I OSK 149/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nieważności decyzji administracyjnej w sprawie użytkowania wieczystego gruntu warszawskiego, potwierdzając związanie sądu niższej instancji wykładnią prawa dokonaną przez NSA.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Kluczowe było ustalenie prawa do użytkowania wieczystego gruntu warszawskiego. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, skupił się na zarzucie naruszenia art. 190 PPSA, dotyczącego związania sądu niższej instancji wykładnią prawa dokonaną przez NSA. Sąd uznał, że WSA prawidłowo zastosował art. 190 PPSA, nie odstępując od wykładni NSA dokonanej w poprzednim wyroku w tej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez S. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzającą nieważność decyzji administracyjnej. Sprawa wywodziła się z decyzji z 1974 roku odmawiającej byłym właścicielom prawa użytkowania wieczystego do gruntu warszawskiego. Po serii decyzji i uchyleń, WSA oddalił skargę S. D. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie art. 190 PPSA, wskazując, że WSA nie ustosunkował się do wszystkich argumentów i traktował przepis jako zwalniający od własnej oceny. NSA podkreślił, że jest związany granicami skargi kasacyjnej i z urzędu bada jedynie nieważność postępowania. Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 190 PPSA nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ WSA był związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA w poprzednim wyroku (OSK 252/04). NSA stwierdził, że nie nastąpiła zmiana stanu prawnego, która uzasadniałaby odstąpienie od tej wykładni. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w tej sprawie, chyba że nastąpiła zmiana stanu prawnego.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że art. 190 PPSA nakłada na sąd pierwszej instancji obowiązek stosowania się do wykładni prawa dokonanej przez NSA, a odstąpienie od niej jest możliwe jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego, co w tej sprawie nie miało miejsca.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (6)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd pierwszej instancji jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w tej sprawie, chyba że nastąpiła zmiana stanu prawnego.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 175 § § 1-3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut naruszenia art. 190 PPSA przez WSA, który nie ustosunkował się do wszystkich argumentów skargi i traktował przepis jako zwalniający od własnej oceny.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 190 PPSA przez WSA nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ sąd niższej instancji jest związany wykładnią NSA, chyba że nastąpiła zmiana stanu prawnego.
Godne uwagi sformułowania
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej. Związanie wykładnią, o którym mowa w art.190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma szeroki zasięg i obejmuje swym zakresem także strony postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny może odstąpić od wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w zasadzie wyłącznie w sytuacji, gdy po wydaniu tego orzeczenia nastąpiłaby zmiana stanu prawnego.
Skład orzekający
Zbigniew Rausz
przewodniczący
Izabella Kulig - Maciszewska
członek
Cezary Pryca
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia art. 190 PPSA dotycząca związania sądu niższej instancji wykładnią NSA oraz zasady rozpoznawania wniosków o przyznanie prawa użytkowania wieczystego po stwierdzeniu nieważności wcześniejszych decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z gruntami warszawskimi i poprzednim stanem prawnym, ale zasada związania wykładnią jest uniwersalna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną zasadę procesową dotyczącą związania sądu niższej instancji wykładnią sądu wyższej instancji, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Dotyczy również historycznych kwestii własności gruntów warszawskich.
“Sąd niższej instancji musi słuchać NSA: kluczowa wykładnia art. 190 PPSA.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI OSK 149/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-01-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-02-09 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Cezary Pryca /sprawozdawca/ Izabella Kulig - Maciszewska Zbigniew Rausz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich Hasła tematyczne Gospodarka gruntami Sygn. powiązane I SA/Wa 963/04 - Wyrok WSA w Warszawie z 2004-10-18 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art.184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Rausz, Sędziowie NSA Izabella Kulig-Maciszewska, Cezary Pryca (spr.), Protokolant Joanna Szcześniak, po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. D. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2004 r. sygn. akt I SA/Wa 963/04 w sprawie ze skargi S. D. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 18 października 2004 roku wydanym w sprawie sygnatura akt I SA/Wa 963/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. D. z siedzibą w [...] wniesioną na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] numer [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydany został w oparciu o następujące ustalenia faktyczne. Decyzją z dnia 26 lipca 1974 roku numer [...] Naczelnik [...] odmówił byłym właścicielom G. H. i W. P., przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w [...] przy ulicy N. oznaczonego numerem Hipotecznym 614Ł o powierzchni 616 m² oraz orzekł o przejściu na własność Skarbu Państwa wszystkich budynków znajdujących się na tym gruncie. Decyzją z dnia 25 maja 1990 roku numer [...] Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] orzekł o oddaniu w użytkowanie S. D. niezabudowanej nieruchomości położonej w [...] przy ulicy F. oznaczonej na mapie do celów prawnych literami ABCDEFGHA o łącznej powierzchni 4681 m². Decyzją z dnia 3 marca 1998 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność decyzji z 26 lipca 1974 roku numer [...] Naczelnika [...]. Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2004 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 3 marca 1998 roku numer [...]. Decyzją z dnia 29 maja 2002 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność decyzji z 25 maja 1990 roku numer [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] w części dotyczącej gruntu położonego w [...] przy ulicy N. i oznaczonego numerem hipotecznym 614Ł. Decyzją z dnia [...] roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję z dnia 29 maja 2002 roku numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Wyrokiem z dnia 28 listopada 2003 roku wydanym w sprawie sygnatura akt I SA 2212/02 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję z [...] numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 29 maja 2002 roku numer [...]. Po rozpoznaniu skarg kasacyjnych wniesionych przez K. H., K. P., K. P. i J. P., wyrokiem z dnia 7 czerwca 2004 roku wydanym w sprawie sygnatura akt OSK 252/04 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 listopada 2003 roku- sygnatura akt I SA 2212/02 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wyrokiem z dnia 18 października 2004 roku wydanym w sprawie sygnatura akt I SA/Wa 963/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] numer [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę S. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] numer [...] w uzasadnieniu wyroku wskazał, że podziela pogląd wyrażony we wcześniejszym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 czerwca 2004 roku wydanym w sprawie sygnatura akt OSK 252/04, w którym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż wobec stwierdzenia nieważności decyzji z 26 lipca 1974 roku numer [...] Naczelnika [...], odmawiającej przyznania byłym właścicielom G. H. i W. P. prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej położonego w [...] przy ulicy N[...] oznaczonego numerem hipotecznym 614Ł, wniosek byłych właścicieli gruntu warszawskiego należy rozpoznać w pierwszej kolejności, gdyż rozstrzygnięcie to będzie miało zasadnicze znaczenie do rozstrzygnięcia zagadnienia, czy gmina ( poprzednio Skarb Państwa) mogła dysponować tym gruntem na rzecz osób trzecich. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 października 2004 roku wydanego w sprawie sygnatura akt I SA/Wa 963/04 wniósł pełnomocnik S. D., radca prawny M. R. Strona skarżąca zaskarżyła wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości i zarzuciła mu naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art.190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i w konkluzji wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że Sąd I instancji nie ustosunkował się do argumentów skargi uzupełnionych na rozprawie w dniu 18 października 2004 roku, traktując przepis art.190 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako zwalniający ten Sąd od jakiejkolwiek własnej oceny. Ponadto pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że powyższe okoliczności uniemożliwiają polemikę z wyrokiem Sądu I instancji, tym bardziej, że w ocenie skarżącego, w wyroku z 7 czerwca 2004 roku sygnatura akt OSK 252/04 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie nie dokonał wykładni prawa w tej konkretnej sprawie, to jest nie wskazał, czy z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z 25 maja 1990 roku numer [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] mógł wystąpić następca prawny poprzedniego właściciela. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art.174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art.183 § 1 ustawy- p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym-zdaniem skarżącego- uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego-wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca wskazanym wyżej wymogom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim ( art.175 § 1-3 ustawy p.p.s.a.). Opiera się ona na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny. Złożona w rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna odpowiada przedstawionym wyżej wymaganiom, w zakresie w jakim odnosi się do zarzutu naruszenia art.190 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarzut podniesiony przez stronę skarżącą w skardze kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. W szczególności należy podkreślić, że stosownie do treści art.183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym obowiązuje zasada ograniczonej kognicji tegoż sądu. Naczelny Sąd Administracyjny, jako Sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, które to granice wyznaczone są przez przyjęte w niej podstawy określające zarówno rodzaj naruszenia prawa zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu, jak i jego zakres. W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd I instancji rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Stąd też zarzut nieustosunkowania się do wszystkich zarzutów skargi nie może stanowić o naruszeniu prawa. Przypomnieć należy, że wyrokiem z 7 czerwca 2004 roku wydanym w sprawie sygnatura akt OSK 252/04 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 listopada 2003 roku-sygnatura akt I SA 2212/02 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Do rozpoznania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pozostała więc skarga S. D. z siedzibą w [...] na decyzję z [...] numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], którą to decyzją organ utrzymał w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 29 maja 2002 roku numer [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji z 25 maja 1990 roku numer [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...]. W wyroku z 7 czerwca 2004 roku Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 26 lipca 1974 roku numer [...] Naczelnika [...] powoduje konieczność rozpoznania w pierwszej kolejności wniosku dotychczasowego właściciela gruntu o przyznanie prawa użytkowania wieczystego. Należy także podkreślić, że Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu orzeczenia. Zgodnie z treścią wymienionego wyżej przepisu prawa, Sąd I instancji jest związany wykładnią prawa, dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie wykładnią, o którym mowa w art.190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma szeroki zasięg i obejmuje swym zakresem także strony postępowania, a Wojewódzki Sąd Administracyjny może odstąpić od wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w zasadzie wyłącznie w sytuacji, gdy po wydaniu tego orzeczenia nastąpiłaby zmiana stanu prawnego. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI