I OSK 719/06

Naczelny Sąd Administracyjny2006-12-13
NSAAdministracyjneWysokansa
pomoc społecznaświadczenia rodzinnezasiłek pielęgnacyjnyniepełnosprawnośćprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjneustawa o świadczeniach rodzinnych

NSA uchylił wyrok WSA, uznając, że prawo do zasiłku pielęgnacyjnego przyznanego przed wejściem w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych wygasa, jeśli niepełnosprawność nie powstała w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego.

Sprawa dotyczyła prawa do zasiłku pielęgnacyjnego przyznanego na stałe przed wejściem w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że decyzja przyznająca zasiłek nie utraciła mocy, a skarżący zachował prawo do świadczenia. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, stwierdzając, że zgodnie z art. 57 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do zasiłku pielęgnacyjnego zachowują tylko te osoby, których niepełnosprawność powstała w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uwzględnił skargę L. P. i stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta, które przyznały skarżącemu zasiłek pielęgnacyjny od dnia 1 listopada 2004 r. Skarżący, niepełnosprawny od 1995 r., domagał się zasiłku od dnia wejścia w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych (1 maja 2004 r.), argumentując, że zasiłek pielęgnacyjny został mu przyznany na stałe wcześniejszą decyzją. Sąd pierwszej instancji uznał, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zniosła zasiłku pielęgnacyjnego ani nie wprowadziła nowych warunków jego nabycia dla osób powyżej 16 lat, a jedynie zmieniła podstawę prawną, przy czym zasada kontynuacji świadczeń poprzednio przyznanych wynika z przepisów przejściowych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznał ją za usprawiedliwioną. Sąd podkreślił, że art. 57 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, iż prawo do zasiłku pielęgnacyjnego zachowują tylko te osoby, których niepełnosprawność powstała w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego na dziecko. Wobec tego, nawet jeśli decyzje przyznające zasiłek pozostawały w obrocie prawnym, przestały one wywoływać skutki prawne ex lege, a o przyznanie zasiłku należało wystąpić ponownie. NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, prawo do zasiłku pielęgnacyjnego zachowują tylko te osoby, których niepełnosprawność powstała w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego na dziecko.

Uzasadnienie

Ustawa o świadczeniach rodzinnych, w szczególności art. 57, wprowadziła warunek powstania niepełnosprawności w określonym wieku dla zachowania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Nawet jeśli decyzje przyznające zasiłek pozostawały w obrocie prawnym, przestały one wywoływać skutki prawne ex lege, co wymaga ponownego wystąpienia o świadczenie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

u.ś.r. art. 57

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

P.p.s.a. art. 185 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

u.ś.r. art. 24 § 2

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 48 § 2

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 50 § 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

u.z.r.p.w. art. 8 § 1

Ustawa o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych

k.p.a. art. 162 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Argumentacja NSA dotycząca interpretacji art. 57 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którą prawo do zasiłku pielęgnacyjnego wygasa, jeśli niepełnosprawność nie powstała w wieku uprawniającym do zasiłku rodzinnego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja WSA, że decyzja przyznająca zasiłek pielęgnacyjny na stałe przed wejściem w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych nie utraciła mocy i skarżący zachował prawo do świadczenia.

Godne uwagi sformułowania

prawo do zasiłku pielęgnacyjnego zachowują tylko osoby, których niepełnosprawność powstała w określonym wieku ex lege przestają wywoływać skutki prawne

Skład orzekający

Jolanta Rajewska

przewodniczący

Leszek Włoskiewicz

sprawozdawca

Małgorzata Borowiec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczących prawa do zasiłku pielęgnacyjnego przyznanego przed jej wejściem w życie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powstania niepełnosprawności przed wejściem w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych i wieku uprawniającego do zasiłku rodzinnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego świadczenia socjalnego i jego kontynuacji po zmianie przepisów, co może być interesujące dla osób pobierających zasiłki oraz prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym.

Czy utraciłeś prawo do zasiłku pielęgnacyjnego po zmianie przepisów? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 719/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2006-12-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jolanta Rajewska /przewodniczący/
Leszek Włoskiewicz /sprawozdawca/
Małgorzata Borowiec
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie Małgorzata Borowiec NSA Leszek Włoskiewicz (spr.) Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2006r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 211/05 w sprawie ze skargi L. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., uwzględniając skargę L. P. – wyrokiem z dnia 15 marca 2006 r. II SA/Gd 211/05 stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] Nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] [...], którą – stosownie do art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), na wniosek z dnia 26 listopada 2004 r. – przyznano skarżącemu zasiłek pielęgnacyjny od dnia 1 listopada 2004 r.
Skarżący (urodzony w 1939 r., niepełnosprawny od 1995 r.) domagał się zasiłku od dnia wejścia w życie ustawy (tj. od 1 maja 2004 r.), bez konieczności złożenia wniosku, gdyż zasiłek pielęgnacyjny został mu przyznany na stałe decyzją Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] z dnia 12 kwietnia 1999 r. Nr [...] – kolejnymi zaś decyzjami zmieniano tylko wysokość zasiłku – i sąd uznał, że decyzja ta nie utraciła mocy, doszło więc do wydania decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inna decyzją ostateczną.
Sąd wyjaśnił, że ustawa o świadczeniach rodzinnych – uchylająca ustawę z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych (Dz. U. z 1998 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) – ani nie zniosła zasiłku pielęgnacyjnego, ani nie wprowadziła nowych warunków nabycia prawa do zasiłku przez osoby w wieku powyżej 16 lat, zmianie uległa zatem tylko podstawa prawna świadczenia, przy czym z art. 48 ust. 2 i art. 50 ust. 1 wynika ogólna zasada kontynuacji świadczeń poprzednio przyznanych i do przeciwnego wniosku nie prowadzi treść art. 57, z którego nie wynika, aby poprzednio wydane w przedmiocie zasiłków pielęgnacyjnych decyzje wygasły z mocy prawa.
Wnosząc skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] jako jej podstawę przytoczyło "naruszenie prawa materialnego, tj. art. 57 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych... poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten nie stanowi o utracie uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego powstałych przed wejściem w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych, podczas gdy w istocie przepis ten wywołuje skutki prawne w postaci utraty uprawnień do zasiłku pielęgnacyjnego osób innych, niż te których niepełnosprawność powstała w wieku uprawniającym tę osobę do zasiłku rodzinnego przysługującego na dziecko".
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że – pomijając wykładnię językową i logiczną – sąd nadał art. 57 znaczenie nieznajdujące potwierdzenia w treści przepisu i swego stanowiska należycie nie uzasadnił, nie wykazał więc, czy zachodziła określona w art. 156 § 3 k.p.a. przyczyna nieważności, w konsekwencji zaś naruszył również art. 141 § 4 oraz 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwioną podstawę.
Jak bowiem stanowi art. 57 ustawy o świadczeniach rodzinnych – z którego treści, w przekonaniu sądu pierwszej instancji nie wynika, aby wydana przed jej wejściem w życie przyznające zasiłek pielęgnacyjny decyzje utraciły moc – "osoba uprawniona do dnia wejścia w życie ustawy do zasiłku pielęgnacyjnego zachowuje do niego prawo, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku uprawniającym tę osobę do zasiłku rodzinnego na dziecko".
Stosownie zaś do art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 1 grudnia 1994 r. o zasiłkach rodzinnych, pielęgnacyjnych i wychowawczych – obowiązującej do dnia wejścia w życie ustawy o świadczeniach rodzinnych – zasiłek rodzinny na dziecko przysługiwał do ukończenia 16 roku życia lub do czasu ukończenia nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 20 lat.
Natomiast, jeżeli prawo do zasiłku pielęgnacyjnego zachowują tylko osoby, których niepełnosprawność powstała w określonym wieku, nie zachowują prawa osoby, które nie spełniają tego warunku.
Nie ma zatem znaczenia okoliczność, że wydane przed wejściem w życie ustawy przyznające zasiłek pielęgnacyjny decyzje pozostają w obrocie prawnym, gdyż ex lege przestają wywoływać skutki prawne, (podlegają więc – co do zasady – stwierdzeniu wygaśnięcia na podstawie art. 162 § 1 k.p.a.) i o przyznanie zasiłku należy wystąpić ponownie.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na mocy art. 185 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI