I OSK 717/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną R. L. od wyroku WSA w Warszawie, uznając, że decyzja o nabyciu mienia Skarbu Państwa z mocy prawa nie naruszała rażąco prawa, a postępowanie nieważnościowe nie jest substytutem wznowienia postępowania.
Skarżący R. L. złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii. Skarżący zarzucał rażące naruszenie prawa przez Wojewodę Mazowieckiego przy wydawaniu decyzji z 2009 r. o nabyciu z mocy prawa przez Powiat Miński działki zajętej pod drogę publiczną. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postępowanie nieważnościowe nie jest właściwym trybem do ponownej oceny stanu faktycznego, a zarzucane uchybienia nie miały charakteru rażącego naruszenia prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego z 2009 r. Decyzja Wojewody stwierdzała nabycie z mocy prawa przez Powiat Miński działki zajętej pod drogę publiczną. Skarżący kasacyjnie zarzucał, że Wojewoda rażąco naruszył prawo, przeprowadzając niepełne postępowanie dowodowe. NSA podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma wąski zakres i służy eliminowaniu aktów wydanych z oczywistym naruszeniem prawa, a nie ponownej merytorycznej ocenie sprawy. Sąd uznał, że zarzucane uchybienia nie miały charakteru rażącego naruszenia prawa, a podnoszone przez skarżącego okoliczności zmierzają do podważenia stanu faktycznego ustalonego w prawomocnej decyzji. NSA zaznaczył, że tryb nieważnościowy nie jest substytutem wznowienia postępowania, a wnioskodawca próbował wykorzystać ten tryb jako alternatywę dla nieskutecznego wniosku o wznowienie postępowania z powodu uchybienia terminu. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma wąski zakres i służy eliminowaniu aktów wydanych z oczywistym naruszeniem prawa, a nie ponownej merytorycznej ocenie sprawy.
Uzasadnienie
Postępowanie nieważnościowe weryfikuje jedynie kwalifikowane wady decyzji, a nie pozwala na ponowne ustalanie stanu faktycznego, które powinno mieć miejsce w postępowaniu zwyczajnym lub wznowieniowym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa z 1998 r. art. 73 § 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Nieruchomości zajęte pod drogi publiczne z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka rażącego naruszenia prawa.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 183
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 145
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 148 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie nieważnościowe nie jest właściwym trybem do ponownej oceny stanu faktycznego. Zarzucane uchybienia nie miały charakteru rażącego naruszenia prawa. Tryb nieważnościowy nie jest substytutem wznowienia postępowania.
Odrzucone argumenty
Wojewoda Mazowiecki rażąco naruszył prawo poprzez przeprowadzenie niepełnego postępowania dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Pojęcie 'rażącego naruszenia prawa' [...] nie może być utożsamiane z każdym naruszeniem prawa. Wady przesądzające o nieważności decyzji muszą mieć postać kwalifikowaną, to jest muszą to być wady o szczególnym ciężarze gatunkowym. Organ nadzoru nie gromadzi nowych dowodów, które prowadziłyby do nowych ustaleń faktycznych. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. nadzwyczajny tryb weryfikacji decyzji ostatecznej – tj. badania przesłanek nieważności aktu w trybie art. 156 § 1 k.p.a. nie jest substytutem wznowienia postępowania administracyjnego [...] ani kolejną instancją postępowania administracyjnego
Skład orzekający
Jolanta Rudnicka
przewodniczący sprawozdawca
Monika Nowicka
sędzia
Anna Wesołowska
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej oraz relacja między trybem nieważnościowym a wznowieniem postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia mienia z mocy prawa na podstawie przepisów wprowadzających reformę administracji publiczną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej granic postępowania nieważnościowego i jego relacji do innych trybów weryfikacji decyzji administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Nieważność decyzji administracyjnej – czy to droga do ponownego otwarcia sprawy?