I OSK 703/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych przez organy celne.
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na R. M. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. WSA uchylił decyzję organów celnych, wskazując na błędy proceduralne w protokole kontroli i brak upoważnień do wydawania decyzji. NSA uwzględnił skargę kasacyjną organu, uznając, że WSA błędnie zinterpretował przepisy dotyczące wag samochodowych i protokołu kontroli, a także nieprawidłowo ocenił kwestię upoważnień.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu nakładającą karę pieniężną na R. M. za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Sąd uznał, że postępowanie dowodowe było wadliwe, w szczególności protokół kontroli nie spełniał wymogów formalnych i materialnych, a decyzje mogły być wydane przez osoby nieupoważnione. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną Dyrektora Izby Celnej za zasadną. NSA stwierdził, że WSA błędnie zinterpretował przepisy dotyczące wag samochodowych, które nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa. Ponadto, NSA uznał protokół kontroli za prawidłowy, a zarzuty dotyczące braku upoważnień do wydawania decyzji zostały przez organ skarżący uzupełnione. Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił naruszenie przepisów postępowania, a także niezasadnie uznał, że zezwolenie uzyskane w dniu kontroli, ale po godzinie kontroli, nie zwalnia z kary.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
NSA uznał, że protokół kontroli pojazdu nr 3068/26-04-2002 odpowiada wszystkim przewidzianym w art. 68 § 1 kpa wymaganiom, jest czytelny, jednoznaczny i wynika z niego, że kontrolowany pojazd był nienormatywny, a kierowca uwag nie zgłosił.
Uzasadnienie
NSA ocenił protokół jako prawidłowy, wskazując na jego zgodność z wymogami kpa, czytelność i brak uwag kierowcy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (29)
Główne
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.p. art. 13 § 2a
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 13 § 2b
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 40b § 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 40b § 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Pomocnicze
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia art. 5 § 5 pkt 4
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 68 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 68 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 3 kwietnia 1993 r. – Prawo o miarach
Zarządzenie nr 39 Prezesa GUM z dnia 22 grudnia 2000 r.
Nie stanowi prawa powszechnie obowiązującego, ma charakter wewnętrzny.
p.r.d. art. 64 § 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1
p.p.s.a. art. 174 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 268a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 87 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 93
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 203 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez WSA przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 106 § 3 ppsa w zw. z art. 268a kpa i art. 141§ 4 ppsa w zw. z art. 7, 9, 10, 77 § 1 i art. 80 kpa, a także art. 68 kpa. Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie przez WSA zarządzenia Nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r.
Godne uwagi sformułowania
Z tego punktu widzenia skarga kasacyjna wniesiona przez skarżący organ czyni zadość ustawowym wymaganiom W świetle takiego stanu normatywnego nie ulega wątpliwości, że powoływane zarządzenie... nie mogło stanowić podstawy wydania decyzji administracyjnej. Nieporozumieniem jest bowiem stanowisko Sądu pierwszej instancji, że organy administracji wadliwie przeprowadziły postępowanie dowodowe i nie wyjaśniły należycie sprawy. Brak właściwego upoważnienia do podejmowania określonych decyzji stanowi rażące naruszenie prawa
Skład orzekający
Maria Wiśniewska
przewodniczący sprawozdawca
Zdzisław Kostka
członek
Małgorzata Stahl
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących protokołów kontroli, wag samochodowych jako podstawy decyzji administracyjnych oraz kwestii upoważnień do wydawania decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przejazdu pojazdem nienormatywnym i procedury kontroli celnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, takich jak prawidłowość protokołów i upoważnień, co jest istotne dla prawników procesualistów.
“Ważne orzeczenie NSA: Jakie błędy WSA mogą prowadzić do uchylenia wyroku?”
Dane finansowe
WPS: 11 760 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 703/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-04-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-06-20 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Małgorzata Stahl Maria Wiśniewska /przewodniczący sprawozdawca/ Zdzisław Kostka Symbol z opisem 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym Hasła tematyczne Drogi publiczne Sygn. powiązane SA/Rz 2170/02 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2005-03-16 Skarżony organ Dyrektor Izby Celnej Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 185 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska (spr.), Sędziowie NSA Zdzisław Kostka, Małgorzata Stahl, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 marca 2005 r. sygn. akt SA/Rz 2170/02 w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymiaru kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od R. M. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu kwotę 2000 zł (dwa tysiące złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 16 marca 2005 r., sygn. akt SA/Rz 2170/02 uchylił decyzję Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia [...], nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w [...] z dnia [...], nr [...] oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu na rzecz skarżącego R. M. kwotę 2.700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną. W dniu 26 kwietnia 2002 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w [...] Oddział w [...] dokonali kontroli wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środka przewozowego – ciągnika z naczepą o numerze rejestracyjnym [...], należącego do R. M. właściciela Firmy Produkcyjno – Handlowo – Usługowej "Z." w [...]. W wyniku dokonanego o godzinie 406 pomiaru dynamicznego obciążenia osi i masy całkowitej pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych norm nacisku na czwartą oś składową osi wielokrotnej o 6,33 kN oraz na piątą oś składową o 21,33 kN. W związku z tym, że wykonujący transport nie miał zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego, decyzją z dnia [...] Dyrektor Urzędu Celnego w [...] obciążył przewoźnika karą w kwocie 11.760 zł za przejazd jednorazowy pojazdu nienormatywnego po drogach publicznych bez właściwego zezwolenia. Po rozpatrzeniu wniesionego przez R. M. odwołania od decyzji z dnia [...], Dyrektor Izby Celnej w Przemyślu utrzymał ją w mocy, a w uzasadnieniu swej decyzji stwierdził m.in., że według art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. t.j. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086, ze zm.), za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3 (pojazdy zarejestrowane w kraju lub za granicą, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach), bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu pobiera się kary pieniężne. Art. 40b ust. 2 tej ustawy stanowi bowiem, że w razie przekroczenia dopuszczalnej masy, nacisków osi lub wymiarów pojazdów, urzędy celne pobierają opłaty drogowe i kary pieniężne ustalone zgodnie z art. 13 ust. 2b. Z przytoczonych przepisów wynika, że pobranie kar pieniężnych przez organy celne jest obligatoryjne. W odniesieniu do pojazdu należącego do R. M. ustalono, że nacisk na czwartą oś składową osi wielokrotnej wyniósł w trakcie ważenia 96,33 kN, a więc o 16,33 kN więcej niż wynosi dopuszczalna norma, a na piątą oś składową wyniósł 101,33 kN i przekroczył normę o 21,33 kN. Zgodnie z § 5 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 1999 r., Nr 44, poz. 432 ze zm.), dopuszczalny nacisk na oś składową osi wielokrotnej pojazdu, przy rozstawie osi powyżej 1,30 m, wynosi 80 kN. Według załącznika do ustawy z 1985 r. o drogach publicznych, za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, gdzie dopuszczalny jest ruch pojazdów o naciskach osi do 100 kN, w przypadku przekroczenia nacisku osi składowej osi wielokrotnej ponad 92 kN do 100 kN przy rozstawie osi powyżej 1,30 m, kara pieniężna wynosi 4200 zł, natomiast przy przekroczeniu ponad 100 kN do 112 kN pobierana jest kara w wysokości 7560 zł. Dyrektor Izby Celnej w Przemyślu stwierdził poza tym, że pomiar odbył się przy użyciu wagi samochodowej do wyznaczania dynamicznego obciążenia osi pojazdów o znaku fabrycznym, Scalex 14-01-20, która spełniała wymogi techniczne na dzień przeprowadzenia badania, gdyż była sprawna i posiadała ważne świadectwo legalizacji z dnia 25 października 2001 r., nr 2001/858, wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Zamościu. W procesie ważenia nie miały miejsca żadne nieprawidłowości, skoro spełnione zostały warunki przejazdu konieczne dla właściwego pomiaru (waga była sprawna i posiadała nienaruszone cechy legalizacyjne). Organ nie uznał zasadności zarzutu skarżącego, że w dniu wykonywania przewozu, tj. 26 kwietnia 2002 r. miał on zezwolenie na przejazd pojazdem nienormatywnym, przyczyną zapłacenia kary pieniężnej był zaś jedynie brak oryginału zezwolenia w momencie przeprowadzanej kontroli, stąd też powinien nastąpić zwrot zapłaconej kary pieniężnej. Zezwolenie nr 360/2002 na przejazd pojazdem nienormatywnym w okresie od dnia 26 kwietnia 2002 r. do dnia 12 maja 2002 r. wydane bowiem zostało przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział we Wrocławiu w dniu 26 kwietnia 2002 r. zostało w godzinach urzędowania urzędu (od godz. 700 do 1500). Jest więc oczywiste, że przejazd pojazdem nienormatywnym w dniu 26 kwietnia 2002 r. o godzinie 406 odbywał się bez zezwolenia. Zezwolenie mogło obowiązywać wyłącznie po jego wydaniu. Powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia [...] R. M. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc jednocześnie o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego. W skardze zarzucił naruszenie przez organy: art. 7, art. 9, art. 11, art. 68 § 1 i § 2, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 81 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, art. 13 ust. 2 a i art. 40b ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 grudnia 2001 r w sprawie szczegółowych warunków i trybu wydawania zezwoleń na przejazdy pojazdów nienormatywnych. W uzasadnieniu skargi podał, że w dniu dokonywania pomiaru, tj. 26 kwietnia 2002 r., miał wydane przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział we Wrocławiu zezwolenie nr 360/2002 na jeden przejazd pojazdem nienormatywnym z ładunkiem maszyn rolniczych, po drogach publicznych w okresie od dnia 26 kwietnia 2002 r. do dnia 12 maja 2002 r. Przyznał, że chociaż w momencie dokonywania kontroli nie miał oryginału tego zezwolenia, to niemniej jednak w dniu 26 kwietnia 2002 r. zezwolenie zostało mu wydane. Wskazał, że zezwolenie określa ramy czasowe, w których może się odbyć przewóz pojazdem nienormatywnym. Dlatego też skoro decyzja o nałożeniu kary pieniężnej została wydana w dacie, gdy zezwolenie już miał, to powinien nastąpić zwrot zapłaconej kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym. Należy uznać za niemożliwe do pogodzenia z zasadami państwa prawa obciążanie określonej osoby karami pieniężnymi za brak wymaganego pozwolenia i jednocześnie pobieranie opłaty za wydanie tego samego pozwolenia. W uzasadnieniu skargi wskazano ponadto na uchybienia dotyczące czynności kontrolnych. Zdaniem skarżącego, czynności podjęte przez funkcjonariuszy celnych Oddziału Celnego w [...] w czasie kontroli i ważenia przedmiotowego pojazdu zostały przeprowadzone z naruszeniem art. 7, art. 9, art. 11, art. 68 § 1 i § 2, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 kpa. Kierowca pojazdu poddanego kontroli nie został bowiem należycie poinformowany o wymaganiach związanych z przeprowadzaniem pomiarów, a protokół Nr 3068/26-04-2002 nie został przez niego podpisany. Zdaniem skarżącego, również sam protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu, nie spełnia wymagań określonych w art. 68 § 1 i 2 kpa, gdyż nie wynika z niego, czy kierowca kontrolowanego pojazdu został należycie poinformowany o wymaganiach związanych z dokonywaniem pomiarów. Kierowca złożył podpis jedynie pod oświadczeniem, że został przed rozpoczęciem czynności kontrolnych poinformowany o technice najeżdżania pojazdem na wagi i zjeżdżania z wag oraz o tym, że w razie kontynuowania jazdy bez zezwolenia grożą mu sankcje karno - administracyjne. Brak jest zatem podstaw do uznania, że kierowca został należycie poinformowany o wymaganiach dotyczących przeprowadzania pomiarów oraz, że miał możliwość ustosunkowania się do sposobu wykonania czynności pomiarowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, jako Sąd właściwy do rozpoznania skargi zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), wyrokiem z dnia 16 marca 2005 r. skargę uwzględnił. Wojewódzki Sąd w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może ostać się w obrocie prawnym, gdyż postępowanie dowodowe w sprawie zostało przeprowadzone niezgodnie z przepisami o postępowaniu, w szególności z naruszeniem art. 7, 9, 10, 68, 77 § 1 i 80 kpa. Protokół kontroli pojazdu stanowi podstawowy i jedyny dowód, na podstawie którego podejmuje się decyzję o wymierzeniu kary pieniężnej, a zgodnie z art. 68 § 1 i 2 kpa, sporządza się go w taki sposób, by wynikało z niego, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Zawarty w aktach sprawy protokół kontroli pojazdu ciągnikowego wraz z naczepą nr rejestracyjny [...], należącego do R. M., tym warunkom nie odpowiada. W szczególności z protokołu tego nie wynika, czy kierowca kontrolowanego pojazdu został należycie poinformowany o wymaganiach związanych z dokonywaniem pomiarów, nie można stwierdzić, czy kierowcy udzielono pouczeń co do procedury przeprowadzanej kontroli. Z treści protokołu nie wynika także, by przed jego podpisaniem został on kierowcy odczytany i by kierowcę pouczono o możliwości zgłoszenia uwag. Sąd stwierdził, że protokół nie zawiera danych pozwalających na dokonanie oceny prawidłowości przeprowadzenia pomiarów. Sąd podkreślił, że warunkiem ważności świadectwa legalizacji, wydanego przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Zamościu w dniu 25 października 2001 r., jest nieuszkodzenie wagi i umieszczonych na wadze cech oraz stwierdzenie, że błędy wagi nie przekraczają granic błędów dopuszczalnych. Załączone do akt świadectwo legalizacji odsyła do wymagań i metod sprawdzania prawidłowości działania wagi przy użyciu, której dokonano czynności, określonych w przepisach metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu, wprowadzonych zarządzeniem nr 39 Prezesa GUM z dnia 22 grudnia 2000 r. (Dz. Urz. Miar i Probiernictwa Nr 6, poz. 40). Wskazując na warunki właściwego stosowania wagi, Sąd stwierdził, że także samo oznakowanie wagi nie spełnia wymagań tego zarządzenia. Oznakowanie jest jedynie elementem uzupełniającym, a zasadniczym źródłem informacji dla kierowcy ma być informacja ustna względnie pisemna. Ważność świadectwa legalizacji oraz realizacja warunków właściwego stosowania wagi, określonych w tym zarządzeniu muszą w sposób jednoznaczny wynikać z protokołu sporządzonego przez funkcjonariusza dokonującego kontroli pojazdu. Protokół w tym zakresie musi być odczytany i podpisany przez osobę biorącą udział w powyższej czynności urzędowej. Protokół z kontroli pojazdu ciągnikowego wraz z naczepą nr rejestracyjny [...], stanowiący podstawowy i jedyny dowód nałożenia na skarżącego objętej postępowaniem kary, wskazanych wyżej wymogów nie spełnia. Ponadto, zdaniem Sądu, decyzje obu organów zostały wydane przez osoby, które nie miały stosownych upoważnień. Organem celnym właściwym do wydania decyzji w pierwszej instancji o nałożeniu kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym jest Dyrektor Urzędu Celnego. Dyrektor urzędu celnego może pisemnie upoważnić pracownika urzędu celnego do wydawania pewnej grupy decyzji w jego imieniu. Jednak upoważnienie to musi zostać wykazane stosownym dokumentem, który powinno się znaleźć w aktach administracyjnych sprawy przekazywanej Sądowi. Mimo dwukrotnego odroczenia rozprawy sądowej organ takiego upoważnienia dla L. L. nie przedstawił. Decyzja organu drugiej instancji była natomiast podpisana przez Naczelnika Wydziału Przeznaczeń Celnych J. Z., działającą z upoważnienia Dyrektora Izby Celnej. W aktach administracyjnych sprawy brak jest jednak upoważnienia Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu do wydawania tej kategorii decyzji jego imieniem przez Naczelnika Wydziału Przeznaczeń Celnych J. Z. Odnosząc się zaś do zarzutu skarżącego, jakoby miał zezwolenie na przejazd pojazdem nienormatywnym, Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem zgodnie z celowościową wykładnią przepisów osoba wykonująca przewóz powinna dysponować zezwoleniem w momencie rozpoczęcia przewozu, a uzyskanie go po przeprowadzonej kontroli, nawet w dniu jej przeprowadzenia, nie zmienia faktu, że przewóz był wykonywany bez wymaganego prawem zezwolenia. Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie został przez Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu zaskarżony skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący organ jako podstawy kasacyjne wskazał art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; dalej ppsa). W ramach pierwszej podstawy kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego) zarzucił błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów zarządzenia Nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu (Dz.Urz. Miar i Probiernictwa Nr 6, poz. 40), natomiast w ramach drugiej podstawy kasacyjnej (naruszenie przepisów postępowania) zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 106 § 3 ppsa w zw. z art. 268a kpa i art. 141§ 4 ppsa w zw. z art. 7, 9, 10, 77 § 1 i art. 80 kpa, a także art. 68 kpa. Odnosząc się do wskazanych przez Sąd uchybień dotyczących podpisania decyzji przez osoby co do których nie przedstawiono stosownych upoważnień, skarżący wskazał, że w aktach sprawy znajdują się dwa pisma Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu: z dnia 4 listopada 2004 r., nr [...] oraz z dnia 15 grudnia 2004 r. nr [...], przy których przesłano stosowne upoważnienia. W konkluzji skargi kasacyjnej skarżący organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną R. M. wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. W związku z regulacją zawartą w art. 183 ppsa należy wstępnie podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania z uwzględnieniem przesłanek określonych w § 2 tegoż artykułu. Skarżący w swojej skardze kasacyjnej powołuje się m.in. na naruszenie prawa materialnego. W związku z takim ukierunkowaniem skargi należy zaznaczyć, że art. 174 pkt 1 ppsa, przewidując oparcie skargi kasacyjnej na podstawie naruszenia prawa materialnego, określa jednocześnie postacie, w jakich to naruszenie może nastąpić, a mianowicie przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Ostatnio wymieniona postać naruszenia prawa materialnego wyraża się pominięciem obowiązującego przepisu, który powinien być zastosowany w konkretnej sprawie. Wadliwość tej postaci naruszenia prawa sprowadza się więc w istocie do nieprawidłowego wyboru przez sąd orzekający normy prawnej lub mylnej subsumcji. Z tego punktu widzenia skarga kasacyjna wniesiona przez skarżący organ czyni zadość ustawowym wymaganiom, gdyż wskazano w niej na błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji zarządzenia Nr 39 Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. w spawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu (Dz.Urz. Miar i Probiernictwa Nr 6, poz. 40). W związku z tym zarzutem należy stwierdzić, że przepisy wskazanego zarządzenia nie stanowią prawa powszechnie obowiązującego i nie mogą być podstawą wydania decyzji, gdyż dotyczą jedynie wewnętrznego urzędowania. Zgodnie z art. 87 ust. 1 Konstytucji, źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Natomiast - art. 93 Konstytucji - uchwały Rady Ministrów oraz zarządzenia Prezesa Rady Ministrów i ministrów mają charakter wewnętrzny i obowiązują tylko jednostki organizacyjne podległe organowi wydającemu te akty, a jednocześnie nie mogą one stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów, przy czym akty te podlegając kontroli co do ich zgodności z powszechnie obowiązującym prawem. W świetle takiego stanu normatywnego nie ulega wątpliwości, że powoływane zarządzenie, wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 kwietnia 1993 r. – Prawo o miarach (Dz.U. Nr 56, poz. 248, ze zm.), nie mogło stanowić podstawy wydania decyzji administracyjnej. Z akt sprawy wynika, że organy celne wydając kwestionowane decyzje administracyjne i wymierzając karę nie zastosowały przepisów tego zarządzenia. Było to zachowanie prawidłowe, skoro zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia 22 grudnia 2000 r. mogło jedynie dotyczyć klasy wag, które są zainstalowane na przejściach granicznych. Podstawą wydania zaskarżonych decyzji były natomiast prawidłowo powołane i zastosowane przepisy art. 13 ust. 2a i 2b oraz art. 40b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. – o drogach publicznych (Dz.U. z 2000 r., Nr 71, poz. 838, ze zm.) w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602, ze zm.), a także przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 kwietnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 44, poz. 432), a sama wysokość wymierzonej kary administracyjnej pozostaje w zgodzie ze stawkami określonymi w załączniku do ustawy o drogach publicznych. Także sformułowany przez skarżącego zarzut naruszenia przepisów postępowania okazał się uzasadniony. Nieporozumieniem jest bowiem stanowisko Sądu pierwszej instancji, że organy administracji wadliwie przeprowadziły postępowanie dowodowe i nie wyjaśniły należycie sprawy. Zwrócić należy uwagę, że podstawowym dowodem w sprawie jest protokół z kontroli pojazdu wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej o nr 3068/26-04-2002. Protokół ten odpowiada wszystkim przewidzianym w art. 68 § 1 kpa wymaganiom materialnym i formalnym. Z protokołu wynika, że został sporządzony przez upoważnionego do tego młodszego kontrolera celnego Urzędu Celnego w [...] Oddział Celny w [...] – A. B. w obecności kierowcy kontrolowanego pojazdu z opisaniem przeprowadzonych czynności i uzyskanych wyników. Z protokołu wynika, że obecny przy czynnościach kierowca uwag nie zgłosił, o czym świadczy między innymi jego podpis pod niewypełnioną rubryką 7. Protokół z punktu widzenia redakcyjnego został sporządzony prawidłowo, jest bowiem jednoznaczny i czytelny z zakresie swojej treści. Istotne jest też, że wynika z niego, iż kontrolowany pojazd był pojazdem nienormatywnym. Zwrócić również należy uwagę na brak spójności w rozumowaniu Sądu Wojewódzkiego przy ocenie prawidłowości i trafności ustaleń organów celnych. W toku postępowania administracyjnego wszak przewoźnik nie kwestionował faktu poruszania się pojazdem nienormatywnym. Czynił jedynie zarzut, że przy obciążaniu go karą pieniężną nie zostało uwzględnione pozwolenie na przejazd takim pojazdem, które wydane zostało w tym samym dniu kilka godzin po kontroli. Taki przebieg wydarzeń pozwala na przyjęcie prawidłowości przeprowadzonych czynności kontroli pojazdu i uzyskanych wyników pomiaru nacisków osi. Należy również podzielić stanowisko strony skarżącej odnośnie do możliwości sprawdzenia przez Sąd pierwszej instancji, czy funkcjonariusze, którzy wydali przedmiotowe decyzje z upoważnienia organów obu instancji faktycznie mieli w tym zakresie stosowne pisemne umocowania udzielone im przez organ. Z akt sprawy wynika, że Sąd - na podstawie art. 106 § 3 ppsa - zobowiązał organ do przedłożenia omawianych upoważnień i żądane dokumenty zostały przedłożone. Jeżeli tak, to rzeczą Sądu Wojewódzkiego było dokonanie oceny, czy przedłożone upoważnienia pracowników stwarzały im podstawę do wydania powyższych decyzji. Podkreślić przy tym trzeba, że upoważnienie udzielone na podstawie art. 268a kpa wywiera ten skutek, ze zmienia się osoba wykonująca kompetencje organu w zakresie podejmowania czynności w prawnych formach działania administracji publicznej. Brak właściwego upoważnienia do podejmowania określonych decyzji stanowi rażące naruszenie prawa (por. wyrok NSA z 17 stycznia 1989 r., I SA 1019/88, ONSA 1990, nr 1, poz. 4), a nie, jak błędnie przyjął Sąd pierwszej instancji, naruszenie przepisów o postępowaniu mających jedynie wpływ na wynik sprawy. Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 141 § 4 ppsa, bowiem Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku udzielił wskazań co do dalszego postępowania przy ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ administracji, z tym że nie były one trafne, o czym była mowa wyżej. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji naruszył powołane w skardze kasacyjnej przepisy prawa materialnego i postępowania. W tej sytuacji, należało uznać, że rozpatrywana skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Mając na względzie powyższą argumentację, na podstawie art. 185 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 ppsa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI