływaniu się na trudności organizacyjne, może być uznana za rażące naruszenie prawa i uzasadniać przyznanie zadośćuczynienia pieniężnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przewlekłości postępowania w sprawie świadczeń rodzinnych, ale zasady dotyczące rażącego naruszenia prawa i zadośćuczynienia mogą mieć zastosowanie w innych sprawach administracyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zwłoka w rozpatrzeniu wniosku o świadczenie rodzinne przez organ administracji, mimo trudności organizacyjnych, może być uznana za rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zwłoka w rozpatrzeniu wniosku, która trwa znacząco dłużej niż ustawowy termin i nie zachodzą okoliczności wyłączające winę organu, stanowi rażące naruszenie prawa, nawet jeśli organ powołuje się na trudności kadrowe.
Uzasadnienie
NSA uznał, że długotrwałe rozpatrywanie wniosku (od 2017/2018 do 2021 r.) oraz sposób doręczenia decyzji świadczą o rażącym naruszeniu prawa. Opieszałość organu, która podważa zaufanie do administracji, nie może być usprawiedliwiona jedynie powołaniem się na wielość spraw i ograniczone zasoby kadrowe.
Czy sąd administracyjny może przyznać stronie sumę pieniężną zadośćuczynienia za przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny może przyznać stronie sumę pieniężną na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jako zadośćuczynienie za doznany uszczerbek wynikający z opieszałości organu.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że przyznanie sumy pieniężnej jest fakultatywne i zależy od uznania sądu, ale służy zrekompensowaniu stronie uszczerbku (krzywdy, straty) poniesionego na skutek opieszałości organu. Kwota 600 zł została uznana za adekwatną w okolicznościach sprawy.
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 12 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zwłoka w rozpatrzeniu wniosku o świadczenie rodzinne przez Wojewodę Pomorskiego od 2017/2018 do 2021 r. stanowi rażące naruszenie prawa. • Przyznanie skarżącej 600 zł zadośćuczynienia za doznany uszczerbek wynikający z opieszałości organu jest zasadne.
Odrzucone argumenty
Argument Wojewody Pomorskiego, że przewlekłość postępowania nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa z uwagi na trudności organizacyjne i kadrowe. • Argument Wojewody Pomorskiego, że skarżąca nie wykazała uszczerbku finansowego lub krzywdy na skutek przewlekłości postępowania.
Godne uwagi sformułowania
zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej • nie można natomiast zgodzić się z postawioną przez organ tezą - dla uzasadnienia zarzutu naruszenia art.149 § 1a w zw. z art. 133 p.p.s.a. w zw. z art. 8, art. 12 § 1 i art. 35 § 1 k.p.a. - że opóźnienie w załatwieniu sprawy skarżącej wynikało z przyczyn niezawinionych. • W sytuacji bowiem, gdy strona czeka tak długo na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, uznać należy, że takie postępowanie nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa.
Skład orzekający
Maciej Dybowski
sędzia
Maria Grzymisławska-Cybulska
sprawozdawca
Mariola Kowalska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że opieszałość organów administracji w rozpatrywaniu wniosków, nawet przy powoływaniu się na trudności organizacyjne, może być uznana za rażące naruszenie prawa i uzasadniać przyznanie zadośćuczynienia pieniężnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przewlekłości postępowania w sprawie świadczeń rodzinnych, ale zasady dotyczące rażącego naruszenia prawa i zadośćuczynienia mogą mieć zastosowanie w innych sprawach administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak długotrwałe ignorowanie wniosków przez organy administracji może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych i finansowych dla tych organów, a także podkreśla znaczenie prawa do szybkiego załatwienia sprawy przez państwo.
“Organ administracji zwlekał 4 lata z decyzją ws. świadczeń. Sąd przyznał 600 zł zadośćuczynienia za opieszałość.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.