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 717/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2025-04-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-04-11 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Wesołowska Jolanta Rudnicka /przewodniczący sprawozdawca/ Monika Nowicka Symbol z opisem 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane I SA/Wa 116/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-06-16 Skarżony organ Minister Rozwoju~Minister Rozwoju, Pracy i Technologii Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2021 poz 735 art. 156 par. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 1998 nr 133 poz 872 art. 73 ust. 1 Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Anna Wesołowska Protokolant starszy asystent sędziego Wojciech Maciołek po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 116/21 w sprawie ze skarg R. L. i Miasta Stołecznego Warszawy na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 25 listopada 2020 r. nr DO.1.7614.80.2019.AŁ w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 116/21 oddalił skargi R. L. i Miasta Stołecznego Warszawy na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 25 listopada 2020 r. nr DO.1.7614.80.2019.AŁ w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył R. L., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku, zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 9 stycznia 2019 r., zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7 i 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. 2021 r., poz. 735 ze zm. – dalej: "k.p.a.") polegające na oddaleniu skargi, pomimo że Minister decyzją z 25 listopada 2020 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z 9 stycznia 2019 r. mocą której odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego z 8 września 2009 r. nr 610/DP/09, pomimo rażącego naruszenia przez Wojewodę przepisów postępowania poprzez przeprowadzenie niepełnego postępowania dowodowego, które nie mogło prowadzić do ustalenia podstawowych kwestii stanu faktycznego w sprawie, tj. wszystkich przesłanek warunkujących wydanie decyzji stwierdzającej nabycie przez Powiat Miński z mocy prawa działki nr [...] w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. z 1998 r., Nr 133, poz. 872 – dalej "ustawa z 1998 r."). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto argumentację na poparcie ww. zarzutów Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie złożono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który nie bada całokształtu sprawy, ale ogranicza się do weryfikacji zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a zobligowany jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej przypomnieć należy, że przedmiotem kontroli legalności w postępowaniu przed Sądem I instancji była decyzja Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 25 listopada 2020 r. nr DO.1.7614.80.2019.AŁ, utrzymująca w mocy decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 9 stycznia 2019 r. znak: DO.1.6614.2563.2016.AG, odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Mazowieckiego z 8 września 2009 r. nr 610/DP/09 o stwierdzeniu nabycia przez Powiat Miński z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości o powierzchni 191 m2, oznaczonej jako działka nr [...], obręb [...], położonej w [...], zajętej pod część ul. [...] (obecnie obszar [...]). Podstawą prawną wskazaną w kwestionowanej decyzji z 2009 r. były przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Wojewoda Mazowiecki po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego z wniosków R. L., E. L., M. L. i H. L. oraz Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa, lub jednostki samorządu terytorialnego, pozostawała we władaniu Wojewódzkiej Dyrekcji Dróg Miejskich Warszawa, a także była zajęta pod drogę publiczną – tj. drogę wojewódzką. Organ ten uznał zatem, że w sprawie wykazano wystąpienie przesłanek określonych w art. 73 ust. 1 ustawy z 1998 r. Decyzji nie zaskarżono, a więc stała się ona ostateczna i prawomocna. Wnioskiem z 8 kwietnia 2016 r. Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy zwrócił się z wnioskiem do Ministra Infrastruktury i Budownictwa o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody Mazowieckiego z 8 września 2009 r., wskazując jako podstawę art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a więc rażące naruszenie prawa. Prezydent wskazał, że w trakcie prowadzonego przez niego postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną ustalono, że cześć przedmiotowej działki nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. nie znajdowała się we władaniu Skarbu Państwa – co świadczy o niespełnianiu wszystkich przesłanek z art. 73 ust. 1 ustawy z 1998 r. Minister orzekający w obu instancjach, a także Sąd I instancji nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa, wskazując że według stanu dokumentacyjnego z daty wydania kwestionowanej decyzji (tj. 8 września 2009 r.) przesłanki wynikające z art. 73 ust. 1 ustawy z 1998 r. zostały wykazane. Sąd I instancji zauważył, że z argumentacji stron postępowania wynika, że zmierzają oni do ponownej, niejako "od nowa", rekonstrukcji stanu faktycznego sprawy o nabycie mienia zajętego pod drogę publiczną i jego ponownej oceny merytorycznej w sprawie już rozstrzygniętej ostateczną decyzją Wojewody Mazowieckiego z 8 września 2009 r. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powoływane przez strony nowe okoliczności dotyczące stanu faktycznego niniejszej sprawy w zakresie władania spornym gruntem mogły, co najwyżej, doprowadzić do tego, że w dacie orzekania stan faktyczny sprawy był sporny, co do zakresu przestrzennego zajęcia spornej działki nr [...] pod drogę publiczną ul. [...] i władania zajętym terenem przez zarząd drogi. Jednakże miejscem na usunięcie tego rodzaju sporów, co do faktów, jest postępowanie administracyjne toczące się w trybie zwyczajnym, a nie nadzorcze postępowanie nieważnościowe. To drugie postępowanie ma zdecydowanie węższy charakter i służy do eliminowania decyzji wydanych w zaprzeczeniu do obowiązującego w dacie ich wydania oczywistego stanu prawnego i klarownego stanu faktycznego. W wywiedzionej w niniejszej sprawie skardze kasacyjnej R. L. zarzucił wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zdaniem skarżącego kasacyjnie Sąd I instancji błędnie nie stwierdził rażącego naruszenia przez Wojewodę Mazowieckiego przepisów postępowania poprzez przeprowadzenie niepełnego postępowania dowodowego. Rozwijając to stanowisko wskazano, że Wojewoda przed wydaniem decyzji z 8 września 2009 r. przeprowadził postępowanie dowodowe pobieżnie i nie przeanalizował w jakim zakresie działka nr [...] pozostawała we władaniu publicznoprawnym i w jakim zakresie była zajęta pod drogę publiczną, co stanowi – w ocenie skarżącego kasacyjnie – rażące naruszenie prawa. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska skarżącego kasacyjnie; Sąd I instancji prawidłowo uznał, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – tj. rażące naruszenie prawa, a okoliczności podnoszone przez skarżącego kasacyjnie zmierzają w istocie do podważenia stanu faktycznego ustalonego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną i prawomocną. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że postępowanie prowadzone w trybie art. 156 § 1 k.p.a. nie jest ponownym merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, lecz przeprowadzeniem weryfikacji czy dana decyzja jest dotknięta kwalifikowanymi wadami wskazanymi w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., w tym wadą rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Pojęcie "rażącego naruszenia prawa", choć wprawdzie nie posiada definicji legalnej, tym niemniej zostało dostatecznie ugruntowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz administracyjnym a także w literaturze przedmiotu i w związku z tym nie może być utożsamiane z każdym naruszeniem prawa. Wady przesądzające o nieważności decyzji muszą mieć postać kwalifikowaną, to jest muszą to być wady o szczególnym ciężarze gatunkowym. Nie należy bowiem tracić z pola widzenia okoliczności, że ocena decyzji, dokonywana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, odnosi się do aktu już prawomocnego, funkcjonującego w obrocie prawnym i korzystającego z domniemania legalności. Wobec tego, organ prowadzący postępowanie nadzorcze w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma obowiązek ocenić, czy wskazane przesłanki decydujące o rażącym naruszeniu prawa wystąpiły na gruncie istniejącego w danej sprawie stanu faktycznego, wynikającego ze zgromadzonego w niej materiału dowodowego. W związku z tak zakreślonymi granicami postępowania organ nadzoru nie gromadzi nowych dowodów, które prowadziłyby do nowych ustaleń faktycznych. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Z powyższego wynika, że stwierdzenie nieważności decyzji musi być poprzedzone niewątpliwym ustaleniem, że kwestionowane decyzje naruszają rażąco prawo w stopniu uzasadniającym stwierdzenie ich nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), a ustalenia te muszą być oparte na zebranym przez organ materiale dowodowym, który to w sposób oczywisty potwierdza. Oznacza to, że w postępowaniu nadzorczym – odmiennie niż w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym – nie można rozpatrywać sprawy co do istoty. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest bowiem decyzja a nie sprawa. Trafnie w tej mierze wskazał Sąd I instancji, że z tego obowiązku, Minister prowadzący przedmiotowe postępowanie, wywiązał się prawidłowo. Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy z 1998 r., będącym materialnoprawną podstawą badanej w postępowaniu nadzorczym decyzji, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy wynika bowiem, że przedmiotowa nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. spełniała wszystkie przesłanki warunkujące wydanie decyzji w trybie ww. art. 73. Fakt zajęcia przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną oraz władania tą nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 r. przez podmiot publicznoprawny – zarząd drogi wojewódzkiej (Wojewódzką Dyrekcję Dróg Miejskich w Warszawie) potwierdzają: 1) wniosek R. L., E. L., M. L., H. L. z 21 grudnia 2005 r. o nabycie w trybie art. 73 ustawy mienia – działki nr [...] zajętej pod część ul. [...]; 2) pismo Burmistrza [...] z 12 marca 2008 r. wskazujące na to, że sporny grunt znajdował się w pasie drogowym przedmiotowej ulicy, a gmina [...] przed 1999 r. ponosiła nakłady na prace utrzymaniowe w pasie ul. [...]; 3) mapa sytuacyjna sporządzona przez geodetę M. Z. z wydzielenia m.in. terenu zajętego pod drogę publiczną obejmującego działkę nr [...] o pow. 191 m2, według stanu z 31 grudnia 1998 r., sporządzona na potrzeby sprawy prowadzonej w trybie art. 73 ustawy, przyjęta do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 4 stycznia 2008 r. Nie ulega również wątpliwości, że na dzień 31 grudnia 1998 r. jako właściciele tej nieruchomości w księdze wieczystej figurowały osoby fizyczne. Okoliczności te w żaden sposób nie były kwestionowane na etapie podstawowego postępowania administracyjnego. Prawidłowo więc w tych okolicznościach Sad I instancji stwierdził, że wobec zaistnienia powyższych przesłanek, Wojewoda Mazowiecki obowiązany był wydać decyzję stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat Miński własności przedmiotowej nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. A tym samym kwestionowana decyzja Wojewody Mazowieckiego z 8 września 2009 r. nie narusza rażąco prawa. Trzeba mieć na uwadze, że do rażącego naruszenia przepisów postępowania odnoszących się do kwestii gromadzenia i oceny materiału dowodowego sprawy, uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji, może dojść jedynie w sytuacji wydania decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydania decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie, ewentualnie oczywistej sprzeczności materiału dowodowego z rozstrzygnięciem. Takie naruszenie prawa mogłoby mieć miejsce m.in., gdyby z akt administracyjnych Wojewody wynikało, że przedmiotowa nieruchomość nie była zajęta pod drogę publiczną lub nie było nad nią władztwa publicznoprawnego i wynikałoby to w sposób oczywisty i niebudzący najmniejszych wątpliwości. Z sytuacją tego rodzaju nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone, a materiał dowodowy na podstawie, którego wydano decyzję znajduje się w aktach sprawy. Zastosowania sankcji nieważności nie można natomiast wyprowadzić z odmiennej oceny mocy dowodowej, na której organ orzekający w sprawie oparł ustalenie stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2011 r. sygn. I OSK 363/10 – dostępne w CBOSA). W postępowaniu prowadzonym przez Wojewodę Mazowieckiego zakończonym decyzją z 8 września 2009 r. mogło dojść do pewnych uchybień procesowych polegających na niezebraniu dodatkowych dowodów potwierdzających władztwo publicznoprawne nad przedmiotową nieruchomością. Ta jednak okoliczność mogłaby odnieść skutek w postępowaniu zwyczajnym, tj. w przypadku złożenia odwołania od przedmiotowej decyzji z 8 września 2009 r. Zresztą i ta okoliczność nasuwa wątpliwości, co do konieczności dodatkowych czynności organu, skoro wniosek o wydanie decyzji na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z 1998 r. został złożony przez właścicieli przedmiotowej nieruchomości. Organ mógł zatem domniemywać, że są oni świadomi wynikających z tego wniosku konsekwencji i swoim wnioskiem poświadczają spełnienie w sprawie przesłanek, w szczególności sprawowania władztwa przez zarządcę drogi nad nieruchomością. To jednak w żaden sposób nie uzasadnia wniosku, że zarzucane Wojewodzie Śląskiemu uchybienia miały charakter rażący. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca również uwagę, że nadzwyczajny tryb weryfikacji decyzji ostatecznej – tj. badania przesłanek nieważności aktu w trybie art. 156 § 1 k.p.a. nie jest substytutem wznowienia postępowania administracyjnego uregulowanego w art. 145 i nast. k.p.a. Nie jest również kolejną instancją postępowania administracyjnego, a właśnie w ten sposób skarżący kasacyjnie, jak również podmiot składający wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji – Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy, traktują ten tryb. Okolicznością, która skłoniła wnioskodawcę do złożenia przedmiotowego wniosku było zakwestionowanie na etapie postępowania odszkodowawczego przez R. L. ustaleń rzeczoznawcy majątkowego dokonującego wyceny nieruchomości i podniesienie, że biegły wadliwie określił na 31 grudnia 1998 r. stan nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w zakresie utwardzenia jej nawierzchni (chodnikiem, wzdłuż ogrodzenia działki, krawężnikiem, opaską betonową przy jezdni), uporządkowania działki (urządzenia zieleni) i jej częściowego ogrodzenia na zlecenie R. L. Te argumenty podtrzymało Miasto st. Warszawa we wniosku z 8 kwietnia 2016 r. jako przemawiające za nieważnością decyzji o nabyciu spornego mienia, o której mowa w art. 73 ust. 3 ustawy, wobec władania spornym gruntem przez właścicieli nieruchomości, a nie podmiot publicznoprawny. Z kolei we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy R. L. podnosił, że opinia geodezyjna z 19 września 2018 r. potwierdza władanie właścicieli, skoro wskazuje, że 31 grudnia 1998 r. na terenie działki [...] znajdował się parking, podjazd na posesję i chodnik. Poza tym R. L. wskazał, że zaświadczenie Prezydenta m.st. Warszawy z 29 marca 2008 r. potwierdza, że działka nr [...] pozostawała wówczas we władaniu właścicieli oraz że wniosek o nabycie mienia dotyczył tylko niewielkiej części działki nr [...] (pasa drogowego) bowiem teren wykorzystywany był pod (wyłożony kostką brukową) parking dla klientów sklepu usytuowanego m.in. na działce nr [...]. Okoliczności te, jak słusznie zauważył Sąd I instancji w żaden sposób nie dają podstaw do weryfikacji decyzji w trybie nieważnościowym. Te okoliczności mogłyby mieć jedynie znaczenie w toku postępowania zwykłego, ewentualnie w postępowaniu wznowieniowym. Zauważyć należy, że wnioskodawca opiera się na okoliczności ujawnienia nowych okoliczności faktycznych, które nie były znane w chwili wydawania decyzji, co wskazuje na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zresztą jak wynika z akt administracyjnych Prezydent m.st. Warszawy pierwotnie złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Wojewody Mazowieckiego z 8 września 2009 r. przywołując te same podstawy, co w późniejszym wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Wojewoda Mazowiecki postanowieniem z 24 marca 2016 r. znak: SPN.VI.7723/KM/42707/05 odmówił wznowienia ww. postępowania administracyjnego, a powodem takiego rozstrzygnięcia było złożenie podania o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu wskazanego w art. 148 § 1 k.p.a. W takiej sytuacji trybu nieważnościowego nie można traktować jako "zamiennika" trybu wznowieniowego, którego nie udało się skutecznie uruchomić. Każdy z tych trybów opera się bowiem na innych przesłankach. W tych okolicznościach nie można zatem podzielić zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. nie stwierdzając naruszenia przez Ministra prawa, zwłaszcza art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI