I OSK 718/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-04-12
NSAtransportoweŚredniansa
transportdrogi publicznepojazdy nienormatywnekara pieniężnazezwolenieważenie pojazduzasada proporcjonalnościKonstytucja RPpostępowanie administracyjne

NSA oddalił skargę kasacyjną spółki A. Sp. z o.o. w sprawie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, uznając, że kara ta nie narusza zasady proporcjonalności.

Spółka A. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Celnej o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Zarzuty dotyczyły m.in. sposobu ważenia pojazdu, braku możliwości sprawdzenia parametrów po załadunku oraz niezgodności przepisów z Konstytucją. WSA oddalił skargę, a NSA w wyroku z 12 kwietnia 2007 r. oddalił skargę kasacyjną, uznając, że kara pieniężna w wysokości 720 zł nie narusza zasady proporcjonalności.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki A. Sp. z o.o. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 720 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Spółka podnosiła zarzuty dotyczące sposobu ważenia pojazdu, kwestionując jego dokładność i zarzucając brak możliwości sprawdzenia parametrów po załadunku. Kwestionowano również legalność decyzji organu pierwszej instancji ze względu na rzekome naruszenia proceduralne oraz niezgodność przepisów z Konstytucją RP, w tym zasadę proporcjonalności. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że przepisy dotyczące kar pieniężnych za przejazd pojazdami nienormatywnymi są zgodne z prawem, a nałożona kara nie narusza zasady proporcjonalności. Sąd podkreślił, że celem kary jest zapewnienie bezpieczeństwa na drogach i utrzymanie ich jakości, a jej wysokość jest adekwatna do celu. NSA odniósł się również do zarzutów proceduralnych, uznając je za bezzasadne, w tym kwestię właściwości sądu oraz prawidłowość podpisania decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, kara pieniężna w wysokości 720 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia nie narusza zasady proporcjonalności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nałożona kara jest adekwatna do celu, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa na drogach i utrzymanie ich jakości. Wysokość kary utrzymuje właściwą relację między celem działania a ciężarem i dolegliwościami środka, a ingerencja ustawodawcy jest odpowiednia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.d.p. art. 13 § ust. 2a i 2b

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.r.d. art. 64 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia § § 4 i § 5 ust.4

p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 97 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 59

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw § art. 6 ust.2

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Reguluje zasadę proporcjonalności.

Konstytucja RP art. 31 § ust.3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Określa warunki ograniczania konstytucyjnych wolności i praw.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia nie narusza zasady proporcjonalności. Przepisy dotyczące kar pieniężnych za przejazd pojazdami nienormatywnymi są zgodne z prawem. Zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych przez organy celne są bezzasadne.

Odrzucone argumenty

Kwestionowanie sposobu i wyniku ważenia pojazdu. Zarzut braku możliwości sprawdzenia parametrów po załadunku. Zarzut niezgodności przepisów z Konstytucją RP (zasada proporcjonalności). Zarzuty dotyczące wadliwości decyzji organu I instancji (podpis osoby nieuprawnionej, brak organu). Zarzut niewłaściwej właściwości sądu (WSA w Gorzowie Wlkp. zamiast WSA w Poznaniu).

Godne uwagi sformułowania

kara pieniężna w wysokości 720 zł nie narusza zasady proporcjonalności utrzymuje właściwą relację między celem działania, a ciężarem i dolegliwościami stosownego środka zapewnienie poruszania się po drogach publicznych wyłącznie pojazdów o dopuszczalnych parametrach, zapewniających bezpieczeństwo użytkownikom dróg i gwarantujących utrzymanie odpowiedniej jakości jezdni

Skład orzekający

Małgorzata Jaśkowska

przewodniczący

Małgorzata Borowiec

członek

Grzegorz Jankowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady proporcjonalności w kontekście kar pieniężnych za naruszenie przepisów drogowych, prawidłowość procedury ważenia pojazdów, właściwość sądu administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w dacie orzekania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa drogowego i odpowiedzialności przewoźników, a także interpretacji zasady proporcjonalności w prawie administracyjnym. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie transportowym i administracyjnym.

