I OSK 7/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-01-19
NSAAdministracyjneŚredniansa
ewidencja gruntówbudynkidroga gminnaużytki gruntowezmiana wpisuprawo administracyjnegeodezjakartografia

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą zmiany wpisu w operacie ewidencji gruntów, uznając, że część działki zajęta pod drogę gminną prawidłowo oznaczono jako użytek 'dr'.

Skarga kasacyjna dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zmiany wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków, gdzie skarżący domagali się uznania całej działki za teren mieszkaniowy. Sąd administracyjny pierwszej instancji oddalił skargę, a NSA utrzymał ten wyrok w mocy. Kluczowe było ustalenie, czy część działki zajęta pod drogę gminną powinna być klasyfikowana jako użytek 'dr' (droga) czy jako część terenu mieszkaniowego.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Głównego Geodety Kraju odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zmiany wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków. Skarżący domagali się uznania całej działki za teren mieszkaniowy (B), kwestionując wpisanie części działki jako drogi gminnej (dr). Organy administracji oraz WSA uznały, że część działki faktycznie zajęta pod drogę gminną powinna być prawidłowo oznaczona jako użytek 'dr' zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. NSA rozpoznał zarzuty skargi kasacyjnej, w tym dotyczące nieważności postępowania (zarzut składu orzekającego z asesorami) oraz naruszenia prawa materialnego (ustawa o drogach publicznych, rozporządzenie ws. ewidencji gruntów). Sąd uznał, że zarzut nieważności postępowania nie jest zasadny, a naruszenie prawa materialnego nie miało charakteru rażącego. NSA podkreślił, że postępowanie nieważnościowe jest nadzwyczajnym trybem wzruszenia decyzji ostatecznych i może nastąpić tylko w ściśle określonych przypadkach. Sąd podzielił stanowisko WSA, że część działki zajęta pod drogę gminną została prawidłowo zakwalifikowana jako użytek 'dr', a zapis w księdze wieczystej nie decyduje o sposobie klasyfikacji użytku gruntowego w ewidencji. Skargę kasacyjną oddalono.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, część działki zajęta pod drogę gminną powinna być prawidłowo oznaczona jako użytek 'dr' zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że część działki faktycznie zajęta pod drogę gminną, zgodnie z uchwałą Rady Narodowej, stanowi drogę gminną i powinna być oznaczona jako użytek 'dr'. Zapis w księdze wieczystej nie decyduje o sposobie klasyfikacji użytku gruntowego w ewidencji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.g.k. art. 26 § ust. 2

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 21 § ust. 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.k.w.h. art. 26 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece

rozp. EGiB § ust. 3 pkt 1 załącznika nr 6

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Definicja użytku gruntowego tereny mieszkaniowe 'B'.

rozp. EGiB § ust. 3 pkt 7 załącznika nr 6

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Definicja użytku gruntowego drogi 'dr'.

u.d.p. art. 4 § pkt 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 7 § ust. 3

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

rozp. EGiB § § 9 ust. 1

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

rozp. EGiB § § 68 ust. 3

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Dz.U. 1998 nr 133 poz. 875 art. 73 § ust. 1

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

Dz.U. 1998 nr 133 poz. 875 art. 73 § ust. 3

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 18

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.p. art. 46

Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych

p.u.s.a. art. 29

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Część działki zajęta pod drogę gminną została prawidłowo zakwalifikowana jako użytek 'dr'. Naruszenie prawa przy wydaniu decyzji odmawiającej zmiany wpisu nie miało charakteru rażącego. Skład orzekający WSA z asesorami nie naruszył przepisów prawa.

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącego naruszenia przepisów ustawy o drogach publicznych. Zarzut naruszenia przepisów rozporządzenia ws. ewidencji gruntów i budynków dotyczących podziału działki i kwalifikacji użytków. Zarzut naruszenia art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Godne uwagi sformułowania

Naruszenie prawa ma zatem charakter rażący z racji istnienia wady decyzji administracyjnej o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, przejawiającej się w sprzeczności aktu z treścią przepisu lub powodującej powstanie skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, które to wymagania trzeba chronić kosztem trwałości decyzji. Zapis w księdze wieczystej nie decyduje o zaliczeniu gruntu do danego użytku gruntowego.

Skład orzekający

Jolanta Rajewska

przewodniczący

Barbara Adamiak

członek

Jerzy Stankowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'droga gminna' w kontekście ewidencji gruntów i budynków oraz definicji 'rażącego naruszenia prawa' w postępowaniu nieważnościowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji klasyfikacji użytków gruntowych i nie stanowi przełomu w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ewidencji gruntów i budynków, który ma znaczenie praktyczne dla właścicieli nieruchomości, ale nie zawiera elementów zaskakujących czy przełomowych.

Droga gminna czy teren mieszkaniowy? Kluczowa interpretacja NSA w sprawie ewidencji gruntów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I OSK 7/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-01-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Adamiak
Jerzy Stankowski /sprawozdawca/
Jolanta Rajewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 938/05 - Wyrok WSA w Warszawie z 2005-07-21
Skarżony organ
Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie NSA Barbara Adamiak Jerzy Stankowski (spr.) Protokolant Katarzyna Malinowska po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 938/05 w sprawie ze skargi K. K. i L. A. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie zmiany wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 lipca 2005 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 938/05 oddalił skargę K. K. i L. A. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] utrzymującej w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia 5 maja 2004 r.
W uzasadnieniu wyroku przedstawiono następujący stan sprawy oraz ocenę prawną.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Śląskiego decyzją z dnia [...] nr [...]. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków prowadzonych dla miasta [...] w stosunku do działki 950/107, karta mapy 5, obręb [...]: w miejsce użytku gruntowego określającego drogę (dr) - użytek gruntowy określający teren mieszkaniowy (B).
Wnioskiem z dnia 6 września 2004 r. skarżący wystąpili do Głównego Geodety Kraju o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Śląskiego. We wniosku tym podniesiono, iż kwestionowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wnioskodawcy wskazali w uzasadnieniu, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...], decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 12 lipca 2004 r. nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji p.n.: "budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...], na działce geodezyjnej nr 950/107", oraz z naruszeniem art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj.: Dz. U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 ze zm.). Do wniosku dołączono również odpis z księgi wieczystej z dnia 17 grudnia 2003 r., w którym wskazano sposób korzystania z działki 950/107 jako teren zabudowy mieszkalnej.
Po rozpatrzeniu wskazanego wyżej wniosku, Główny Geodeta Kraju, decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 158 § 1 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Śląskiego z dnia 5 maja 2004 r. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych regulują przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r., Nr 38, poz. 454). Zgodnie z ust. 3 pkt 1 załącznika nr 6 do tego rozporządzenia, do użytku gruntowego tereny mieszkaniowe "B" zalicza się grunty niewykorzystywane do produkcji rolniczej i leśnej, zajęte pod budynki mieszkalne, urządzenia funkcjonalne związane z budynkami mieszkalnymi (podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier i zabaw, itp.), a także ogródki przydomowe. Natomiast na podstawie art. 3 pkt 7 załącznika do ww. rozporządzenia do użytku gruntowego drogi "dr" zalicza się grunty w granicach pasów drogowych dróg publicznych i dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 71, poz. 838 i Nr 86, poz. 958).
Na podstawie akt sprawy organ stwierdził, że część działki nr 95/107 jest zajęta pod ul. [...], która zgodnie z uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 31 marca 1987 r. nr XX/161/87 w sprawie zaliczenia dróg gminnych oraz lokalnych miejskich (Dz. U. Woj. Katowickiego 1987 r., Nr 6, poz. 112) stanowi drogę gminną.
Wykazanie zatem w operacie ewidencyjnym użytku gruntowego droga "dr" w stosunku do części działki nr 950/107, która faktycznie zajęta jest pod drogę publiczną, było – w ocenie organu – zgodne z obowiązującymi przepisami.
Organ wskazał, iż również zapis w księdze wieczystej nie decyduje o zaliczeniu gruntu do danego użytku gruntowego. W myśl art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001, Nr 124, poz. 1361) dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są podstawą oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych.
Główny Geodeta Kraju uznał za niezasadny także zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją art. 26 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, wskazując, że przepis ten stanowi jedynie ustawowe upoważnienie dla ministra właściwego do spraw architektury i budownictwa do wydania rozporządzenia w sprawie zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków.
Wnioskiem z dnia 7 lutego 2005 r. K. K. i L. A. wystąpili o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] Główny Geodeta Kraju, decyzją z dnia [...] nr [...], po rozpatrzeniu ponownego wniosku skarżących, utrzymał w mocy decyzję własną. W uzasadnieniu organ podał, iż odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Śląskiego z dnia 5 maja 2004 r. była prawidłowa, skoro nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu tej decyzji. Wskazaną decyzją z 5 maja 2004 r. prawidłowo utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...], ponieważ wykazanie w operacie ewidencyjnym użytku gruntowego droga "dr" w stosunku do części działki nr 950/107, która faktycznie zajęta jest pod drogę publiczną, jest zgodne z obowiązującymi przepisami.
Od decyzji Głównego Geodety Kraju z dnia [...] K. K. i L. A. złożyli skargę. Skarżący wnosili o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, jak również decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Śląskiego z dnia 5 maja 2004 r. oraz decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 15 stycznia 2004 r., względnie o uchylenie tych orzeczeń i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Skarżący podnieśli w skardze, że Wydział Geodezji i Kartografii w [...] wraz z Katowickim Biurem Geodezji i Terenów Rolnych, wydali w dniu 7 listopada 2003 r. nowy, ich zadaniem sfałszowany, projekt podziału spornej działki nr geod. 950/107, powiększając ją z 683 m2 do 700 m2 o część drogowej działki gminnej nr geod. 2826/105. Zdaniem skarżących, w ten sposób urząd uzyskał pretekst do wpisu użytku drogowego do ewidencji ich działki. Skarżący podnieśli, że w oparciu o wskazany projekt podziału, bez podpisania przez nich protokołu granicznego oraz bez wydania wymaganej prawem decyzji administracyjnej o zmianach, Prezydent Miasta [...] wydał "wykaz zmian gruntowych", nie wskazując na podstawie jakiego dokumentu dokonano zmiany. Nadto, w skardze zarzucono organom odwoławczym, iż żaden z nich nie badał dokumentów źródłowych, ani nie przeprowadził wizji na spornym gruncie, a decyzje wydawane były jedynie na podstawie sfałszowanych dokumentów.
W odpowiedzi na skargę Główny Geodeta Kraju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację wyrażoną w zaskarżonych decyzjach. Odpowiadając natomiast na zarzuty dotyczące fałszowania dokumentów, stwierdził, że mogą one być brane pod uwagę w postępowaniu przed organami administracji publicznej jedynie w przypadku, gdy takie przestępstwo zostało stwierdzone przez sąd prawomocnym wyrokiem karnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 lipca 2005 r. skargę oddalił. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podał, iż kontrolowana w niniejszym postępowaniu decyzja została wydana w postępowaniu nieważnościowym, które należy do jednych z nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznych. Ochrona takich decyzji została wyrażona zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 k.p.a.).
Sąd wyjaśnił następnie, iż przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco wymienione w art. 156 § 1 k.p.a., a zestawienie to stanowi zamknięty katalog podstaw nieważności, który w żadnym wypadku nie może być uzupełniony poprzez stosowanie wykładni rozszerzającej względem tego przepisu. Sąd I instancji podkreślił, iż organy administracji publicznej powinny korzystać z tej instytucji z wielką rozwagą i starannością. Jednocześnie w postępowaniu nieważnościowym, stosując wszystkie zasady i procedury określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, organy winny ograniczyć zakres swej kognicji do ustalenia, czy zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności wskazana w art. 156 § 1 k.p.a.
W ocenie Sądu, organ rozpoznający wniosek o stwierdzenie nieważności trafnie przyjął, iż przy wydaniu decyzji odmawiającej dokonania zmiany wpisu w operacie ewidencyjnym nie doszło do rażącego naruszenia prawa, na którą to kwestię wskazywali skarżący. Sąd wskazał dalej, iż w świetle dotychczasowego stanowiska doktryny i orzecznictwa nie można utożsamiać każdego naruszenia prawa z naruszeniem "rażącym". Naruszenie prawa o w postaci kwalifikowanej występuje przede wszystkim wówczas, gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisów prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że rozstrzygnięcie nie może być zaakceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.
Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podzielił stanowisko Głównego Geodety Kraju co do kwalifikacji użytków gruntowych. Na uzasadnienie wskazał przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U z 2001 r., Nr 38, poz. 454). Zgodnie z ust. 3 pkt 1 załącznika nr 6 do wyżej wymienionego rozporządzenia do użytku gruntowego tereny mieszkaniowe "B" zalicza się grunty niewykorzystane do produkcji rolnej i leśnej, zajęte pod budynki mieszkalne, urządzenia funkcjonalnie związane z budynkami mieszkalnymi. Natomiast na podstawie ust. 3 pkt 7 tegoż załącznika nr 6 do użytku gruntowego drogi "dr" zalicza się grunty w granicach pasów drogowych dróg publicznych i dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
Ponadto Sąd podał, iż część działki stanowiącej własność skarżących zajęta jest pod drogę gminną. Skarżący nie wykazali w postępowaniu, czy ta część ich działki została objęta innym sposobem użytkowania niż ten wskazany dotychczas w ewidencji gruntów. Wnosząc o dokonanie zmiany wpisu w ewidencji gruntów i budynków skarżący winni wykazać, iż działka w całości zajęta jest pod budynek mieszkalny bądź przez urządzenie funkcjonalne związane z budynkiem mieszkalnym, takie jak podwórze, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier, zabaw lub podobne, tymczasem skarżący podali jako podstawę swojego żądania o zmianę wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków zapis w księdze wieczystej, która obejmuje przedmiotową działkę. Ponieważ w księdze wieczystej widnieje zapis, że cała nieruchomość stanowi działkę budowlaną, skarżący z tej okoliczności wywodzą, iż również w ewidencji gruntów winno być zapisane, iż działka w całości jest użytkiem tereny mieszkaniowe. Stanowisko to Sąd uznał za sprzeczne z obowiązującymi przepisami, albowiem zapis w księdze wieczystej nie decyduje o zaliczeniu gruntu do danego użytku gruntowego. W myśl art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne to dane zawarte w ewidencji są podstawą oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych.
W skardze kasacyjnej, w oparciu o art. 183 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, L. A. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi nieważność postępowania polegającą na naruszeniu przepisów art. 18 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 46 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych (w zw. z art. 29 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych), z uwagi na to, iż Sędzią Przewodniczącym składu orzekającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w rozpatrywanej sprawie był asesor tegoż Sądu, a nadto w składzie orzekającym Sądu było dwóch asesorów.
Ponadto, skarżący zarzucił również zaskarżonemu wyrokowi rażące naruszenie prawa materialnego, a w szczególności przepisów:
– art. 4 pkt 2 i art. 7 ust 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, polegające na sprzecznym z brzemieniem przepisu art. 4 pkt 2 uznaniu, iż część działki ewidencyjnej nr 950/107 o powierzchni 112 m2 oznaczona w ewidencji gruntów (niezgodnie z przepisami prawa oraz niezgodnie ze stanem faktycznym) jako teren komunikacyjny (dr) stanowi drogę w rozumieniu ww. ustawy;
– § 9 ust. 1 w zw. z § 68 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 21 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz ustępu 3 pkt 7 a załącznika nr 6 do tego rozporządzenia polegające na: obrazie przepisu § 9 ust 1 rozporządzenia, zgodnie z którym działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Skarżący podał, iż określony w § 68 ust. 3 rozporządzenia podział gruntów zabudowanych i zurbanizowanych na tereny mieszkaniowe (B) i tereny komunikacyjne (w tym drogi – dr) jest podziałem rozłącznym, w związku z czym, iż widniejący w ewidencji wpis jest – jego zdaniem – w sposób oczywisty sprzeczny z prawem.
Zarzut naruszenia ust. 3 pkt 7 lit. a załącznika nr 6 do ww. rozporządzenia skarżący uzasadnił wskazując, iż zgodnie z tym przepisem do użytku gruntowego o nazwie "drogi" zalicza się grunty w granicach pasów drogowych dróg publicznych i dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, natomiast grunty zajęte pod wewnętrzną komunikację poszczególnych nieruchomości nie są drogą w rozumieniu rozporządzenia. Grunty te bowiem wlicza się do przyległego do nich użytku gruntowego – w przedmiotowym przypadku terenu mieszkaniowego oznaczonego symbolem B.
W skardze kasacyjnej zawarto także zarzut rażącego naruszenia przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną przez jego nieuwzględnienie przez Sąd pierwszej instancji. Skarżący podał, iż jeżeli fragment działki, którego dotyczy niniejsza sprawa, został zajęty pod drogę publiczną i był w ten sposób faktycznie wykorzystywany, to konsekwencją takiego stanu rzeczy byłoby przejście działki na własność Skarbu Państwa lub gminy. Skoro Sąd w uzasadnieniu wyroku stwierdza o przysługującemu skarżącym prawie własności przedmiotowego fragmentu działki, to tym samym – wedle treści art. 73 ust. 1 powołanej wyżej ustawy – potwierdza, że nie jest on zajęty pod drogę publiczną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., Nr 153. poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Oprócz zarzutów naruszenia prawa materialnego, w pierwszej kolejności skarżący podnosi w skardze kasacyjnej zarzut nieważności postępowania polegający na naruszeniu przepisów art. 18 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych i art. 46 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych wskazując, iż Sędzią Przewodniczącym składu orzekającego w sprawie był asesor sądowy, a w składzie orzekającym Sądu było dwóch asesorów. Zarzut ten nie jest trafny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie w I instancji nie uchybiał przepisom prawa. Przepis art. 46 § 1 Prawo o ustroju sądów powszechnych w zw. z art. 29 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych nie miał bowiem w sprawie zastosowania. Asesorzy sądowi będący w składzie wydającym zaskarżony wyrok byli asesorami Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie. Sąd, w którym pełnili swój urząd, nie jest "innym Sądem", o którym mowa w art. 46 § 1 zd. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Brak zatem podstaw do twierdzenia, że powierzenie asesorowi sądowemu czynności sędziowskich na czas określony w danym sądzie jest tożsame z delegowaniem sędziego do innego sądu (por. art. 26 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych).
Wywód uzasadnienia odnośnie dalszych zarzutów skargi kasacyjnej należy poprzedzić uwagą ogólną, która trafnie została ujęta przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku. Decyzja objęta skargą została wydana w postępowaniu nieważnościowym, które należy do jednych z nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznych. Ze względu na to, iż stwierdzenie nieważności decyzji przełamuje zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 k.p.a.), może ono nastąpić jedynie w wypadku wystąpienia enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. przesłanek nieważności. Skarżący składając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 15 stycznia 2004 r. o odmowie zmiany wpisu w operacie ewidencji gruntów i budynków, jako podstawę wskazali przesłankę wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. rażące naruszenie prawa.
Rażące naruszenie prawa występuje w przypadku naruszenia przepisu prawnego, którego treść może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu (J. Jendrośka, B. Adamiak, Zagadnienie rażącego naruszenia prawa w postępowaniu administracyjnym. PiP 1986, Nr 1, s. 66-71). W doktrynie prawa administracyjnego wskazuje się, iż istotę rażącego naruszenia prawa należy upatrywać w tym, że powoduje ono zaprzeczenie któregoś z elementów normy prawnej, a przy tym, że nie jest ono stopniowalne powodując bezwzględną eliminację decyzji z obrotu prawnego (por. także Z. Cieślak, O "rażącym" naruszeniu prawa w postępowaniu administracyjnym, PiP 1986, Nr 11, s. 109-111). Naruszenie prawa ma zatem charakter rażący z racji istnienia wady decyzji administracyjnej o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, przejawiającej się w sprzeczności aktu z treścią przepisu lub powodującej powstanie skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, które to wymagania trzeba chronić kosztem trwałości decyzji.
Należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż przy wydaniu decyzji odmawiającej dokonania zmiany wpisu w operacie ewidencji nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut rażącego naruszenia przepisów art. 4 pkt 2 i art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych nie zasługuje na uwzględnienie. Wymienione przepisy konstytuują definicję legalną drogi (art. 4 pkt 2 ustawy) oraz tryb ustalenia przebiegu dróg gminnych (art. 7 ust. 3 ustawy). W oparciu o materiał sprawy administracyjnej należy stwierdzić, iż część działki nr 95/107 jest zajęta pod ul. [...], stanowi drogę gminną zgodnie z uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 31 marca 1987 r. nr XX/161/87 w sprawie zaliczenia dróg gminnych oraz lokalnych miejskich, a zatem stanowi użytek "dr", a nie "grunt zajęty pod wewnętrzną komunikację" w myśl ust. 3 pkt 7 lit. a Załącznika do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Brak zatem podstaw do twierdzenia o rażącym naruszeniu przepisów ustawy o drogach publicznych.
Zarzut naruszenia § 9 ust. 1 i 2 w zw. z § 68 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków również nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Sąsiadujące ze sobą działki ewidencyjne, będące przedmiotem tych samych praw oraz władania tych samych osób lub jednostek organizacyjnych, wykazuje się w ewidencji jako odrębne działki ewidencyjne, jeżeli, w szczególności, obejmują grunty zajęte pod drogi publiczne, linie kolejowe, wody śródlądowe, rowy, a ich wyróżnienie w postaci odrębnych działek jest celowe ze względu na odrębne oznaczenia tych gruntów w innych ewidencjach i rejestrach publicznych bądź ze względu na ich różne nazwy urzędowe.
Jest faktem, iż działka ewidencyjna nr 950/107 jest w całości przedmiotem władania tych samych osób (skarżących). Powyższe nie skutkuje jednak bezpośrednio koniecznością kwalifikacji całego obszaru jako użytku gruntowego jednolitej kategorii. Działki ewidencyjne, sąsiadujące ze sobą, będące przedmiotem tych samych praw oraz władania tych samych osób nie podlegają wyróżnieniu jako działki odrębne. Obowiązek wydzielenia obszaru za pomocą linii granicznych w takim wypadku dotyczy tylko przypadków wymienionych w § 9 ust. 2 pkt 1-3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Trafnie zauważa skarżący, iż działka ewidencyjna, przez którą przebiega droga publiczna wymaga wyodrębnienia i otoczenia za pomocą linii granicznych, jeżeli jest to celowe ze względu na odrębne oznaczenia gruntów w innych ewidencjach i rejestrach publicznych bądź ze względu na ich różne nazwy urzędowe. Odnośnie działki nr 950/107 istnieje wymóg jej wyodrębnienia i odgraniczenia w ewidencji. Zaniedbanie organu w tym względzie nie stanowi jednak rażącego naruszenia prawa uzasadniającego wzruszenie prawomocnej decyzji administracyjnej, w szczególności brak formalnego wydzielenia działki i oznaczenia jej granicy nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Śląskiego utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] o odmowie zmiany wpisu w ewidencji.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia ust. 3 pkt 7 lit. a załącznika nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Ze względów wskazanych już odnośnie zarzutu naruszenia przepisów o drogach publicznych, tj. ze względu na to, iż przebiegająca przez część działki skarżących ulica [...] posiada kwalifikację drogi gminnej, nie ma podstaw do uznania, iż w zakresie danej działki grunt uzyskać powinien odrębne oznaczenie ("grunt zajęty pod wewnętrzną komunikację").
Skargę kasacyjną oparto także na podstawie rażącego naruszenia przepisu art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną wskazując, iż przyjęcie, że działka skarżących zajęta jest częściowo pod drogę publiczną skutkowałoby przejściem z mocy prawa własności części działki na Skarb państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego, co – jak wskazuje skarżący – nie miało miejsca. Rozpoznanie powyższego zarzutu wykracza poza zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie. Nabycie własności gruntu, na którym znajduje się droga następuje z mocy prawa i stwierdzane jest w odrębnym postępowaniu w trybie art. 73 ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Badanie tego faktu nie leżało także w kompetencji organów Służby Geodezyjnej i Kartograficznej.
Zważywszy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI