I OSK 703/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie od wyroku WSA w Krakowie, który uchylił decyzje odmawiające przyznania dodatku węglowego. Skarga kasacyjna opierała się na zarzutach naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym błędnej wykładni art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym oraz przepisów dotyczących centralnej ewidencji emisyjności budynków (CEEB). NSA, związany granicami skargi kasacyjnej, stwierdził, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym, dodatek przysługuje, gdy głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe, wpisany lub zgłoszony do CEEB do określonego terminu. Jednakże, przepisy wprowadzone nowelizacjami (art. 2 ust. 15a-15e, 15f, 15g) rozszerzyły możliwości weryfikacji stanu faktycznego przez organy administracji. W szczególności, art. 2 ust. 15b-15d umożliwiają przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w celu ustalenia faktycznego stanu gospodarstwa domowego, gdy pojawią się wątpliwości. Ponadto, art. 2 ust. 15g stanowi, że dodatek przysługuje także, gdy źródło ogrzewania nie zostało zgłoszone lub wpisane do CEEB. NSA uznał, że organy nie mogą ograniczać się jedynie do sprawdzenia danych w CEEB na wskazany dzień, ale mają obowiązek ustalić rzeczywisty stan faktyczny, zwłaszcza w sytuacji, gdy deklaracje były zmieniane lub budziły wątpliwości co do ich zgodności z rzeczywistością. Sąd wskazał, że nowelizacje ustawy umożliwiły organom samodzielne prowadzenie postępowania wyjaśniającego, nie ograniczając się do wpisów w CEEB. W kontekście sprawy, gdzie skarżąca złożyła dwie rozbieżne deklaracje, organy powinny były zweryfikować stan rzeczywisty, nie wykluczając wywiadu środowiskowego. W związku z powyższym, NSA uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej nie znalazły potwierdzenia i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie obowiązku organów administracji do weryfikacji rzeczywistego stanu faktycznego w zakresie źródeł ogrzewania przy rozpatrywaniu wniosków o dodatek węglowy, nawet po zmianie deklaracji w CEEB.
Orzeczenie dotyczy specyficznej ustawy o dodatku węglowym i jej nowelizacji, ale stanowi ważny przykład interpretacji przepisów proceduralnych w kontekście ustalania stanu faktycznego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji ma obowiązek weryfikować rzeczywiste główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, nawet jeśli deklaracja w CEEB została zmieniona lub budzi wątpliwości, a przepisy ustawy o dodatku węglowym po nowelizacjach dopuszczają takie działania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ ma obowiązek weryfikować rzeczywiste główne źródło ogrzewania, korzystając z dostępnych narzędzi, takich jak wywiad środowiskowy, nawet po zmianie deklaracji w CEEB, jeśli pojawią się wątpliwości.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o dodatku węglowym, w szczególności po nowelizacjach, rozszerzyły katalog narzędzi weryfikacyjnych dla organów administracji, umożliwiając ustalenie faktycznego stanu gospodarstwa domowego i głównego źródła ogrzewania, niezależnie od wpisów w CEEB na konkretny dzień.
Czy dodatek węglowy może zostać przyznany na podstawie zaktualizowanej deklaracji źródła ogrzewania, o ile zgłoszone źródło spełnia wymogi ustawy i odpowiada stanowi rzeczywistemu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dodatek węglowy może zostać przyznany na podstawie zaktualizowanej deklaracji, pod warunkiem, że zgłoszone źródło ogrzewania spełnia wymogi ustawowe i odpowiada stanowi rzeczywistemu, co organy mają obowiązek zweryfikować.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 27g ust. 4 ustawy o wspieraniu termomodernizacji, właściciel ma obowiązek złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia zmiany danych o źródłach ogrzewania. NSA uznał, że dodatek może być przyznany na podstawie takiej zaktualizowanej deklaracji, jeśli organy potwierdzą jej zgodność z rzeczywistością.
Przepisy (15)
Główne
u.d.w. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw
Dodatek węglowy przysługuje, gdy głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe, wpisany lub zgłoszony do CEEB do 11 sierpnia 2022 r., lub po tym terminie w przypadku pierwszego zgłoszenia.
Pomocnicze
u.d.w. art. 2 § 3
Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw
Przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego.
u.d.w. art. 2 § 15a-15e
Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw
Przepisy te określają narzędzia weryfikacji wniosku o dodatek węglowy, w tym możliwość przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w celu ustalenia faktycznego stanu gospodarstwa domowego.
u.d.w. art. 2 § 15f
Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw
Umożliwia przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w celu ustalenia prawa do dodatku, nawet jeśli osoba nie złożyła wniosku.
u.d.w. art. 2 § 15g
Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw
Dodatek węglowy przysługuje także, gdy źródło ogrzewania nie zostało zgłoszone lub wpisane do CEEB.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji przez WSA w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA jest związany podstawami skargi kasacyjnej, z wyjątkiem nieważności postępowania.
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi.
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków art. 27a § 1
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków art. 27g § 1
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków art. 27g § 4
Właściciel lub zarządca budynku jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia, w którym zaistniała zmiana danych o źródłach ogrzewania.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji miały obowiązek zweryfikować rzeczywiste główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, korzystając z dostępnych narzędzi (np. wywiad środowiskowy), nawet jeśli deklaracja w CEEB została zmieniona lub budziła wątpliwości. • Przepisy ustawy o dodatku węglowym, w szczególności po nowelizacjach, rozszerzyły katalog narzędzi weryfikacyjnych dla organów administracji, umożliwiając ustalenie faktycznego stanu gospodarstwa domowego i głównego źródła ogrzewania, niezależnie od wpisów w CEEB na konkretny dzień. • Dodatek węglowy może zostać przyznany na podstawie zaktualizowanej deklaracji źródła ogrzewania, o ile zgłoszone źródło spełnia wymogi ustawy i odpowiada stanowi rzeczywistemu, co organy mają obowiązek zweryfikować.
Odrzucone argumenty
Stan wpisów w centralnej ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r. przesądza o możliwości przyznania dodatku węglowego, co czyni zbędnym ewentualne dalsze ustalenia organów w tym zakresie. • Organy administracji dokonały właściwej subsumcji przepisów relewantnych z punktu widzenia załatwienia przedmiotowej sprawy, wyjaśniając uprzednio w sposób dokładny okoliczności faktyczne sprawy, w oparciu o złożoną przed dniem 11 sierpnia 2022 deklarację do centralnej ewidencji emisyjności budynków, a następnie wnikliwie rozpatrzyły zebrany materiał dowodowy i dokonały jego prawidłowej oceny z zastosowaniem obowiązujących w sprawie przepisów.
Godne uwagi sformułowania
„Dodatek węglowy przysługuje (...) także, gdy źródło ogrzewania (...) nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków") • „istniejące wpisy w centralnej ewidencji emisyjności budynków przestały już stanowić jedyne, przewidziane ustawą źródło wiedzy organów o głównych źródłach ogrzewania gospodarstwa domowego i w tym zakresie organy miały możliwość i obowiązek samodzielnego prowadzenia postępowania wyjaśniającego." • „nie można podzielić stanowiska organu, zgodnie z którym przepisy nie przewidują zmiany czy to w formie uzupełnienia, uściślenia, doprecyzowania czy innych modyfikacji uprzednio złożonych deklaracji."
Skład orzekający
Iwona Bogucka
przewodniczący
Krzysztof Sobieralski
członek
Dariusz Chaciński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku organów administracji do weryfikacji rzeczywistego stanu faktycznego w zakresie źródeł ogrzewania przy rozpatrywaniu wniosków o dodatek węglowy, nawet po zmianie deklaracji w CEEB."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej ustawy o dodatku węglowym i jej nowelizacji, ale stanowi ważny przykład interpretacji przepisów proceduralnych w kontekście ustalania stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia (dodatek węglowy) i pokazuje, jak organy administracji powinny podchodzić do weryfikacji wniosków, zwłaszcza w kontekście zmian przepisów i możliwości weryfikacji stanu faktycznego.
“Dodatek węglowy: Czy zmiana deklaracji w CEEB zawsze przekreśla szansę na świadczenie?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.