I OSK 697/20

I OSK 697/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2020-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-03-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Arkadiusz Blewązka /sprawozdawca/
Czesława Nowak-Kolczyńska
Zygmunt Zgierski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6129 Inne o symbolu podstawowym 612
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Sygn. powiązane
VIII SA/Wa 544/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-12-05
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2015 poz 520
art. 47a ust. 1, ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie: Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia del. WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 544/19 w sprawie ze skargi S.S. na czynność Wójta Gminy P. z dnia [...] lipca 2016 r. w przedmiocie nadania numeru porządkowego nieruchomości 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S.S. na rzecz Wójta Gminy P. kwotę 240,00 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2019 r. sygn. akt VIII SA/Wa 544/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S.S. na czynność Wójta Gminy P. z dnia [...] lipca 2016 r. w przedmiocie nadania numeru porządkowego nieruchomości.
Do wydania wyroku doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2016 r. S.S. zwrócił się do Wójta Gminy P. o przydzielenie numeru porządkowego [...], dla nieruchomości położonej we wsi W. mającej urządzona księgę wieczystą nr [...]. Do wniosku załączono: orzeczenie Wojskowej Komisji Poborowej z dnia [...] maja 1986 r., umowę o świadczenie usługi przesyłowej i sprzedaży energii elektrycznej, pismo z Urzędu Gminy w P. z [...] stycznia 2012 r., zawiadomienie o wszczęciu postępowania, kopie kopert kierowanych przez Urząd Gminy w P. do skarżącego na adres [...], zawiadomienie o czynnościach ustalenia przebiegu granic z dnia [...] maja 2018 r., wydruk z portalu internetowego. Wnioskujący wskazał nadto, że na przedmiotowej nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny, stodoła oraz obora, zaś nr [...] przynależny był zawsze do posesji, której jest właścicielem. W dniu [...] lipca 2016 r. organ zawiadomił wnioskodawcę, że na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U z 2015r. poz. 520 ze zm.), dalej w uzasadnieniu przywoływanej jako "P.g.k.", przedmiotowej nieruchomości został nadany numer porządkowy "[...]". Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. wnioskodawca wniósł o właściwe rozpoznanie wniosku z dnia [...] czerwca 2016 r. w zakresie prawidłowego przydzielenia przedmiotowej posesji numeru porządkowego. Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. organ poinformował skarżącego, iż dla ww. nieruchomości nie mógł zostać nadany numer [...] i został nadany wolny numer [...]. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. organ podniósł, iż przedmiotowej posesji został przydzielony numer porządkowy [...] i sprawa w tym zakresie została zakończona. Poinformował, że nadanie numeru porządkowego nieruchomości następuje przez czynność materialno–techniczną, dla której przepisy nie przewidują trybu odwoławczego. Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. organ, po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] listopada 2017 r. poinformował wnioskodawcę, iż nadany numer porządkowy [...] jest ostateczny i nie podlega zmianie. W dniach [...] stycznia 2018 r., [...] września 2018 r. oraz [...] grudnia 2018 r. skarżący wniósł o rozpatrzenie wniosku z dnia [...] listopada 2017 r. w formie decyzji oraz przywrócenie numeru porządkowego dla przedmiotowej nieruchomości w miejsce nadanego numeru [...]. Organ pismami z dnia [...] września 2018 r. oraz [...] marca 2019 r. poinformował wnioskodawcę o odmowie zmiany numeru porządkowego.
W dniu [...] lipca 2019 r. S.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na czynność Wójta Gminy P. z dnia [...] lipca 2016 r., przytaczając w jej uzasadnieniu szereg wyroków sądów administracyjnych mających potwierdzić zasadność wniesionej skargi.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy P. wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., ewentualnie jej oddalenie.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił ww. skargę. W motywach rozstrzygnięcia Sąd I instancji podniósł, że skarżącemu przysługiwał termin trzydziestu dni na wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Z akt sprawy wynika, że skarga została wniesiona po terminie, jednakże uchybienie to nastąpiło bez winy skarżącego, bowiem nie został on w sposób prawidłowy pouczony przez organ o treści, zasadach i możliwości wniesienia skargi na czynność materialno-techniczną w postaci nadania numeru porządkowego. Tym samym, zdaniem Sądu I instancji skarga nie mogła podlegać odrzuceniu.
Sąd I instancji zauważył, że skarżący nie wskazał naruszenia jakich przepisów dopuścił się organ w związku z podjęciem zaskarżonej czynności materialno-technicznej. Ponadto podkreślił, iż przepisy ustawy nie dają możliwości wystąpienia z roszczeniem o nadanie konkretnego numeru porządkowego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S.S.
Zaskarżając wyrok w całości zarzucił:
1) naruszenie art. 174 ust. 1 P.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 9 stycznia 2012 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz.U. z 2012 r. poz. 125 ze zm.), dalej w uzasadnieniu przywoływanego jako "rozporządzenie", polegające na błędnym przyjęciu, iż przydzielenie numeru porządkowego [...], w związku z tym, że numer porządkowy [...] dla miejscowości [...] został już w 2013 r. nadany innej posesji, a organ wykonał swoje zadanie poprzez nadanie nowego, wolnego numeru porządkowego, zgodnie z istniejącą w tej dacie ewidencją numeracji porządkowej, skoro skarżący w 2013 r. nie został nawet powiadomiony przez organ o dokonaniu zmiany numeru porządkowego i nie mógł w tym zakresie skutecznie kwestionować dokonanej zmiany;
2) naruszenie art. 174 ust. 1 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie art. 47a ust. 1 w związku z art. 47a ust. 4 pkt. 5 lit. a) P.g.k. polegające na błędnym przyjęciu, iż organ gminy w sposób prawidłowy przydzielił skarżącemu numer porządkowy 24b, skoro nie było podstaw do przydzielenia tegoż numeru, a nadanie w 2013 r. numeru porządkowego [...] dla miejscowości [...] innej posesji, było sprzeczne z przepisami prawa;
3) błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy przez nieprawidłowe przyjęcie, iż fakt że w we wcześniejszym okresie posesja miała przyporządkowany numer [...], nie może stanowić o zasadności wniosku, skoro z przedstawionych przez skarżącego dokumentów w sposób jednoznaczny wynika, iż właśnie to zmiana numeru porządkowego z [...] na [...] było pozbawiona racji, już z choćby tego względu, że nie było podstaw do jej zmiany przez pryzmat tego, że przez szereg lat numer ten był przypisany posesji [...] należącej do skarżącego, przyjmując nawet, iż skarżący nie został pouczony przez organ o treści, zasadach i możliwości wniesienia skargi na czynność materialno- techniczną w postaci nadania numeru porządkowego, co świadczy o nieprawidłowym postępowaniu organu gminy;
4) błąd co do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, bowiem skarżący wnosił o stwierdzenie bezskuteczności czynności organu polegającej na nadaniu nieruchomości położonej w obrębie [...] numeru porządkowego [...], a nie w przedmiocie nadania numeru porządkowego nieruchomości;
5) błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy polegające na braku ustalenia na jakiej podstawie prawnej organ nadał numer porządkowy [...] innej posesji i dokonał zmiany tej numeracji nadając posesji skarżącego numer porządkowy [...], tym bardziej iż skarżący w 2013 r. nie został skutecznie powiadomiony o dokonywanych zmianach, a ponadto skarżący odpłatnie otrzymał od organu gminy tabliczkę z numerem porządkowym [...].
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji nie odniósł się do kwestii braku powiadomienia skarżącego o przyznaniu w 2013 r. numeru porządkowego [...] innej posesji pomimo tego, iż przez wiele lat posesja skarżącego miała przydzielony właśnie ten numer.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku sądu I instancji. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono takich przesłanek.
Konstatując, iż autor kasacji podniósł dwa pierwsze zarzuty na podstawie kasacyjnej wskazanej w art. 174 "ust. 1" (winno być "pkt 1") P.p.s.a., to od ich wstępnej analizy należy rozpocząć ocenę wniesionej skargi kasacyjnej. Rzecz jasna błędny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 174 "ust. 1" (winno być "pkt 1") P.p.s.a. Przepis ten regulując kwestię podstaw kasacyjnych wyznacza zakres wadliwości orzeczenia sądu I instancji, który może być podstawą zarzutu kasacyjnego. Przepis ten nie był zatem skierowany do Sądu I instancji i brak było sposobności jego naruszenia w dotychczasowym postępowaniu. Powyższa nieumiejętność w formułowaniu zarzutu kasacyjnego nie stanowi jednak przeszkody w ocenie zarzutów naruszenia prawa materialnego postawionych w ramach dwóch pierwszych zarzutów kasacyjnych. W tym bowiem zakresie należy uznać, iż nastąpiło przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone zaskarżonym wyrokiem. To zaś nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny obowiązek odniesienia się do owych zarzutów (vide: uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt. I OPS 10/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Odnosząc się z kolei do pozostałych zarzutów, sformułowanych w pkt 3 – 5 skargi kasacyjnej, należy wskazać, iż zostały one sformułowane w sposób wadliwy, a charakter tej wadliwości uniemożliwia ich kontrolę w postępowaniu kasacyjnym. Zarzuty te nie wskazują konkretnych przepisów, które autor skargi kasacyjnej uważa za naruszone przez Sąd I instancji, w związku z tym brak jest także wskazania w czym upatrywane jest ich naruszenia. Obowiązek Naczelnego Sądu Administracyjnego odniesienia się do zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych, o czym była mowa powyżej, pozostaje aktualny wyłącznie wtedy gdy autor skargi kasacyjnej poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył sąd I instancji i na czym owo naruszenie polegało. Badana skarga kasacyjna w zakresie zarzutów przywołanych w pkt 3 – 5 nie czyni zadość powyższym wymaganiom. Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na ograniczenia wynikające chociażby z art. 183 § 1 P.p.s.a., nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, samodzielnie ich uściślać bądź w inny sposób korygować. Do autora skargi kasacyjnej należy podanie konkretnych przepisów prawa, które w jego ocenie naruszył sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegała ich błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie, a w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisu postępowania także wyjaśnienie istotnego wpływu naruszenia tegoż przepisu na rozstrzygnięcie sprawy dokonane zaskarżonym wyrokiem. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno przedstawiać argumenty mające na celu wskazanie słuszności podstaw kasacyjnych. Systemowe odczytanie art. 176 i art. 183 P.p.s.a. prowadzi do konkluzji, że nie jest możliwe rozpoznanie merytorycznie zarzutów skargi kasacyjnej, które zostały wadliwie skonstruowane. Tym samym należy wskazać, iż wadliwość w sporządzeniu zarzutów z pkt 3 – 5 skargi kasacyjnej niemożliwą czyni w tym zakresie kontrolę zaskarżonego wyroku.
Powyższe oznacza, że w badanej skardze kasacyjnej nie zostały podniesienie zarzuty w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., w szczególności w zakresie dokonanej przez Sąd I instancji oceny materiału dowodowego sprawy, co prowadzi do petryfikacji ustaleń faktycznych leżących u podstaw kontrolowanego wyroku i nie pozwala aktualnie przyjąć innych okoliczności za faktyczną podstawę wyrokowania. Kluczowe jest natomiast ustalenie, iż skarżący kasacyjnie w dniu [...] czerwca 2016 r. wystąpił do organu administracji o "przydzielenie" konkretnego numeru porządkowego dla nieruchomości stanowiącej jego własność. Zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2016 r. – zaskarżonym w niniejszej sprawie skargą do Sądu I instancji – organ wskazał, iż dla nieruchomości stanowiącej własność wnioskodawcy został nadany numer porządkowy, ale inny niż ten, o którego przydzielenie wnosił skarżący. Konstatacja, iż kwestionowana w badanej sprawie czynność materialno-technicznych organu polegała na nadaniu numeru porządkowego nieruchomości nakazuje uznać, iż zarzuty naruszenia zarówno art. 47a ust. 1 w związku z art. 47a ust. 4 pkt 5 lit. a) P.g.k., jak i § 5 rozporządzenia, pozostaję nieadekwatne do charakteru sprawy, a nadto zachodzi rozbieżność pomiędzy treścią samego zarzutu, a powyższą regulacją, uznawaną przez autora skargi kasacyjnej za naruszoną.
Odniesienie się do powyższych zarzutów należy poprzedzić ogólną uwagą podkreślająca trafność stanowiska Sądu I instancji, iż strona w postępowaniu o nadanie numeru porządkowego nieruchomości nie ma roszczenia o nadanie numeru konkretnie przez siebie wskazanego. W takim postępowaniu ochronie prawnej nie podlega bowiem nadanie konkretnego numeru, a strona może domagać się wyłącznie nadania numeru nieskonkretyzowanego, którego ustalanie jest zadaniem własnym gminy (art. 47a ust. 1 pkt 1 P.g.k.), a jego wskazanie zależy od spełnienia wymogów określonych w szczególnie w § 5 rozporządzenia (vide: wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2019 r. sygn. akt I OSK 2702/17; http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Powyższe zapatrywanie pozostaje aktualne w okolicznościach badanej sprawy, a tym samym pozbawione oparcia w prawie jest oczekiwanie skarżącego uzyskania – w postępowaniu o nadanie numeru porządkowego nieruchomości – konkretnego, wskazanego przez siebie numeru.
Odnosząc się w tej sytuacji do zarzutów kasacyjnych trzeba podkreślić, iż przepis art. 47a ust. 1 i ust. 4 pkt 5 lit. a) P.g.k. zalicza do zadań gminy ustalanie numerów porządkowych oraz zakładanie i prowadzenie ewidencji miejscowości, ulic i adresów, a także umieszczanie i utrzymywanie w należytym stanie tabliczek z nazwami ulic i placów w miastach oraz innych miejscowościach na obszarze gminy. Regulacja ta wskazuje także, że ewidencja miejscowości, ulic i adresów zawiera dane adresowe określające numery porządkowe budynków mieszkalnych oraz innych budynków przeznaczonych do stałego lub czasowego przebywania ludzi, w tym w szczególności budynków: biurowych, ogólnodostępnych wykorzystywanych na cele kultury i kultury fizycznej, o charakterze edukacyjnym, szpitali i opieki medycznej oraz przeznaczonych do działalności gospodarczej, wybudowanych, w trakcie budowy i prognozowanych do wybudowania. Z kolei § 5 ust. 1 rozporządzenia stanowi, iż numery porządkowe, o których mowa w art. 47a ust. 4 pkt 5 lit. a) P.g.k. ustala się w procesie zakładania ewidencji, a w uzasadnionych przypadkach także w procesach jej aktualizacji, uzupełnienia lub zmiany, wykorzystując do tego celu: 1) ewidencję numeracji porządkowej nieruchomości; 2) ewidencję gruntów i budynków; 3) BDOT500; 4) BDOT10k; 5) miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego lub w przypadku braku takich planów - decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy; 6) ortofotomapę cyfrową.
Mając na uwadze treść przytoczonych regulacji nie można zgodzić się z zarzutem niewłaściwego ich zastosowania w sytuacji, gdy zarzut ten, w odniesieniu do przepisu rozporządzenia, podnoszony jest z uwagi na niezawiadomienie skarżącego o dokonanej w 2013 r. "zmianie" numeru porządkowego, w ramach której numer [...] został nadany innej nieruchomości, zaś w odniesieniu do przepisu P.g.k., z uwagi na to, że nadanie w 2013 r. numeru porządkowego [...] innej nieruchomości "było sprzecznie z przepisami prawa". Powyższe regulacje nie odnoszą się do okoliczności, które autor kasacji uznaje za przyczynę ich naruszenia. Ponadto, co trafnie sygnalizuje organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną, autor kasacji nie dostrzega przedmiotu niniejszego postępowania, którym jest wyłącznie nadanie numeru porządkowego należącej do niego nieruchomości, nie zaś zmiana numeru już nadanego, a tym bardziej zmiana numeru porządkowego innej, nie należącej do skarżącego nieruchomości. Z tego też punktu widzenia ewentualna weryfikacja nadanych już numerów porządkowych nie może dokonać się w ramach aktualnie prowadzonego postępowania. Mogłaby natomiast stać się przedmiotem postępowania uregulowanego w § 9 ust. 1 rozporządzenia, które służy aktualizacji danych ewidencji, ich uzupełnieniu lub zmianie. Wobec niepodniesienia zarzutów kasacyjnych w tym zakresie analiza tej kwestii wykracza jednak poza granice badanej sprawy.
Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 P.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a.
Skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a., gdyż strona skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna nie zażądała jej przeprowadzenia.