Czy kara za przejazd "za ciężkim" autem jest zawsze proporcjonalna? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 720 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 718/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-04-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-05-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Jankowski /sprawozdawca/
Małgorzata Borowiec
Małgorzata Jaśkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
IV SA/Po 264/04 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2006-02-08
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Małgorzata Jaśkowska Sędziowie NSA Małgorzata Borowiec Grzegorz Jankowski (spr.) Protokolant Kamil Wertyński po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. Sp. z o.o. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 lutego 2006 r. sygn. akt IV SA/Po 264/04 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od A. Sp. z o.o. w [...] na rzecz Dyrektora Izby Celnej w [...] kwotę 120 zł ( sto dwadzieścia ) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 lutego 2006r. sygn. akt IV SA/Po 264/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę firmy A. Sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] nr [...].
W uzasadnieniu powyższego wyroku przedstawiono następujący stan sprawy oraz ocenę prawną.
Decyzją z dnia [...], Nr [...], na podstawie art. 13 ust.2a i 2b oraz art. 40b ust 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych /tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm./, w związku z art. 64 ust.1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98,poz. 602 ze zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 1 kwietnia 1999r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 44, poz. 432) Naczelnik Urzędu Celnego w [...], Oddział Celny w [...] obciążył A. Sp. z o.o. w [...] karą pieniężną w wysokości 720 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.
Organ wskazał, że karę pieniężną nałożono na podstawie kontroli pojazdu przeprowadzonej w dniu [...] i potwierdzonej zapisem protokołu nr 253.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył pełnomocnik A. Sp. z o.o. w [...], który zakwestionował sposób i wynik ważenia z uwagi na fakt, że – zdaniem pełnomocnika – nie jest możliwe przekroczenie dopuszczalnego nacisku na osiach bez jednoczesnego przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.
Na tę okoliczność przedłożono analizę nacisków osi wytypowanych zestawów transportowych sporządzoną przez pracownika Instytutu Badawczego Dróg i Mostów w Warszawie.
Odwołująca się podkreśliła również, że kierowca nie został prawidłowo pouczony o sposobie przejazdu przez wagę, a każde, nawet nieznaczne przekroczenie prędkości powoduje zmiany w wyniku pomiaru.
Wskazano też, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 kwietna 1997r. (P 7/98 OTK 1999/4/72) uznał, że przepisy umożliwiające podwyższenie opłaty drogowej są niezgodne z Konstytucją RP, gdyż naruszają zakres ustawowego upoważnienia i mają charakter represyjny.
Odwołująca się podniosła też, że przewoźnik nie ma technicznej możliwości sprawdzenia po każdym załadunku wszystkich podlegających kontroli parametrów.
Decyzją z dnia [...] Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz na podstawie art. 13 ust.2 pkt 3 , ust.2a i 2b, art. 40b ust.1 i 2 ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych, a także § 4 i § 5 ust.4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 1 kwietnia 1999r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że pomiar nacisku osi na podłoże dokonano na wadze stacjonarnej typu RPT 98-142 posiadającej ważne świadectwo legalizacji nr 95/173/02 z dnia 15 stycznia 2002r., wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...], a wagi tego typu zostały zatwierdzone decyzją Prezesa Głównego Urzędu Miar z 8 czerwca 1998r., nr ZT 488/98 do wyznaczenia dynamicznego obciążenia osi pojazdów.
Pomiaru rozstawu osi dokonano przy pomocy przymiaru wstęgowego stalowego, posiadającego świadectwo legalizacji nr 95/1935/2001 wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...].
Organ II instancji szczegółowo przedstawił techniczne etapy procesu ważenia oraz systemu zabezpieczeń zapewniający jego prawidłowy przebieg, a także stwierdził, że brak reakcji aparatury kontrolnej podważa zasadność jakiegokolwiek kwestionowania wyniku ważenia.
Nie ma zatem podstaw do jego powtarzania.
Dyrektor Izby Celnej wskazał, że pojazd poruszający się po drogach publicznych musi spełniać wszystkie wymagania zawarte w cytowanym rozporządzeniu, zarówno w stosunku do masy całkowitej, jak i nacisku osi na jezdnię.
Za każde przekroczenie podanych w rozporządzeniu parametrów organy mają obowiązek nałożyć osobną opłatę i to niezależnie od tego, czy przewoźnik mógł dokonać pomiaru odpowiednich parametrów po załadunku.
Zdaniem organu strona miała możliwość uczestniczenia w postępowaniu, gdyż decyzja jak i protokół ważenia są jej doręczane, a wykonujący transport mógł zgłosić swoje uwagi do procesu ważenia.
Odnosząc się do powołanego przez stronę wyroku Trybunału Konstytucyjnego Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że orzeczenie to nie odnosi się do przepisów prawnych, na podstawie których wydano zaskarżoną decyzję.
W skardze na powyższą decyzję A. Sp. z o.o. w [...] podniosła w dużej mierze zarzuty zawarte w odwołaniu, podnosząc dodatkowo, że decyzja organu I instancji została wydana przez osobę działającą z upoważnienia dyrektora urzędu, a organ administracyjny o tej nazwie już wtedy nie istniał.
Skarżąca podkreśliła też, że decyzja organu I instancji została doręczona osobie nieuprawnionej do jej odbioru, a właściwa strona postępowania dowiedziała się o wszczętym postępowaniu już po jego zakończeniu i wydaniu decyzji, w związku z czym nie miała możliwości zapoznać się z materiałem dowodowym i wypowiedzieć się co do niego.
Ponadto organ II instancji nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego, o co wnoszono w odwołaniu.
A. Sp. z o.o. w [...] wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] podtrzymał
w całości swą dotychczasową argumentację i dodał, że ustawą z 20 marca 2002r.
o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw zniesiono organ administracji państwowej w sprawach celnych – dyrektora urzędu celnego i utworzono organ naczelnika urzędu celnego, do którego zakresu działania przeszły dotychczasowe zadania i kompetencje dyrektorów urzędów celnych
w zakresie indywidualnych postępowań w sprawach celnych.
Z mocy art. 6 ust.2 tej ustawy utworzono urzędy celne, o których mowa w art. 284 § 2 Kodeksu celnego, a które zgodnie z art. 13 ust.2b ustawy o drogach publicznych są upoważnione do pobierania kar pieniężnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził, że brak jest podstawy do uznania zaskarżonej decyzji za wadliwą.
Sąd uznał, że w myśl art. 13 ust.1 ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000r., nr 71, poz. 838 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydawania zaskarżonej decyzji korzystanie z dróg publicznych mogło być uzależnione od wniesienia opłat drogowych, które zgodnie z art.13 ust.2 pkt 3 mogły być pobierane między innymi za przejazdy po drogach publicznych pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą z ładunkiem lub bez ładunku, o masie nacisku osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach.
Art. 13 ust.2a stanowił zaś, iż za przejazd po drogach publicznych pojazdów,
o których mowa w ust.2 pkt 3, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa
o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu pobiera się kary pieniężne, których wysokość określał załącznik do ustawy.
Sąd podkreślił, że zgodnie z ustawą z 20 marca 2002r. o przekształceniach
w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 41, poz. 365 ze zm.) zniesiono organ administracji państwowej w sprawach celnych – dyrektora urzędu celnego i utworzono organ naczelnika urzędu celnego, do którego zakresu działania przeszły dotychczasowe zadania i kompetencje dyrektorów urzędów celnych
w zakresie indywidualnych postępowań w sprawach celnych.
Nadto Sąd zaznaczył, że zgodnie z art. 38 ustawy z 20 marca 2002r.
o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw, pieczęcie, zamknięcia celne oraz stemple i inne znaki stosowane przy wykonywaniu kontroli celnej zachowując swą ważność do czasu określenia nowych wzorów na podstawie art. 6§ 6 ustawy z 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz.U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 ze zm.).
Zdaniem Sądu pierwszej Instancji, z akt sprawy wynika, że ważenia pojazdu dokonano zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami, a waga posiadała ważne świadectwo legalizacji.
Nie wynika też aby przebieg ważenia odbywał się niezgodnie z prawem tj. zarządzeniem nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000r. (Dz.Urz. Miar i Probiernictwa nr 6, poz.40), które między innymi określa konstrukcję wykonania i zainstalowania wagi, a także jej właściwe stosowanie.
Sąd podkreślił też, że zgodnie ze świadectwem legalizacji waga dokonuje poprawnych pomiarów przy zachowaniu przez kierowcę prędkości w granicach od 2 do 6 km/h, każde przekroczenie tej prędkości powoduje włączenie sygnalizacji o błędzie ważenia.
Z kolei każdorazowe pomniejszenie wyników ważenia o 200 kg masy przypadającej na każdą oś oraz o dodatkowe 2 % zmierzonej masy całkowitej gwarantuje ochronę interesów przewoźnika i stanowi korektę ewentualnych błędów pomiaru wynikających z nieznacznego przyspieszenia w granicach dozwolonej prędkości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził też, że samochody poruszają się po drogach publicznych z nieporównywalnie większą prędkością i większym przyśpieszeniem, w związku z czym związane z przyspieszeniem przeciążenia osi przekraczające dopuszczalne normy są znacznie większe i muszą się niekorzystnie odbijać na jakości dróg. Nie można zatem przyjąć, że tak niewielkie wahania prędkości, jakie mogą zaistnieć w trakcie ważenia prowadzą do zafałszowania prawdziwych danych dotyczących nacisków na osie.
Sąd uznał też, że brak było podstaw do tego aby dokonać ponownego pomiaru, a protokół kontroli słusznie przyjęto za podstawę ustaleń faktycznych zaskarżonej decyzji.
Sąd I instancji ustosunkował się też do zarzutów skarżącej dotyczących braku należytej reprezentacji i stwierdził, że podczas ważenia istotnie brak był osoby prawidłowo umocowanej do reprezentowania spółki, jednak brak ten nie stał się uchybieniem formalnym, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy
w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Sąd zaznaczył też, że skarżąca jest spółką prawa handlowego, profesjonalnym podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą i wiedziała o procedurze ważenia, jakiej poddawane są samochody ciężarowe przekraczające granice. Nie było żadnych przeszkód, aby spółka udzieliła np. kierowcy pojazdu bądź osobie mu towarzyszącej stosownego pełnomocnictwa przed wyruszeniem pojazdu w trasę.
Sąd potwierdził też, że dla odpowiedzialności właściciela pojazdu za przekroczenie dopuszczalnych norm nie ma znaczenia brak możliwości sprawdzenia nacisku osi pojazdu na drogę po załadunku.
Zdaniem Sądu przepisy przewidujące możliwość nakładania takich kar nie naruszają konstytucyjnej zasady proporcjonalności, gdyż jest to przykład odpowiedzialności podmiotu gospodarczego na zasadzie ryzyka.
Sąd potwierdził też, że powoływany przez skarżącą wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27 kwietnia 1997r. nie dotyczył przepisów, na podstawie, których wydano decyzje w przedmiotowym postępowaniu.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. Sp. z o.o. w [...] wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną. Wskazując jako podstawę kasacyjną naruszenie prawa procesowego (art. 174 pkt 1 Ppsa) zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 lit. c ppsa poprzez nie stwierdzenie naruszenia przez organy celne przepisów postępowania tj. art. 6 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt. 2 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie aktów zawierających przepisy powszechnie obowiązujące, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albowiem w przypadku stwierdzenia przez WSA naruszenia przez organy celne ww. przepisu kpa doszłoby do uchylenia albo stwierdzenia nieważności przez WSA zaskarżonej decyzji, bowiem podstawą prawną decyzji administracyjnej nie mogło być zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Miar nr 39 z dnia 22 sierpnia 2000r., - naruszenie art. 145 § 1 lit. c ppsa poprzez nie stwierdzenie naruszenia przez organy celne przepisów postępowania tj. art. art. 268a kpa oraz 107 § 1 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt. 2 kpa stanowiących o obowiązku podpisania decyzji administracyjnej jedynie przez osobę upoważnioną, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem wada polegająca na podpisaniu decyzji przez osobę nieuprawnioną stanowi rażące naruszenie prawa, a więc doszłoby do uchylenia albo stwierdzenia nieważności przez WSA zaskarżonej decyzji, naruszenie art. 97 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 59 ppsa poprzez uznanie, że właściwym do rozpoznania skargi był WSA w Poznaniu w sytuacji, gdy z ww. przepisów wynika, że do załatwienia sprawy tj. rozpatrzenia skargi powołany został WSA w Gorzowie Wlkp., w konsekwencji nie przekazanie temu WSA skargi do rozpoznania w trybie art. 59 Ppsa.
Ponadto zarzuciła też naruszenie prawa materialnego (art. 174pkt 2 Ppsa) przez
niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego tj. art. 13 ust. 2a ustawy o drogach publicznych poprzez uznanie, iż jest on zgodny z art. 2 Konstytucji RP regulującym zasadę proporcjonalności.
Skarżąca wniosła o
1) uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przed WSA w Poznaniu albo WSA w Gorzowie Wlkp. albo
2) uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej,
a ponadto:
3) zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej kosztów postępowania w obu instancjach, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje:
W myśl art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwaną dalej p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1/ naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
2/ naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym
– zdaniem skarżącego uchybił Sąd, uzasadnienie zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. p.p.s.a. Naczelny Sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, zaś z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania sądowego.
Podstawy skargi kasacyjnej sprowadzają się do zarzutu naruszenia prawa procesowego (art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – p.p.s.a.) przez naruszenie art. 145 § 1 lit. "c" p.p.s.a. poprzez nie stwierdzenie naruszenia przez organy celne przepisów postępowania tj. art. 6 kpa w związku z art. 138 § 1 pkt 2 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie aktów zawierających przepisy powszechnie obowiązujące, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy albowiem w przypadku stwierdzenia przez WSA naruszenia przez organy celne w/w przepisu Kpa doszłoby do uchylenia albo stwierdzenia nieważności przez WSA zaskarżonej decyzji, bowiem podstawą prawną decyzji administracyjnej nie mogło być zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Miar nr 39 z dnia 22 sierpnia 2000r.
Naruszenie art. 145 § 1 lit. "c" p.p.s.a poprzez nie stwierdzenie naruszenia przez organy celne przepisów postępowania tj. art. 268a kpa oraz art. 107 § 1 kpa w związku z art. 138 § 1 pkt 2 kpa stanowiących o obowiązku podpisania decyzji administracyjnej jedynie przez osobę upoważnioną, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem wada polegająca na popisaniu decyzji przez osobę nieuprawnioną stanowi rażące naruszenie prawa.
Nadto naruszenie art. 97 § 1 i § 2 ustawy z 30 sierpnia2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę p.p.s.a oraz art. 59 p.p.s.a poprzez uznanie, że właściwym do rozpoznania skargi był Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sytuacji, gdy z w/w przepisów wynika, że do załatwienia sprawy tj. rozpatrzenia skargi powołany został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Skarżący zarzucił też naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a) przez niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego tj. art. 13 ust.2a ustawy
o drogach publicznych poprzez uznanie, iż jest on zgodny z art.2 Konstytucji RP regulującym zasadę proporcjonalności.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia prawa procesowego.
Podstawą prawną kwestionowanych decyzji organów celnych nie było zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Miar nr 39 z dnia 22 sierpnia 2000r.
Przepisy prawa w oparciu, o które wydano decyzje w sprawach to art. 13 ust.2a i 2b oraz art. 40b ust.1 i 2 ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych, art. 64 ust.1 ustawy z 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 1 kwietnia 1999r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.
Skoro więc wspomniane zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Miar nie było podstawą prawną przy wydawaniu decyzji przez organy celne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu nie mógł ocenić decyzji pod tym kątem i analizować czy są przesłanki do stwierdzenia ich nieważności.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można też zgodzić się
z zarzutem, że decyzje administracyjne zostały podpisane przez osobę nieupoważnioną.
Sąd pragnie zauważyć, że w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. Sp. z o.o. w [...] podniosła, że decyzja organu I instancji została wydana przez osobę działającą z upoważnienia dyrektora urzędu celnego, a organ administracyjny o tej nazwie już wtedy nie istniał.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji właściwie ustosunkował się do zagadnienia i przytoczył przepisy ustawy z 20 marca 2002r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw, mocą których zniesiono określone organy celne i utworzono inne.
Zarzut dotyczący nie stwierdzenia naruszenia przez organy celne przepisów postępowania tj. art. 268a kpa pojawia się dopiero na etapie skargi kasacyjnej
i skarżąca nie precyzuje w nim, o którą decyzję chodzi.
Analiza decyzji organów obu instancji wskazuje, że zostały podpisane przez osoby upoważnione i brak jest podstaw aby przyjąć zarzut za trafny.
Sąd nie podziela też zarzutu naruszenia art. 97 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 59 p.p.s.a. przez uznanie, że właściwym do załatwienia skargi był WSA w Poznaniu w sytuacji gdy z w/w przepisów wynika, że do załatwienia sprawy tj. rozpatrzenia skargi powołany został WSA w Gorzowie Wlkp., w konsekwencji nie przekazania temu WSA skargi do rozpoznania w trybie art. 59 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zgodnie z art. 183 § 2 pkt 6 p.p.s.a nieważność postępowania zachodzi jeżeli wojewódzki sąd administracyjny orzekł w sprawie, w której jest właściwy Naczelny Sąd Administracyjny, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.
Nadto w ocenie Sądu nie doszło do naruszenia art. 59 p.p.s.a., gdyż w myśl art. 14 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny właściwy w chwili wniesienia skargi (WSA w Poznaniu) pozostaje właściwy, aż do ukończenia postępowania, choćby podstawy właściwości zmieniły się w toku sprawy, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej.
Zdaniem Sądu musiałby to być przepis zawarty w ustawie.
W sprawie nie doszło też do naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 13 ust.2a ustawy o drogach publicznych poprzez uznanie, iż jest on zgodny z art.2 Konstytucji RP regulującym zasadę proporcjonalności.
Zasada proporcjonalności nie została jednak naruszona.
Organ administracji publicznej musi wymierzyć karę pieniężną (art. 13 ust.2a ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych) jeżeli stwierdzi przekroczenie ustalonych parametrów pojazdu.
Zasada proporcjonalności wynika z art. 31 ust.3 Konstytucji RP w myśl, którego ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku prawnego bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i prawa innych osób.
Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.
Tak więc ustawodawca może ingerować w swobodę działania jednostki, jeżeli nie przekracza to pewnego stopnia uciążliwości.
W ocenie Sądu wymierzona kara za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia w wysokości 720 zł nie narusza zasady proporcjonalności, gdyż jej nieznaczna wysokość utrzymuje właściwą relację między celem działania, a ciężarem i dolegliwościami stosownego środka.
Cel – kary za przejazd pojazdem nienormatywnym - to zapewnienie poruszania się po drogach publicznych wyłącznie pojazdów o dopuszczalnych parametrach, zapewniających bezpieczeństwo użytkownikom dróg i gwarantujących utrzymanie odpowiedniej jakości jezdni.
Zakres ingerencji ustawodawcy jest tu zdaniem Sądu odpowiedni
i zapewniający właściwą relację między interesem jednostek, a interesem publicznym.
Z tych też względów skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono na podst. art. 204 pkt. 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI