I OSK 722/05

Naczelny Sąd Administracyjny2006-04-19
NSAAdministracyjneŚredniansa
dodatek mieszkaniowyprawo administracyjnepostępowanie administracyjneuzasadnienie decyzjirażąca dysproporcjadochodymajątekNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że organ administracji musi precyzyjnie uzasadnić odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego z powodu "rażącej dysproporcji" między dochodami a majątkiem.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego E. S. z powodu rzekomej "rażącej dysproporcji" między niskimi dochodami a posiadanym majątkiem. WSA uchylił decyzję SKO, wskazując na brak wystarczającego uzasadnienia organu. NSA oddalił skargę kasacyjną SKO, podkreślając, że organ musi szczegółowo wyjaśnić podstawy odmowy, a nie tylko powołać się na przepis.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą E. S. dodatku mieszkaniowego. Organy administracyjne uznały, że istnieje "rażąca dysproporcja" między zadeklarowanymi dochodami a rzeczywistym stanem majątkowym wnioskodawcy, który posiadał m.in. komfortowo urządzone mieszkanie i samochód. Sąd pierwszej instancji podzielił zarzuty skargi, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, ponieważ organ nie wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, na czym polega owa "rażąca dysproporcja" i w jaki sposób posiadane zasoby majątkowe mogłyby zaspokoić podstawowe potrzeby, w tym koszty utrzymania mieszkania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną SKO, uznając, że WSA prawidłowo zinterpretował art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. NSA podkreślił, że przepis ten, mimo że daje organowi pewną swobodę decyzyjną ("organ może odmówić"), nie zwalnia go z obowiązku wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz szczegółowego uzasadnienia decyzji. NSA odrzucił zarzut błędnej wykładni prawa materialnego przez WSA, wskazując, że przyczyną uchylenia decyzji było niewyjaśnienie sprawy przez organ, a nie naruszenie prawa materialnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ musi szczegółowo uzasadnić, na czym polega "rażąca dysproporcja" i w jaki sposób posiadane zasoby majątkowe wpływają na możliwość zaspokojenia podstawowych potrzeb, w tym kosztów utrzymania mieszkania.

Uzasadnienie

Przepis art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych daje organowi możliwość odmowy, ale nie zwalnia go z obowiązku wszechstronnego zebrania dowodów i przedstawienia w uzasadnieniu decyzji wszystkich przesłanek faktycznych i interpretacyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

u.d.m. art. 7 § ust. 3

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych

Organ może odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, a stanem majątkowym wnioskodawcy, nieuzasadniającą przyznania pomocy finansowej na wydatki mieszkaniowe. Decyzja ma charakter uznaniowy, ale wymaga wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i szczegółowego uzasadnienia.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ administracji nie uzasadnił wystarczająco, na czym polega "rażąca dysproporcja" między dochodami a majątkiem. Organ nie wykazał, w jaki sposób posiadane zasoby majątkowe mogłyby zaspokoić podstawowe potrzeby wnioskodawcy, w tym koszty utrzymania mieszkania.

Odrzucone argumenty

SKO zarzucało WSA błędną wykładnię art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, twierdząc, że przepis ten jest głównie skierowany do osób zatrudnionych nieformalnie i dotyczy majątku nabytego w trakcie ubiegania się o dodatek.

Godne uwagi sformułowania

rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, a stanem majątkowym wnioskodawcy organ nie wskazał zwłaszcza w jaki sposób posiadane przez wnioskodawcę zasoby majątkowe zgromadzone w okresie zatrudnienia mogły zaspokoić jego podstawowe potrzeby, w tym koszty związane z opłatami za mieszkanie organ może odmówić

Skład orzekający

Małgorzata Stahl

przewodniczący

Krystyna Sidor

sprawozdawca

Leszek Włoskiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące uzasadniania decyzji administracyjnych odmawiających świadczeń z powodu dysproporcji majątkowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przyznawania dodatków mieszkaniowych i interpretacji art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą obowiązku szczegółowego uzasadniania decyzji administracyjnych, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.

Jak organ musi uzasadnić odmowę dodatku mieszkaniowego z powodu "bogactwa"?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 722/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-04-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krystyna Sidor /sprawozdawca/
Leszek Włoskiewicz
Małgorzata Stahl /przewodniczący/
Symbol z opisem
6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne
Dodatki mieszkaniowe
Sygn. powiązane
II SA/Ka 984/03 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2005-02-10
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl, Sędziowie NSA Krystyna Sidor (spr.), Leszek Włoskiewicz, Protokolant Joanna Szcześniak, po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 lutego 2005 r. sygn. akt 4 II SA/Ka 984/03 w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 10 lutego 2005 r. , po rozpoznaniu skargi E. S., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że organy administracyjne obu instancji odmówiły E. S. przyznania dodatku mieszkaniowego z powodu zaistnienia rażącej dysproporcji między wykazanymi przez stronę dochodami, a rzeczywistym stanem majątkowym, ustalonym w trakcie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego. Zdaniem organów administracji, w złożonej deklaracji o dochodach wnioskodawca wykazał uzyskanie przez rodzinę dochodu miesięcznego w wysokości 352,74 zł, na członka rodziny natomiast posiadany majątek: samochód osobowy marki Daewoo, komfortowo urządzone i wyposażone w sprzęt elektroniczny mieszkanie, a także comiesięczne wsparcie finansowe od krewnych, świadczą o tym, że wnioskodawca jest w stanie sam zaspokoić podstawowe potrzeby bytowe, w tym opłacać należności związane z utrzymaniem mieszkania.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. S. wnosił o uchylenie decyzji jako wydanej na podstawie ustaleń poczynionych sprzecznie z zebranymi w sprawie dowodami w zakresie obliczenia dochodu uzyskiwanego przez rodzinę, a także dowolne ustalenie rażącej dysproporcji między deklarowanymi dochodami a rzeczywistą sytuacją majątkową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględniając przedstawioną wyżej skargę podzielił zarzuty co do naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, stanowiący materialnoprawną podstawę decyzji art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734) używając sformułowania "organ może odmówić", daje organom administracji możliwość wyboru jednego z wariantów rozstrzygnięcia sprawy. Uprawnienie takie nie zwalnia jednak organu od obowiązku wszechstronnego zgromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.
W sprawie niniejszej organ administracji nie wskazał w uzasadnieniu decyzji na czym, w sytuacji skarżącego polegać ma "rażąca dysproporcja" między wykazanymi dochodami a faktyczną sytuacją majątkową. Nie jest wystarczające powołanie się jedynie na przepis i ograniczenie do stwierdzenia, że opisana w nim sytuacja ma miejsce. Organ nie wskazał zwłaszcza w jaki sposób posiadane przez wnioskodawcę zasoby majątkowe zgromadzone w okresie zatrudnienia mogły zaspokoić jego podstawowe potrzeby, w tym koszty związane z opłatami za mieszkanie.
W uzasadnieniu nie podano także argumentów pozwalających na kontrolę prawidłowości ustaleń w zakresie pojęć "osoba przedsiębiorcza" i " potrafiąca zadbać o mieszkanie" w kontekście art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Jako podstawę prawną wyroku Sąd wskazał art. 145 § 1 pkt 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w złożonej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej, domagało się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734) w brzmieniu sprzed 23 listopada 2004 r., poprzez przyjęcie, że norma ta głównie skierowana jest do osób zatrudnionych nieformalnie i że dotyczy majątku zakupionego w trakcie ubiegania się o dodatek mieszkaniowy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do brzmienia art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania, wynikającą z wystąpienia przynajmniej jednej spośród sześciu przesłanek określonych w § 2 ww. artykułu.
W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w cytowanym wyżej przepisie przesłanek nie zachodzi.
Skarga kasacyjna podnosi zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734) przez niewłaściwą jego wykładnię.
Tego rodzaju uchybienie sprowadza się do mylnego zrozumienia treści przepisu.
Odnosząc się do przedstawionego wyżej zarzutu należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie tego rodzaju sytuacja nie zachodzi.
Stosownie do obowiązującego w chwili wydania zaskarżonej skargą kasacyjną decyzji – brzmienia art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych – organ uprawniony może odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, a stanem majątkowym wnioskodawcy, nieuzasadniająca przyznania pomocy finansowej na wydatki mieszkaniowe.
Za prawidłowe należy uznać stanowisko zaskarżonego wyroku, że z treści przepisu używającego sformułowania "organ może odmówić" wynika, iż decyzja wydawana na jego podstawie ma charakter uznaniowy, a organ wydający decyzję o takim charakterze ma obowiązek wnikliwie rozpatrzyć wszechstronnie zgromadzony materiał dowodowy, zaś wszystkie przesłanki faktyczne i interpretacyjne wydanej decyzji przedstawić w jej uzasadnieniu.
Powodem uchylenia wydanej przez organ decyzji było niewyjaśnienie w jej uzasadnieniu, na czym polega przyjęta przez organ "rażąca dysproporcja" między wykazanymi dochodami a faktyczną sytuacją majątkową osoby ubiegającej się o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ ograniczył się do stwierdzenia, że wnioskodawca posiada określone przedmioty użytkowe, nie wskazując jednocześnie w jaki sposób mogłyby one wpłynąć na zaspokojenie podstawowych potrzeb, w tym związanych z opłatami za mieszkanie.
W tej sytuacji należy zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonym wyroku, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnośnie podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego przez dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych polegającej na przyjęciu, że norma ta skierowana jest głównie do osób wykonujących nieformalnie odpłatną pracę i ukrywających swoje źródło zatrudnienia oraz, że dotyczy majątku zakupionego w trakcie starania się o dodatek mieszkaniowy, to zwrócić należy uwagę, że wskazany przepis nie mówi ani o osobach do jakich jest skierowany ani o czasie zgromadzenia posiadanych przez nie zasobów materialnych. Nie można zatem przyjąć, by użyte przez Sąd stwierdzenie powołane w skardze pozostawało w związku z treścią przepisu, a zatem by stanowiło jego wykładnię. Sąd I instancji nie dokonywał wykładni przepisu. Przyczyną uchylenia wyroku, jak wyżej wskazano, było niewyjaśnienie sprawy, a nie naruszenie prawa materialnego przez organ w zakresie wskazanym w skardze kasacyjnej.
Uwzględniając powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI