I OSK 698/22

I OSK 698/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-04-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka
Krzysztof Sobieralski /sprawozdawca/
Maciej Dybowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I SA/Wa 2621/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-07-16
Skarżony organ
Minister Rozwoju~Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 5 ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity
Dz.U. 2021 poz 735
art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Tezy
Regulacja przyjęta w art. 5 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej stanowi lex specialis wobec regulacji art. 5 ust. 3, a jednocześnie stanowi dyrektywę interpretacyjną dla regulacji przyjętej w art. 5 ust. 1 tej ustawy
Sentencja
Dnia 4 kwietnia 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: sędzia NSA Krzysztof Sobieralski (sprawozdawca) sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant: asystent-specjalista ds. orzecznictwa Marta Ways po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2621/20 w sprawie ze skargi T.K. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia 18 września 2020 r. nr DO7.7613.22.2020.RR w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zwany dalej "Sądem I instancji", wyrokiem z dnia 16 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2621/20, oddalił skargę T.K., zwanego dalej "skarżącym", na decyzję Ministra Rozwoju, zwanego dalej "Ministrem", z dnia 18 września 2020 r., nr DO7.7613.22.2020.RR, w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Od wyroku Sądu I instancji skarżący wniósł skargę kasacyjną. Zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości podniesiono obie podstawy kasacyjne przewidziane w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.".
Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez:
1. zaakceptowanie i powielenie błędów Organu II instancji, który nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego oraz nieprawidłowo ocenił materiał dowodowy sprawy, polegających na poczynieniu ustaleń, dla których brak jest oparcia w zebranym materiale dowodowym, a mianowicie przyjęciu, że brak sprzeciwu, zastrzeżeń na etapie postępowania wywłaszczeniowego, brak kwestionowania sporządzonej wyceny nieruchomości czy brak odwołania byłego właściciela nieruchomości od decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] oznacza jego wolę co do dowłaszczenia tzw. "resztówki" w trybie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64), zwanej dalej "ustawą wywłaszczeniową";
2. zaakceptowanie i powielenie błędów organu drugiej instancji, który nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego oraz nieprawidłowo ocenił materiał dowodowy sprawy, polegających na przyjęciu, że brak w materiałach sprawy sformułowanego żądania byłego właściciela nieruchomości w zakresie dowłaszczenia tzw. "resztówki" z uwagi na upływ lat nie oznacza, że takie żądanie nie zostało złożone, podczas gdy takiej konstatacji nie usprawiedliwiają pozostałe dowody zgromadzone w aktach sprawy, w tym uzasadnienie decyzji wywłaszczeniowej, protokół rozprawy administracyjnej, podczas której obecny był były właściciel nieruchomości i stosownego żądania nie złożył, jak również fakt, że w aktach sprawy zachowały się praktycznie wszystkie inne dokumenty w tym między innymi potwierdzenia zawiadomienia oraz ogłoszenia o przeprowadzanej rozprawie administracyjnej, jak i oświadczenie byłego właściciela o odmowie dobrowolnego odstąpienia nieruchomości, co stanowi nieuprawnione domniemanie faktyczne na niekorzyść strony, dla którego brak jest podstaw w materiałach sprawy;
3. zaakceptowanie i powielenie błędów organu drugiej instancji, który nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego oraz nieprawidłowo ocenił materiał dowodowy sprawy, polegających na całkowitym pominięciu zbadania drugiej przesłanki z art. 5 ust. 3 ustawy wywłaszczeniowej, tj. nienadawania się części nieruchomości dowłaszczonej do racjonalnego użytkowania przez właściciela na cele dotychczasowe, w sytuacji gdy zbadanie tej przesłanki jest konieczne w świetle wskazanego przepisu;
4. zaakceptowanie i powielenie błędów organu drugiej instancji, który nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego oraz nieprawidłowo ocenił materiał dowodowy sprawy, polegających na przyjęciu, że brak w materiałach sprawy operatu szacunkowego biegłego rzeczoznawcy, połączone z brakiem jego obecności podczas rozprawy administracyjnej (pomimo wyraźnej dyspozycji przepisu) z uwagi na upływ lat nie oznacza jeszcze, że taki operat nie został złożony, podczas gdy samo stwierdzenie w treści decyzji wywłaszczeniowej, bez jednoczesnego przywołania choćby personaliów biegłego i daty opinii, nie uzasadnia tak daleko idącej konstatacji, w szczególności, że akta sprawy zawierają inne dokumenty, w tym choćby dowód dokonanych zawiadomień o rozprawie administracyjnej, co wskazuje, że akta nie są zdekompletowane;
5. przyjęcie, że luki w numeracji akt naniesionej ołówkiem świadczą o braku kompletu akt wywłaszczeniowych, a numeracja była pierwotną i dotyczyła dokumentów złożonych w toku postępowania wywłaszczeniowego przed wydaniem decyzji, podczas gdy numeracja naniesiona ołówkiem mogła być zmieniana w każdym czasie, a numeracja naniesiona długopisem (która nie zawiera luk) oraz zakres dostępnych dokumentów, świadczy o tym, że jest to kompletna dokumentacja zgromadzona w sprawie;
6. przyjęcie, że powołanie się w decyzji wywłaszczeniowej na art. 5 ustawy wywłaszczeniowej świadczy o zastosowaniu przez organ trybu przewidzianego przez art. 5 ust. 2 tejże ustawy, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, iż była ona rozpatrywana w trybie art. 5 ust. 3 ustawy wywłaszczeniowej,
co w konsekwencji doprowadziło do niezasadnego oddalenia skargi, a co za tym idzie braku uchylenia decyzji Ministra i poprzedzającej ja decyzji Wojewody Mazowieckiego, pomimo istnienia ku temu przesłanek.
Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:
1. art. 5 ust. 3 ustawy wywłaszczeniowej poprzez jego błędną wykładnię i niezasadne przyjęcie, że żądanie właściciela, o którym mowa w tym przepisie, może być rozumiane jako brak wyrażenia sprzeciwu, zastrzeżenia, uwag, brak kwestionowania sporządzonej wyceny nieruchomości czy brak skorzystania z przysługującego środka odwoławczego od wydanej już decyzji, podczas gdy z przepisu tego jasno wynika, że podstawą do jego zastosowania jest stanowcze wyrażenie woli przez dotychczasowego właściciela w postaci żądania zgłoszonego w toku postępowania;
2. art. 5 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niezasadne przyjęcie, że znajduje on zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że była rozpatrywana w trybie art. 5 ust. 3 ustawy wywłaszczeniowej, a tryby przewidziane w art. 5 ust. 2 i 3 tejże ustawy są dwoma niezależnymi trybami wywłaszczenia, których wybór zależy od organu orzekającego w sprawie;
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez niezasadne oddalenie skargi i zaakceptowanie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia 11 maja 1976 r. w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości, położonej w W. przy ul. [...] i [...] o pow. 3.650 m2, w sytuacji, gdy decyzja ta rażąco narusza prawo z uwagi na rażące naruszenie art. 5 ust. 3 ustawy wywłaszczeniowej, a zatem Minister Rozwoju zobligowany był do stwierdzenia jej nieważności.
Skarżący kasacyjnie, wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji Ministra oraz decyzji Wojewody Mazowieckiego ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Równocześnie sformułowano wniosek o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestniczka postępowania C. S.A. wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy był związany granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach przewidzianych w art. 174 P.p.s.a.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że rozwiązania prawne przyjęte w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, zwanej nadal K.p.a., dają podstawę do wyróżnienia dwóch rodzajów spraw administracyjnych: sprawy administracyjnej materialnej i sprawy administracyjnej procesowej. Sprawy administracyjne materialne to te, które mają podstawy prawne w normie prawa materialnego. Istotą tych spraw jest dokonanie w trybie unormowanym prawem procesowym, w formie decyzji administracyjnej, autorytatywnej konkretyzacji normy prawa materialnego w zakresie uprawnień lub obowiązków jednostki mającej interes prawny lub obowiązek prawny. Sprawy administracyjne procesowe to te, które mają podstawy prawne w prawie procesowym. Istotą tych spraw jest dokonanie w trybie unormowanym w prawie procesowym, w formie decyzji administracyjnej, autorytatywnej konkretyzacji normy prawa procesowego regulującej określone rodzaje wadliwości decyzji administracyjnej oraz określone konsekwencje owej wadliwości. Sprawa administracyjna procesowa jest powiązania ze sprawą administracyjną materialną, bowiem jej byt prawny jest uzależniony od rozpoznania i rozstrzygnięcia decyzją ostateczną sprawy administracyjnej materialnej. Zróżnicowanie przedmiotu postępowania administracyjnego ze względu na rodzaj spraw administracyjnych jest podstawą do unormowania przepisami K.p.a. dwóch rodzajów postępowania administracyjnego: postępowania zwykłego i postępowania nadzwyczajnego. Przedmiotem postępowania zwykłego jest sprawa administracyjna materialna, zaś przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest sprawa administracyjna procesowa.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej jest sprawa administracyjna procesowa zakończona opisaną na wstępie decyzją Ministra Rozwoju z dnia 18 września 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 17 grudnia 2019 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 1976 r., nr [...], wywłaszczającej za odszkodowaniem nieruchomość o pow. 3650 m2 (ówcześnie oznaczoną jako działka nr [...]) położoną w W., w rejonie ulic [...] i [...], stanowiącej własność J.P. Instytucja procesowa stwierdzenia nieważności stwarza właściwemu organowi administracji publicznej prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego rozstrzygnięć ostatecznych (decyzji i zaskarżalnych postanowień) albo skutków milczącego załatwienia sprawy, dotkniętych kwalifikowanymi (ciężkimi) wadami materialnoprawnymi przewidzianymi w art. 156 § 1 K.p.a. oraz w przepisach szczególnych, powodującymi nieprawidłowe ukształtowanie stosunku materialnoprawnego zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym. Inaczej rzecz ujmując, przedmiotem działalności kontrolnej Sądu I instancji zainicjowanej przez skarżącego nie jest autorytatywna konkretyzacja normy prawa materialnego w zakresie wywłaszczenia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa (sprawa administracyjna materialna załatwiona w trybie zwykłym postępowania administracyjnego), lecz weryfikacja tego, czy Minister. prawidłowo dopuścił weryfikację decyzji wydanej w sprawie administracyjnej materialnej oraz prawidłowo dokonał tej weryfikacji przez pryzmat kwalifikowanych wad materialnoprawnych uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji lub odmowę stwierdzenia nieważności decyzji (sprawa administracyjna procesowa załatwiona w trybie nadzwyczajnym postępowania administracyjnego). Należy również podkreślić, że weryfikacja prawidłowości decyzji w nadzwyczajnym trybie stwierdzenia nieważności dokonywana jest w oparciu o stan prawny i faktyczny jaki obowiązywał i istniał w momencie wydawania decyzji ostatecznej poddanej tej weryfikacji.
Sąd I instancji – oddalając skargę – uznał, że Minister z punktu widzenia formalnego prawidłowo dopuścił weryfikację decyzji wywłaszczeniowej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji i prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji z uwagi na brak kwalifikowanych wad materialnoprawnych, a w szczególności brak zaistnienia przesłanki rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), na której skarżący oparł wniosek o stwierdzenie nieważności opisanej na wstępie decyzji Naczelnika Dzielnicy [...]. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu I instancji jest prawidłowe.
Jeśli skarga kasacyjna oparta jest na obydwu podstawach kasacyjnych, co do zasady rozpatrzeniu w pierwszej kolejności podlegać powinny zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, albowiem zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy i motywy rozstrzygnięcia nie budzą wątpliwości. W tej sprawie natomiast o jej istocie przesądzają kwestie odnoszące się do prawa materialnego. Dlatego od zarzutów opartych na pierwszej podstawie kasacyjnej (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.) należy zacząć rozważania.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 5 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niezasadne przyjęcie, że znajduje on zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że była rozpatrywana w trybie art. 5 ust. 3 ustawy wywłaszczeniowej, a tryby przewidziane w art. 5 ust. 2 i 3 tejże ustawy są dwoma niezależnymi trybami wywłaszczenia, których wybór zależy od organu orzekającego w sprawie.
Stosownie do treści art. 5 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej, jeżeli wywłaszczeniu podlega część gruntu w mieście, a pozostała część wynosi mniej niż powierzchnia działki normatywnej przyjętej w danej miejscowości na budowę domu jednorodzinnego, ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany jest objąć wnioskiem o wywłaszczenie cały grunt.
Godzi się przypomnieć, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy postępowanie wywłaszczeniowe uruchomił wniosek [...] z dnia 16 lipca 1975 r., co wypełniało przesłankę z art. 2 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej. We wniosku wskazano nieruchomość o powierzchni 3650 m2, stanowiącą ówczesną działkę nr [...]. Tak opisana nieruchomość została również wskazana przez Naczelnika Dzielnicy [...] w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego na rzecz Skarbu Państwa z dnia 19 lipca 1975 r. oraz w decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] maja 1976 r. Pismem z dnia 21 kwietnia 2017 r. skarżący T.K. (następca prawny J.P.) wystąpił o stwierdzenie nieważności tej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżący zarzucił, że wywłaszczenie części przedmiotowej nieruchomości o powierzchni 27 m2 zostało dokonane z rażącym naruszeniem przepisów ustawy wywłaszczeniowej, z uwagi na brak objęcia ww. części nieruchomości decyzją o lokalizacji szczegółowej oraz na brak złożenia przez właściciela nieruchomości oświadczenia o objęciu postępowaniem wywłaszczeniowym całej działki.
Podstawowe reguły wywłaszczenia nieruchomości formułują art. 2 ust. 2 i art. 3 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r. Stosownie do pierwszego z powołanych przepisów, o wywłaszczenie na rzecz Państwa może ubiegać się zainteresowany organ administracji państwowej, instytucja państwowa lub przedsiębiorstwo państwowe. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, wywłaszczenie jest dopuszczalne, jeżeli wywłaszczana nieruchomość jest ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cele użyteczności publicznej, na cele obronności Państwa albo dla wykonania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych. Wskazane cele zasadniczo determinowały zakres dokonywanego wywłaszczenia. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej, wywłaszczeniem może (mogła) być objęta cała nieruchomość lub jej część. Regulacja art. 5 ust. 2-3 ustawy wywłaszczeniowej odnosiła się do sytuacji, gdy do realizacji celów inwestycyjnych przewidzianych w art. 3 ust. 1 tej ustawy wywłaszczeniem objęto część nieruchomości. W pierwszej kolejności wchodzi w grę art. 5 ust. 3 ustawy, który wskazuje, że wywłaszczenie powinno na żądanie właściciela objąć całą nieruchomość, jeżeli w wyniku wywłaszczenia części pozostała dla właściciela część nie nadawałaby się do racjonalnego użytkowania przez niego na cele dotychczasowe. Powołany przepis przewiduje tryb wnioskowy tzw. "dowłaszczenia" części nieruchomości, która na skutek wywłaszczenia pozostałej części nie może być przez dotychczasowego właściciela użytkowana na cele dotychczasowe. Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej, jeżeli wywłaszczeniu podlega część gruntu w mieście, a pozostała część wynosi mniej niż powierzchnia działki normatywnej przyjętej w danej miejscowości na budowę domu jednorodzinnego, ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany jest objąć wnioskiem o wywłaszczenie cały grunt. Na zastosowanie wskazanego przepisu w rozpoznawanej sprawie słusznie wskazał Sad I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (s. 12-13). Regulacja przyjęta w art. 5 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej stanowi lex specialis wobec regulacji art. 5 ust. 3, a jednocześnie stanowi dyrektywę interpretacyjną dla regulacji przyjętej w art. 5 ust. 1 tej ustawy. W przypadku przewidzianym w art. 5 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej podmiot wnioskujący o wywłaszczenie zobowiązany był objąć wnioskiem także tę zbędną dla celów inwestycyjnych "resztówkę" nieruchomości, gdyż był to grunt położony w mieście o powierzchni poniżej 500 m2. W takim przypadku cała wskazana we wniosku nieruchomość podlegała wywłaszczeniu bez konieczności występowania przez jej dotychczasowego właściciela z żądaniem "dowłaszczenia" w trybie art. 5 ust. 3 ustawy wywłaszczeniowej.
W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że niewielka południowa część spornego terenu (27 m2 według pomiarów w dacie wywłaszczenia, a obecnie po pomiarach – 13 m2, co uwidacznia mapa sytuacyjna przyjęta do p.z.g.i.k. w dniu 13 listopada 2012 r.) znajdowała się poza granicami lokalizacji przedmiotowej inwestycji. Jednak ta część terenu została objęta wywłaszczeniem na zasadzie art. 5 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej i składała się na ogólną powierzchnię wywłaszczanej nieruchomości. Część poza lokalizacją stanowiła bowiem "grunt w mieście" i wynosiła mniej niż powierzchnia działki normatywnej przyjętej ówcześnie w W. na budowę domu jednorodzinnego (tj. 500 m2). Warto również wskazać, że we wniosku [...] o wywłaszczenie nieruchomości wskazano łączną powierzchnię 3650 m2, a więc wraz ze sporną "resztówką". Ponadto w decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 1976 r. jako podstawę działania wskazano art. 5 ustawy wywłaszczeniowej – bez przywoływania konkretnego ustępu tego artykułu.
W konsekwencji niezasadne są również pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, a w szczególności zarzut naruszenia art. 5 ust. 3 ustawy wywłaszczeniowej. Wskazany przepis nie mógł zostać naruszony ani przez Naczelnika Dzielnicy [...], ani przez - badających decyzję Naczelnika w trybie nieważności - Wojewodę Mazowieckiego i Ministra Rozwoju, ani przez kontrolujący te decyzje Sąd I instancji, gdyż - jak wyżej wyjaśniono - nie stanowił on podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej materialnej (w trybie zwykłym). Sporna "resztówka" nieruchomości należącej do J.P. na wniosek [...] została bowiem objęta jedną procedurą wywłaszczeniową w trybie art. 5 ust. 2 ustawy wywłaszczeniowej, a nie "dowłaszczeniem" na wniosek dotychczasowego właściciela w trybie art. 5 ust. 3 tej ustawy. Jakkolwiek Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (s. 11-12) odnosił się do przepisu art. 5 ust. 3 ustawy wywłaszczeniowej, było to jednak konsekwencją zarzutów podniesionych w skardze, a w szczególności zarzutów o charakterze procesowym.
Skoro art. 5 ust. 3 ustawy wywłaszczeniowej nie stanowił podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia sprawy przez Naczelnika Dzielnicy [...], to nie mógł zostać naruszony w sposób rażący. W konsekwencji również trzeci z zarzutów o charakterze materialnoprawnym nie mógł zostać uwzględniony.
Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania są niezasadne. Ich istota sprowadza się do wykazania, że J.P. (poprzednik prawny skarżącego kasacyjnie) nie złożył żądania "dowłaszczenia resztówki" nieruchomości w rozumieniu art. 5 ust. 3 ustawy wywłaszczeniowej, a organy administracji publicznej oraz Sąd I instancji oparły się na domniemaniu istnienia takiego żądania oraz na tym, że brak sprzeciwu właściciela w toku postępowania wywłaszczeniowego oznacza jego wolę co do "dowłaszczenia resztówki" nieruchomości. Sąd I instancji faktycznie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poczynił pewne wyjaśnienia w tym zakresie. Jednak – jak wyżej wskazano – było to konsekwencja zarzutów postawionych w skardze, do których Sąd ten musiał się odnieść. Jednakże zarówno te zarzuty, jak i poczynione wyjaśnienia nie mają znaczenia, bowiem odnoszą się do okoliczności faktycznych, których zaistnienie mogłoby być oceniane tylko w świetle przewidzianych w art. 5 ust. 3 ustawy wywłaszczeniowej przesłanek "dowłaszczenia resztówki" nieruchomości. Skoro przepis ten nie miał zastosowania w rozpoznawanej sprawie, to i problematyka ustalenia przewidzianych dla jego zastosowania okoliczności faktycznych (złożenie żądania) jest prawnie obojętna.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 184 P.p.s.a.